Κάρτα Μνήμης

10 Σεπτεμβρίου: Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

H 10η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τη Διεθνή Ένωση για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας και τη διεθνή επιστημονική κοινότητα ως η Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, προκειμένου να ενεργοποιηθεί η κοινή γνώμη με στόχο την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του πληθυσμού στα πεδία της πρόληψης της αυτοκτονίας και των αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών.

 

Περισσότεροι από 500 άνθρωποι αυτοκτονούν τα τελευταία χρόνια στη χώρα, αφήνοντας πίσω τουλάχιστον 2.500 πενθούντες ετησίως. Σύμφωνα με διεθνείς έρευνες και μελέτες, για κάθε μία αυτοκτονία μένουν πίσω τουλάχιστον 5-10 άτομα που πενθούν, όχι μόνο βιώνοντας τις ψυχοκοινωνικές συνέπειες του στίγματος της αυτοκτονίας, αλλά ανήκοντας παράλληλα, σε ένα ποσοστό 10-15%, στην πληθυσμιακή ομάδα υψηλής επικινδυνότητας για αυτοκτονία.

 

Ο αριθμός των αυτοκτονιών στη χώρα, την τελευταία πενταετία, εμφανίζεται σταθερά αυξανόμενος, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, όπως αυτά διατίθενται από την  Ελληνική Στατιστική Αρχή (έως και το έτος 2014), αλλά και σύμφωνα με την αποτύπωση των επικαίρων τάσεων που διεξάγει το Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας.

 

Εκτιμάται ότι στην πραγματικότητα οι αυτοκτονίες είναι πολύ περισσότερες αυτών που καταγράφονται ενώ δεν υπάρχουν καθόλου στοιχεία για τις μη θανατηφόρες απόπειρες, οι οποίες εκτιμάται ότι είναι σχεδόν 25 φορές περισσότερες των καταγεγραμμένων αυτοκτονιών. Επισημαίνεται ότι παγκοσμίως είναι δεδομένη η υποκαταγραφή των αυτοκτονιών, γεγονός το οποίο ισχύει σαφώς εντονότερα στη χώρα, λόγω των πολιτισμικών και κοινωνικών ιδιαιτεροτήτων.

 

Η υποκαταγραφή αποδίδεται είτε στη δυσκολία να εξακριβωθεί ότι όντως υπήρχε αυτοκτονική πρόθεση (όπως στην περίπτωση ενός ατυχήματος), είτε σε κοινωνικούς, θρησκευτικούς και άλλους λόγους. Είναι γεγονός, λοιπόν, ότι οι θάνατοι από αυτοκτονία είναι πολύ περισσότεροι από τους επίσημα καταγεγραμμένους, ενώ δεν θα πρέπει να παραβλέπονται οι επιπτώσεις τους στις ζωές αυτών που μένουν πίσω πενθώντας.

 

***

 

 

ΕΘΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ 1018

 

Εδώ και πολλά χρόνια λειτουργεί το Κέντρο για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, στο πλαίσιο του οποίου λειτουργεί και η 24ωρη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία – 1018 με την εποπτεία και υποστήριξη του υπουργείου Υγείας. Η εθνική γραμμή πρόληψης δέχεται ημερησίως από 50 – 120 τηλέφωνα. Ένας σημαντικός αριθμός από αυτές τις κλήσεις προέρχεται από άτομα που βρίσκονται στο φάσμα της αυτοκτονικότητας. Η συζήτησή τους με τους ειδικούς που απαντούν στη γραμμή, συμβάλλει στην αποτροπή της πράξης και στη διάσωση της ζωής τους.

 

***

 

Αυτοί που «έφυγαν» γράφοντας και τραγουδώντας…

 

 

 

Ναπολέων Λαπαθιώτης (31 Οκτωβρίου 1888 – 7 Ιανουαρίου 1944)

 

Ο Ναπολέων Λαπαθιώτης γεννήθηκε στην Αθήνα. Ήταν το μοναχοπαίδι μιας ευκατάστατης αριστοκρατικής οικογένειας. Η μητέρα του ήταν ανιψιά του Πρωθυπουργού Χαρίλαου Τρικούπη. Ο μικρός Ναπολέων έμαθε αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά, ενώ παρακολούθησε επίσης μαθήματα πιάνου και ζωγραφικής. Αργότερα, σπούδασε νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, αλλά δεν άσκησε ποτέ το επάγγελμα του δικηγόρου. Αφοσιώθηκε στην ποίηση. Από το 1927 και μετά, ο Ναπολέων έρχεται πιο κοντά στο εργατικό κίνημα και ασπάζεται τη σοσιαλιστική ιδεολογία. Το 1937 πεθαίνει η μητέρα του και ο ποιητής βυθίζεται στη θλίψη. Το 1939 τυπώνει την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «Τα ποιήματα», ενώ αρχίζει να έχει έντονα οικονομικά προβλήματα. Ο ποιητής αναγκάζεται να ξεπουλήσει τα αγαπημένα του βιβλία, παλιά έπιπλα και διάφορα αντικείμενα τέχνης για να ζήσει. Το 1943 ετοιμάζεται να εκδώσει τη δεύτερη ποιητική του συλλογή, αλλά την τελευταία στιγμή η έκδοση ματαιώνεται. Στις 7 Ιανουαρίου του 1944 δίνει τέλος στη ζωή του με ένα περίστροφο.

 

***

 

 

Κώστας Καρυωτάκης (30 Οκτωβρίου 1896 – 21 Ιουλίου 1928)

 

Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους ποιητές του Μεσοπολέμου. Επηρέασε όχι μόνο τους σύγχρονούς του ποιητές αλλά και τους μεταγενέστερους. Γεννήθηκε στην Τρίπολη το 1896. Εξαιτίας των συχνών μεταθέσεων του πατέρα του, που ήταν νομομηχανικός, μετακινήθηκε στα παιδικά του χρόνια σε διάφορες πόλεις. Το 1913 γράφτηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε το 1917. Εξέδωσε συνολικά 3 ποιητικές συλλογές. Η πρώτη με τίτλο «Ο πόνος του ανθρώπου και των πραγμάτων» κυκλοφόρησε το 1919. Ο Καρυωτάκης εξέφρασε καλύτερα από κάθε άλλον το αίσθημα του ανικανοποίητου και της παρακμής, που χαρακτήριζε την εποχή του. Από το 1919 υπηρέτησε ως δημόσιος υπάλληλος σε διάφορες πόλεις (Θεσσαλονίκη, Σύρο, Άρτα, Αθήνα, Πάτρα). Σύναψε σχέση με την ποιήτρια Μαρία Πολυδούρη. Το 1928, μην αντέχοντας να κάνει συμβιβασμούς και υποχωρήσεις, συγκρούεται με τους προϊσταμένους του και τον Ιούνιο μετατίθεται στην Πρέβεζα. Εκεί, στις 21 Ιουλίου, απομονωμένος και απογοητευμένος έθεσε τέρμα στη ζωή του με ένα περίστροφο. Όσο ζούσε ο ποιητής, το έργο του δεν αναγνωρίστηκε από τους κριτικούς. Αναγνωρίστηκε μόνο μετά τον τραγικό του θάνατο.

 

***

 

Μήτσος Παπανικολάου (1900 – 1943)

 

Γεννήθηκε στην Ύδρα και σπούδασε νομικά. Εγκαταστάθηκε από μικρός στον Πειραιά. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος.

Παράλληλα ασχολήθηκε με την ποίηση, τη μετάφραση και την κριτική.

Έζησε μια ζωή δυστυχισμένη που τα ναρκωτικά την κατέστρεψαν.

Κατάφερε να γίνει ένας από τους σημαντικότερους ποιητές του Μεσοπολέμου αν και μας άφησε λίγα ποιήματα με βαθιά τα ίχνη της μελαγχολίας και της πίκρας της ζωής.

Δεν τύπωσε κανένα βιβλίο όσο ήταν στη ζωή.

Όπως και ο φίλος του Ναπολέων Λαπαθιώτης, έτσι και αυτός, δεν κατάφερε να ξεφύγει από τον αδιέξοδο δρόμο των ναρκωτικών.

Όταν ξέσπασε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και η Κατοχή, αναγκάστηκε να πουλήσει όλα τα πολύτιμα βιβλία του και άλλα πράγματα και εγκαταστάθηκε σε ένα φτωχό δωμάτιο στην Κοκκινιά.

Στο δωμάτιο αυτό ζούσε πολύ άθλια. Έζησε βυθισμένος σε μια τραγική απογοήτευση.

Οι καταχρήσεις δεν του έδωσαν τη λύτρωση που αναζητούσε.

Πέθανε εξαθλιωμένος τον Οκτώβριο του 1943 από υπερβολική δόση ναρκωτικών.

 

***

 

Κατερίνα Γώγου (1 Ιουνίου 1940 – 3 Οκτωβρίου 1993)

 

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1940. Εργάστηκε από μικρή ηλικία ως ηθοποιός. Με το σκηνοθέτη σύζυγό της Παύλο Τάσιο απέκτησε μια κόρη, τη Μυρτώ. Ορισμένες από τις ταινίες στις οποίες έπαιξε ήταν οι εξής: «Το ξύλο βγήκε απ’ τον Παράδεισο» (1959), «Μια τρελή, τρελή οικογένεια» (1965), «Ο τρελός τα ’χει τετρακόσια» (1968), «Τι έκανες στον πόλεμο, Θανάση» (1971), «Το βαρύ πεπόνι» (1977), «Παραγγελιά» (1980), «Όστρια, το τέλος του παιχνιδιού» (1984).

 

 

 

 

Συμπαραστάθηκε με διάφορους τρόπους στους κατατρεγμένους. Αγάπησε πολύ τα Εξάρχεια και τους νέους της περιοχής αυτής και ήταν άτομο πολιτικοποιημένο που συμμετείχε σε διάφορους κοινωνικοπολιτικούς αγώνες στις δεκαετίες ’70 και ’80, χωρίς ποτέ να ζητήσει παράσημα, δάφνες και προβολή. Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 η Γώγου ήταν ένα σύμβολο για τη νεολαία του αντιεξουσιαστικού χώρου που ήταν οργισμένη με την καθεστωτική αριστερά. Η Κατερίνα Γώγου το 1978 κυκλοφόρησε την πρώτη της ποιητική συλλογή με τίτλο «Τρία κλικ αριστερά». Έφυγε από κοντά μας στις 3 Οκτωβρίου 1993. Πέθανε από υπερβολική δόση χαπιών, εγκαταλείποντας μια κοινωνία που της προκαλούσε θλίψη και απογοήτευση.

