Κάρτα Μνήμης

Τζο Κόκερ. Στην ιστορική συναυλία του Γούντστοκ με το «With a Little Help from My Friends»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ο Τζο Κόκερ, γεννήθηκε σαν σήμερα 20 Μαΐου 1944 στο Σέφιλντ της Μεγάλης Βρετανίας. ήταν Άγγλος μουσικός και τραγουδιστής. Είναι γνωστός για τη χαρακτηριστική βραχνάδα της φωνής του και τις σπασμωδικές κινήσεις του σώματός του.

Σε συνέντευξή του στον Guardian, ο Κόκερ εξήγησε ότι κινούνταν πάντα τόσο έντονα, επειδή ένιωθε αμήχανα που δεν κρατούσε κιθάρα ή κάποιο άλλο όργανο.

Η συναυλία στο Γούντστοκ καθιέρωσε τον Κόκερ ως ένα απ’ τα μουσικά είδωλα της γενιάς του και οι τρελές κινήσεις του έγιναν το σήμα κατατεθέν του.

 

Ο ΤΖΟ ΚΟΚΕΡ, ΣΤΟ ΓΟΥΝΤΣΤΟΚ ΤΟ 1969

 

Η διασκευή του Κόκερ στο τραγούδι των Beatles «With a Little Help from My Friends» έφτασε στο νούμερο ένα των βρετανικών τσαρτς το 1968. Ερμήνευσε το τραγούδι ζωντανά στο Γούντστοκ το 1969. Τότε οι διοργανωτές είχαν προβλέψει καλοκαιρία, αλλά οι ουρανοί άνοιξαν μες τη μέση του Αυγούστου και το λιβάδι μετατράπηκε σε ένα απέραντο λασπόλουτρο. Ο Κόκερ ήταν τυχερός. Έφτασε στις 17 Αυγούστου με ελικόπτερο και πρόλαβε να τελειώσει τη συναυλία του, πριν πιάσει η φοβερή μπόρα που κράτησε ώρες.

Το ίδιο τραγούδι το ερμήνευσε και στους Εορτασμούς για το Χρυσό Ιωβηλαίο της Βασίλισσας Ελισάβετ Β’ το 2002. Η δική του βερσιόν αποτέλεσε και το κομμάτι των τίτλων της τηλεοπτικής σειράς «The Wonder Years» (1988–1993). Η διασκευή που πραγματοποίησε το 1974 στο τραγούδι «You Are So Beautiful» έφτασε στο νούμερο πέντε των αμερικανικών τσαρτς.

Το τραγούδι με τίτλο «Up Where We Belong» δεν άρεσε στον Κόκερ όταν το πρωτοάκουσε, αλλά ο κόσμος το λάτρεψε. Βραβεύτηκε με βραβείο Γκράμι το 1982, με Όσκαρ το 1983 και με BAFTA το 1984.

Ο Κόκερ είχε μπει στον κύκλο των αυτοκαταστροφικών καλλιτεχνών. Ο άνθρωπος που τον βοήθησε να απεξαρτηθεί ήταν η σύζυγός του, Παμ Μπέικερ, η οποία δεν ανήκε στον κύκλο του Κόκερ. Εργαζόταν σε μία καλοκαιρινή κατασκήνωση και ήταν ο σύνδεσμος με τον πραγματικό κόσμο, από τον οποίο ο Κόκερ είχε απομακρυνθεί.

 

Ο Τζο Κόκερ, τον Αύγουστο του 1969, στην ιστορική συναυλία στο Γούντστοκ.

 

 

Το 1993 υπήρξε υποψήφιος στα Brit Awards για το βραβείο του καλύτερου άρρενα καλλιτέχνη της χρονιάς. Το 2007 παρέλαβε στη γενέτειρά του χάλκινη τιμητική πλακέτα, ενώ το 2008 εντάχθη στο Τάγμα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας σε επίσημη τελετή στα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ για την προσφορά του στη μουσική. Ο Κόκερ βρίσκεται στο νούμερο 97 της λίστας με τους 100 σημαντικότερους τραγουδιστές που έχει δημοσιεύσει το περιοδικό Rolling Stone.

Πέθανε από καρκίνο του πνεύμονα στις 22 Δεκεμβρίου 2014, στο Κρόφορντ.

 

Παναγιώτης ΜήλαςΤζο Κόκερ. Στην ιστορική συναυλία του Γούντστοκ με το «With a Little Help from My Friends»
Περισσότερα

Βίκυ Μοσχολιού. «Είναι η Κοτοπούλη του λαϊκού τραγουδιού», έλεγε ο Γιάννης Τσαρούχης

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Ο Γιάννης Τσαρούχης είχε το χάρισμα να λέει τις απόψεις του με τέτοιο τρόπο που να μένουν στην Ιστορία. Μια από αυτές ήταν και ο χαρακτηρισμός της Βίκυς Μοσχολιού.

Ο μεγάλος ζωγράφος είχε πει πως το κορίτσι που γεννήθηκε στο Μεταξουργείο στις 17 Μαΐου του 1943, ήταν «η Κοτοπούλη του λαϊκού τραγουδιού».

Ο Τσαρούχης σήμερα θα θαύμαζε και το πορτρέτο της Βίκυς που φιλοτέχνησε ο μαθητής του, ο Κώστας Ι. Σπυριούνης για τα Ελληνικά Ταχυδρομεία και για τη σειρά γραμματοσήμων με αγαπημένους Έλληνες συνθέτες και ερμηνευτές.
Η Μοσχολιού άρχισε την καριέρα της το 1962 δίπλα στον Γρηγόρη Μπιθικώτση. Η πρώτη της επιτυχία ήταν το τραγούδι «Χάθηκε το φεγγάρι» του Σταύρου Ξαρχάκου, σε στίχους Βαγγέλη Γκούφα για την ταινία «Λόλα» του Ντίνου Δημόπουλου (1964).
Είμαστε όλοι μαγεμένοι τότε από τη φωνή της. Τη Δευτέρα 11 Ιανουαρίου 1965, στην πρώτη μεγάλη συναυλία του Ξαρχάκου στο θέατρο «Κεντρικόν» (στο τέρμα της οδού Κολοκοτρώνη, πίσω από το κτήριο της Μικρής Βουλής), άκουσα για πρώτη φορά τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, τη Βίκυ Μοσχολιού και την Αλέκα Μαβίλη, με σολίστ στα μπουζούκια τους Γιώργο Ζαμπέτα και Στέλιο Ζαφειρίου. Μεταξύ των θεατών και ο τότε πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου. Για δεύτερη φορά, την άκουσα στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά, πάλι σε συναυλία του Ξαρχάκου.

Το γραμματόσημο που σχεδίασε ο ζωγράφος Κώστας Ι. Σπυριούνης.

Τα αξέχαστα τραγούδια της να είναι δεκάδες. Όμως στην παρέα της γειτονιάς μας αυτό που ήταν «ύμνος» ήταν το «Πάει, πάει» που το ακούγαμε σε φορητό πικ απ στο πίσω κάθισμα του πρώτου ΙΧ που απέκτησε ο μεγαλύτερος φίλος και μας πήγαινε για ημερήσια εκδρομή στο… μοναστήρι της Καισαριανής.

***

«Πάει, πάει» (1965)
Στίχοι: Χαράλαμπος Βασιλειάδης
Μουσική: Γιώργος Ζαμπέτας
*
«Τα φώτα σβήσανε
τα σπίτια κλείσανε
η νύχτα έπεσε πολύ βαριά
κάτι με πνίγει που έχεις φύγει
σε άλλα μέρη σαν τα πουλιά
*
Πάει πάει πάει, πάει πάει πάει, πάει πάει πάει
και δε γυρίζει πια
πάει πάει πάει, πάει πάει πάει, πάει πάει πάει
και δεν γυρίζει πια…»
*
Η Βίκυ συνεργάστηκε με όλους τους μεγάλους συνθέτες και στιχουργούς. Ανάμεσα στα δημοφιλή τραγούδια της: «Πού πας χωρίς αγάπη», «Ναύτης βγήκε στη στεριά», «Άνθρωποι μονάχοι», «Ένα αστέρι πέφτει – πέφτει»…
Έφυγε από τη ζωή στις 16 Αυγούστου 2005, έπειτα από διετή μάχη με τον καρκίνο σε ηλικία 62 ετών.

Παναγιώτης ΜήλαςΒίκυ Μοσχολιού. «Είναι η Κοτοπούλη του λαϊκού τραγουδιού», έλεγε ο Γιάννης Τσαρούχης
Περισσότερα

«Είν’ ελεύθερος ο Τύπος αν δεν βλάψει Υπουργούς και υπαλλήλους και των Υπουργών τους φίλους»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Πέμπτη 10 Μαΐου 2018, διαβάζω στην εφημερίδα «Τα Νέα», στη σελίδα 43 και στη στήλη «Επιστολές» ένα κείμενο με την υπογραφή του δημοσιογράφου Μαρίνου Μαλισιάνου.

Ο δημοσιογράφος Μαρίνος Μαλισιάνος.

