Cat Is Art

Θέατρο της οδού Κεφαλληνίας: Αυτός ο εύθραυστος, πολύτιμος “Γυάλινος Κόσμος”

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

 

το σκηνικό είναι μνήμη (…) ,
το έργο είναι μνήμη (…) ,
στη μνήμη όλα συμβαίνουν στη μουσική
Tενεσί Ουίλιαμς

Μπαίνοντας στην όμορφη αίθουσα του Θεάτρου της Οδού Κεφαλληνίας, όπου τόσες αλησμόνητες θεατρικές στιγμές έχουμε ζήσει τις τελευταίες δεκαετίες, στην ουσία εισερχόμαστε στο διαμέρισμα των Ουίνγκφιλντ. Το πρώτο που αντικρίζουμε είναι το γυάλινο πολυεπίπεδο γλυπτό τοποθετημένο στο σανίδι. Η αντιπαράθεση της απότομης σκληρής επιφάνειας του γυαλιού, που είναι σφηνωμένη στη μια πλευρά της σκηνής, αποτελεί ήδη ένα καλλιτεχνικό σχόλιο. Ο συνδυασμός μιλά για ευθραυστότητα και σταθερότητα.
Ο σκηνικός χώρος είναι μνήμη, γι’ αυτό δεν είναι νατουραλιστικός. Η μνήμη κάνει κατάχρηση της ποιητικής αδείας. Κάποιες λεπτομέρειες τις παραλείπει, κάποιες άλλες τις διογκώνει ανάλογα με τη συναισθηματική αξία των αντικειμένων που προσεγγίζει. Η μνήμη εδράζει στην καρδιά.
Ο χώρος είναι αχνός και ποιητικός, ανήλιαγος και στενάχωρος, σκοτεινός και ζοφερός.

Ο Αφηγητής – Τομ είναι εκεί. Παρών. Ανασύρει έπιπλα από καταπακτές, σχολιάζει γράφοντας ετικέτες, στρώνει με ανακυκλωμένο χαρτί το πάτωμα. Στη σκηνή προστίθενται η τραπεζαρία με το κεντημένο τραπεζομάντιλο, η εταζέρα της Λόρα, το γραμμόφωνο, μικροαντικείμενα.

Μια απροκάλυπτη σύμβαση του έργου ο Αφηγητής. Χειρίζεται κατά βούληση τις θεατρικές συμβάσεις κατά πως κρίνει συμφέρον ο ίδιος για τους στόχους του.

 

 

Αμερικανικός Νότος

Σαιν Λούις, Μιζούρι. 1943. Ο περίφημος νοτισμένος Νότος. Ο αμερικανικός Νότος του διάχυτου ρατσισμού. Είναι η εποχή που ο Τενεσί Ουίλιαμς (Τόμας Λάνιερ Ουίλιαμς) ξεκινάει να γράφει το θέατρο της μνήμης του, τον «Τζέντλεμαν Επισκέπτη», που θα μετονομαστεί σε “Γυάλινο Κόσμο” (Glass Menagerie – Γυάλινο Θηριοτροφείο).
Ο «Γυάλινος Κόσμος» προέκυψε από τέτοιες πρώιμες απόπειρες, όπως το διήγημα «Portrait of a girl in glass», το μονόπρακτο «The long goodbye» και ένα σενάριο που έγραψε το σύντομο διάστημα της συνεργασίας του με την παντοδύναμη εκείνη την εποχή MGM, με τον τίτλο «The gentleman caller». Αυτά αποτέλεσαν τη βάση για το διάσημο και τόσο προσωπικό αυτό έργο του, καθώς η πραγματική του έμπνευση ήταν η ίδια του η οικογένεια.