 

***

 

 

Παύλος Σιδηρόπουλος (27 Ιουλίου 1948 – 6 Δεκεμβρίου 1990)

Γεννήθηκε στην Αθήνα. Στα χρόνια της μεταπολίτευσης, έγινε ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της ροκ μουσικής και συνεργάστηκε με το συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλο. Ένα ωραίο τραγούδι που προέκυψε από αυτή τη συνεργασία είναι ο “Ηλεκτρικός Θησέας”. Το 1978, δέχτηκε την πρόταση των “Σπυριδούλα” για συνεργασία. Το 1979 κυκλοφόρησε ο δίσκος “Φλου” που ήταν το αποτέλεσμα της συνεργασίας του με το συγκρότημα “Σπυριδούλα”. Την ίδια χρονιά, ο Σιδηρόπουλος πρωταγωνιστεί στην ταινία του Ανδρέα Θωμόπουλου, ο «Ασυμβίβαστος». Στις αρχές του 1981 σχημάτισε ένα νέο συγκρότημα που του έδωσε την ονομασία «Απροσάρμοστοι» και μαζί τους θα πορευθεί ως τα τέλη της ζωής του. Το καλοκαίρι του 1990 πήγε στη Νάξο σε μια απόπειρά του να αποτοξινωθεί από την ηρωίνη. Τέλη Αυγούστου άρχισε να παίρνει τηλέφωνο τους «Απροσάρμοστους» και να τους λέει ότι πρέπει να αρχίσουν πρόβες γιατί μόλις επιστρέψει στην Αθήνα θα παίξουν. Πράγματι κλείστηκαν πέντε συναυλίες. Το δεξί του χέρι άρχισε να παραλύει, γεγονός που συνέβαλε στην ψυχολογική του κατάρρευση. Το Δεκέμβριο του 1990 το γκρουπ άρχισε να ηχογραφεί στο στούντιο Sierra. Την παραμονή του θανάτου του, φεύγει από το στούντιο και πηγαίνει σε κεντρικό ξενοδοχείο της λεωφόρου Αλεξάνδρας, όπου από τρίτο πρόσωπο προμηθεύεται την τελευταία δόση. Κατευθύνεται σε φίλη του στο Νέο Κόσμο και στη διάρκεια της νύχτας πέφτει σε κώμα. Το επόμενο πρωί ανακοινώθηκε ο θάνατός του.

 

***

 

 

Νικόλας Άσιμος (20 Αυγούστου 1949 – 17 Μαρτίου 1988)

 

Ο Άσιμος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Ήταν ένας ευαίσθητος και ασυμβίβαστος τραγουδοποιός που η αξία του αναγνωρίστηκε μετά θάνατον. Είχε για στέκι του την πλατεία Εξαρχείων. Ένιωθε ψυχολογικά πιεσμένος από τους κοινωνικούς θεσμούς και ασκούσε κριτική στις διάφορες μορφές εξουσίας. Συμμετείχε ως δημιουργός, με πέντε τραγούδια, στο δίσκο του Βασίλη Παπακωνσταντίνου «Χαιρετίσματα» (1987). Μετά την κυκλοφορία του συγκεκριμένου δίσκου απέκτησε δημοσιότητα. Στις 17 Μαρτίου 1988 αυτοκτόνησε κρεμασμένος από ένα σχοινί. Οι αστυνομικοί βρήκαν στο μαγαζί του μεταξύ άλλων 6 χειρόγραφα με τα οποία εξηγούσε γιατί αυτοκτόνησε και έδινε οδηγίες σε όσους τον βρουν νεκρό τι να κάνουν. Σ’ ένα από τα χειρόγραφά του ζήταγε από το Βασίλη Παπακωνσταντίνου να πληρώσει τα έξοδα της κηδείας του και να φροντίσει στο μέλλον την κόρη του.

Παναγιώτης Μήλας10 Σεπτεμβρίου: Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας
Περισσότερα

Σοβαρή καταγγελία της ΠΟΕΔΗΝ με αφορμή τον θάνατο του Λαυρέντη Μαχαιρίτσα

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Την έλλειψη ασθενοφόρων και πληρωμάτων στα Κέντρα Υγείας αναδεικνύει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στα Δημόσια Νοσοκομεία (ΠΟΕΔΗΝ), με αφορμή το θάνατο του τραγουδοποιού, Λαυρέντη Μαχαιρίτσα.

«Για άλλη μια φορά, χθες το βράδυ, το Κέντρο Υγείας Αλμυρού, δεν είχε βάρδια. Το ΕΚΑΒ ειδοποιήθηκε για επείγον περιστατικό από την περιοχή Πτελεό Μαγνησίας στις 04:27 το πρωί. Αμέσως κινητή ιατρική μονάδα ξεκίνησε από τον Βόλο, η απόσταση είναι 70 χλμ. με μεγάλο μέρος της διαδρομής να είναι επαρχιακός δρόμος» ενώ το Κέντρο Υγείας απέχει 30 χλμ. από το Πτελεό, αναφέρει η ΠΟΕΔΗΝ.

«Όταν έφτασε στο σημείο, 45 λεπτά περίπου μετά ήταν ήδη αργά. Παρά τις προσπάθειες ανάνηψης που έγιναν από τους διασώστες και τον ιατρό του ΕΚΑΒ δεν κατάφεραν να τον επαναφέρουν. Εάν υπήρχε ασθενοφόρο στο Κέντρο Υγείας Αλμυρού, θα έφτανε στο περιστατικό σε πολύ λιγότερο χρόνο και θα υπήρχαν ελπίδες για τη ζωή του ασθενούς που τυγχάνει να ήταν γνωστός καλλιτέχνης», υποστηρίζει η Ομοσπονδία.

Σύμφωνα με την ΠΟΕΔΗΝ, υπάρχουν τρία ασθενοφόρα στη βάρδια στο ΕΚΑΒ Βόλου, τα οποία δεν προλαβαίνουν να καλύψουν και τις ανάγκες των ορεινών περιοχών καθώς οι αποστάσεις είναι δυσπρόσιτες και μεγάλες. «Όταν δεν διαθέτουν ασθενοφόρα τα Κέντρα Υγείας και καλούν ασθενοφόρο από το σταθμό του ΕΚΑΒ Βόλου, οι διακομιδές καθυστερούν έως και 4 ώρες», τονίζει η ΠΟΕΔΗΝ.

«Πόσα τραγικά περιστατικά πρέπει να συμβούν για να στελεχωθούν τα Κέντρα Υγείας με πληρώματα ασθενοφόρου», καταλήγει η σχετικά ανακοίνωση της Ομοσπονδίας.

Ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας διέμενε τις τελευταίες ημέρες στο σπίτι του στο Πτελεό μετά τη συναυλία που πραγματοποίησε με τον Νίκο Πορτοκάλογλου στον Βόλο.

Η τελευταία του συναυλία ήταν με τον Νίκο Πορτοκάλογλου στο δημοτικό θέατρο Βόλου, ενώ για αύριο (10 Σεπτεμβρίου) ήταν προγραμματισμένη η συναυλία στο Ηρώδειο, όπου θα τραγουδούσαν για τα παιδιά της Ένωσης «Μαζί για το Παιδί».

  • Διαβάστε επίσης:

Ο Λαυρέντης άφησε ορφανό τον γάτο του τον Τούρκο…

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΣοβαρή καταγγελία της ΠΟΕΔΗΝ με αφορμή τον θάνατο του Λαυρέντη Μαχαιρίτσα
Περισσότερα

Ο Λαυρέντης άφησε ορφανό τον γάτο του τον Τούρκο…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ο αγαπημένος τραγουδοποιός, Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, πέθανε ξαφνικά, το ξημέρωμα της Δευτέρας 9 Σεπτεμβρίου 2019, σε ηλικία 63 ετών, στο σπίτι του στον Πτελεό Μαγνησίας.
Είχε γεννηθεί στον Βόλο στις 5 Νοεμβρίου 1956.
Ο Λαυρέντης διέμενε τις τελευταίες ημέρες στον Βόλο, στο σπίτι που διατηρούσε. Μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ στο Νοσοκομείο του Βόλου τα ξημερώματα, ύστερα από καρδιακή προσβολή που πιθανότητα υπέστη στη διάρκεια της νύκτας.
***
Τον αποχαιρετούμε…

***

Ένας Τούρκος στο Παρίσι – 1996
*
Στίχοι: Ισαάκ Σούσης
Μουσική: Λαυρέντης Μαχαιρίτσας
*
Μου γράφεις δε θα ‘ρθεις για διακοπές
χρωστάς μαθήματα μου λες
φωτογραφίες στέλνεις απ’ το Λούβρο
και άλλες με τον γάτο σου τον Τούρκο
ο Τούρκος να πηδάει στα σκαλιά
και ύστερα παιχνίδια να σου κάνει
στη γάμπα σου να τρέμει μια ουρά
αυτός ο Τούρκος Τούρκο θα με κάνει
στη γάμπα σου να τρέμει μια ουρά
αυτός ο Τούρκος Τούρκο θα με κάνει

Ζηλεύω το μικρό σου το γατί
στα πόδια σου κοιμάται όταν διαβάζεις
δεν ξέρω αν κοιμάστε και μαζί
ή μ’ άλλον στο κρεβάτι τον αλλάζεις
δεν ξέρω αν κοιμάστε και μαζί
ή μ’ άλλον στο κρεβάτι τον αλλάζεις

Μου γράφεις πως σου έλειψα πολύ
μου στέλνεις χάρτινο φιλί
το χρόνο σου μετράς για το πτυχίο
το γράμμα μου σου φάνηκε αστείο
κι ο Τούρκος στη μοκέτα αραχτός
φιλίες με τους Γάλλους σου να πιάνει
να πίνει και να τρώει ό,τι τρως
αυτός ο Τούρκος Τούρκο θα με κάνει
να πίνει και να τρώει ό,τι τρως
αυτός ο Τούρκος Τούρκο θα με κάνει

Ζηλεύω το μικρό σου το γατί
στα πόδια σου κοιμάται όταν διαβάζεις
δεν ξέρω αν κοιμάστε και μαζί
ή μ’ άλλον στο κρεβάτι τον αλλάζεις
δεν ξέρω αν κοιμάστε και μαζί
ή μ’ άλλον στο κρεβάτι τον αλλάζεις

Συγχώρα με που γίνομαι μικρός
μα η ανάγκη να σε νιώσω είναι μεγάλη
μακριά σου νιαουρίζω μοναχός
μα c’ est la vie που λένε και οι Γάλλοι
μακριά σου νιαουρίζω μοναχός
μα c’ est la vie που λένε και οι Γάλλοι

Ζηλεύω το μικρό σου το γατί
στα πόδια σου κοιμάται όταν διαβάζεις
δεν ξέρω αν κοιμάστε και μαζί
ή μ’ άλλον στο κρεβάτι τον αλλάζεις
δεν ξέρω αν κοιμάστε και μαζί
ή μ’ άλλον στο κρεβάτι τον αλλάζεις

***

ΕΔΩ Ο ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΣ ΓΑΤΟΣ ΤΟΥ ΛΑΥΡΕΝΤΗ

***

Ο ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ

Την Τετάρτη 11 Σεπτεμβρίου 2019 στις 3.30 μ.μ. θα γίνει ο αποχαιρετισμός του, στο Κοιμητήριο Ζωγράφου.

***

Όπως τονίζεται σε σχετική ανακοίνωση: «Η οικογένεια παρακαλεί, αντί στεφάνων, να ενισχυθεί η πρωτοβουλία Ένωση «Μαζί για το παιδί».