Η επιστολή απευθύνεται στον διευθυντή της εφημερίδας και έχει τον τίτλο: «Φωτοδότης και ελπιδοφόρος». Το δε κείμενο λέει τα εξής:

«Με το προσωπικό της εφημερίδας «Τα Νέα», εξακολουθώ να νιώθω συνάδελφος, αν και διάγω, ως συνταξιούχος, την απαρχή της 8ης δεκαετίας της ζωής μου. Είχα την τιμή να εργασθώ, κάποτε για λίγο χρονικό διάστημα στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο». Ωστόσο, όντας επί δεκαετίες στο Εξωτερικό Δελτίο-Μεταφραστικό της εφημερίδας «Ναυτεμπορική» και, τώρα πλέον, συνδρομητής επί κάποια χρόνια της ηλεκτρονικής μορφής των «Νέων», θα ήθελα να υπογραμμίσω τον θαυμασμό μου και να επιδοκιμάσω απολύτως τα όσα γράφουν οι συνάδελφοι στο σημερινό φύλλο για την επαίσχυντη στάση της κυβερνητικής μηχανής (στάση που φυσικά δεν είναι η πρώτη φορά που εκδηλώνεται) απέναντι στο αποκαλούμενο «Συγκρότημα», δηλαδή στα «Νέα» και στο «Βήμα» ΒΗΜΑ και, προσωπικώς, στον σημερινό ιδιοκτήτη κ. Βαγγέλη Μαρινάκη. Η ικανοποίησή μου για το σθένος, την παρρησία, την ενάργεια, την τεκμηριωμένη απάντηση στα όσα κακόβουλα και χυδαία αναφέρει ο υποτακτικός του Μαξίμου για δύο από τα πιο ιστορικά φύλλα της χώρας, αλλά -και κατά παράβαση κάθε νομικής αρχής- για τον κ. Μαρινάκη, είναι απόλυτος. Και δεν πηγάζει μόνο από το σθένος των συναδέλφων, αλλά και από τη διαπίστωση ότι με αυτή τη στάση τα «Νέα», το «Βήμα» δείχνουν σε μας της «προκεχωρημένης ηλικίας» ότι Ναι! Υπάρχει ελπίδα για το αύριο της χώρας!!!
Μετά πάσης τιμής
Μαρίνος – Δημήτριος Μαλισιάνος
Υ.Γ. Δεν ξέρω (λέμε τώρα!..) αν είναι τυχαίο που μέχρι στιγμής δεν είδα κάποια καταδίκη αυτής της επαίσχυντης στάσης του Μαξίμου εκ μέρους της ΕΣΗΕΑ…

 

***

 

Το πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Τα Νέα», της Τετάρτης 2 Μαΐου 2018.

 

Αφορμή για αυτή την επιστολή του συναδέλφου, έδωσε η …συμμετοχή της ελληνικής Κυβέρνησης στον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ελευθερίας του Τύπου, δια δηλώσεων του κυβερνητικού εκπροσώπου. Συγκεκριμένα τη Δευτέρα 30 Απριλίου, ο κ. Δημήτρης Τζανακόπουλος σε μακροσκελείς τους δηλώσεις υπογραμμίζει μεταξύ των άλλων και τα εξής:

«Ο ελληνικός λαός γνωρίζει ότι αυτή η κυβέρνηση έχει μέτωπο με τη συμμορίτικη ασυδοσία, την αυταρέσκεια και την προσβλητική για τη δημοκρατία αλαζονεία αυτού του συστήματος οικονομικής και πολιτικής εξουσίας. Η κυβέρνηση αυτή, λοιπόν, ούτε απειλείται, ούτε έχει συνηθίσει να συνομιλεί με όρους νύχτας.
Και ο κ. Μαρινάκης που διώκεται ποινικά από την ελληνική Δικαιοσύνη για βαρύτατες ποινικές υποθέσεις -και για εμπορία ναρκωτικών- ο κ. Μαρινάκης που ενορχηστρώνει με επαναλαμβανόμενα χυδαία και συκοφαντικά δημοσιεύματα την επίθεση κατά της σημερινής κυβέρνησης σε αγαστή συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία και τον κ. Μητσοτάκη, ο κ. Μαρινάκης που έχει μετατρέψει ένα ιστορικό συγκρότημα του ελληνικού τύπου σε σκουπιδότοπο, πρέπει να το βάλει αυτό καλά στο μυαλό του.
Ο στόχος του, βεβαίως, είναι προφανής αλλά του ξεκαθαρίζουμε ότι αυτή η κυβέρνηση ούτε απειλείται, ούτε εκβιάζεται, ούτε ντιλάρει με επιχειρηματίες».

***

 

Στις σελίδες 2 και 3 του φύλλου της Τετάρτης 2 Μαΐου 2018, οι δημοσιογράφοι απαντούν στον υπουργό.

 

 

«Σκουπιδότοπος» λοιπόν για τον αρμόδιο υπουργό οι δύο εφημερίδες. Για τον χαρακτηρισμό αυτό δεν πήρε – μέχρι σήμερα, 10 Μαΐου 2018 – απάντηση από την Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών.

Ευτυχώς οι συνάδελφοι στα «Νέα» απάντησαν (όπως βλέπετε παραπάνω) καταλλήλως στον υπουργό. Το ίδιο έκανε και ο δημοσιογράφος Γιάννης Μαρίνος με το εξής κείμενο στο «Βήμα»: «Το πώς αντιλαμβάνεται ο κυβερνητικός εκπρόσωπος την ελευθερία του Τύπου αποδόθηκε πριν από 180 σχεδόν χρόνια από τον ποιητή Αλέξανδρο Σούτσο (1803-1863) με τους ακόλουθους παροιμιώδεις πλέον στίχους του:

«Είν’ ελεύθερος ο Τύπος φθάνει μόνο να μην βλάψεις / της Αρχής τους Υπαλλήλους / τους Κριτάς, τους Υπουργούς μας και των Υπουργών τους φίλους. Είν’ ελεύθερος ο Τύπος, φθάνει μόνον να μη γράψεις».

***

 

Γελοιογραφία του Κώστα Μητρόπουλου, ο οποίος στα 93 του χρόνια δίνει καθημερινά τη δική του μάχη.

 

Εδώ, να θυμίσω – ενδεικτικά – κάποιους από τους δημοσιογράφους που μας συντροφεύουν κάθε μέρα με τα γραπτά τους. Πρώτος απ’ όλους ο 93χρονος γελοιογράφος Κώστας Μητρόπουλος ο οποίος σε καθημερινή βάση σχολιάζει την επικαιρότητα.

Ακολουθούν: Γιάννης Κ. Πρετεντέρης, Βαγγέλης Λιαλιούτης, Μιχάλης Μητσός, Κώστας Σκλαβενίτης, Πέπη Ραγκούση, Κώστας Ντελέζος, Γιώργος Χρ. Παπαχρήστος, Καρολίνα Παπακώστα, Ηλίας Κανέλλης, Περικλής Δημητρολόπουλος, Γιάννης Ζουμπουλάκης, Άννα Καραβοκύρη, Ηλίας Γεωργάκης, Μαρία Βουργάνα, Θανάσης Θ. Νιάρχος, Κώστας Κοφινάς, Βασίλης Σκουντής, Κώστας Καίσαρης, Βασίλης Γ. Λαμπρόπουλος, Τάσος Μαντικίδης, Δημήτρης Χόνδρος, Έλενα Φυντανίδου, Νίκος Χασαπόπουλος, Λένα Παπαδημητρίου, Κοσμάς Βίδος, Ζώης Τσώλης, Αντώνης Καρπετόπουλος, Μαίρη Αδαμοπούλου, Άρης Ραβανός και δεκάδες άλλοι.

Όλοι αυτοί και δεκάδες άλλοι έδωσαν τη μάχη για να παραμείνουν βιώσιμες οι δύο ιστορικές εφημερίδες που σήμερα τις αποκαλεί «σκουπιδότοπο» ο εκπρόσωπος της αριστερής κυβέρνησης.

 

***

Αλέξανδρος Σούτσος. Κωνσταντινούπολη 1803 – Σμύρνη 1863.

Κλείνοντας παραθέτω ολόκληρο το κείμενο του Αλέξανδρου Σούτσου για την ελευθερία του Τύπου:

«Ενας γερουσιαστής μας με το στόμα γελαστό, / Σούτσ’ ελεύθερε, με είπε, συχαρίκια σε ζητώ. / Πρόβαλα υπέρ του Τύπου δεκαπέντε άρθρα νόμου / κατ’ αυτό το σχέδιό μου. / Είν’ ελεύθερος ο Τύπος φθάνει μόνο να μη βλάψεις / της Αρχής τους υπαλλήλους, / τους Κριτάς, τους Υπουργούς μας και των Υπουργών τους φίλους. / Είν’ ελεύθερος ο Τύπος φθάνει μόνον να μη γράψεις. / Έχω ένα αδελφό μου Έκτακτον Διοικητήν / κι έναν πρωτεξάδελφόν μου στο Πρωτόκολλον Κριτήν / κι εγώ ένα κοκαλάκι σε μια κόχη γλυκογλείφω, / πλην τον Τύπον τον λατρεύω, / κατ’ αυτού δεν δίδω ψήφον. / Είν’ ελεύθερος ο Τύπος φθάνει μόνο να μη βλάψεις. / Ένας μου συνάδελφος/ όπου έχει κάποιον λόγο να σιχαίνεται το φως, / φώναζε κατά του Τύπου, φώναζε με στόμα τόσο! / Ίδρωσα τον Εωσφόρο, ίδρωσα ν’ αποστομώσω… / Στο εξής κάθου και γράφε. Κάθου και κοπάνιζέ μας, / τραγουδάκια τύπωνέ μας. / Ο,τι πράγμα δεν σ’ αρέσει κι όποιον άνθρωπο θελήσεις / ημπορείς να σατιρίσεις. / Τι λοιπόν φυλάγεις! Πάρε το κονδυλομάχαιρό σου, / κονδυλάκια κόψε. Βάλε το χαρτί στο γόνατό σου./ Κόκκινη μελάνη θέλεις; Με την κόκκινη αρχίνα. / Απ’ το κόσκινο όλα πέρνα και κανένα μη προσκύνα».

Παναγιώτης Μήλας«Είν’ ελεύθερος ο Τύπος αν δεν βλάψει Υπουργούς και υπαλλήλους και των Υπουργών τους φίλους»
Περισσότερα

Ζωίτσα Κουρούκλη: «Τι κρίμα αγάπη μου, εδώ τελειώνει ο ουρανός – αλλά – μη λες τίποτα»…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

«Ήθελε να φύγει όταν άνθιζαν τα λουλούδια. Ήθελε ένα μεγάλο πάρτι που θα τραγουδούσαν όλοι για εκείνη. Ήθελε να φύγει σπίτι της με τα ζώα της αγκαλιά και τα παιδιά της εκεί. Και ο Θεός της έκανε όλα τα χατίρια γιατί την αγαπούσε πολύ όπως την αγαπούσαμε όλοι. Μαμά μου καλό ταξίδι….θα ξαναβρεθούμε κάποια στιγμή. Σ’ αγαπάμε».