Προηγουμένως, τον Μάιο του 1942 ανεβαίνει το έργο Προς κατεδάφιση στη Νέα Υόρκη. Γράφει το κλασικό μονόπρακτο Λαίδη Φθειροζόλ (The Lady of Lackspur Lotion) που θα ανέβει πρώτη φορά επτά χρόνια μετά στο θέατρο Monceau στο Παρίσι. Για να εξασφαλίσει την επιβίωσή του κάνει διάφορες ευκαιριακές δουλειές: κλητήρας, παιδί του ασανσέρ, ταξιθέτης σε κινηματόγραφους.
Το 1943 κλείνει συμβόλαιο έξι μηνών με τη Metro-Goldwin-Mayer. Καρπός της συνεργασίας είναι το σενάριο Ο επισκέπτης (The Gentleman Caller). Η εταιρεία το απορρίπτει, αλλά του παραχωρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει το κείμενό του όπως εκείνος κρίνει – είναι η αρχική μορφή του Γυάλινου Κόσμου. Στις 13 Οκτωβρίου ανεβαίνει στο Κλήβελαντ το τρίπρακτο You Touched Me [Με άγγιξες]. Βασίζεται σε ένα διήγημα του Ντ. Χ. Λόρενς. Η μητέρα του Εντουίνα σε μια προσπάθεια να επισπεύσει τη θεραπεία της κόρης της, Ρόουζ, δέχεται να την υποβάλουν σε προμετωπιαία λοβοτομή. Είναι μία από τις πρώτες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ρόουζ καταλήγει εγκλωβισμένη σε μια μόνιμη κατάσταση ημι-αφασίας.

Στοιχεία της οικογένειάς του

Τα έργα του «Γυάλινος Κόσμος», «Λεωφορείον ο Πόθος» και «Λυσσασμένη Γάτα» είναι από τα πιο σημαντικά έργα του σύγχρονου αμερικανικού δράματος. Μαζί με άλλες μεγάλες επιτυχίες του, έσπρωξε τον αμερικανικό ρεαλισμό πέρα από την καταγραφή της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας, προς το συναίσθημα και τον ψυχισμό. Με εξαιρέσεις τους Arthour Miller και Eugene O’Neill, κανένας άλλος θεατρικός συγγραφέας δεν έχει δημιουργήσει τόσους πολλούς αρχετυπικούς χαρακτήρες που παραμένουν στην παγκόσμια συνείδηση ακόμα και ύστερα από σχεδόν 70 χρόνια.
Ο Αμερικανός συγγραφέας σε πολλά από τα έργα του ενσωματώνει στοιχεία της δικής του προσωπικής ζωής κι εκείνης των παιδικών του χρόνων με την οικογένειά του. Ο Γυάλινος Κόσμος θεωρείται το πιο αυτοβιογραφικό του. Ο Τομ του έργου είναι ο ίδιος ο συγγραφέας (το πραγματικό μικρό όνομα του Ουίλιαμς ήταν Τόμας). Έμπνευση για τους χαρακτήρες του Ουίλιαμς συχνά αποτελούσαν τα άμεσα μέλη της οικογένειάς του. Ο βάναυσος, αλκοολικός πατέρας του, η αδελφή του Rose Williams, με την οποία ήταν πολύ δεμένος.
Τα αποτελέσματα της κακότεχνης λοβοτομής, καθώς και ο θυμός του κατά των γονέων του οι οποίοι έδωσαν τη συγκατάθεσή τους, πιθανόν να συνέβαλαν στην κατάθλιψη, τον αλκοολισμό και τον εθισμό του στις αμφεταμίνες και τα βαρβιτουρικά. Η Rose θεωρείται συχνά ως η έμπνευση για τη Laura Winfield και η μητέρα του πιθανότατα αποτέλεσε τη βάση της Amanda Winfield στον «Γυάλινο Κόσμο».

 

 