Τα στοιχεία για όποιους θα θέλουν να κάνουν δωρεά αντί στεφάνου:

EUROBANK
Αρ. Λογ. 0026.0102.16.0200303078
IBAN: GR 8302 601020000 160200303078

ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Αρ. Λογ. 6017 0400 56698
ΙΒΑΝ: GR210 171 0170 0060 1704 0056 698

*Στην αιτιολογία σημειώστε: Εις μνήμην Μαχαιρίτσα

Ή τηλεφωνικά στο 210 -74.82.690».

 

 

 

Παναγιώτης ΜήλαςΟ Λαυρέντης άφησε ορφανό τον γάτο του τον Τούρκο…
Περισσότερα

Η «Διάπλασις των Παίδων», ο Γρηγόριος Ξενόπουλος και οι μεγάλες υπογραφές…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Κωστής Παλαμάς, Γεώργιος Βιζυηνός, Γεώργιος Σουρής, Μπάμπης Άννινος, Δημήτριος Καμπούρογλου, Γεώργιος Δροσίνης, Αριστοτέλης Κουρτίδης, Νίκος Καββαδίας, Πέτρος Χάρης, Ναπολέων Λαπαθιώτης, Ρώμος Φιλύρας, Κλέων Παράσχος, Δημήτρης Ραβάνης Ρεντής, Γιάννης Ρίτσος, Οδυσσέας Ελύτης, Τέλλος Άγρας, Αλέξανδρος Πάλλης, Ρίτα Μπούμη, Χρήστος Χαιρόπουλος, Μανώλης Καλομοίρης, Ιωάννης Κακριδής, Ασημάκης Πανσέληνος, Μιχαήλ Στασινόπουλος, Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος, Βασίλης Μεσολογγίτης, Παύλος Παλαιολόγος, Μανώλης Αναγνωστάκης, Κώστας Καρυωτάκης, Αντώνης Σαμαράκης και φυσικά ο Γρηγόριος Ξενόπουλος με το ψευδώνυμο «Φαίδων».

Τα παραπάνω είναι μόνο μερικά ονόματα νεαρών μαθητών, εφήβων που έκαναν τα πρώτα του λογοτεχνικά βήματα στο «Ιδρυθέν εν Αθήναις το 1879 εικονογραφημένον περιοδικόν διά παιδία, εφήβους και νεάνιδας».

***

 

 

Το περιοδικό «Η Διάπλασις των Παίδων» ιδρύθηκε το 1879 από τον Νικόλαο Παπαδόπουλο.

Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος, δημοσιογράφος, θεατρικός συγγραφέας, κριτικός της τέχνης, μυθιστοριογράφος και υπέρμαχος της δημοτικής γλώσσας, υπήρξε η ψυχή του περιοδικού από το 1894 που ανέλαβε τα καθήκοντά του ως το 1945.
Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 9 Δεκεμβρίου 1867 από Ζακυνθινό πατέρα και Πολίτισσα μητέρα, ενώ πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Αθήνα.

Φοίτησε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, αλλά δεν ολοκλήρωσε ποτέ τις σπουδές του, μιας και από πολύ νωρίς ασχολήθηκε με τη λογοτεχνία, η οποία ήταν και η μοναδική πηγή εσόδων του.

Αρχικά «Η Διάπλασις των Παίδων» εκδιδόταν κάθε μήνα, από το 1885 κάθε δεκαπέντε ημέρες και από το 1894 κάθε Σάββατο. Ο Ξενόπουλος αρθρογραφούσε επί πενήντα χρόνια στην τακτική στήλη του με το ψευδώνυμο «Φαίδων». Το περιοδικό δημοσίευε αναγνώσματα για παιδιά, μυθιστορήματα σε συνέχειες, διηγήματα, ποιήματα, σκίτσα, αλληλογραφία μεταξύ των συνδρομητών με τη χρήση ψευδώνυμων.

 

***

 

Στην Αθήνα ο Ξενόπουλος ήρθε σε επαφή με τον Δρακούλη και τους άλλους επικεφαλής του σοσιαλιστικού κόμματος, ενώθηκε με αυτούς και βοήθησε στην έκδοση των σοσιαλιστικών εφημερίδων «Άρδην» και «Κοινωνία». Το 1885 έγινε μάλιστα συντάκτης του «Άρδην».

Τις θέσεις του για το σοσιαλισμό μπορούμε να δούμε καλύτερα στο «Πλούσιοι και Φτωχοί». Ο Ξενόπουλος πίστευε σ’ ένα σοσιαλισμό που «θα άλλαζε την κοινωνία χωρίς βίαιες ανατροπές. Σιγά-σιγά οι άνθρωποι θα καταλάβαιναν το συμφέρον τους, οι πλούσιοι και οι φτωχοί θα έρχονταν σε συνεννόηση χωρίς βία. Το ιδανικό του σοσιαλισμού θα εξασφάλιζε σε κάθε άνθρωπο οποιασδήποτε ράτσας τροφή, κατοικία και ενδυμασία».

Ο Ξενόπουλος πίστευε ότι με την άνοδο του πνευματικού επιπέδου του λαού θα καταλάβαιναν οι άνθρωποι το πραγματικό τους συμφέρον. Για τον λόγο αυτό θεωρούσε το γράψιμο ως οφειλή διαπαιδαγώγησης και έργο ευθύνης υπέρ του συνόλου.

 

***

 

 

 

Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος με την Έλλη Λαμπέτη.

 

 

Για την κοινωνική δραστηριότητα του Γρηγόριου Ξενόπουλου έχει γράψει ο Τάκης Αδάμος στο βιβλίο του «Η λογοτεχνική κληρονομιά μας (Από μια άλλη σκοπιά)», βιβλίο Α΄- πεζογράφοι, Εκδόσεις Καστανιώτης (Αθήνα 1979) και τα εξής:

«H εικόνα της ζωής του Ξενόπουλου θα έμενε λειψή, αν δεν αναφέραμε εδώ και την αξιόλογη κοινωνική του δραστηριότητα. Σαν φοιτητής, άλλα και κατοπινά, πήρε μέρος στους σοσιαλιστικούς ομίλους της εποχής. Ο Ξενόπουλος πήρε μέρος στο κίνημα του «Δημοτικισμού» και η προσφορά του στην καθιέρωση της γλώσσας του λαού στη λογοτεχνία μας υπήρξε πολύτιμη και αποφασιστική. Αλλά ο υπεύθυνος πνευματικός άνθρωπος και πατριώτης Ξενόπουλος φάνηκε ακόμα πιο πολύ στις ώρες της μεγάλης εθνικής δοκιμασίας, στα χρόνια της χιτλερικής κατοχής της πατρίδας μας. Πήγε με το μέρος του λαού. Εντάχθηκε στις γραμμές του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ) και παρά την προχωρημένη ηλικία του πρόσφερε πολύτιμες υπηρεσίες στον αγώνα σαν πρόεδρος της Εθνικοτοπικής Ένωσης Εφτανησίων, που ήταν μια από τις εθνικοαπελευθερωτικές οργανώσεις του ΕΑΜ στην Αθήνα».

***

Αξίζει να θυμίσω εδώ ότι ο Τάκης Αδάμος ήταν δημοσιογράφος, εκπαιδευτικός, λογοτέχνης και πολιτικός. Υπήρξε ευρωβουλευτής του ΚΚΕ και πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών από το 1989 ως το Μάρτιο του 1991. Στην εφημερίδα «Ριζοσπάστης» ήταν αρχισυντάκτης από το 1974 μέχρι και το 1981.

***

 

 

 

Γρηγόριου Ξενόπουλου: «Ο Δεκάλογος του Πατριωτισμού»

 

(Το κείμενο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε στις 9 Απριλίου 1911 στο περιοδικό «Διάπλαση των Παίδων»  με το ψευδώνυμο «Φαίδων»)

-1. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος βρίσκεται πολύ μακριά από τους λόγους, τα ζήτω, τις σημαίες, τις μουσικές, τα κανόνια.
-2. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος δεν είναι η συγκίνηση της στιγμής, που σβήνει σαν την σπίθα. Είναι ένα βαθύ ποτάμι, που κυλάει βουβό.
-3. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος είναι – σαν κάθε αγάπη – έργο, θυσία. Σκοπός της είναι να κάμει την πατρίδα σου μεγάλη.
-4. Το μεγαλείο της πατρίδος δεν το κάνουν ούτε οι πολλοί τόποι, ούτε τα πολλά εκατομμύρια των ανθρώπων της. Το κάνουν η μόρφωση, η εργατικότητα, η ευτυχία και το μεγαλείο των ανθρώπων της.
-5. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος όχι μόνο δεν γεννά μίσος για τις άλλες πατρίδες, αλλά και ζητεί πρώτα απ” όλα να σέβεσαι και το ξένο πατριωτισμό. Καμία πατρίδα δεν είναι απολύτως ανώτερη από τις άλλες. Για σένα είναι ανώτερη η δική σου, για τον ξένο η δική του. Όπως για τον εαυτό σου, έτσι και για την πατρίδα σου, ποτέ μην επιδοκιμάζεις να αδικεί τις άλλες πατρίδες.
-6. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος – δηλαδή ενός μικρού μέρους της ανθρωπότητος – υποχωρεί όπου έρχεται εις σύγκρουσην με την αληθινή αγάπη όλης της ανθρωπότητος. Όπως δεν σ” εμποδίζει να εκτιμάς ή να αγαπάς ξένους, έτσι δεν σ” εμποδίζει – σε συμβουλεύει μάλιστα να πολεμάς και να μισείς πολλούς ανθρώπους της πατρίδος σου αν είναι κακοί. Και την πατρίδα σου να την φαντάζεσαι πώς την αποτελούν πολύ περισσότερο οι πολλοί, οι πτωχοί, ο λαός, όσοι εργάζονται και υποφέρουν πολύ και απολαύουν λίγο ή διόλου, παρά οι ολίγοι, εκείνοι που απολαύουν χωρίς να εργάζονται.
-7. Πολύ μεγαλύτερη αγάπη για την πατρίδα από το να σκοτωθείς γι’ αυτή, είναι να ζήσεις γι’ αυτή. Ν’ αφιερώσεις όσο μεγαλύτερο μέρος της ζωής σου μπορείς (όλο είναι αδύνατο) γι’ αυτή.
-8. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος αρχίζει από την αγάπη του εαυτού σου, την αγάπη που σε κεντρίζει να γίνεσαι ολοένα καλύτερος και ανώτερος, ν’ ανεβαίνεις ολοένα περισσότερο στο ψηλό και απότομο βουνό του μεγαλείου.
-9. Το φύτευμα δένδρων ωφελεί την πατρίδα σου και σένα. Το ξερίζωμα, όμως, της αμαθείας, της κουταμάρας, των σκουριασμένων ιδεών ακόμα περισσότερο ωφελεί την πατρίδα σου, σένα μπορεί συνήθως να σε βλάψει. Όσο πόλεμο κι αν σου κάνουν η αληθινή αγάπη της πατρίδος είναι να ξεριζώνεις, όπου χρειάζεται.
-10. Η αληθινή αγάπη της πατρίδος είναι ένα από τα πιο ευγενικά αισθήματα της καρδίας. Γι” αυτό ίσως και σπάνιο. Η ψεύτικη αγάπη της πατρίδος είναι από τα πιο πρόστυχα. Γι” αυτό ίσως και πολύ συχνό.