Με αυτά τα τρυφερά λόγια ανακοίνωσαν οι κόρες της Ζωίτσας Κουρούκλη το τέλος του ταξιδιού μετά από σκληρή μάχη. Το τέλος του ταξιδιού το ξημέρωμα της Πρωτομαγιάς του 2018, στα 81 της…

 

 

«Τι κρίμα αγάπη μου, εδώ τελειώνει ο ουρανός – αλλά – μη λες τίποτα»… Στη δεκαετία του ΄60 αυτό το πανέμορφο κορίτσι με τα λαμπερά μάτια – που βλέπετε πιο πάνω – μάγευε με τη φωνή του.
Τότε το περιοδικό «Ραδιοπρόγραμμα» δημοσίευε στις μουσικές εκπομπές τους τίτλους όλων των τραγουδιών που θα ακούγονταν στη διάρκειά τους. Η αναμονή και μόνο ήταν αρκετή για να μας κάνει να την αγαπήσουμε. Πόσο μάλλον όταν αργότερα μπορούσαμε να την απολαύσουμε σε ασπρόμαυρες ταινίες της εποχής. [«Ο μισογύνης», 1958. «Άντρας είμαι και… το κέφι μου θα κάνω»!, 1960. «Αμαρτωλά νιάτα», 1960]. Αν και η ίδια – σήμερα – λέει πως τότε, στις ταινίες αυτές ήταν «σαν αγγούρι». Εμφανίστηκε ακόμη και στις ταινίες: Πειραιάς ώρα 07.30 (1967), Εκείνοι που ξέρουν ν’ αγαπούν (1968) και Αδυναμίες (1969)

Το 1966 η Ζωή συνεργάστηκε και με το ποπ συγκρότημα «The Stormies».

Η Ζωή, ξεκίνησε στο πλευρό του Μίμη Πλέσσα από τα …11 της. Μαζί ηχογράφησαν τον πρώτο τους δίσκο 45 στροφών. Στη συνέχεια απογειώθηκε στο καλλιτεχνικό στερέωμα.
Παράλληλα, είχε γυρίσει τον κόσμο εκπροσωπώντας την Ελλάδα στα μεγαλύτερα Φεστιβάλ τραγουδιού εκείνης της εποχής, κερδίζοντας πολλές φορές το πρώτο βραβείο.
Βέβαια τα κλάμπ της εποχής εκείνης ήταν απαγορευμένα για την ηλικία μας έτσι το ραδιόφωνο και ο κινηματογράφος ήταν τα μόνα μέσα προσέγγισης με τη φωνή της.

***

 

Η Ζωίτσα Κουρούκλη με το συγκρότημα The Stormies, στο τραγούδι «Άκου με». Μουσική-Στίχοι: Κώστας Κλάβας. Από την ταινία «Να ζεί κανείς ή να μη ζεί» του Ορέστη Λάσκου (1966), με τον Λάμπρο Κωνσταντάρα.

 

Μερικά από τα τραγούδια της Κουρούκλη που αγάπησα είναι και τα εξής: Αγάπη μου πού να `σαι , Αμόρε μου, έρωτά μου, Αν μπορούσα ξανά, Διπλός γλυκός καημός, Δώσε μου, Ε! Ωπ! Τσα τσα, Εδώ τελειώνει ο ουρανός, Είχα αγαπήσει μια φορά, Ένα γράμμα, Ένα φιλάκι να σου `δινα, Ένας ξένος, Η αγάπη έτσι αρχινάει, Η μέθη, Η τραμοντάνα, Κι αν σ΄ αγαπώ δε σ΄ ορίζω, Κιλιμάντζαρο, Μα τώρα αγάπη μου, Μη λες τίποτα, Πάντα στη ζωή μου, Παράξενο αγόρι, Σ΄ άφησα να φύγεις, Τέτοια αγάπη δεν θα σβήσει, Τι με κρατάει, Τικ-τακ, Το περιστεράκι (από το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης), Φωτιά γυναίκα και νερό, Αναμνήσεις, Let;s shake baby, The girl of Ye-Ye και Χαμένα όνειρα. Επίσης αυτό με τον περίεργο τίτλο: «Σακουμντί, σακουμντά» και ασφαλώς ο θρυλικός «Μαύρος γάτος».

***

Τα χρόνια πέρασαν και εντελώς τυχαία γνωρίσαμε τη Ζωή Κουρούκλη στην Επίδαυρο. Ήταν στις αρχές της δεκαετίας του 1990 όταν συναντηθήκαμε στο ιστορικό «Ξενία» το οποίο τότε λειτουργούσε ως ξενοδοχείο. Εκεί – κάποια πρωινά στον ήσυχο κήπο – μας δόθηκε η ευκαιρία να χαρούμε τον λόγο, τις γνώσεις, την απλότητα και την ταπεινότητά της.

«Να χαίρεσαι τη ζωή με πάθος. Μην αφήνεις τον χρόνο να περνάει». Αυτό μου έλεγε την ώρα που πίναμε τον καφέ μας. Άργησα πολύ για να καταλάβω την αξία των λόγων της, αλλά έστω και τώρα είμαι κερδισμένος εφαρμόζοντας στο ακέραιο όσα μου είπε.

Μιλούσε τότε στην Ειρήνη Αϊβαλιώτου και σε μένα για τη μεγάλη της αγάπη: Για τα κατοικίδια ζωάκια, που ήταν από τότε η τρυφερή της συντροφιά.

Οι συναντήσεις μας τότε, δεν είχαν καμία σχέση με το επάγγελμά της και το επάγγελμά μας, έτσι παρέμειναν τόσο δυνατές στη μνήμη μας.

Πολύ αργότερα όταν ήρθε στη ζωή μας η «ελεύθερη ραδιοφωνία» μπόρεσα να γνωρίσω ακόμη καλύτερα τη Ζωή Κουρούκλη, μέσα από την μεταμεσονύκτια εκπομπή της «Όταν σβήνει η οθόνη», στον «Αθήνα 9.84», την ώρα που έφευγε η Κυριακή και ξημέρωνε η Δευτέρα. Μια ραδιοφωνική παραγωγός η οποία στα 1000 τραγούδια που μετέδιδε ίσως έβαζε και ένα ή δυο δικά της. Το ήθος της και η παιδεία της δεν της επέτρεπαν να κάνει εκπτώσεις όταν ήταν στο αέρα. Ακούγοντάς την έμαθα πολλά για τα τραγούδια, την ιστορία τους και τους δημιουργούς τους.
Η Ζωή Κουρούκλη με τον τρόπο της, προσέφερε πολιτισμό από ένα μέσο – το ραδιόφωνο – που έχει μεγάλη επιδραστικότητα στην ψυχή του ανθρώπου. Για την λόγο αυτό την «τίμησαν» δια της …απολύσεως πριν περίπου 2 χρόνια.

***

Πρόσφατα, αγάπησα τη Ζωή ακόμη πιο πολύ όταν – διαβάζοντας μια συνέντευξή της στην εφημερίδα «Καθημερινή» τον Απρίλιο του 2016 έμαθα για άλλο ένα θείο δώρο που μας έχει κάνει και δεν το ήξερα. Πρόκειται για τις κόρες της: Την Κατερίνα Καλφοπούλου–Κουρούκλη και την Ίριδα Καλφοπούλου που τις άκουγα πάντα όταν παρουσίαζαν την εκπομπή «Σαν τη σκύλα με τη γάτα» στον Βήμα FM. Η Ίρις, εκτός από το ραδιόφωνο, είχε και την τηλεοπτική εκπομπή «Animaniac» στον Αlpha, όπου παρουσίαζε θέματα που αφορούσαν τα ζώα συντροφιάς. Μάλιστα μέσα από τα ρεπορτάζ της εκπομπής έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον των αρχών που προχώρησαν στο κλείσιμο 4 παρανόμων εκτροφείων σκύλων.

***

Το ταξίδι της Ζωίτσας

 

Γεννήθηκε το 1937. Ξεκίνησε σαν παιδί θαύμα παίζοντας και τραγουδώντας στο θέατρο, μέχρι που την ανακάλυψε ο Μίμης Πλέσσας στα 11 της χρόνια. Την εποχή που τα άλλα παιδιά τραγουδούσαν παιδικά τραγούδια, εκείνη μιμούνταν τις μεγάλες κυρίες της Jazz μουσικής. Πηγαίνει στη Δραματική Σχολή του Μιχαηλίδη και παίρνει άδεια ασκήσεως επαγγέλματος ως εξαιρετικό ταλέντο. Παράλληλα, ασχολείται με το χορό και το πιάνο και μαθαίνει τέσσερις ξένες γλώσσες.
Παρά το μικρό της ηλικίας της, γίνεται από τις πρώτες τραγουδίστριες της Ελληνικής Ραδιοφωνίας με την Ορχήστρα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και της δίνεται η ευκαιρία να τραγουδήσει τα τραγούδια όλων των τότε γνωστών συνθετών, ενώ παράλληλα, συμμετέχει σε πολλές Ελληνικές ταινίες ως τραγουδίστρια και ηθοποιός.
Έχει το προνόμιο να τραγουδά τα πρώτα τραγούδια πολλών συνθετών (Σταύρου Κουγιουμτζή, Γιώργου Χατζηνάσιου, Κώστα Κλάβα και πολλών άλλων).

*Τη δεύτερη χρονιά του Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης, το 1963, της εμπιστεύεται ο Μίμης Πλέσσας το «Εδώ τελειώνει ο ουρανός» με στίχους του Κώστα Κινδύνη. Κέρδισαν το δεύτερο βραβείο. Τότε κάθε τραγούδι το έλεγαν, σε δύο εκτελέσεις, δυο διαφορετικοί τραγουδιστές. Εδώ το βραβευμένο τραγούδι ερμήνευσε και η Τζένη Βάνου.

*Στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, το 1966, η Ζωή Κουρούκλη κατέκτησε το δεύτερο βραβείο για το «Δώσε μου» των Ζακ Ιακωβίδη και Ηλία Ηλιόπουλου, που τραγούδησε επίσης η Σάντρα Μπίλικα.

*Στην Πολωνία, στο Σόποτ, παίρνει το πρώτο βραβείο στον διαγωνισμό με το τραγούδι του Κώστα Καπνίση «Καπετάν Φαφαλιός» και γίνεται η πρώτη Ελληνίδα που πάει στην Πολωνία και λαμβάνει μέρος σ’ αυτόν το Διαγωνισμό.

*Στο φεστιβάλ της Βαρκελώνης, το 1965, βραβεύεται με το πρώτο βραβείο για το τραγούδι του Ανδρέα Οικονόμου «Μη λες τίποτα» σε στίχους Φραντζέσκας Ιακωβίδου. Το τραγούδι αυτό έκανε μεγάλη διεθνή επιτυχία με τον τίτλο «Non digas nada».