Το έργο

Η Μπέττυ Αρβανίτη στην πρώτη της συνάντηση επί σκηνής με έναν από τους πλέον ταλαντούχους σκηνοθέτες της νέας γενιάς, το Δημήτρη Καραντζά, παρουσιάζει φέτος τον “Γυάλινο Κόσμο”. Έργο σπάνιας ευαισθησίας και ποιητικής ορμής, το αυτοβιογραφικό αριστούργημα του Tennessee Williams. Γράφτηκε το 1944 και παρουσιάστηκε την ίδια χρονιά στο θέατρο Civic στο Σικάγο. Αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη θεατρική επιτυχία του συγγραφέα, καθιερώνοντας τον Τενεσί Ουίλιαμς ως τον πλέον φέρελπι συγγραφέα της εποχής.
Η παράσταση μεταφέρθηκε στις 31 Μαρτίου του 1945 στη Νέα Υόρκη, στο Playhouse Theatre του Μπρόντγουεϊ, όπου συνεχίστηκε ο θρίαμβος (η Λορέτ Τέιλορ άφησε εποχή με τη συγκλονιστική ερμηνεία της στον ρόλο της Αμάντα). Το έργο βραβεύτηκε με το σημαντικό New York Drama Critics’ Circle Award ως το καλύτερο αμερικανικό έργο της χρονιάς. Μόλις έναν χρόνο μετά, τον Δεκέμβριο του 1946, ο Λουκίνο Βισκόντι το ανέβασε στη Ρώμη στο Teatro Eliseo (σε μουσική του Πολ Μπόουλς, στον οποίο ανήκε η μουσική της πρώτης παράστασης) και το 1948 ο Τζον Γκίλγουντ στο Royal Theater του Λονδίνου. Διαχρονικά καθιερώθηκε ως ένα από τα πιο θρυλικά έργα του τού μαγικού ρεαλισμού.
Το έργο για πρώτη φορά στην Ελλάδα παρουσιάστηκε από το Θέατρο Τέχνης το 1946 σε σκηνοθεσία Καρόλου Κουν και μουσική Μάνου Χατζιδάκι (Κουν, Λαμπέτη, Γιαννακοπούλου, Καλλέργης).

Με βαθιά συμπόνια

Ο Δημήτρης Καραντζάς, μελετώντας τον συγγραφέα, ακολούθησε μια ριζοσπαστική φόρμα, πολύ μακριά από αυτό που θεωρούμε ρεαλισμό. Η θραυσματικότητα της παράστασης εμπεριέχει τη βαθιά συμπόνια, την κατανόηση και την ευαισθησία για τον άνθρωπο, που χαρακτηρίζει το έργο του Ουίλιαμς, καθώς ο ίδιος εξέταζε ενδελεχώς το ανθρώπινο είδος και είχε διεισδύσει σ’ αυτό σαν μέσα από τα κύτταρά του.
Ο «Γυάλινος Κόσμος» είναι ένα έργο ανεξάντλητο σε ερμηνείες, αναγνώσεις, αναγωγές. Οι χαρακτήρες του είναι αληθινοί, ολοζώντανοι, εκπροσωπούν ακριβώς την κοινωνία και τις αντιλήψεις της την εποχή που ζούσε και έγραφε ο Τενεσί Ουίλιαμς, σε μια εποχή που ο… περισσότερος κόσμος δούλευε σε φάμπρικες, σε εργοστάσια, σε γραφεία, σ’ αποθήκες.
Η γυάλινη συλλογή της Αμάντα από ζωάκια ταυτίζεται με τη συλλογή του συγγραφέα από εύθραυστους ανθρώπους.
Αφενός υπάρχει η μη γραμμική του αφήγηση, η ποιητική του διάσταση, η εμφανής χρήση της ίδιας της θεατρικής πράξης από γραφή, εν κατακλείδι όλη η φόρμα του αποτελεί ακόμα υπόδειγμα πρωτοποριακής και ρηξικέλευθης γραφής που «ονειρεύεται» ένα θέατρο μακριά από τον νατουραλισμό και την απλή σχηματοποίηση των χαρακτήρων.
Προτάσεις – μαχαιριές, ανατροπές, προσεκτικά μελετημένο μοτίβο δράσης – αντίδρασης, είναι ελάχιστα μόνον από τα θετικά χαρακτηριστικά ενός διαχρονικού κειμένου.
Πρόκειται για ένα ποιητικό θέατρο, ένα υπαρξιακό θέατρο, ένα θέατρο που αγωνιά μέσα από την εμφανή κατασκευή του να πλησιάσει από πολύ πιο κοντά την αλήθεια −αν αυτή υπάρχει.

Αφετέρου βλέπουμε ότι ο κλειστός πυρήνας της οικογένειας που εστιάζει το έργο και των τραυματισμών που αυτή προκαλεί, επανέρχεται και θα επανέρχεται αενάως. Και ο κλειστός πυρήνας της βιολογικής οικογένειας και ενός αέναου τραύματος που διαρκώς επανέρχεται και ποτέ δεν κλείνει θυμίζει την ίδια τη λειτουργία της θεατρικής πράξης αλλά και την ίδια τη λειτουργία του κύκλου της ζωής.
Όπως εύστοχα παρατήρησε κάποτε ο Μάριος Πλωρίτης, “Οι χαρακτήρες του Γυάλινου Κόσμου δεν σβήνουν μαζί με το έργο. Προεκτείνονται στα κατοπινά έργα του Ουίλιαμς”.