 

***

 

 

Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος με τους Λάκη Σκέλα (αριστερά), Αιμίλιο Βεάκη και Νότη Περγιάλη (δεξιά), στην πρεμιέρα του έργου του τελευταίου, «Νυφιάτικο τραγούδι», στο θέατρο «Περοκέ», το 1949 με το «Ρεαλιστικό Θέατρο».

 

Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος, στα χρόνια της χιτλερικής κατοχής πήγε με το μέρος του λαού. Εντάχθηκε στις γραμμές του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ) και παρά την προχωρημένη ηλικία του πρόσφερε πολύτιμες υπηρεσίες στον αγώνα.

Θεωρείται και είναι ο πατέρας του ελληνικού αστικού μυθιστορήματος και του ελληνικού αστικού θεάτρου, «αστικού» όχι μόνο με την ταξική έννοια αλλά και για το γεγονός ότι στα έργα του πρωταγωνιστούν άνθρωποι που ζούνε στις πόλεις. Υπήρξε παράδειγμα και υπόδειγμα πνευματικού εργάτη.

Το έργο του είναι μεγάλο σε όγκο και αξία. Μυθιστοριογράφος, διηγηματογράφος, θεατρικός συγγραφέας, κριτικός της τέχνης και συγγραφέας για παιδιά δέσποζε στον πνευματικό χώρο της πατρίδας μας για 65 ολόκληρα χρόνια.
«Ήταν ο αγαπημένος συγγραφέας του κοινού. Τα βιβλία του διαβάζονταν –διαβάζονται και τώρα- με πολύ ενδιαφέρον κι αγάπη. Και διαβάζονται γιατί από την κάθε σελίδα τους ξεχύνεται η συμπάθεια του συγγραφέα για τον απλό άνθρωπο του λαού, η συμπάθεια και η συμπόνια για τη βαριά μοίρα του», γράφει ο Τάκης Αδάμος.

 

***

 

 

Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος έφυγε από τη ζωή στις 14 Ιανουαρίου 1951 στην Αθήνα.

Παναγιώτης ΜήλαςΗ «Διάπλασις των Παίδων», ο Γρηγόριος Ξενόπουλος και οι μεγάλες υπογραφές…
Περισσότερα

Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Μια κακή φωτογραφία δεν μπορεί να κρύψει το καλό κλίμα…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Μίλησαν όλοι για το αυτονόητο, που δεν το γνωρίσαμε τα χρόνια που πέρασαν.
Μίλησαν όλοι για τον πολιτικό πολιτισμό στην αλλαγή σκυτάλης, που επίσης δεν είδαμε τα χρόνια που πέρασαν.
Δυστυχώς όλοι είχαν απόλυτο δίκιο…

Δευτέρα 2 Σεπτεμβρίου 2019, ώρα 11 το πρωί. Στα γραφεία του Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου, στην οδό Ηπίτου, η Κατερίνα Ευαγγελάτου παρέλαβε την καλλιτεχνική διεύθυνση από τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο.
Μια σύντομη τελετή παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη και του γενικού γραμματέα Σύγχρονου Πολιτισμού Νικόλα Γιατρομανωλάκη.

Μια ζεστή ατμόσφαιρα λόγω χώρου και συνωστισμού.
Από το να μη γίνει καθόλου, καλύτερα που έγινε έστω και έτσι. Χίλιες φορές καλύτερα.

 

***

 

 

Μια κακή φωτογραφία – όπως η αρχική – δεν μπορεί να κρύψει το καλό κλίμα… Μια μεγάλη αγκαλιά – όπως η παραπάνω – φανέρωσε πως όταν γίνεται με επιτυχή τρόπο η αλλαγή σκυτάλης, τότε η ομάδα τρέχει προς τη νίκη.

 

***

 

Η Κατερίνα, όταν πήγαινε ακόμη στο δημοτικό σχολείο, έμπαινε διακριτικά, με απόλυτη ησυχία και περισσή προσοχή στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου μόλις έσβηναν τα φώτα κρατώντας το χέρι του πατέρα της Σπύρου Ευαγγελάτου και καθόταν δίπλα του στην πρώτη κερκίδα δεξιά, στην άκρη της πρώτης σειράς…
Τώρα η Κατερίνα αγέρωχη, με ένα πλατύ χαμόγελο και μια μεγάλη αγκαλιά μπήκε στο γραφείο του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου όταν άναψαν οι προβολείς των τηλεοπτικών συνεργείων και των φωτορεπόρτερ.
Δημοσιογράφοι και εργαζόμενοι στο φεστιβάλ και στο υπουργείο έδωσαν το “παρών”. Όσοι χώρεσαν, μπήκαν στο μικρό γραφείο και οι υπόλοιποι στο αίθριο.

 

***

 

 

 

Η υπουργός Λίνα Μενδώνη έκανε μια σύντομη αναφορά στην ιστορία του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Ευχαρίστησε τον κ. Θεοδωρόπουλο και ευχήθηκε καλή δύναμη στην κ. Ευαγγελάτου, θύμισε ότι η αλλαγή σκυτάλης έγινε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, μέσα στη λογική ενός φεστιβάλ, δηλαδή μιας γιορτής, μιας γιορτής του υψηλού που θέλησαν να καθιερώσουν το 1955 οι εμπνευστές του.
Επεσήμανε δε ότι στόχος είναι το 2022 οι καλλιτεχνικοί διευθυντές του Εθνικού Θεάτρου και του Φεστιβάλ Αθηνών, να συνεργαστούν με τους επόμενους ή με τον εαυτό τους, αν οι ίδιοι είναι υποψήφιοι στην προκήρυξη ή στην ανοιχτή πρόσκληση που θα απευθύνει το υπουργείο.

 

***

 

 

 

Ο κ. Θεοδωρόπουλος θύμισε πως σήκωσε τη σκυτάλη που είχε πέσει κάτω την άνοιξη του 2016 και ανέφερε πως η τελετή παράδοσης τώρα γίνεται με όρους υγιείς και συναδελφικούς. Σημείωσε δε: «Οι υπουργοί Πολιτισμού δεν αντιλαμβάνονται κατά κανόνα τι σημαίνει για τη δουλειά μας η έγκαιρη τοποθέτηση του νέου καλλιτεχνικού διευθυντή, ώστε αυτός να συνυπάρξει για κάποιο διάστημα με τον προηγούμενο και να ενημερωθεί, για να μη χαθεί πολύτιμος χρόνος σε βάρος του καλλιτεχνικού έργου. Αλλά κι εμείς, οι καλλιτεχνικοί διευθυντές που θέλουμε να μείνουμε δια παντός στη θέση μας, όταν μας αντικαθιστούν, είτε έχει λήξει η θητεία μας είτε όχι, δεν διανοούμαστε να συμπαρασταθούμε και να βοηθήσουμε τον διάδοχο στο έργο του».

 

***

 

Η κ. Ευαγγελάτου υπογράμμισε: «Έχω τη διάθεση να δώσω όλη μου τη δημιουργική ορμή, παράλληλα με τις καλλιτεχνικές μου δραστηριότητες, σε αυτό τον θρυλικό θεσμό, που τον αντιμετωπίζω ως μια μεγάλη καλλιτεχνική πρόσκληση. Δεν είναι η στιγμή να κάνω αναγγελίες. Υπάρχει ένας χρόνος ενημέρωσης που ακολουθεί, πρέπει να συσταθεί η δημιουργική ομάδα, είμαστε ήδη σε αυτές τις διαδικασίες. Για εμάς το φεστιβάλ είναι ένας τρόπος να ανακαλύψουμε τον κόσμο. Είναι ένας ανοιχτός διάλογος της σύγχρονης καλλιτεχνικής ελληνικής δημιουργίας με την παγκόσμια. Είναι μια απόλυτη γιορτή. Μια συμπυκνωμένη περιπέτεια. Και σίγουρα μια γέφυρα σύνδεσης του παρελθόντος με το μέλλον, στην τέχνη, την αισθητική, την καλλιέργεια. Θα θέλαμε να είναι και μία εξαίρεση στους χειμερινούς ρυθμούς και τρόπους της καλλιτεχνικής μας ζωής, μια εκρηκτική εξαίρεση».

 

***

 

 

Τέλος, ο Γενικός Γραμματέας του υπουργείου Νικόλας Γιατρομανωλάκης έκλεισε την τελετή δηλώνοντας: «Δουλειά μας είναι να βοηθήσουμε το φεστιβάλ με τα εργαλεία και τους τρόπους που απαιτούνται προκειμένου να επιτελέσει το έργο του. Έχουμε σαφή εικόνα για τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει το φεστιβάλ για να προσελκύσει επισκέπτες».

Παναγιώτης ΜήλαςΦεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Μια κακή φωτογραφία δεν μπορεί να κρύψει το καλό κλίμα…
Περισσότερα

Από τη «γιούχα» στη Μαρίκα Μητσοτάκη τον Ιούλιο του 1990 ως τα αναμμένα «αλάρμ» στο «Thread» του 2019

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

 

Παρασκευή, 20 Ιουλίου 1990. Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου: «Βάκχες», του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Γιώργου Θεοδοσιάδη. Αγαύη η Όλγα Τουρνάκη και Πενθέας ο Κώστας Καστανάς.

Πρωθυπουργός της Ελλάδας ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης [από τις 11 Απριλίου 1990], ο οποίος συνοδευόμενος από τη σύζυγό του πηγαίνει στην Επίδαυρο για να παρακολουθήσει την παράσταση του Εθνικού Θεάτρου.

 

Εικονογράφηση στην κριτική του Γιάννη Βαρβέρη. Στην εφημερίδα “Καθημερινή”, την Κυριακή 29 Ιουλίου 1990 το σκίτσο της Έλλης Σολομωνίδου – Μπαλάνου,

 

 

Επειδή η Μαρίκα Μητσοτάκη είχε χρόνιο, έντονο πρόβλημα και μεγάλη κινητική δυσχέρεια, το πρωθυπουργικό αυτοκίνητο έφθασε μέχρι εκεί που επιτρέπεται, σε μια απόσταση δηλαδή περίπου 150 μέτρων από το προσκήνιο.

Εκείνη την εποχή η λέξη ΑΜΕΑ ήταν άγνωστη. Τα άτομα με ειδικές ανάγκες ήταν σχεδόν πάντα κλειδωμένα στο πίσω δωμάτιο του σπιτιού. Όταν λοιπόν βλέπεις κάποιον να τολμά να βγει από το καβούκι του, αυτό σε ενοχλεί… Όταν βλέπεις κάποιον να προσπαθεί να ανατρέψει τις συνήθειες χρόνων, αρχίζεις να νιώθεις άβολα… Όταν δεν σέβεσαι τον πολιτικό σου αντίπαλο, δεν έχεις παρά να πετάξεις στον κάλαθο των αχρήστων όσα ίχνη πολιτισμού σου έχουν απομείνει και να γιουχάρεις με όλη τη δύναμη των πνευμόνων σου τη -με ειδικές ανάγκες- σύζυγο του πρωθυπουργού.