*Εμφανίζεται στα Φεστιβάλ της Βραζιλίας και του Τόκιο, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η καριέρα της στην Ελλάδα με ξένα τραγούδια της εποχής.

Μετά από μια μεγάλη απουσία, επιστρέφει στο ραδιόφωνο ως ραδιοφωνική παραγωγός και στο τραγούδι πάλι με το Μίμη Πλέσσα και συμμετέχει στις συναυλίες του σ’ όλη την Ελλάδα, μέχρι σήμερα.
Το 2006, στο δίσκο του Μίμη Πλέσσα με το Jazz Quartet και τον τίτλο «Jazz … the way we like it» τραγούδησε τρία πολύ γνωστά jazz standards και έλαβε εκπληκτικές κριτικές για την ερμηνεία της, από σύσσωμο τον Ελληνικό Τύπο.

***

«Τραγουδάμε για τη Ζωή»

Πριν λίγο καιρό όσοι αγαπούν τη Ζωή – και δεν είναι λίγοι – είπαν: «Τραγουδάμε για τη Ζωή». Συγκεντρώθηκαν, οργανώθηκαν, προετοιμάστηκαν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και την Τετάρτη 2 Μαΐου στις 8 μ.μ. θα ανέβουν στη σκηνή του Κλειστού Γυμναστηρίου «Σπύρος Λούης» στο Μαρούσι για να τιμήσουν τη Ζωή Κουρούκλη.
Τιμώντας την πορεία της μέχρι σήμερα, μεγάλα ονόματα της ελληνικής μουσικής σκηνής ενώνουν τις φωνές τους σε αυτή τη μοναδική συναυλία, για να μας θυμίσουν τις πιο δυνατές στιγμές της καριέρας της.

***

-Για αυτή τη συναυλία, η κόρης της Κατερίνα Κουρούκλη – Καλφοπούλου έγραψε στο face book:

«Πριν φύγει για το τελευταίο της ταξίδι, μας παρακαλεσε – αν έφευγε πριν τη συναυλία – να μη την ακυρώσουμε… Να μη κλάψουμε και να είμαστε εκεί να τραγουδάμε για εκείνη… Να μη φορέσουμε ποτέ μαύρα… Να χαμογελάμε όπως μας έμαθε… Να αγαπάμε τη μουσική, γιατί αυτή γιατρεύει τα πάντα και γαληνεύει την ψυχή»…

***

Το τελευταίο αντίο, είπαν το μεσημέρι της Πέμπτης 3 Μαΐου 2018 στη Ζωή Κουρούκλη, φίλοι και συγγενείς, στον Ιερό Ναό της Αγίας Φιλοθέης. Οι δύο κόρες της, αποχαιρέτησαν τη μητέρα τους, ντυμένες στα λευκά, όπως και ήταν η επιθυμία της τραγουδίστριας.

***

Πληροφορίες για τη συναυλία

 

Θα τραγουδήσουν με αλφαβητική σειρά οι εξής: Λένα Αλκαίου, Μπέσσυ Αργυράκη, Χάρης Βαρθακούρης, Ελένη Βιτάλη, Γιοβάννα, Δάκης, Κλειώ Δενάρδου, Στέλιος Διονυσίου, Ηρώ, Αλέκα Κανελλίδου, Μαίρη Λίντα, Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Εβελίνα Νικόλιζα, Πένυ Ξενάκη, Ρόμπερτ Ουϊλιαμς, Έλενα Περβενά, Γιάννης Πετρόπουλος, Γιώργος Πολυχρονιάδης, Μάνος Πυροβολάκης, Ραλλία, Λάκης Τζορντανέλλι, Έλενα Φερεντίνου, Νίκος Φραγκίστας, Τέρης Χρυσός, Idols.

***

Την επιμέλεια αλλά και παρουσίαση της βραδιάς έχει ο Μάκης Δελαπόρτας. Την καλλιτεχνική επιμέλεια έχουν αναλάβει ο Πάνος Δέρβος και ο Θάνος Γεωργουλάς.
Η συναυλία τελείται υπό την αιγίδα του Δήμου Αμαρουσίου, της Κοινωφελούς Επιχείρησης Δήμου Αμαρουσίου [Κ.Ε.Δ.Α.] και την στήριξη του ΕΝ.ΕΛ.Π.Α.
Χορηγοί επικοινωνίας είναι η ΕΡΤ Open και ο Ελληνικός 93,2.
Πληροφορίες στο τηλέφωνο 213-203.82.00 και από στο Viva.gr
Τιμή εισόδου 12 ευρώ (10 ευρώ για τους κατόχους της κάρτας ΑΡΤΕΜΙΣ)

Διεύθυνση: Βασιλίσσης Όλγας 10 και Παναγή Κυριακού 2, 151 24, Δήμος Αμαρουσίου) Τηλέφωνο: 210 8022037. Μόλις 200 μέτρα από τον σταθμό του ΗΣΑΠ «Μαρούσι».
***
Η ΖΩΙΤΣΑ ΚΟΥΡΟΥΚΛΗ ΜΕ ΤΟΝ ΝΤΕΜΗ ΡΟΥΣΣΟ, ΕΔΩ

ΚΑΙ Ο «ΜΑΥΡΟΣ ΓΑΤΟΣ» ΤΗΣ ΖΩΙΤΣΑΣ, ΕΔΩ

Παναγιώτης ΜήλαςΖωίτσα Κουρούκλη: «Τι κρίμα αγάπη μου, εδώ τελειώνει ο ουρανός – αλλά – μη λες τίποτα»…
Περισσότερα

Ο Ακαδημαϊκός Άγγελος Δεληβορριάς και μια σύντομη καταγραφή της προσφοράς του στον πολιτισμό

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Από τη Δρ Γεωργία Κακούρου-Χρόνη
τ. Επιμελήτρια της Εθνικής Πινακοθήκης

«Τον συναντούσα στο σπίτι της Άννας Σικελιανού, ήταν γείτονες. Εκεί απέναντι στον αργαλειό, δίπλα στον παλιό κομμό του Άγγελου Σικελιανού, με τη Μινού να γουργουρίζει στα πόδια του και από το αυλιδάκι, μια σταλιά τόπος, που άπλωνε με τα φυτά που έτρεφε η αγάπη της Άννας, τρύπωνε η μυρουδιά του γιασεμιού. Οι συζητήσεις τους απλές, καθημερινές με τις έγνοιες κυρίως του Άγγελου Δεληβορριά που τις ακούμπαγε εκεί, στη φιλόξενη γωνιά της Άννας, όπως παιδί στην παραμυθητική ποδιά της μάνας του.

Οι έγνοιες του Άγγελου θα ήταν φυσικά και προσωπικές, αλλά όχι τόσες και τέτοιες που να κάνει κουβέντα γι’ αυτές. Στην ερώτηση «Tι κάνεις, Άγγελε;», η απάντηση ήταν «Kαλά, αλλά το Μουσείο…».
Το Μουσείο Μπενάκη, σαράντα ένα χρόνια, περισσότερο σπίτι από το σπίτι του.

 

 

 

Και τι δεν μας χάρισε ο Άγγελος Δεληβορριάς:

Tο «Μουσείο Μπενάκη» της οδού Κουμπάρη, γιατί είναι κι αυτό πια ένα νέο Μουσείο. Το κοινό το διαπίστωσε, όταν άνοιξε πάλι τις πύλες του το 2000, ύστερα από τη σχεδόν δεκαετή ανακαίνισή του. «Νέο» το καθιστά βεβαίως ο σύγχρονος τρόπος έκθεσης των συλλογών του, οι συνθήκες συντήρησης των έργων του, η εκπαιδευτική του πολιτική, ο διπλασιασμός των χώρων του, το ωραίο εστιατόριο με την πανοραμική θέα στην πόλη, το πωλητήριο, το ευγενέστατο προσωπικό, η διεύρυνση του ωραρίου, αλλά κυρίως ο χαρακτήρας του. Το Μουσείο Μπενάκη, έτσι όπως το ήθελε ο Διευθυντής του, μας έμαθε να διαβάζουμε λιγότερο και να βλέπουμε περισσότερο. Να «βλέπουμε» τη γοητευτική αφήγηση της ιστορίας του ελληνισμού, από τα προϊστορικά χρόνια έως σήμερα, η οποία προβάλλει με τρόπο σαφή και ευσύνοπτο –με τα λόγια του οραματιστή της– «τη διάρκεια και την αντοχή, τη συνοχή και τη συνέχεια, τη φαντασία και την εκφραστική δύναμη ως βασικά συστατικά της ελληνικής συμμετοχής στο ιστορικό γίγνεσθαι της ανθρωπότητας».

*

«Κτήριο της Οδού Πειραιώς». Ας αναλογιστούμε μόνο τις αναδρομικές εκθέσεις των έργων των Eλλήνων δημιουργών –και αυτών της διασποράς– που μας έμαθαν τους καλλιτέχνες μας και λειτούργησαν ως ανοιχτά μαθήματα ιστορίας της τέχνης όχι μόνο για τους ειδικούς αλλά και για τον απλό επισκέπτη. Το αίθριο, που μας εκπλήσσει κάθε φορά με μια διαφορετική πρόταση, μαζί με το πωλητήριο και το εστιατόριο, λειτούργησαν σαν μια αγορά ενδυναμώνοντας τον κοινωνικό ρόλο του Μουσείου. Και πάνω απ’ όλα το Μουσείο ανέτρεψε τον χαρακτήρα της οδού Πειραιώς, η οποία από βιομηχανικός άξονας της πόλης κατέστη σιγά σιγά πολιτισμική αρτηρία της.

*

«Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης». Ο Άγγελος Δεληβορριάς, με την ίδρυση του Μουσείου, κι εδώ πρωτοπόρος, συνέβαλε στον διάλογο με τον ισλαμικό κόσμο και τον διευκόλυνε εμπλουτίζοντάς τον με μαρτυρίες που, μέσα από την αισθητική απόλαυση, συντελούν στην ανάδειξη της σημασίας του και στην κατανόησή του. Η θέση του Μουσείου, δίπλα από το αρχαίο νεκροταφείο του Κεραμεικού, την αρχαία Αγορά, το Κέντρο Μελέτης Νεώτερης Κεραμεικής-Ίδρυμα Oικ. Γ. Ψαρόπουλου και τις δύο εβραϊκές Συναγωγές, ενισχύει τον πολυπολιτισμικό αυτό διάλογο. Εξάλλου ο διάλογος των πολιτισμών συντελείται στο ίδιο το νεοκλασικό κτήριο με τα θεμέλιά του να ακουμπούν στο αρχαίο τείχος της Αθήνας που έχει αναδειχθεί μουσειολογικά, στα θεμέλια του Μουσείου το τείχος και στη γειτνίασή του με τον ουρανό η βεράντα με την ωραιότερη θέα προς το ιστορικό κέντρο της πόλης.