Πρόκειται για ένα σπαραχτικό και ταυτόχρονα ανελέητα σαρκαστικό έργο που μιλά για τον δύσκολο αποχωρισμό από την οικογενειακή φωλιά, για την ενοχή, για την ανέφικτη φυγή, για τη μνήμη που μπορεί να γίνει φυλακή.

Η Γυναίκα

Ουσιαστικά, όπως σε όλα τα έργα του Ουίλιαμς, υπάρχει ένας βασικός χαρακτήρας, μία βασική κατάσταση: ο άνθρωπος (η γυναίκα κυριότατα), που ανήμπορος να πλάσει την πραγματικότητα σύμφωνα με τα όνειρά του και μην αντέχοντας τη θλιβερότητά της, γλιστράει στη φαντασία για να βρει μιαν υπνωτική λύτρωση. Ο Ουίλιαμς, παιδί του Νότου στην εξορθολογισμένη Αμερική, συντηρητικός στην καταγωγή μα έκλυτος στο βίο του, με πολιτικές αγωνίες αλλά δίχως πολιτική συνείδηση, θα βρει το «πιο πολύτιμο» στη γυναίκα. Οι μεγάλες πρωταγωνίστριες του κόσμου όλου είναι δικές του. Τα φαντασιωσικά πλάσματα στη μεγάλη οθόνη και στο θέατρο, φτιαγμένα από μελάνι, σελιλόιντ και όνειρο.

 

 

Η υπόθεση

Με φόντο τα χρόνια της Μεγάλης Ύφεσης (δεκαετία του 1930), σε μια επαρχία του αμερικανικού Νότου, εκτυλίσσεται η ιστορία μιας οικογένειας που την έχει εγκαταλείψει ο πατέρας. Το κείμενο είναι μια εξομολογητική δήλωση ενοχής του αφηγητή – γιου Τομ, που κι εκείνος με τη σειρά του εγκατέλειψε – ύστερα από ορισμένες ατυχείς συμπτώσεις και πολλά σπαταλημένα όνειρα – τη μητέρα του Αμάντα και την αγαπημένη του αδελφή Λόρα. Στόχος η αναζήτηση της ελευθερίας, η πάντα μακρινή, σχεδόν άπιαστη ευτυχία.

Μια προβληματική οικογένεια, με έναν πατέρα μόνιμα απόντα, μια μητέρα, την Εντουίνα, ονειροπαρμένη και αποκομμένη από την πραγματικότητα, και μια αδελφή, τη Ρόουζ, με πολλά ψυχολογικά προβλήματα, για τα οποία κατάλληλη θεραπεία κρίθηκε η λοβοτομή, που την κατέστησε άβουλο ενήλικα με παιδικό μυαλό μέχρι τον θάνατό της. Αυτό, πάνω-κάτω, είναι και το κλίμα, ο καμβάς του «Γυάλινου Κόσμου». Η καλλονή στα νιάτα της, όπως λέει, αλλά ανισόρροπη πια Αμάντα Ουίνγκφιλντ, ηρωική, αλλά συνάμα σκληρή μάνα, προσπαθεί να επιβιώσει σε μια φτωχική γειτονιά του Σαιν Λούις του Μιζούρι, ζώντας μαζί με τον εικοσάχρονο γιο της Τομ (το πραγματικό όνομα του Ουίλιαμς), που εργάζεται σε αποθήκη παπουτσιών, γράφει ποιήματα, βλέπει σινεμά και ξεπορτίζει για ώρες μέσα στη νύχτα, και τη μεγαλύτερη κόρη της Λόρα, που, χτυπημένη από πολιομυελίτιδα, κουτσαίνει ελαφρώς. Αντίθετα από τον Τομ, εκείνη ζει κλεισμένη στο σπίτι υπομένοντας την ασφυκτική του ατμόσφαιρα, με μόνη διαφυγή τη μουσική που παίζει το γραμμόφωνο του πατέρα της −που τους έχει εγκαταλείψει πια−, αλλά κυρίως περνώντας τις ώρες της ασχολούμενη με τη συλλογή της από μικρά γυάλινα ομοιώματα ζώων.