Αυτό λοιπόν έγινε εκείνη την Παρασκευή του 1990, όμως η Μαρίκα Μητσοτάκη προσπάθησε με επιμονή και φωνές να αγωνιστεί ώστε να αποκτήσουμε σε όλη την Ελλάδα ράμπες και διαβάσεις αναπήρων.

Προσπάθησε να αλλάξει η στάση μας απέναντι στους αναπήρους λόγω της μη προσβασιμότητας των ιδιωτικών και δημόσιων χώρων. Και μέχρις ενός σημείου το κατάφερε… Αν και πολεμήθηκε!

 

***

 

Η σκηνή πάνω στην οποία οι 18 χορευτές του Thread παρουσίασαν το πρόγραμμά τους.

 

 

Θυμήθηκα το παραπάνω περιστατικό το Σάββατο 24 Αυγούστου 2019, στον ίδιο χώρο, στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, όταν ο κόσμος συνέρρεε για να παρακολουθήσει την παράσταση «The Thread», τη διεθνή παραγωγή της πολιτιστικής εταιρείας «Λάβρυς».

***

Η παράσταση αυτή δεν ήταν στο πρόγραμμα του Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου 2019. Όμως η ομάδα ταξιθεσίας του Φεστιβάλ υπό την κυρία Βαρβάρα Τσιπλάκου και σε συνεργασία με τους εκπροσώπους της «Λάβρυς» ανέλαβε το δύσκολο [αυτή τη φορά] έργο να υποδεχθεί τους θεατές.

***

Δύσκολο έργο επειδή ένα μεγάλο ποσοστό των θεατών ερχόταν για πρώτη φορά στο θέατρο. Μάλιστα πολλοί, όπως τους άκουγα να συνομιλούν δίπλα μου, θεωρούσαν και ως παρέκκλιση από τις συνήθειές τους το να βρεθούν στην Επίδαυρο.

Υπήρξε σκηνή με κάποιον που μπήκε με άνεση από το προσκήνιο και κατευθύνθηκε στην ορχήστρα που ήταν σκεπασμένη με ειδικό υλικό κατάλληλο για τους χορευτές που θα πρωταγωνιστούσαν. Ο κύριος λοιπόν αυτός περπάτησε, σταμάτησε στο κέντρο, σήκωσε το χέρι και μιλώντας στο τηλέφωνο χαλαρά και χωρίς βιασύνη…αναζητούσε την παρέα του στις κερκίδες. Ευγενικά τον απομάκρυναν – κάπως δύσκολα – και στη συνέχεια ήρθαν οι βοηθοί σκηνής για να καθαρίσουν από τα… χώματα που αν έμεναν θα δημιουργούσαν πρόβλημα στους χορευτές.

Η παραπάνω σκηνή επαναλήφθηκε πολλές φορές, στον χώρο της ορχήστρας, όπου οι περισσότεροι τη θεωρούσαν ως σύντομο δρόμο για να περάσουν στην απέναντι πλευρά… Επίσης περιστατικό που θύμιζε αυτό που συνέβη τον Ιούλιο του 1990, έγινε και τώρα με τη διαφορά ότι δεν ήρθε ένα, αλλά δύο αυτοκίνητα [ίσως και τρία] που όμως δεν έφθασαν σε απόσταση 150 μέτρων όπως τότε αλλά σε απόσταση μόλις 50 μέτρων από το προσκήνιο και στη συνέχεια πήγαν λίγο πιο πίσω, στα πρώτα δέντρα.

 

***

 

Και το κεντρικό παρκέ και ο πέριξ αυτού χώρος έγιναν χώρος διέλευσης κάποιων θεατών.

 

Όλο αυτό το πλήθος των θεατών – με τη συνοδεία τους – αποτελούσε έναν συμπαγή όγκο ο οποίος μόλις και μετά βίας άφηνε λίγο αέρα για να ανασάνουν και να μετακινηθούν τα άτομα με ειδικές ανάγκες τα οποία [επιτέλους] τώρα έρχονται για να παρακολουθήσουν τις παραστάσεις στο Αρχαίο Θέατρο [πλέον] άνευ φόβου…

***

Όλα καλά μέχρις εδώ. Πριν αρχίσει η παράσταση ακούμε τη φωνή του αξέχαστου ηθοποιού Χρήστου Σιμαρδάνη να δίνει τις συμβουλές προς τους θεατές: Όχι φωτογραφήσεις, όχι κινητά, όχι κάπνισμα κλπ. κλπ. Η αντίδραση ήταν σαν να τους έλεγε να κάνουν το αντίθετο. Μόλις έσβησαν τα φώτα και ακούσαμε τις πρώτες νότες, το κοίλον παρέμεινε φωτισμένο από τις δεκάδες οθόνες των κινητών αλλά και από τα …φλας.

Μια παραφωνία που δεν θα συνέβαινε ποτέ σε οποιαδήποτε άλλη παράσταση.

«Ευτυχώς» αυτός ο φωτισμός …βοήθησε κάποιους καθυστερημένους να βρουν τις θέσεις τους, ένα τέταρτο μετά την έναρξη, όταν εισήλθαν κανονικότατα από μπροστά για να καθίσουν στις θέσεις που τους περίμεναν στις πρώτες σειρές.

***

Και καλά όλα τα παραπάνω, πες ότι τα ανέχεσαι – που ασφαλώς δεν πρέπει – όμως τα «αλάρμ» του αυτοκινήτου που περίμενε, εκεί στα πρώτα δέντρα, για ποιο λόγο άναψαν – για αρκετό χρόνο – την ώρα της παράστασης;

Και καλά και τα «αλάρμ», πες ότι ο άνθρωπος δεν ήξερε, έπρεπε στη συνέχεια να κάνει και όπισθεν για να μας τυφλώσει με τα λευκά του φώτα;

Είπαμε όμως: Δεν είμαστε στο 1990. Είμαστε στο 2019…

***

Αυτά τα λίγα και πάλι με την υπενθύμιση ότι ήταν ανθρωπίνως αδύνατον για τις ταξιθέτριες – ταξιθέτες του Φεστιβάλ, αλλά και για τους εκπροσώπους της «Λάβρυς» να τιθασεύσουν αυτό το αγριεμένο πλήθος.

 

Θερμό χειροκρότημα στο τέλος της παράστασης για τα 18 αγόρια και κορίτσια του “Thread”.

 

Τελευταίο χαρακτηριστικό στιγμιότυπο: Μετά το τέλος – και κατά την αποχώρηση των θεατών – ακούμε από τα μεγάφωνα την κυρία Βαρβάρα Τσιπλάκου να ζητά με τρόπο ευγενικό να χρησιμοποιούμε τις σκάλες και όχι τις κερκίδες κατά την έξοδο… Έλα όμως που όλοι βιάζονται να παραπατήσουν και να τσακίσουν τον αστράγαλό τους, παρά να περιμένουν στη σειρά για 2-3 λεπτά…

Αυτά τα ολίγα με αφορμή τα «αλάρμ» και το πανίσχυρο «Thread» που «ένωσε» το 1990 με το 2019.

 

***

 

Η κριτική για τις “Βάκχες” στην εφημερίδα “‘Εθνος” τη Δευτέρα 23 Ιουλίου 1990, από τη θεατρολόγο Δηώ Καγγελάρη.

 

 

Οι “Βάκχες” του 1990

 

Για την ιστορία να θυμηθούμε τους συντελεστές της παράστασης:

«Βάκχαι», του Ευριπίδη. Σε μετάφραση Παντελή Πρεβελάκη. Σκηνοθεσία: Γιώργος Θεοδοσιάδης. Σκηνικά – κοστούμια: Σάββας Χαρατσίδης. Συνθέτης: Χρήστος Λεοντής. Χορογράφος: Ντόρα Τσάτσου-Συμεωνίδου. Βοηθός σκηνοθέτη: Χρίστος Κόκκινος.

Διανομή: Διόνυσος η Μιράντα Ζαφειροπούλου, Τειρεσίας ο Ιάκωβος Ψαρράς. Κάδμος ο Γιάννης Κάσδαγλης. Πενθέας ο Κώστας Καστανάς. Δούλος ο Πέτρος Δαμουλής. Α’ Αγγελιοφόρος ο Κώστας Κοκκάκης. Β΄ Αγγελιοφόρος ο Γιώργος Παρτσαλάκης. Αγαύη η Όλγα Τουρνάκη.
Κορυφαίες: Νίτα Παγώνη, Στέλλα Παπαδημητρίου, Δήμητρα Τσέλιου, Πηνελόπη Σταυροπούλου, Φιλιώ Γκόντζου, Ελένη Παναγιώτου.
Χορός: Χριστίνα Βαρζοπούλου, Ελένη Τζώρτζη, Γιώτα Κουνδουράκη, Αθηνά Κεφαλά, Μαρίνα Ξένου, Μελίνα Παπανέστορα, Μάχη Γεωργίου, Λιάνα Παρούση, Ντίνα Ανδριοπούλου, Βίκυ Πρωτογεράκη, Βάνα Ζάκκα, Θέμις Μαρσέλλου, Ελισάβετ Γιαννοπούλου, Δωροθέα Στεριώτη, Όλγα Αλεξανδροπούλου, Κατερίνα Αλεξοπούλου, Ελευθερία Βιδάκη, Αγγελική Δημητρακοπούλου, Αμαλία Κυριαζίδου.
Φρουροί – Ακόλουθοι: Χρήστος Γιάνναρης, Μιχάλης Κοβανίδης, Σπύρος Πούλης, Σπύρος Σπαντίδας, Γιώργος Τζαβιος, Βασίλης Ψυχογιόπουλος, Μιχάλης Μινωτάκης.

-Παρασκευή 20 και Σάββατο 21 Ιουλίου 1990.

***

Τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη – εκτός από τη σύζυγό του – συνόδευαν εκείνη την Παρασκευή: Ο υπουργός Πολιτισμού Τζαννής Τζαννετάκης, ο υπουργός Επικρατείας Γιάννης Κεφαλογιάννης και ο υπουργός Άνευ Xαρτοφυλακίου Μίκης Θεοδωράκης.

 

***

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:

 

Παναγιώτης ΜήλαςΑπό τη «γιούχα» στη Μαρίκα Μητσοτάκη τον Ιούλιο του 1990 ως τα αναμμένα «αλάρμ» στο «Thread» του 2019
Περισσότερα

Έφυγε από τη ζωή η ηθοποιός Βάλερι Χάρπερ

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Σε ηλικία 80 ετών έφυγε από τη ζωή η Βάλερι Χάρπερ, η οποία έγινε γνωστή από τον ρόλο της στη σειρά «The Mary Tyler Moore Show».

Ο θάνατός της ήταν αποτέλεσμα της μάχης με τον καρκίνο στον εγκέφαλο που έδινε η ηθοποιός το τελευταίο διάστημα.

Τη δυσάρεστη είδηση έκανε γνωστή η κόρη της Χάρπερ, Κριστίνα, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει το πού πέθανε.