*

«Πινακοθήκη Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα». Με τον καλύτερο τρόπο αξιοποιήθηκε η δωρεά του μεγάλου κοσμοπολίτη ζωγράφου. Με σεβασμό διατηρήθηκε ως είχε η κατοικία του στον πέμπτο όροφο και το εργαστήρι του στο δώμα. Στους πρώτους ορόφους ξετυλίγεται η πνευματική και καλλιτεχνική ζωή της χώρας από τη Μικρασιατική Καταστροφή έως τη δικτατορία του 1967. Ο Άγγελος Δεληβορριάς κατάφερε να συνακούγονται ισόρροπα όλες οι φωνές που, πολλές φορές και εν τη αντιθέσει τους, συνέθεσαν το πρόσωπο της Ελλάδας κατά το μεσοπόλεμο. Είναι το Μουσείο που απαιτεί την αφοσιωμένη μελέτη μας προκειμένου να κατανοήσουμε και να αξιοποιήσουμε την προσφορά του.

*

 

«Οικία Δέλτα». Το Μουσείο Μπενάκη στέγασε το Τμήμα των Ιστορικών Αρχείων στο σπίτι αυτό που έζησε η Πηνελόπη Δέλτα είκοσι πέντε χρόνια –από το 1916 έως την ημέρα που αυτοκτόνησε, όταν τα ναζιστικά στρατεύματα έμπαιναν στην Αθήνα– και έγραψε τα βιβλία που ενθάρρυναν τη φιλαναγνωσία μας στα παιδικά μας χρόνια. Το κέλυφός του περικλείει ένα ολόκληρο σύμπαν. Είναι ο χώρος που κρατά συμπυκνωμένο τον χρόνο, γιατί, όπως επισημαίνει ο Gaston Bachelard, στο βιβλίο του «Η ποιητική του χώρου», ενώ πιστεύουμε ότι αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας μέσα στον χρόνο, στην ουσία είναι ο χώρος που κρατά τον χρόνο.

*

«Εργαστήριο Γιάννη Παππά». Ο Γιάννης Παππάς κληροδότησε στο Μουσείο Μπενάκη τα έργα γλυπτικής και ζωγραφικής –που βρίσκονταν στην κατοχή του και που μαρτυρούν την καλλιτεχνική του πορεία από το 1930 έως το τέλος της ζωής του– μαζί με τον χώρο στον οποίο δημιουργήθηκαν, στην ωραία μονοκατοικία στην περιοχή Ζωγράφου. Μια «μονογραφία» που εμπλουτίζει και τον στόχο που έχει τεθεί από την Πινακοθήκη Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα.

*

«Μουσείο Παιχνιδιών». Ένας πύργος ίδιος με παραμύθι, που από στιγμή σε στιγμή προσμένεις να προβάλουν ιππότες και πριγκίπισσες από τα γοτθικόσχημα ανοίγματά του· ο πύργος στο Παλαιό Φάληρο, που κληροδότησε στο Μουσείο Μπενάκη η τελευταία του κληρονόμος, Βέρα Κουλούρα, είναι έτοιμος να υποδεχτεί το κοινό. Όχι μόνο τα παιδιά, κι ας μοιάζει να απευθύνεται κυρίως σ’ αυτά, αφού το παιδικό παιχνίδι αποτελεί αντικείμενο μελέτης επιστημόνων πολλών ειδικοτήτων. Πυρήνας του Μουσείου η συλλογή της Μαρίας Αργυριάδη που αριθμεί περίπου 20.000 παιχνίδια, από την αρχαιότητα έως τη δεκαετία του 1970, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, που δωρήθηκαν από την ίδια στο Μουσείο Μπενάκη.

*

«Μέντης. Κέντρο διατήρησης παραδοσιακών τεχνικών κλωστοϋφαντουργίας». Από τις πιο παλιές βιοτεχνίες της Ελλάδας, ιδρύθηκε στο Ναύπλιο το 1861 και μεταφέρθηκε στην Αθήνα, όπου και η μεγάλη της αγορά, από τη βασιλική φρουρά έως αργότερα τη Δόρα Στράτου, επιπλοποιούς, υποδηματοποιούς, κοσμηματοπώλες κ.ά. Εξαιρετική ποιότητα και γνώση στα «μαλλιά, φλος, κρόσσια, μετάξια, νήματα, ψιλικά» όπως αναγραφόταν και στην ταμπέλα του καταστήματος του Όθωνα Σ. Μέντη. Το Μουσείο έχει επινοήσει ήδη ευφάνταστους τρόπους προβολής του «Μέντη» και έχει θέσει εκπαιδευτικούς στόχους «διατήρησης των παραδοσιακών τεχνικών που σχετίζονται με την επεξεργασία των νημάτων, την υφαντική και την κεντητική». Ο Άγγελος Δεληβορριάς χαιρέτισε την αξιοποίηση αυτού του ιστορικού χώρου σαν μια ένεση αισιοδοξίας ειδικά αν συνυπολογίσει κανείς ότι η δαπάνη της ανακαίνισης καλύφθηκε από ανώνυμο δωρητή που δεν επιθυμεί να δει το όνομά του γραμμένο σε πινακίδες.

*

«Το σπίτι του Patrick και της Joan Leigh Fermor». Το σπίτι του Sir Patrick Leigh Fermor, του γνωστού διεθνώς ως Paddy και για τους πολλούς φίλους του στη Μάνη και την Κρήτη κυρ-Μιχάλη. Πρόκειται για τρία πετρόκτιστα κτήρια στο Καλαμίτσι, κοντά στην Καρδαμύλη, περιτριγυρισμένα με κυπαρίσσια, ελιές, σκίνα, δάφνες, τα γηγενή άνομβρα φυτά της μανιάτικης γης. Η κατοικία, σύμφωνα με την επιθυμία του δωρητή, θα χρησιμοποιείται για τη φιλοξενία λογοτεχνών και ερευνητών. Ο σερ Πάτρικ Λι Φέρμορ επιστρέφει με τον πιο γενναιόδωρο τρόπο την ελληνική φιλοξενία. Το Μουσείο Μπενάκη ήδη με την έκθεση «Γκίκας – Fermor – Craxton: 3 τόποι, 3 δημιουργοί» (17.10.2014 – 10.01.2015), με την οποία μας σύστησε τους τρεις φίλους, μας προϊδεάζει για τις δυνατότητες της Πινακοθήκης Χατζηκυριάκου-Γκίκα και για τις πολύπτυχες προσεγγίσεις που προτίθεται να μας προτείνει στη γνωριμία μας με δημιουργούς που άφησαν ευδιάκριτα τα ίχνη τους στον τόπο μας.

*

H σύντομη αυτή καταγραφή, εν είδει καταλόγου, δεν αποκαλύπτει το μέγεθος της προσφοράς του Άγγελου Δεληβορριά, γιατί δεν μπορεί να συμπεριλάβει τους νέους δρόμους στη σκέψη, τις γνώσεις, τις εμπειρίες, τα βιώματα, τα συναισθήματα, την απόλαυση, την αυτοεξέλιξη που συντελείται σιγά σιγά στον κάθε επισκέπτη. Όσο και να νομίζεις ότι έχεις εξοικειωθεί με τα εκθέματα, κάθε φορά σε προσμένει μια νέα αποκάλυψη. Πώς και δεν είχες παρατηρήσει τα παιχνίδια του φωτός στο Εργαστήριο του Γιάννη Παππά; Τώρα συνειδητοποίησες την πορεία μιας μηχανής στη βιοτεχνία του Μέντη από την Προύσα στην Ελλάδα, την Ελλάδα που επινοούσε και παρήγε. Στην Πινακοθήκη Γκίκα, όπως και στο κεντρικό κτήριο, το βιβλίο είναι πολυσέλιδο, σιγουρεύεις τον βιβλιοδείχτη σου και επιστρέφεις και μόλις τελειώσεις, αρχίζεις την «ανάγνωση» πάλι από την αρχή. Μπορώ μόνο να επιβεβαιώσω το γεγονός ότι τα εκπαιδευτικά προγράμματα του Μουσείου, τα πρώτα στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1980, κατέστησαν μουσειόφιλους πολλά παιδιά –σημερινό πια ενήλικο κοινό– ανάμεσά τους και τα παιδιά μου.

*

Αλλά ακόμη και να μπορούσαν να καταγραφούν όλες οι προσωπικές μαρτυρίες, πάλι δεν θα είχαμε την εικόνα του Διευθυντή του Μουσείου. Το βιογραφικό του σημείωμα είναι πάντα λιτό. Αναφέρεται στις λαμπρές του σπουδές στην Ελλάδα, στη Γερμανία, στην Αγγλία, στα ερευνητικά προγράμματα που εκπόνησε στις Ηνωμένες Πολιτείες, στις εκθέσεις που πρόβαλαν την Ελλάδα στο εξωτερικό, στην πολύχρονη διεύθυνση του Μουσείου, στη διδασκαλία του στο πανεπιστήμιο, στις ανακοινώσεις του και στα δημοσιεύματά του, στις τιμητικές διακρίσεις που έτυχε στη διάρκεια της καριέρας του από Έλληνες και ξένους αποδέκτες του έργου του. Το πληρέστερο βιογραφικό του βέβαια καταθέτει το κεντρικό κτήριο του Μουσείου και η Πινακοθήκη Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, γιατί και τα δυο αυτά Μουσεία αποκαλύπτουν το εύρος και το βάθος των γνώσεών του που εκτείνονται από την αρχαιότητα έως τα νεότερα χρόνια· και όλα μαζί τα αποκτήματα του Μουσείου Μπενάκη αποδεικνύουν έναν ικανότατο μάνατζερ που κατέκτησε την εμπιστοσύνη και την αγάπη χορηγών και κοινού.