Η Αμάντα πιέζει τον Τομ να φέρει κάποιο αγόρι να γνωρίσει στην αδελφή του κι εκείνος καλεί σε δείπνο έναν γνωστό του από τη δουλειά, τον ευπροσήγορο και εμφανίσιμο Τζιμ Ο’Κόνορ. Ο τελευταίος θα ανταποκριθεί στην πρόσκληση, θα κρατήσει συντροφιά στη Λόρα, όταν τους αφήνουν επίτηδες μόνους (εκείνη αναγνωρίζει στο πρόσωπό του το αγόρι που της άρεσε στο γυμνάσιο), θα προσπαθήσει ακόμα και να της εμφυσήσει αυτοπεποίθηση για να ξεπεράσει την ντροπή που νιώθει για το πρόβλημά της, αλλά θα αποφύγει τη δέσμευση μαζί της, καθώς, όπως ισχυρίζεται, είναι αρραβωνιασμένος και σύντομα θα παντρευτεί. Έτσι, η Λόρα επιστρέφει απελπισμένη στην απομόνωσή της και ο Τομ φεύγει από το σπίτι.

Το σκηνοθετικό σημείωμα

«Η παράσταση επιχειρεί να φωτίσει εκτενώς αυτή ακριβώς τη διαδικασία, της ανάσυρσης που σημειώνει ο συγγραφέας στον πρόλογό του. Ο παρών χρόνος, ένας συγκεκριμένος χρόνος του παρελθόντος που επιστρέφουν τα πρόσωπα του έργου για να ξανά αντιμετωπίσουν το τραύμα τους, και ένα ακόμα βαθύτερο- ευτυχέστερο – παρελθόν στο οποίο ανατρέχουν ως καταφύγιο. Μ’ αυτή τη δομή και με πολύ καινοτόμες – ακόμα – σκηνικές επιλογές ο Ουίλιαμς δημιουργεί ένα εντελέστατο δράμα για την ύπαρξη και την ίδια τη λειτουργία του θεάτρου. Ένας κατασκευασμένος ρεαλισμός, μουσικής δομής που επιχειρεί να συνομιλήσει με τις απαρχές της θεατρικής πράξης», σημειώνει στο σκηνοθετικό του σημείωμα ο Δημήτρης Καραντζάς.

 

 

Η μνήμη

Ο Γυάλινος Κόσμος είναι ένα έργο θύμησης, είναι ένα έργο λυρικών συμβολισμών, γεμάτο ποίηση, όνειρα και συγχρόνως ποτισμένο από το τέλμα του αδηφάγου ρεαλισμού. Μα η μνήμη είναι γυαλί και κόβει, χαράσσει μέσα μας εικόνες, ονόματα και αισθήσεις και φτάνει μόνο μια εικόνα ή ένας ήχος για να μας ξαναγυρίσει πίσω. Στον δικό μας εύθραυστο κόσμο…
Η παράσταση λειτουργεί αλχημιστικά. Διεισδύει στους πόρους σου και γίνεται ένα σώμα με τις μνήμες σου.
Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Καραντζάς υποβάλλει τις εικόνες, τις σκηνές, τους ήρωες σ’ έναν αμείλικτο τεμαχισμό. Οι ηθοποιοί σκαλίζουν βαθιά μέσα στους χαρακτήρες, ξεσκεπάζοντας τα πάθη και τις ανασφάλειές τους. Οι χαρακτήρες ανήκουν σε μια διάσταση που ξεπερνά τη μικρότητα, την ασχήμια και τη δυστυχία της ζωής. Η ματιά τους είναι βαθιά, λαμπερή, στοχαστική, ματιά βαθύτατης συμπόνιας.
Μια ποιητική λάμψη διαπερνά ολόκληρη την ατμοσφαιρική, φορτωμένη με όνειρα και εφιάλτες, παράσταση, παντρεύοντας την καθημερινότητα με το όραμα. Μια παράσταση με όλα τα συστατικά της πυκνής, μελαγχολικής και υγρής ατμόσφαιρας του αριστουργηματικού «Γυάλινου Κόσμου» (Τhe Glass Menagerie), ενός κόσμου που το ίδιο το κοινωνικό σύστημα τον βγάζει στο περιθώριο της ζωής σε ένα διαρκή αλλά και μάταιο αγώνα για κοινωνική καταξίωση.