 

 

 

Η Χάρπερ τη δεκαετία του ’70 ήταν μία από τις μεγαλύτερες ηθοποιούς της τηλεόρασης, καθώς μέσα από τον ρόλο της «Ρόντα» στη σειρά «The Mary Tyler Moore Show» ανέδειξε το πλούσιο ταλέντο της. Στη συνέχεια, ακολούθησε η επαγγελματική καταξίωση, τα χρήματα αλλά και μία Χρυσή Σφαίρα το 1974.

 

 

Γεννημένη στη Νέα Υόρκη, η Βάλερι Χάρπερ ξεκίνησε την καριέρα της ως χορεύτρια.

Από το 1986 έως το 1987, η Χάρπερ εμφανίστηκε ως Βάλερι Χόγκαν στην κωμική σειρά «Valerie».

 

 

Η Alyssa Milano, η Debra Messing, η Mia Farrow, η Patricia Arquette, η Cyndi Lauper, η Topher Grace και οι άλλοι καλλιτέχνες μοιράστηκαν στα μέσα δικτύωσης ειλικρινή μηνύματα και αναμνήσεις τους με τη Valerie Harper από το “The Mary Tyler Moore Show” και το “Ρόντα”.

 

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΈφυγε από τη ζωή η ηθοποιός Βάλερι Χάρπερ
Περισσότερα

Ο Χριστόφορος Λιοντάκης στην ταράτσα με ομπρέλα, νεσκαφέ, τρανζιστοράκι και Μπετόβεν…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

 

-«Μα, τι κάνει το παιδί μόνο του στην ταράτσα, Γιάννη μου»;
-«Μάλλον ανέβηκε να καπνίσει, Ειρήνη μου. Δεν ανάβει ποτέ τσιγάρο στο δωμάτιό του».
-«Ακούω όμως και κάποια μουσική. Από πού έρχεται»;
-«Δεν ξέρω. Θα τον ρωτήσουμε τώρα που θα έρθει. Στο μεταξύ άρχισε να ψιχαλίζει. Δυναμώνει σιγά σιγά η βροχή. Επομένως θα κατέβει. Δεν θα αργήσει»…

 

***

 

Ο Χριστόφορος Λιοντάκης, τη Δευτέρα 11 Δεκεμβρίου 2017, στην παρουσίαση του τελευταίου βιβλίου του με τον τίτλο «Ο μεγάλος δρόμος».

 

Στην αυλή της μονοκατοικίας της οδού Θέωνος 10 και Ξυδιά γωνία, στον Νέο Κόσμο, φθινόπωρο του 1962 ο νεαρός (ούτε καν 18χρονος)  Χριστόφορος Λιοντάκης ζει τις πρώτες του μέρες στην Αθήνα, στο σπίτι του Γιάννη και της Ειρήνης Ιακώβου. Από το Ίνι του Ηρακλείου Κρήτης είχε έρθει μαζί με τα χελιδόνια που έχτισαν τη φωλιά τους κάτω από το υπόστεγο της εισόδου…

Κουρεμένος και με τη μακριά χλαίνη. Τα δάχτυλα κλεισμένα σφικτά. Δεν κοιτάζει καθόλου στον φακό. Μια φωτογράφηση σκέτη αγγαρεία. Όταν τον συνόδευσα αξημέρωτα στον Σταθμό Πελοποννήσου, την ημέρα που επρόκειτο να παρουσιαστεί στη στρατιωτική του μονάδα ως νεοσύλλεκτος, του ζήτησα μια φωτογραφία του. Μου την έφερε στην πρώτη του έξοδο όταν πήρε άδεια μετά την ορκωμοσία. Ήταν η αρχή μια συλλογής από 54 φωτογραφίες των φίλων της παρέας μας, ντυμένων στο χακί.

Σε μια αυλή, όπως εκείνες των παλιών ελληνικών ταινιών, υπήρχε το δωμάτιο που έμενε ως φοιτητής πλέον της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Μια αυλή γεμάτη χρώματα και αρώματα. Χρώματα από γαριφαλιές, τριανταφυλλιές και γαρδένιες.

Αρώματα από βασιλικό, δυόσμο, δεντρολίβανα και λεβάντες, στις γλάστρες που φρόντιζε ο κυρ Γιάννης.

Αρώματα όμως και από μακαρονάδες, ντομάτες και κολοκύθια γεμιστά, μπριάμ, πατάτες τηγανιτές και το κυριακάτικο γιουβέτσι φτιαγμένο από την κυρία Ειρήνη και σταλμένο στον Φούρνο του Ζαγοραίου.

Ασφαλώς δεν έλειπαν τα γλυκά του κουταλιού. Ο Χριστόφορος προτιμούσε το πιο …πικρό από αυτά, το νεράντζι. Σε όλα αυτά είχε δώσει ένα δικό του όνομα.

Τα είχε βαφτίσει: «Γλύκα»…

Όμως εκείνα τα χρόνια είχε γίνει μόδα και ο …νεσκαφές.

Ο Άγγελος, ο μικρός της παρέας, είχε εξελιχθεί σε «εξπέρ» και τα απογεύματα του Σαββατοκύριακου γύρω από τις ζεστές κούπες του «νες» ο Χριστόφορος έκανε τις ατέρμονες ομιλίες του.

Η Σοφία και ο Άγγελος, ο Μπάμπης, ο Λάκης και ο Νίκος, η Κατερίνα και ο Στέλιος, «μεταφερόμαστε» στους τόπους που «έχτιζε» ο Χριστόφορος «με το φως» της ήσυχης γειτονιάς.

Εκεί που είχε το οχυρό του εκείνα τα ανέμελα χρόνια.

 

***

 

Στο «πατάρι» των Εκδόσεων Γαβριηλίδη, τη Δευτέρα 11 Δεκεμβρίου 2017, ο Χριστόφορος Λιοντάκης παρουσίασε το πεζογράφημά του με τον τίτλο «Ο μεγάλος δρόμος». Αποσπάσματα διάβασε η ηθοποιός Κόρα Καρβούνη. Για το βιβλίο μίλησε ο καθηγητής Πανεπιστημίου και ποιητής Νίκος Ερηνάκης.

 

Εκεί στο «οχυρό» του μας μιλούσε ο Χριστόφορος για την «Ωδή στον θάνατο του Λόρδου Βύρωνα» του Σολωμού. Μας γνώρισε το λαϊκό μυθιστόρημα «Αιμίλιος και Ερμιόνη» αλλά και το βιβλίο του Λουντέμη «Οι κερασιές θ’ ανθίσουν και φέτος».

Τον απολαμβάναμε όταν απάγγειλε ποιήματα από τα «Άπαντα του Καρυωτάκη» και του Λόρκα.

Από τον Χριστόφορο ακούσαμε πρώτη φορά για τις ταινίες του Μπέργκμαν, του Αλέν Ρενέ, του Κλεμάν, του Αντονιόνι, του Βισκόντι και του Παζολίνι.

Τότε μπήκαμε στον πειρασμό να κατέβουμε στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης και να ανέβουμε στο Εθνικό Θέατρο. Πήγαμε ακόμα στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος των αδελφών Μητροπούλου και στην «Ίριδα», τη Φοιτητική Λέσχη (γωνία Ακαδημίας και Ιπποκράτους).

Από τότε, σε αυτές τις συζητήσεις μας έλεγε ότι «δεν πρέπει ποτέ να κάνουμε σημαία τις όποιες επιλογές μας».
Πέρασαν δεκάδες χρόνια μέχρι να καταλάβω «τι εννοούσε ο ποιητής»…

Είχε απόλυτο δίκιο από το 1962, κι ας ήταν μόλις 17 χρόνων…

 

***

 

Τρίτη 5 Δεκεμβρίου 2017, στο «Από Μηχανής Θέατρο», ο Χριστόφορος Λιοντάκης μιλάει για τον Αλμπέρ Καμύ και τον «Ξένο».

«Μια μέρα σαν τις άλλες»

 

Ξυπνάς και πέφτεις παντού και πουθενά.
Αναπνοές μετά τις άπνοιες στον ύπνο.
Ύστερα στον καθρέφτη: «αρνίον εστηκός ως εσφαγμένον».
Ένας αναίτιος πυρετός που μυστικά επιμένει.
Σκύβεις πάνω τα γιασεμιά, το δυόσμο, τη φασκομηλιά και τη λουΐζα.
Το άρωμά τους προσπαθεί να εξημερώσει το θηρίο της θλίψης.
Αποφασίζεις έξοδο.
Μια αδιόρατη σκόνη μπλοκάρει την τρυφερότητα της νεραντζιάς.
Επιγραφές κρέμονται σαν αυτόχειρες.
Ακροκέραμα ανάμεσα σε πράσινα και κίτρινα χορτάρια.
Ετοιμόρροπες ιδέες και κτίσματα καταφάσκουν στο παρέρχεσται
Γευματίζεις με τη φρίκη των πολύπαθων τοίχων.
Ακατάλληλα γραφήματα, γραψίματα, βιασμοί
Άναρχο παλίμψηστον ανεξέλεγκτη κάβλα, μετέωρη τελικά
Ή μήπως τοίχοι ταγμένοι για την εκτόνωση της εποχής;
Μηχανόβιοι εκπέμπουν έπαρση και καυσαέρια
Όμως διακινδυνεύουν και ίσως κάποτε σώζονται
Αινιγματικά πρόσωπα υπόσχονται
Οφθαλμόλουτρα ιαματικά
Πλουραλισμός του φαίνεσθε
Στην Πλατεία κάποιος διαβάζει Τσόμσκι, πιο πέρα ξεφυλλίζουν Ροβεσπιέρο
Τρομοκρατία και αρετή
Κάποιοι γελούν και είναι για γέλια όσοι δεν γελούν
Μετανάστες γερμένοι πάνω από κάδους σκουπιδιών
Περιπλανώμενα κορμιά αναρχούμενα απ’ τις αισθήσεις τους κυνηγούν τον άφθαστο ξοδεύοντας την παρουσία τους στη βία.
Ελεήμονα χαμόγελα και ένα χάδι από αόρατο χέρι
Προχωρώντας η περιέργεια μεγαλώνει: Παρέα πάνε
Η ευθυμία του καθημερινού με τη δυσθυμία του εθισμού
Νυσταγμένες ψυχές παραδομένες στην ακηδία της ντρόγκας
Η μέρα αυτή, μια από ‘δω, μια από ‘κει σε πάει.

 

***

 

Το τρανζίστορ Philips «Fanette» L1X75T/81R 7, μοντέλο του 1958. Από αυτό ο Χριστόφορος εκτός από το ελληνικό Γ’ Πρόγραμμα «έπιανε» και το Ράδιο Λουξεμβούργο που είχε πολλές εκπομπές με κλασική μουσική.