*

 

*

Ακόμη κι αυτά τα βιογραφικά παραλείπουν, ωστόσο, να μας γνωρίσουν τον άνθρωπο Άγγελο Δεληβορριά. Τον πόνο του για την εξέλιξη του Μουσείου που συνδυάστηκε, εξαιτίας της κρίσης, με απολύσεις που δεν μπορεί να αντέξει. Τις μάχες του με την εκάστοτε εξουσία που δήθεν ενισχύει τον πολιτισμό, έναν πολιτισμό που τις περισσότερες φορές αγνοεί, και που δεν είχε, και δεν έχει, χαράξει μια εθνική πολιτισμική πολιτική. Την αφοσίωσή του στους φίλους, την παρουσία του στις προσωπικές τους στιγμές, τη συμπαράστασή του σε ανθρώπους που γνώρισε στα πρώτα χρόνια της σταδιοδρομίας του και που θα βρει τον χρόνο να ενθαρρύνει την όποια τους προσπάθεια, με λόγια και με έργα. Την επιβράβευση στα βουρκωμένα του μάτια για το μικρό, σε σύγκριση με το δικό του μεγάλο έργο, που οι φίλοι του και συνεργάτες του επιτυγχάνουν. Ο Άγγελος Δεληβορριάς είναι πάντα εκεί και δεν αφήνει τίποτα στη μέση.

*

Ο Άγγελος Δεληβορριάς στο ιερό του Απόλλωνα (Αμύκλαιο). Φωτογραφία: Δρ. Σταύρος Βλίζος.

Το ενδιαφέρον του για το Αμύκλαιο, ιερό του Απόλλωνα στις Αμύκλες, ελάχιστα χιλιόμετρα από τη Σπάρτη, ξεκίνησε μαζί με την αρχαιολογική του καριέρα, όταν υπηρετούσε στην Αρχαιολογική Υπηρεσία της Λακωνίας (1966-1969), πιάνει πάλι το νήμα το 2005 με μια πλειάδα αναγνωρισμένου κύρους συνεργατών. Θεωρεί το ιερό «ως το πλέον εντυπωσιακό αλλά και αινιγματικό αρχιτεκτόνημα του τέλους της αρχαϊκής εποχής» και ευελπιστεί στη δημοσίευση των συνολικών αποτελεσμάτων της ανασκαφής και στην ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου».

***

Το παραπάνω υλικό είναι από την ιστοσελίδα: www.archaiologia.gr

***

Η Ολομέλεια της Ακαδημίας Αθηνών εξέλεξε ως τακτικό μέλος της τον Άγγελο Δεληβορριά, Καθηγητή Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και πρώην Διευθυντή του Μουσείου Μπενάκη, στις 9 Ιουνίου 2016.

***

Ο ακαδημαϊκός Άγγελος Δεληβορριάς, κορυφαίος κλασικός αρχαιολόγος, καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και επί 41 χρόνια διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη, πέθανε σε ηλικία 81 ετών την Τετάρτη 24 Απριλίου 2018. Η κηδεία του θα γίνει δημοσία δαπάνη την Παρασκευή 27 Απριλίου 2018 το μεσημέρι στις 2 από το Α΄ Νεκροταφείο.

 

Παναγιώτης ΜήλαςΟ Ακαδημαϊκός Άγγελος Δεληβορριάς και μια σύντομη καταγραφή της προσφοράς του στον πολιτισμό
Περισσότερα

Μαίρη Αρώνη: «Και στην Κόλαση θεατρίνα θα γινόμουν». Ακούστε την στη «Θεατρική βραδιά»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

«Μην το ξεχνάτε, ο πιο μεγάλος μου έρωτας είναι το θέατρο. Πιστεύω ότι όλα εδώ αρχίζουν και όλα εδώ τελειώνουν. Αν υπάρχει μια άλλη ζωή πέρα από ‘δω, εγώ πιστεύω πως το θέατρο δεν τελειώνει ποτέ. Και θέλω να το πω, πως και στην Κόλαση ακόμη θεατρίνα θα γινόμουν». Αυτό έλεγε σε μια συνέντευξή της η Μαίρη Αρώνη την οποία ακούμε εδώ, σε μια ραδιοφωνική της εμφάνιση στην ιστορική θεατρική εκπομπή του κρατικού ραδιοφώνου, από το Αρχείο της ΕΡΤ.

Για να γίνει θεατρίνα η Μαίρη Αρώνη χρειάστηκε να κάνει απεργία πείνας για να πείσει τη μητέρα της ώστε να της επιτρέψει να φοιτήσει στη δραματική σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Τη δεκαετία του 1930 συνεργάστηκε για έξι χρόνια με τη Μαρίκα Κοτοπούλη. Μετά τον πόλεμο επέστρεψε στο Εθνικό Θέατρο.

Έπαιξε σε λίγες ταινίες:

-«Το σταυροδρόμι του πεπρωμένου» (1954) σκηνοθεσία, Τζιάνι Μπερνούτσιο.
-«Μικροί και μεγάλοι εν δράσει» (1963) σκηνοθεσία, Ορέστη Λάσκου.
-«Μια τρελή, τρελή οικογένεια» (1965) σκηνοθεσία, Ντίνου Δημόπουλου. Εδώ αξέχαστη έμεινε η ερμηνεία της ως «Πάστα Φλώρα».
-«Η γυναίκα μου τρελλάθηκε» (1966) σκηνοθεσία, Δημήτρης Νικολαϊδης.
-«Φουσκοθαλασσιές» (1966) σκηνοθεσία, Ορέστης Λάσκος.

Η Μαίρη Αρώνη, κόρη του καθηγητή της Μεγάλης του Γένους Σχολής, Λέανδρου Αρβανίτη ή Αρβανιτάκη, γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Δεκεμβρίου 1916 και πέθανε στις 16 Ιουλίου 1992. Ήταν θεία του διακεκριμένου σκηνοθέτη Κωνσταντίνου Αρβανιτάκη.

Πρώτη εμφάνιση στο θέατρο έκανε με τον θίασο της Μαρίκας Κοτοπούλη το 1935, απ’ όπου και η συνέχεια της σταδιοδρομίας της υπήρξε λαμπρή. Πρωταγωνίστρια στο Θέατρο Μουσούρη, το (1941), από τις νεότερες πρωταγωνίστριες της εποχής, δημιουργεί το δικό της θίασο μόλις το 1944 σε ηλικία 28 ετών. Γίνεται συν-θιασάρχης, πρώτα με τον Δημήτρη Χορν και έπειτα και με την ξαδέλφη της, Βάσω Μανωλίδου.

Εκτός όμως της θεατρικής της παρουσίας στο αθηναϊκό κοινό έκανε και πολλές περιοδείες στο εξωτερικό με αντίστοιχες παραστάσεις όπως στο Φεστιβάλ των Εθνών (Παρίσι 1957), Μέση Ανατολή (1958), Λονδίνο (1967), Πολωνία και Ουγγαρία (1969) και ακόμα Ιαπωνία (1972).

 

Η Μαίρη Αρώνη, στο κέντρο, ως «Θεατρίνα» του Σόμερσετ Μομ. Από αριστερά: Τάκης Βουλαλάς, Αλίκη Αλεξανδράκη, Μαρία Κωνσταντάρου, Χρήστος Πάρλας, Ελένη Ράντου, Τέλης Ζώτος (πίσω δεξιά, με το κίτρινο πουκάμισο).

 

Στο ραδιόφωνο

Τη ρομαντική δραματική κομεντί «Η Θεατρίνα» των Σόμερσετ Μoμ και Γκάι Μπόλτον με τη Μαίρη Αρώνη στον πρωταγωνιστικό ρόλο, θα ακούσουμε εδώ από τη «Θεατρική βραδιά» (Ιούνιος 1991).
Στη ραδιοφωνική μεταφορά του έργου, η Μαίρη Αρώνη, «ερμηνεύει τον κύριο ρόλο του έργου, αυτόν της ηθοποιού που χωρίς να παύει να είναι γυναίκα, έξυπνη, χαριτωμένη και αλλοπρόσαλλη, είναι πάνω από όλα «ερωτευμένη» με την ιδιότητά της και την Τέχνη που υπηρετεί», όπως έγραψε ο Μάριος Πλωρίτης.

***

Η βασική φωτογραφία στο θέμα είναι το γραμματόσημο που φιλοτέχνησε ο ζωγράφος Κώστας Ι. Σπυριούνης, για τη σειρά «Έλληνες ηθοποιοί» των Ελληνικών Ταχυδρομείων.

***

«Η Θεατρίνα»

των Σόμερσετ Μoμ και Γκάι Μπόλτον

Απόδοση: Μάριος Πλωρίτης.
Μουσική επιμέλεια: Ολυμπία Κυριακάκη-Λουκίσα.
Ρύθμιση ήχου: Χριστίνα Σκάντζικα.
Παραγωγή: Δημήτρης Φραγκουδάκης.
Ραδιοσκηνοθεσία: Στέλιος Παπαδάκης.
Παίζουν οι ηθοποιοί: Μαίρη Αρώνη (Τζούλια Λάμπερτ), Κώστας Καγξίδης (Τζέβονς), Τέλης Ζώτος (Ραλφ), Χρήστος Πάρλας (Μάικ), Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος (Ρότζερ), Τάκης Βουλαλάς (Τομ), Μαρία Κωνσταντάρου (Ντόλι), Αλίκη Αλεξανδράκη (Εύα), Ελένη Ράντου (Άιβι).

*

Η ΜΑΙΡΗ ΑΡΩΝΗ ΩΣ «ΘΕΑΤΡΙΝΑ» ΕΔΩ

Παναγιώτης ΜήλαςΜαίρη Αρώνη: «Και στην Κόλαση θεατρίνα θα γινόμουν». Ακούστε την στη «Θεατρική βραδιά»
Περισσότερα

«Ορφανή» η κουκουβάγια του Βαγγέλη Παυλίδη, σίγησε η φυσαρμόνικά του και στέγνωσε το πενάκι του…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

«Γεννήθηκα το 1943 στη σκιά των κάστρων της Ρόδου και μεγάλωσα με τις πολεμίστρες τους πάνω από το κεφάλι μου. Μόλις έφτασα σε ηλικία που να μπορώ να το σκάσω από το σπίτι, σκαρφάλωσα στα τείχη με σκοπό να μιμηθώ τα κατορθώματα του βασιλιά Αρθούρου, του Ιβανόη και του Έρολ Φλυν. Τρύπωσα στα υγρά υπόγεια και εξερεύνησα τους σφραγισμένους πύργους με τα πατώματα σκεπασμένα με παχιά λεπτή σκόνη. Με τη βοήθεια ενός κεριού βρήκα το δρόμο μέσα στις στοές και τα υπόγεια περάσματα της τάφρου. Και ήταν εκεί, στον Προμαχώνα της Ωβέρνης, που κούρνιασα στο πρώτο μου σκασιαρχείο και εκεί, αργότερα, που άναψα το πρώτο μου τσιγάρο»…

Με αυτά τα λόγια άρχιζε τον πρόλογό του ο Βαγγέλης Παυλίδης, το 1999, στο βιβλίο του «Ρόδος 1306 – 1522 μια ιστορία».