Οι χαρακτήρες

Ο Τομ Αφηγητής είναι ένας άνθρωπος, ο οποίος έχει συνειδητοποιηθεί και ενηλικιωθεί μέσα από σκληρές εμπειρίες και επώδυνα γεγονότα. Σε όλη τη διάρκεια του έργου, βιώνει τη συναισθηματική φόρτιση της ενήλικης συνειδητότητας.

Ο Τομ – Γιος είναι το δεύτερο παιδί της οικογένειας, δύο χρόνια μικρότερος από την αδερφή του Λόρα. Είναι περίπου 21-22 ετών (αφού η Λόρα πρόκειται να γίνει 24). Ο Τομ αναφέρει ότι ο πατέρας του “λείπει τώρα 16 χρόνια”, οπότε πρέπει να ήταν περίπου 5-6 ετών, όταν ο πατέρας του, τους εγκατέλειψε όλους και έφυγε από το σπίτι. Οι εντάσεις μέσα στο σπίτι, μεταξύ της Αμάντα και του Τομ, είναι δυνατές. Κάθε φορά που υπάρχει ένταση, ο Τομ φεύγει με την επιθυμία να μην ξαναγυρίσει ποτέ. Εργάζεται στο παράρτημα παπουτσιών μιας αποθήκης εμπορευμάτων, με μισθό εξήντα πέντε δολάρια τον μήνα (λίγα για την εποχή). Κάθε βράδυ, κατά τα μεσάνυχτα, φεύγει από το σπίτι, λέγοντας ότι πηγαίνει στον κινηματογράφο. Επιστρέφει το πρωί, κοιμάται δύο με τρεις ώρες και ύστερα πηγαίνει στη δουλειά. Καπνίζει πολύ. Επίσης, διαβάζει πολύ. Η Αμάντα, όμως, επέστρεψε πίσω στη βιβλιοθήκη ένα από τα βιβλία του, που εκείνη θεώρησε ότι ήταν ανήθικο. Στη δουλειά αποτραβιέται σ’ ένα δωματιάκι και γράφει ποιήματα. Ο Τζιμ τον αποκαλεί “Σαίξπηρ” και του συμπεριφέρεται με τον καλύτερο τρόπο. Η σχέση των ηρώων είναι συναισθηματικά στενή, μόνο στο πλαίσιο της δουλειάς και δεν έχουν καμία επαφή έξω από αυτή, αφού δεν γνωρίζουν (στην αρχή του έργου) πολύ βασικές πληροφορίες ο ένας για τον άλλο (ο Τζιμ δεν γνωρίζει, ότι ο Τομ έχει αδελφή και ο Τομ δεν γνωρίζει, ότι ο Τζιμ είναι αρραβωνιασμένος). Το ότι πήγαιναν στο ίδιο Λύκειο, τους ένωνε ψυχικά μόνο στη δουλειά.
Ο Τομ ανησυχεί για την πορεία της ζωής της αδελφής του. Φέρνει τον Τζιμ στο σπίτι με σκοπό να αποκαταστήσει τη Λόρα, όπως τον πιέζει η Αμάντα, όμως ταυτόχρονα έχει βγάλει εισιτήριο με στόχο να μπαρκάρει. Τελικά φεύγει από το σπίτι, μπαρκάρει και εγκαταλείπει τις δύο γυναίκες.