-«Γιάννη, κατέβηκε ο Χριστόφορος από την ταράτσα. Μήπως είναι ώρα να τον ρωτήσεις τι έκανε στην ταράτσα;»

-«Ξεχάστηκα Ειρήνη μου, διαβάζοντας όλα τα παραπάνω. Θα τον ρωτήσω αμέσως»…

 

***

 

-«Χριστόφορε, έλα παιδί μου, θα γίνεις μούσκεμα. Η φθινοπωρινή βροχή έγινε καταιγίδα. Δεν βράχηκες; Τι έκανες τόση ώρα στην ταράτσα»;

-«Μην ανησυχείς για μένα, καπετάνιε. Είμαι σκληρό καρύδι. Είχα μαζί μου την ομπρέλα. Δεν βράχηκα καθόλου. Είχα όμως και παρέα. Άκουγα μουσική»…

-«Τι λες παιδί μου; Αφού μόνος σου ήσουν επάνω και επiπλέον επάνω δεν έχει πρίζα»!

-«Λάθος καπετάνιε! Δεν χρειάζομαι ηλεκτρικό ρεύμα. Είχα μαζί μου το τρανζιστοράκι μου. Την παρέα μου. Άκουγα κλασική μουσική. Με αυτό το μικρό φορητό ραδιόφωνο ακούω τα πάντα από παντού. Πριν από λίγο «είχα πιάσει» το Ράδιο Λουξεμβούργο και παρακολούθησα μια συναυλία με έργα του Μπετόβεν. Συγκεκριμένα άκουγα τη «Σονάτα για πιάνο No. 14», (Moonlight Sonata) και ξεχάστηκα…

-«Δεν ξέρω από αυτά παιδί μου. Εγώ ξέρω μόνο για συρτούς, μπάλους, βιολιά, λαούτα και τσαμπούνες… Εσύ κάτσε επάνω όση ώρα θέλεις. Μόνο να προσέχεις μην κρυώσεις»…

 

***

 

 

Στο «Από Μηχανής Θέατρο» συζήτηση για τον «Ξένο» του Αλμπέρ Καμύ, με καλεσμένο τον Χριστόφορο Λιοντάκη. Δεξιά ο σκηνοθέτης του έργου Δημήτρης Τσιάμης και από αριστερά οι ηθοποιοί Μιχάλης Οικονόμου, Κλεοπάτρα Μάρκου και Γεράσιμος Μιχελής.

 

Ο Χριστόφορος σπούδασε Νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Πήρε πτυχίο. Πήγε να φύγει από το σπίτι, αλλά ο κύριος Γιάννης και η κυρία Ειρήνη του είπαν ότι το δωμάτιό του θα τον περιμένει.

Ο Χριστόφορος σπούδασε Φιλοσοφία της Νομικής στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης, στο Παρίσι. Πήρε το μεταπτυχιακό. Πήγε να φύγει από το σπίτι, αλλά ο κύριος Γιάννης και η κυρία Ειρήνη του είπαν ότι το δωμάτιό του θα τον περιμένει.

Στη συνέχεια έκανε και τη θητεία του στον στρατό. Πήγε να φύγει από το σπίτι, αλλά ο κύριος Γιάννης και η κυρία Ειρήνη του είπαν ότι το δωμάτιό του θα τον περιμένει.

Ο Χριστόφορος είχε γίνει πια μέλος της οικογένειας…

 

***

 

Είχαμε να βρεθούμε από τη δεκαετία του ’80 σε ένα Φεστιβάλ της εφημερίδας “Αυγή” στο Άλσος της Νέας Σμύρνης. Στις 12 Μαΐου 2017, ημέρα Παρασκευή, στο θέατρο «104» συναντήθηκα και πάλι με τον Χριστόφορο Λιοντάκη ύστερα από πολλά χρόνια.  Ήταν όπως πάντα οργισμένος. Άρα ήταν πολύ καλά…

 

-Τα ποιήματα του Χριστόφορου Λιοντάκη κυκλοφορούν σε δύο συγκεντρωτικές εκδόσεις: «Εικόνες που επιμένουν», Γαβριηλίδης 2012 και «Ποιήματα 1982-2010», Γαβριηλίδης 2015.

-Η μετάφρασή του στον «Σκοινοβάτη» και τον «Θανατοποινίτη» του Ζαν Ζενέ, σε ένα βιβλίο, από τις Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Οκτώβριος 2016

-Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: «Στο τέρμα της πλάνης», 2010. «Ανθολογία Γαλλικής Ποίησης», 2009. «Με το φως», 2008. «Ο Μινώταυρος μετακομίζει», 1996.

 

***

 

Ο Χριστόφορος Λιοντάκης γεννήθηκε στο Ίνι του Ηρακλείου Κρήτης το 1945. Από τις αρχές του 2019 έφθασε στον μεγάλο του δρόμο που πολύ τον ταλαιπώρησε. Τον κούρασε και τελικά τον νίκησε το ξημέρωμα της Παρασκευής 26 Ιουλίου 2019.
Τον αποχαιρετήσαμε τη Δευτέρα 29 Ιουλίου στις 4.30 μ.μ. στο Νεκροταφείο Χαλανδρίου.

 

***

 

Την Κυριακή 1η Σεπτεμβρίου 2019 στις 10 το πρωί στον Ιερό Ναό της Ζωοδόχου Πηγής, στην οδό Ακαδημίας, θα γίνει το 40ήμερο μνημόσυνο. Θα ακολουθήσει συνάντηση στο «Καφέ Διπλό», Θεμιστοκλέους 70, στα Εξάρχεια, για να τιμήσουμε τον Χριστόφορο της καρδιάς μας με τις αναμνήσεις μας…

 

***

 

ΑΚΟΥΣΤΕ ΕΔΩ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟ ΛΙΟΝΤΑΚΗ

 

Παναγιώτης ΜήλαςΟ Χριστόφορος Λιοντάκης στην ταράτσα με ομπρέλα, νεσκαφέ, τρανζιστοράκι και Μπετόβεν…
Περισσότερα

Ο Διογένης Καμένος άφησε ορφανά τον «Μήτσο» και το «Κατινάκι»…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Επί 35 χρόνια το πενάκι του Διογένη Καμένου έφτιαξε χιλιάδες σκίτσα, που γέμισαν την «Ελευθεροτυπία» από την ημέρα της έκδοσής της μέχρι και το 2010.

Από τότε και το πενάκι και ο Διογένης ξεκουράστηκαν… Ο ίδιος ως συνταξιούχος είχε περισσότερο χρόνο να επισκέπτεται την αγαπημένη του πατρίδα, την Κύπρο και να τακτοποιεί το αρχείο του ετοιμάζοντας με άνεση τα επόμενα βιβλία του.
Τελικά όμως από την Πέμπτη 29 Αυγούστου 2019, ο Διογένης Οικονόμου άφησε ορφανά τα «παιδιά» του, τον Μήτσο και το Κατινάκι.

 

***

 

 

Από τότε που το φοβερό ζευγάρι του Διογένη έκανε την εμφάνισή του στην «Ελευθεροτυπία» είχε γίνει το αγαπημένο των αναγνωστών οι οποίοι πάντα το αναζητούσαν πριν αρχίσουν το διάβασμα της υπόλοιπης εφημερίδας.

Αξίζει εδώ να αναφερθεί ότι ο Διογένης Καμένος έκανε τα πρώτα του βήματα ως γελοιογράφος στο μηνιαίο περιοδικό του Αλέκου Φιλιππόπουλου με τον τίτλο «Ελευθεροτυπία» το οποίο κυκλοφορούσε στη διάρκεια της δικτατορίας και το οποίο είχε θέματα από τον χώρο του Τύπου.

 

***

 

Στην εφημερίδα, εκτός από το θρυλικό ζευγάρι, ο Καμένος έκανε και πολιτική γελοιογραφία, και εικονογράφηση.

 

***

 

Μετά τη συνταξιοδότησή του, ο Διογένης αποσύρθηκε εντελώς από τον χώρο. Έτσι την Παρασκευή 30 Αυγούστου έγινε γνωστό από την παρακάτω ανακοίνωση της ΕΣΗΕΑ ότι ο αγαπημένος γελοιογράφος «έφυγε» από τη ζωή την Πέμπτη 29 Αυγούστου 2019 σε ηλικία 71 ετών.

 

 

«Ο Διογένης Καμένος γεννήθηκε το 1948 στη Λεμεσό της Κύπρου και, μετά το πέρας των γυμνασιακών του σπουδών, φοίτησε σε σχολή με αντικείμενο την ψυχολογία.

Το 1975 ξεκίνησε τη μακρόχρονη συνεργασία του με την εφημερίδα «Ελευθεροτυπία», στο καθημερινό αλλά και το κυριακάτικο φύλλο της, όπου άφησε το στίγμα του με τα αμιγώς πολιτικού περιεχομένου σκίτσα του. Κορυφαία στιγμή στην σταδιοδρομία του υπήρξε η χιουμοριστική στήλη «Μήτσος και Κατινάκι», το περιεχόμενο της οποίας υπήρξε πρωτοποριακό για την εποχή και κυκλοφόρησε αργότερα και σε σειρά βιβλίων.

 

Παράλληλα με την εργασία του στην «Ελευθεροτυπία», συνεργάστηκε και με άλλες εφημερίδες όπως με την «Εξόρμηση», την «Κυριακάτικη Πρωινή» και τη «Σατυρική» καθώς και στον περιοδικό Τύπο, σε έντυπα όπως το «Γκολ», το «Τραστ του Γέλιου», το «Mad», με ευφάνταστες και αξιοσημείωτες εικονογραφήσεις και κόμικς.

 

 

Απρίλιος 1981. Ο Διογένης Καμένος (δεύτερος δεξιά) με συναδέλφους του σε έκθεση γελοιογραφίας που είχε στεγαστεί στη Βιβλιοθήκη της Ένωσης Συντακτών.

 

Ο Διογένης Καμένος υπήρξε ένας εξαιρετικά ταλαντούχος επαγγελματίας αλλά και ένας ιδιαίτερα συμπαθής άνθρωπος, αγαπητός στους συναδέλφους και τους συνεργάτες του. Διακρινόταν για την αισιοδοξία του και αντιμετώπιζε τις αντιξοότητες πάντοτε με χαμόγελο, ενώ, καθ’ όλη την πορεία του, επέδειξε ήθος, αξιοπρέπεια και συναδελφική αλληλεγγύη.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ – με την ανακοίνωσή του – αποχαιρετά τον εκλεκτό συνάδελφο και συλλυπείται βαθύτατα τη σύζυγο του Αγγελική και τα παιδιά του Ειρήνη και Δημήτρη για την μεγάλη απώλειά τους.

 

***

 

Για τον αποχαιρετισμό και το τελευταίο αντίο στον Διογένη Καμένο: «Ο τόπος και ο χρόνος θα γνωστοποιηθούν με νεότερη ανακοίνωση της ΕΣΗΕΑ».