Εκείνο το κερί έσβησε… εκείνο το τσιγάρο έγινε στάχτη… και τώρα ο Βαγγέλης κάνει το τελευταίο του σκασιαρχείο στον δικό του προμαχώνα…

 

***

 

Ο Βαγγέλης και η Σοφία του. Αυτοπροσωπογραφία για την Έκθεση Γελοιογραφίας του 1977 στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου της Νέας Φιλαδέλφειας.

 

Tο 1976, σε σχετική έρευνα του Μουσείου του Xιούμορ και της Σάτιρας του Gabrovo στη Βουλγαρία, στην οποία πήραν μέρος 846 σκιτσογράφοι καθώς και εφημερίδες από 78 χώρες, ο Βαγγέλης Παυλίδης αναδείχτηκε ανάμεσα στους «100 καλύτερους σύγχρονους σκιτσογράφους».

Κι όμως ένα χρόνο αργότερα, τον Φεβρουάριο του 1977 ο Βαγγέλης πρότεινε σε εμένα – που ήμουν ακόμη στο ξεκίνημά μου – να συμμετάσχω μαζί του σε έκθεση γελοιογραφίας στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου της Νέας Φιλαδέλφειας (18 Απριλίου – 3 Μαΐου 1977). Ήταν μια πρόταση – έκπληξη μιας και εκείνη την εποχή δουλεύαμε μαζί στην εβδομαδιαία εφημερίδα «Εξόρμηση».

Ήδη όμως από το 1971 – στην καρδιά της επτάχρονης Δικτατορίας – είχα δει τις πρώτες αντιχουντικές γελοιογραφίες του Παυλίδη που δημοσιεύονταν στο καθημερινό «Βήμα». Έχοντας βρει στην πολιτική τις απαντήσεις στα ερωτήματα που τον απασχολούσαν τις ημέρες του χιπισμού, ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του σκιτσογράφου από την αθλητική εβδομαδιαία εφημερίδα «Ομάδα» και αμέσως μετά «στεγάστηκε» στο «Βήμα».

6 Μαρτίου 1973. Σε αυτή τη γελοιογραφία του Βαγγέλη Παυλίδη έκανε την πρώτη της εμφάνιση η Σοφία του, η κοιμισμένη κουκουβάγια…

Όπως γράφει ο ίδιος ο Παυλίδης στην προσωπική του ιστοσελίδα «στις 6 Μαρτίου 1973, σ’ ένα σκίτσο μου που δημοσιεύτηκε στο «Βήμα» με τίτλο «Νεοελληνικά Προβλήματα» εμφανιζόταν η «Μαμά Ελλάς» να συλλογάται το μόνο που φαινόταν να απασχολεί τον τόπο την εποχή εκείνη: το ποδόσφαιρο. Θεώρησα πως η κουκουβάγια – σύμβολο της σοφίας και της Αθήνας – θα ήταν η κατάλληλος «εικαστική» σύντροφος για τη Μαμά Ελλάδα. Επειδή όμως ήταν η εποχή που η Δημοκρατία είχε καταλυθεί η Σοφία – αυτό ήταν το όνομα της κουκουβάγιας- είχε τα μάτια κλειστά. Έτσι γεννήθηκε η Σοφία, η «Κοιμωμένη Γλαύξ», που από τότε φιγουράρει στα πολιτικά σκίτσα μου».

***

Στο βιογραφικό του Βαγγέλη Παυλίδη, όπως αναφέρεται στο προσωπικό του blog διαβάζουμε και τα εξής: «Το ταλέντο του στην ιχνογραφία, που τόσο νωρίς έγινε φανερό – σε άμεσο συνδυασμό με τις άλλες ιδιότητες της προσωπικότητάς του- του επεφύλαξε όχι μόνο επαίνους αλλά και μπόλικες σφαλιάρες. Μέχρι σήμερα η ιστορία δεν έχει καταγράψει δάσκαλο που του αρέσει να τον γελοιογραφούν οι μαθητές του, σε μαυροπίνακα ή χαρτί. Ήταν όμως τα ίδια αυτά χαρακτηριστικά που αργότερα ώθησαν τον Ευάγγελο Παυλίδη να γίνει ο σκιτσογράφος Bαγγέλης Παυλίδης. Να υπηρετήσει δηλαδή την πιο ασεβή και αυθάδη από τις τέχνες, που στο στόχαστρό της έχει πάντα την εξουσία -την κάθε εξουσία, κάτι που το έκανε με ιδιαίτερη επιτυχία μέσα από το «Βήμα» στην καρδιά της Χουντικής κυριαρχίας.

 

Στη νέα πτέρυγα του Νεστοριδείου Μελάθρου στη Ρόδο, «οικογενειακή» φωτογραφία από τα εγκαίνια της έκθεσης της Λέσχης των Ελλήνων Γελοιγράφων «Το μετέωρο βήμα», τον Μάρτιο του 2016.

 

Aπό το 1983 έχει στραφεί και προς την εικονογράφηση παιδικών, κυρίως βιβλίων. Σε συνεργασία με τον τότε τετραετή γιο του Σάββα, έγραψε και εικονογράφησε τις «Ιστορίες του Φάρου», το 1987. Το 1999 εκδόθηκε το βιβλίο του «Ρόδος 1309-1522, μια Ιστορία». Έχουν εκδοθεί τέσσερα άλμπουμ με σκίτσα του.

Μετά την «Ομάδα» και το «Βήμα» σε άλλες χρονικές περιόδους συνεργάστηκε με την «Ελευθεροτυπία», τις «24 ώρες», τη «Θεσσαλονίκη», το εβδομαδιαίο περιοδικό «Ταχυδρόμος» και την «Εξόρμηση» μαζί με τον Δήμο Σκουλάκη (DIMOS), τον Δημήτρη Πετσετίδη και με εμένα.

 

Μια από τις γελοιογραφίες του Βαγγέλη Παυλίδη στο «Μετέωρο βήμα» που – δυστυχώς –  παραμένει επίκαιρη…

 

Παράλληλα, ο Βαγγέλης Παυλίδης είχε έντονη δραστηριότητα σε κοινωνικό, πολιτιστικό και πολιτικό επίπεδο στο νησί της Ρόδου.
Πιο συγκεκριμένα, στο παρελθόν είχε εκλεγεί δημοτικός σύμβουλος ενώ τη δεκαετία του 1970 είχε διατελέσει μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ.

 

«Μαγνήτης» ο Βαγγέλης για τους δημοσιογράφους. Εδώ στον εκθεσιακό χώρο του Μετρό στο Σύνταγμα μιλάει στη Μαρία Σταθοπούλου (ΕΡΤ) και στον Γιώργο Γαβαλά (TV Βουλής).

 

Aτομικά έχει εκθέσει στο Όσλο το 1978, στο Kαλλιτεχνικό Πνευματικό Kέντρο «ΩPA» στην Αθήνα το 1987, στο Μουσείο των Iπποτών του Τάγματος του Αγ. Ιωάννη στο Λονδίνο το 1999, στην Rosas της Ισπανίας το 2000, στo Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης στη Pόδο το 2012 και σε διάφορες πόλεις της Eλλάδας.
Tο 1990 επιλέχτηκε, μαζί με άλλους 49 σκιτσογράφους, για την έκθεση «Karikatur – Europaische Kunstler Der Gegenwart», στο Mουσείο Wilhelm Busch, του Aνόβερου.

 

Το έντυπο από την έκθεση γελοιογραφίας στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου της Νέα Φιλαδέλφειας. Απρίλιος 1977.

 

Προσκαλεσμένος τιμητικά εξέθεσε εκτός συναγωνισμού, το 1987 στην 8η Mπιενάλε του Gabrovo, το 1992 στο St. Esteve της Γαλλίας και το 1994 στο Ruthdrum της Iρλανδίας, το 2008 στην έκθεση «Η Ανατολή συναντά τη Δύση» στο Gabrovo και το 2010 στη Λισαβόνα. Ήταν μέλος της κριτικής επιτροπής στα Σκόπια, το 1983, στην Kωνσταντινούπολη, το 1993, και στη Ρόδο το 2002, 2004, 2006. Ήταν Πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής στην έκθεση «TV και Πολιτισμός», Αθήνα 2008.
Έργα του υπάρχουν στο «Μουσείο του Xιούμορ και της Σάτιρας του Gabrovo», στην Πινακοθήκη Samlung Karikaturen στο Basel, της Eλβετίας, στο Mουσείο Wilhelm Busch του Aνόβερου, στο Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του Δήμου Ρόδου και σε ιδιωτικές συλλογές.

 

Με τον Βαγγέλη στη Ρόδο για την έκθεση «Μετέωρο βήμα». Συναντηθήκαμε ύστερα από 38 χρόνια. Τον ρώτησα αν με αναγνώρισε και ιδού η αντίδραση…

 

Tο 1994 αναγράφηκε στον τιμητικό πίνακα για την εικονογράφηση της Διεθνούς Eπιτροπής Bιβλίων για τη Nεότητα (ΙBBY), και βραβεύθηκε στη Σεβίλλη της Ισπανίας.
Το 2002, το βιβλίο του «Ρόδος 1309-1522, μια Ιστορία» τιμήθηκε από το CICOP – το Διεθνές Κέντρο για τη Διάσωση της Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς.
To 2010, στα πλαίσια των εορτασμών για τα 100 χρόνια της Πορτογαλικής Δημοκρατίας, η Διεθνής Έκθεση Κόμικ και Γελοιογραφίας Amadora της Λισαβόνας τον τίμησε ως «εκπρόσωπο της αρχαιότερης Δημοκρατίας στον κόσμο».
Το 2012, το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του Δήμου Ρόδου τον τίμησε «για την διεθνή καλλιτεχνική του προσφορά».