Η Αμάντα γεννήθηκε στην περιοχή Μπλου Μάουντεν, στο Δέλτα του Μισισιπή. Η οικογένειά της είχε νέγρους στην υπηρεσία τους και τις Κυριακές δεχόταν επισκέψεις από πολλούς πλούσιους νεαρούς, οι οποίοι την επιθυμούσαν και έτσι η Αμάντα βίωνε αποδοχή. Προτίμησε να παντρευτεί έναν άντρα, ο οποίος πάντα φρόντιζε την εμφάνισή του και δεν ήταν ποτέ ακατάστατος. Της αρέσουν τα λουλούδια νάρκισσοι. Είναι νευρική, αγχώδης, φλύαρη και πιστεύει ότι τα παιδιά της τη μισούν, ιδιαίτερα ο Τομ, τον οποίο θεωρεί εγωιστή. Πουλάει τηλεφωνικά, χωρίς επιτυχία, συνδρομές του περιοδικού «Χρυσή Νοικοκυρά», το οποίο απευθύνεται σε ηλικιωμένες γυναίκες των γραμμάτων. Καβγαδίζει συνέχεια με τον Τομ, γιατί δεν της αρέσει ο τρόπος ζωής του. Προσπαθεί εναγωνίως να παντρέψει τη Λόρα μ’ έναν καθωσπρέπει κύριο, έτσι ώστε να διασφαλιστεί και η ίδια και γι’ αυτό ζητάει επιτακτικά από τον Τομ να φέρει ένα φίλο του στο σπίτι. Γνωρίζει ότι ο γιος της θέλει να φύγει στο Εμπορικό Ναυτικό, αλλά του το απαγορεύει αν δεν πάρει πρώτα κάποιος άλλος τη θέση του. Προκειμένου να υποδεχτεί τον καλεσμένο υποψήφιο γαμπρό, κάνει προετοιμασίες στο σπίτι. Όταν μαθαίνει ότι ο υποψήφιος είναι δεσμευμένος, κατηγορεί τον Τομ ότι τον κάλεσε επίτηδες στο σπίτι τους.

Η Λόρα είναι το μεγαλύτερο παιδί της οικογένειας Ουίνγκφιλντ. Έχει αναπηρία (το ένα της πόδι είναι κοντύτερο από το άλλο). Πρόκειται σύντομα να γίνει 24 ετών. Ζει σ’ έναν δικό της κόσμο και αυτό την κάνει να φαίνεται αλλόκοτη. Όλος ο κόσμος της είναι μία συλλογή από παμπάλαιους δίσκους γραμμοφώνου, η επετηρίδα του Λυκείου της και μια συλλογή από γυάλινα ζωάκια (το γυάλινο θηριοτροφείο της). Είναι ένα πολύ συνεσταλμένο και ντροπαλό κορίτσι. Προσπαθεί να κρατάει ισορροπίες στους καβγάδες του Τομ και της Αμάντα. Αυτή της η προσπάθεια θα έχει κόστος τη γυάλινη συλλογή της. Παράτησε κρυφά τις σπουδές της στην εμπορική σχολή γραμματέων του Ρούμπικαμ και έκανε βόλτες στο Μουσείο Τέχνης, στον Ζωολογικό Κήπο και σε ένα γυάλινο θερμοκήπιο. Είναι ακόμα ερωτευμένη μ’ έναν συμμαθητή της από το Λύκειο, τον Τζιμ, ο οποίος την αποκαλούσε «Γαλάζιο Ρόδο». Όταν ο Τζιμ έρχεται στο σπίτι τους ως υποψήφιος γαμπρός, αυτή πανικοβάλλεται και προφασίζεται ότι είναι άρρωστη. Πριν φύγει ο Τζιμ από το σπίτι, του χαρίζει για ενθύμιο το πιο αγαπημένο της ζωάκι, έναν μονόκερο.

Ο Τζιμ ζει σε μια δική του πραγματικότητα, στην οποία η αποδοχή των άλλων είναι αποστολή και στόχος ύψιστης σημασίας. Κάνει τα πάντα, για νιώσει αποδεκτός από τους άλλους, με αποτέλεσμα να δυναμιτίζει τις ήδη τεταμένες σχέσεις των πρωταγωνιστών.
Οι γονείς του Τζιμ δεν επιθυμούσαν ο ένας τον άλλον και είχαν συγκρούσεις μεταξύ τους. Ο Τζιμ για να νιώσει αποδεκτός μέσα σ’ αυτή τη συγκρουσιακή σχέση, σε συναισθηματικό επίπεδο, τους προσέφερε τα πάντα. Όμως, σε όλη την παιδική του ηλικία, η απόρριψη των γονιών του ήταν πάντα παρούσα. Στην ενήλικη του ζωή, προσφέρει τα πάντα, για να έχει την αποδοχή των άλλων, όμως μόλις την αποκτήσει, λειτουργεί όπως οι γονείς του και απορρίπτει αυτούς οι οποίοι τον αποδέχτηκαν.