Ο γιος του Δημήτρης – επίσης γελοιογράφος – έγραψε στη σελίδα του στο facebook: «Από χθες ο δημοσιογραφικός κόσμος, οι αναγνώστες της «Ελευθεροτυπίας» και η οικογένειά μου θρηνεί την απώλεια του Διογένη Καμένου. Για το κοινό που τον παρακολουθούσε από το ξεκίνημα της «Ελευθεροτυπίας» ήταν ο δημιουργός του «Μήτσος και Κατινάκι» αλλά και ένας από τους βασικούς γελοιογράφους της εφημερίδας, που κατάφερνε να συμπυκνώνει οξυδερκείς πολιτικές αναλύσεις μέσα στα πιο λακωνικά μπαλονάκια. Ευχαριστώ από την καρδιά μου την Εφημερίδα των Συντακτών αλλά και τα υπόλοιπα Μέσα που αφιέρωσαν χώρο στο έργο του πατέρα μου. Με την ευκαιρία θα ήθελα να προσθέσω (ως απλός φαν, πάνω από όλα) ότι υπάρχει ένας τεράστιος όγκος από στριπ του «Μήτσου» που καλύπτει τα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ και δεν κατάφερε ποτέ να συμπεριληφθεί σε αλμπουμάκι. Είχα την τύχη να μεγαλώσω με τον «πρασινοφρουρό» Κουρέα, τον Νεοδημοκράτη Χασάπη και τα μελλοθάνατα γουρούνια του, τον Δάσκαλο, τον αναρχικό Θανάσαρο και ένα σωρό άλλους χαρακτήρες που πάντα πετύχαιναν να βγάλουν ένα ολόκληρο αστείο μέσα από τρία λιτά καρεδάκια. Όταν ήμουν μικρός μου φαινόταν σαν ένα θαύμα. Μου φαίνεται σαν ένα θαύμα και τώρα.

Αντίο πατέρα!

 

***

 

Ο Διογένης Καμένος συνέλεξε όλο το υλικό από τις περιπέτειες του Μήτσου και της Κατίνας σε έξι τόμους («Μήτσος κε Κατινάκι», «Κατινάκι το… Κατινάκι», «Κατινάκι… τηλέφωνο», «Μάνα γιατί μ’ έκανες κοντό!», «Μήτσος vs Μπαρούφου», «Κατινάκι τι θα φάμε;») που κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Ακμων (1978).

 

 

***

Ο αποχαιρετισμός του Διογένη Καμένου θα γίνει την Τρίτη, 3 Σεπτεμβρίου 2019, το μεσημέρι στις 12:30, στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών.

 

Παναγιώτης ΜήλαςΟ Διογένης Καμένος άφησε ορφανά τον «Μήτσο» και το «Κατινάκι»…
Περισσότερα

Δημήτρης Λιγνάδης: Δεν έρχομαι στο Εθνικό για να γκρεμίσω όσα έχτισαν οι προηγούμενοι

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

«Δεν μπορεί κανείς να γνωρίσει την ψυχή, το φρόνημα και τη γνώμη κανενός ανθρώπου, αν αυτός δεν δοκιμαστεί στην εξουσία και την τήρηση των νόμων».

Με αυτή τη φράση του Κρέοντα από την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή επέλεξε να ξεκινήσει το σύντομο λόγο του ο Δημήτρης Λιγνάδης στην τελετή παράδοσης και παραλαβής της Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης του Εθνικού Θεάτρου.

Εμφανώς συγκινημένος, ο απερχόμενος Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Θεάτρου Στάθης Λιβαθινός άνοιξε την τελετή, κάνοντας λόγο για μια ημέρα «χαρούμενης λύπης». Επίσης τόνισε χαρακτηριστικά: «Εδώ ξεκινάμε από το χάος και φτάνουμε προς το αυτονόητο». Ακόμη εξέφρασε την ευχή να δημιουργηθεί από εδώ και πέρα μια παράδοση έμπρακτης έκφρασης πολιτικού πολιτισμού, καθώς τέτοιες ενέργειες δεν είναι τόσο αυτονόητες στη χώρα μας.

 

Η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη και ο Γενικός Γραμματέας Σύγχρονου Πολιτισμού, Νικόλας Γιατρομανωλάκης, παρέστησαν στην τελετή παραλαβής – παράδοσης της Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης του Εθνικού Θεάτρου στον Δημήτρη Λιγνάδη από τον Στάθη Λιβαθινό.

 

Όλα αυτά το μεσημέρι της Πέμπτης 29 Αυγούστου 2019 στην Κεντρική Σκηνή του κτηρίου Τσίλλερ, όπου η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη και ο Γενικός Γραμματέας Σύγχρονου Πολιτισμού, Νικόλας Γιατρομανωλάκης, παρέστησαν στην τελετή.

Ο κ. Λιβαθινός, που χειροκροτήθηκε θερμότατα από τους παρευρισκόμενους, αφού ευχαρίστησε την Πολιτεία, τους εργαζόμενους του Θεάτρου, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τους δημοσιογράφους και τους θεατές, καλωσόρισε τον Δημήτρη Λιγνάδη, τονίζοντας πως πρόκειται για έναν «ταλαντούχο άνθρωπο, που ξέρουμε πόσο αγαπάει το Εθνικό Θέατρο».

Δεν παρέλειψε, πάντως, να εκφράσει δημοσίως και μια παραίνεση: «Θέλουμε η Πολιτεία να μην αιφνιδιάζεται και να μην αιφνιδιάζει. Ας είμαι ο τελευταίος Διευθυντής στην ιστορία του Εθνικού που ενημερώνεται για τη μη συνέχιση της θητείας του είκοσι μέρες πριν από την λήξη της» (*) και συμπλήρωσε πως το ιδανικό θα ήταν κάθε νέος διευθυντής να εργάζεται για τουλάχιστον έξι μήνες δίπλα στον απερχόμενο ώστε να μαθαίνει τη λειτουργία του θεάτρου.

Απευθυνόμενος στον Δημήτρη Λιγνάδη, τόνισε πως του παραδίδεται ένα «υπέροχο, δύσκολο δώρο»: ένα θέατρο με υγιή οικονομικά, με δύο νέες σκηνές (Πειραματική Σκηνή, Μικρό Εθνικό), ισχυρό κοινωνικό προφίλ και με μια αξιοζήλευτη δραματική σχολή όπου λειτουργεί το νεοσύστατο τμήμα σκηνοθεσίας.

 

***

 

Ο Στάθης Λιβαθινός καλωσόρισε τον Δημήτρη Λιγνάδη, τονίζοντας πως πρόκειται για έναν «ταλαντούχο άνθρωπο, που ξέρουμε πόσο αγαπάει το Εθνικό Θέατρο».

 

 

Ο Δημήτρης Λιγνάδης στην ομιλία του δεν παρέθεσε λεπτομέρειες σχετικά με τον προγραμματισμό του για τη νέα περίοδο του Εθνικού, αλλά ανανέωσε το ραντεβού με τους εκπροσώπους του Τύπου εντός του προσεχούς εικοσαημέρου. Επεσήμανε, πάντως, πως δεν έρχεται με σκοπό να γκρεμίσει ό,τι έχουν χτίσει οι προηγούμενοι, αλλά να συνεχίσει το έργο τους μέσω του δικού του προσωπικού οράματος.

Το όραμα αυτό έχει να κάνει με την ψυχαγωγία του θεατή, λέξη που χρησιμοποίησε με την αρχαιοελληνική της σημασία ως αγωγή της ψυχής, ενώ ιδιαιτέρως τόνισε τον εκπαιδευτικό ρόλο που θεωρεί πως πρέπει να έχει το Εθνικό Θέατρο, καλύπτοντας τα κενά ή τις ελλείψεις της ελληνικής εκπαίδευσης.

Επίσης, ανακοίνωσε πως τη θέση της Αναπληρώτριας Καλλιτεχνικής Διευθύντριας (θέση που κατείχε ο Θοδωρής Αμπαζής) αναλαμβάνει η δραματολόγος Έρι Κύργια.

 

***

 

Η κυρία Λίνα Μενδώνη με τον Στάθη Λιβαθινό, τον Δημήτρη Λιγνάδη και τον Νικόλα Γιατρομανωλάκη στην τελετή παραλαβής – παράδοσης της Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης του Εθνικού Θεάτρου.

 

 

Από την πλευρά της Πολιτείας, η Υπουργός Λίνα Μενδώνη τόνισε πως στόχος του Υπουργείου είναι ο αντικαταστάτης του Δημήτρη Λιγνάδη να έχει οριστεί τουλάχιστον έξι μήνες πριν από τη λήξη της θητείας του.

Σχετικά με αυτό το θέμα, ήρθε η παρέμβαση του Γ. Γ. Σύγχρονου Πολιτισμού Νικόλα Γιατρομανωλάκη ο οποίος μίλησε «για τα αυτονόητα», δηλαδή για τη δημιουργία -κατόπιν επαφών με τον καλλιτεχνικό κόσμο και με μελέτη καλών διεθνών πρακτικών- του οργανωμένου πλαισίου με βάση το οποίο θα γίνεται από εδώ και πέρα η πλήρωση των διευθυντικών θέσεων των πολιτιστικών οργανισμών.

Επίσης η κυρία Μενδώνη επισφράγισε τα λεγόμενα του Στάθη Λιβαθινού με την επισήμανση πως υπάρχει έμπρακτη πρόθεση από το Υπουργείο να καθιερωθεί μια ουσιαστική πολιτιστική διαδικασία κατά την αλλαγή της σκυτάλης στα πρόσωπα των οργανισμών και τόνισε πως αλλαγή σκυτάλης δεν σημαίνει διακοπή δεσμών, αλλά συνέχεια.

 

***

 

Από την πλευρά του, το Διοικητικό Συμβούλιο του Εθνικού Θεάτρου, με πρόεδρο τον Βασίλη Πουλαντζά, παρέδωσε τη σκυτάλη της καλλιτεχνικής διεύθυνσης στον Δημήτρη Λιγνάδη, «ευχόμενο κάθε επιτυχία στο έργο που αναλαμβάνει και ευελπιστώντας σε μια καλή και γόνιμη συνεργασία μαζί του». Παράλληλα ευχαρίστησε θερμά τον απερχόμενο Καλλιτεχνικό Διευθυντή Στάθη Λιβαθινό, τονίζοντας ότι «με το όραμα, την εργατικότητα και τις τολμηρές πρωτοβουλίες του συνέβαλε αποφασιστικά στην ανάπτυξη και πρόοδο του Εθνικού μας Θεάτρου».

Τέλος το ΔΣ του Εθνικού Θεάτρου ευχαρίστησε τον Αναπληρωτή Διευθυντή Θοδωρή Αμπαζή και τους συνεργάτες του για την ευτυχή σύμπραξη των τελευταίων χρόνων.

***

(*) Η ενημέρωση του κ. Λιβαθινού για την μη παράταση τη θητείας του έγινε στις 19 Μαρτίου 2019 από την τότε υπουργό Πολιτισμού Μυρσίνη Ζορμπά.

  • Διαβάστε επίσης

Δημήτρης Λιγνάδης – Ποιος είναι ο νέος Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου

“Οιδίπους Τύραννος” – Η οδυνηρή πορεία από την άγνοια στην αλήθεια και την αυτογνωσία

 

Παναγιώτης ΜήλαςΔημήτρης Λιγνάδης: Δεν έρχομαι στο Εθνικό για να γκρεμίσω όσα έχτισαν οι προηγούμενοι
Περισσότερα