Στην παράσταση του Θεάτρου της οδού Κεφαλληνίας ένα μανιακό φως φορτίζει δυνατά τις ψυχικές δυναμικές και σαν πυροτέχνημα φωτίζει ξεκάθαρα τη δυστυχία της οικογένειας Ουίνγκφιλντ. Οι κρυφοί πόθοι, τα συναισθηματικά αδιέξοδα, η απογοήτευση γίνονται απτά για τον θεατή και τον κάνουν μέτοχο στην τραγωδία της οικογένειας κι όχι απλώς ψυχρό παρατηρητή.

Ο Τομ (ο ήρωας του έργου αλλά και ο πραγματικός συγγραφέας) συνεχίζει να θυμάται την αδελφή του, με την οποία ήταν παιδιά – σύμμαχοι σ’ έναν άγνωστο, ξένο κόσμο. Προσπαθεί μέσα από το γράψιμο να λυτρωθεί από την παρουσία της. Αν το κατάφερε ή όχι, ίσως να μην το μάθουμε ποτέ.

 

 

Ερμηνείες και συντελεστές

Η Μπέττυ Αρβανίτη βρήκε την αλήθεια στο γιγάντιο ρόλο της Αμάντα. Αδαμάντινη, μεθυστική, ενσαρκώνει με άνεση, σιγουριά και χιούμορ μια γυναίκα – παιδί, την αυταρχική μάνα, τη στοργική μαμά, την αιώνια μητέρα.

Έξοχος ως Αφηγητής αλλά μέσα στη δράση του μύθου ως Τομ ο συγκλονιστικός Χάρης Φραγκούλης.

Ως σημαντικός σταθμός στη σταδιοδρομία της ταλαντούχας Ελίνας Ρίζου πρέπει να καταγραφεί η ερμηνεία της για την εσωτερικότητα, την πειθαρχία, την αυστηρά κατευθυνόμενη ευαισθησία στην απόδοση της Λόρα.

Διαχυτικός, άμεσος, δυναμικός και με ζωντάνια ο Τζιμ του Έκτορα Λιάτσου.

Θεατρικότατη η μετάφραση του Αντώνη Γαλέου.

Λαμπρό εικαστικό δημιούργημα το σκηνικό της Ελένης Μανωλοπούλου, από τα πιο ευρηματικά που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια για το συγκεκριμένο έργο.

Πανέμορφα και αφαιρετικά τα κοστούμια της Ιωάννας Τσάμη.

Εξαίρετη η μουσική του Κορνήλιου Σελαμσή.

Άριστα ρυθμισμένοι οι φωτισμοί του Αλέκου Αναστασίου.

Άλλη μία παράσταση οπτικής και ακουστικής ευφορίας από τον ανήσυχο σκηνοθέτη Δημήτρη Καραντζά, ο “Γυάλινος Κόσμος” δεν πρόκειται να σας αφήσει ασυγκίνητους.

  • Διαβάστε επίσης:

Η τρυφερή Αμάντα της κυρίας Αρβανίτη

Ο Χάρης Φραγκούλης ως Τομ Ουίνγκφιλντ στον “Γυάλινο Κόσμο” της οδού Κεφαλληνίας

 

Συντελεστές

Μετάφραση: Αντώνης Γαλέος
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καραντζάς
Σκηνικά: Ελένη Μανωλοπούλου
Κοστούμια: Ιωάννα Τσάμη
Μουσική: Κορνήλιος Σελαμσής
Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου
Συνεργάτης στη δραματουργία: Θεοδώρα Καπράλου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Γκέλυ Καλαμπάκα
Φωτογραφίες παράστασης: Eλίνα Γιουνανλή

Παίζουν:
Αμάντα Γουίνγκφιλντ: Μπέττυ Αρβανίτη
Λώρα Γουίνγκφιλντ: Ελίνα Ρίζου
Τομ Γουίνγκφιλντ: Χάρης Φραγκούλης
Τζιμ Ο’ Κόννορ: Έκτορας Λιάτσος

 

 

 

ΘΕΑΤΡΟ ΟΔΟΥ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ
ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΑΞΗ
Κεφαλληνίας 18,
Κυψέλη
+30 210 8838727
Για να κλείσετε εισιτήρια ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ
Πληροφορίες: info@theatrokefallinias.gr

Εκτύπωση
Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΘέατρο της οδού Κεφαλληνίας: Αυτός ο εύθραυστος, πολύτιμος “Γυάλινος Κόσμος”

Related Posts