 

Πάντα πηγαίναμε στα Φεστιβάλ των πολιτικών Νεολαιών. Εδώ στο Άλσος της Νέας Σμύρνης 9 Σεπτεμβρίου 1977, στη νεολαία του ΠΑΣΟΚ: Βαγγέλης Παυλίδης, Αντώνης Καλαμάρας, Γιάννης Λογοθέτης (ΛΟΓΟ), Παναγιώτης Μήλας.

 

Ήταν ιδρυτικό μέλος της Λέσχης Ελλήνων Γελοιογράφων, μέλος της ΕΣΗΕΑ, του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας και της Διεθνούς Ομοσπονδίας Οργανώσεων Γελοιογράφων (FECO)».
Βραβεία και Διακρίσεις: 1978 Διεθνής Έκθεση Γελοιογραφίας, Aθήνα. 1979 11η Mπιενάλε, Σκόπια. 1979 10η Διεθνής Έκθεση Nassredin Hodja, Akshehir,Tουρκία. 1982 Διεθνής Έκθεση «Mετανάστες», Duisburg, Γερμανία. 1983 6η Mπιενάλε, Gabrovo, Bουλγαρία. 1988 8η Διεθν. Έκθεση Γελοιογραφίας, Kωνσταντινούπολη, Tουρκία. 1989 «Natura Artis Magistra», Amsterdam, Kάτω Xώρες. 1990 «Velocartoon», Siauliai, Λιθουανία και Λισαβόνα 2010.

***

Ο Βαγγέλης με την αγαπημένη του Noomi – Edin Pavlidis.

Εδώ – και πάλι από την προσωπική του ιστοσελίδα (www.pavlidiscartoons.com) – διαβάζουμε ένα …ιστορικό κείμενο από το μακρινό 1952 και από το «Δελτίον Ατομικότητοας του Παυλίδη Ευαγγέλου, Μαθητού της Γ’ Τάξεως του Προτύπου Δημοτικού Σχολείου Παιδαγωγικής Ακαδημίας Ρόδου, Σχολικόν Έτος 1951- 52». Βλέπουμε εδώ τις ερωτήσεις του Δελτίου και τις απαντήσεις που γράφει με το χέρι της η δασκάλα του Βαγγέλη:
*ΕΡΩΤΗΣΗ: Είναι ιδιότροπος;
-ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Μάλιστα.
*Τι προτερήματα βλέπετε σ’ αυτόν;
-Ευγενή αισθήματα.
*Τι ελαττώματα;
-Είναι απότομος και λίγο αυθάδης
*Έχει φαντασίαν ανεπτυγμένην;
-Πολύ.
*Την χρησιμοποιεί καταλλήλως εις τα μαθήματα κάμνοντας φανταστικά ταξίδια κτλ.;
-Ναι ιδίως εις την ιχνογραφίαν
*Ιχνογραφεί ελεύθερα;
-Ναί, του αρέσει πολύ η ιχνογραφία
*Σέβεται τους μεγαλυτέρους του;
-Όχι και τόσο
*Πειθαρχεί εις τους αξιωματούχους της τάξεώς του και εις τους νόμους του σχολείου;
-Όχι, συχνά τον καταγγέλλουν
*Έχει αυτοπεποίθησιν και θάρρος ή είναι δειλός;
-Έχει αυτοπεποίθησιν και θάρρος
*Διαβλέπετε ιδιαιτέραν κλήσιν και πού;
-Εις τα τεχνικά ιδίως την ιχνογραφίαν.
*Συμβαδίζει η πνευματική του ηλικία με την σωματικήν; Είναι δηλαδή κανονικός, υστερεί ή υπερέχει;
-Υπερέχει

***

Ένας μαρκαδόρος, μια φυσαρμόνικα, ισορροπία στο πιάτο για να μην πέσει και σε λίγο το σκίτσο θα είναι έτοιμο.

 

Μετά από τα παραπάνω που είχε γράψει η δασκάλα του, αξίζει εδώ να θυμίσω κάτι που ίσως δεν είναι γνωστό σε όσους έβλεπαν τη δουλειά του. Ο Βαγγέλης δεν χρειαζόταν γραφείο, μπλοκ, μολύβια, γόμμες, χαρτιά, ξύστρες, χρώματα, ηλεκτρονική ταμπλέτα και ότι άλλο είναι απαραίτητο για έναν σύγχρονο γελοιογράφο. Δεν χρειαζόταν ησυχία, ούτε κλασική ή ροκ μουσική για να εμπνευστεί.

 

Καλή διάθεση, καλό φαγητό, καλή μουσική, καλό σκίτσο… Ιδού το αποτέλεσμα.

 

Ο Βαγγέλης μπορούσε να σχεδιάσει με την επιτυχία ακόμη και αν βρισκόταν περιτριγυρισμένος από πιάτα με τυροπιτάκια, σαγανάκι με χαλούμι, συκωτάκια, κεφτεδάκια, τζατζίκι, πατατοσαλάτα και καράφες με καλό κρασί. Ήθελε όμως κάτι που χωρίς αυτό δεν μπορούσε να πάρει μπρος. Απαραίτητο στοιχείο ήταν η καλή παρέα και η …φυσαρμόνικα. Χωρίς αυτήν δεν μπορούσε να τραβήξει ούτε μολυβιά.

 

Ο Σπύρος Ορνεράκης απολαμβάνει τις χάρες και τις χαρές της «μπέμπας» του Βαγγέλη Παυλίδη.

 

Κι όταν όλα είχαν πάρει τον δρόμο τους τον περίμενε η αγαπημένη του. Μαζί της πήγαινε παντού. Δεν την αποχωριζόταν ποτέ. Ήταν η «μπέμπα» του. Η μοτοσικλέτα του ήταν το άλλο του μισό. Μαζί της ένιωθε ελεύθερος. Έτρεχε για να γυρίζει γρήγορα πίσω στην μοναδική και παντοτινή του αγάπη. Τη Noomi του…

***

Η φυσαρμόνικα πάντα έδινε τον τόνο ακόμη και ως …καταπραϋντικό σε ώρες έντασης. Εδω με τον Βαγγέλη, η Μαρία Τζαμπούρα και ο Πάνος Μαραγκός, Πρόεδρος της Λέσχης των Ελλήνων Γελοιγράφων, τον Μάρτιο του 2016 στη Ρόδο.

 

Ο Βαγγέλης με τον Σάββα τους…

Τα ξημερώματα της Κυριακής του Πάσχα, 8 Απριλίου 2018, ο Βαγγέλης Παυλίδης πέθανε σε ηλικία 75 ετών, μετά από μια 15ήμερη περιπέτεια στο Νοσοκομείο της Ρόδου, όπου είχε εισαχθεί για μια επέμβαση ρουτίνας και η οποία τελικά είχε αυτή την κατάληξη. Άφησε έτσι τη Noomi του, άφησε τον Σάββα τους, άφησε άφωνη τη φυσαρμόνικά του και στεγνό του πενάκι του. Άφησε και όλους εμάς τους φίλους και συναδέλφους του που μας είχε συνηθίσει με τη δημιουργική του γκρίνια. Η πολιτική κηδεία του Βαγγέλη θα τελεστεί την Τρίτη 10 Απριλίου 2018 το μεσημέρι στις 3 στο «Παλαιό νεκροταφείο», στην πόλη της Ρόδου (στον Άγιο Δημήτριο).

***

Σύμφωνα με επιθυμία της οικογένειας αντί στεφάνων παρακαλείται όποιος επιθυμεί να καταθέσει δωρεά στον Δωδεκανησιακό Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων ΑΜΕΑ «Ελπίδα»
Αριθμός λογαριασμού Εθνικής Τράπεζας
461/296139-34
ΙΒΑΝ
GR6601104610000046129613934

***

14 ΜΑΡΤΙΟΥ 2018. Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Παναγιώτης Μήλας«Ορφανή» η κουκουβάγια του Βαγγέλη Παυλίδη, σίγησε η φυσαρμόνικά του και στέγνωσε το πενάκι του…
Περισσότερα

Καλό Πάσχα στο ιστορικό… Γκριζολίθαρο

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

«Η τηλεόραση μας αιχμαλώτισε, το ραδιόφωνο όμως, μας μάγεψε»… αυτό έλεγε ο Μάνος Χατζιδάκις και είχε απόλυτο δίκιο.
Από το 1954, τότε που το ραδιόφωνο βρισκόταν σε ελάχιστα σπίτια, οι μεταδόσεις από το Δεύτερο Πρόγραμμα του Θεάτρου της Κυριακής και του Θεάτρου της Τετάρτης ήταν η πιο φθηνή και ποιοτική διασκέδαση για τον κόσμο. Μικροί και μεγάλοι περίμεναν να ακούσουν τον Δημήτρη Χορν, την Έλλη Λαμπέτη, τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ, τη Μαίρη Αρώνη, την Αλέκα Κατσέλη, τον Μάνο Κατράκη, την Αντιγόνη Βαλάκου και εκατοντάδες άλλους ηθοποιούς.

Η Μαρίκα Κρεββατά και ο Γιώργος Γαβριηλίδης συμμετέχουν στις «Πασχαλινές εικόνες» των Κώστα Πρετεντέρη και Δημήτρη Γιαννουκάκη.

Με πάνω από εκατό έργα το χρόνο, το Θέατρο στο ραδιόφωνο, έφερνε τους ακροατές σε επαφή με κλασικά διεθνή έργα, αλλά και ελληνικά.

Με την ευκαιρία μπορούμε να ακούσουμε σήμερα τη ραδιοφωνική επιθεώρηση με τον τίτλο «Πασχαλινές εικόνες» σε κείμενα των Κώστα Πρετεντέρη και Δημήτρη Γιαννουκάκη. Εδώ θα ακούσουμε και το μοναδικό σκετς για το «Πάσχα στο Γκριζολίθαρο» τότε (1964) που η μετανάστευση είχε ερημώσει τα χωριά…

Στις «Πασχαλινές εικόνες» παίζουν οι ηθοποιοί: Μαρίκα Κρεββατά, Άννα Καλουτά, Μαρία Καλουτά (στη βασική φωτογραφία μαζί τους και η Ρένα Ντορ), Γιώργος Γαβριηλίδης, Σταύρος Ξενίδης, Κία Μπόζου, Σαπφώ Νοταρά, Γιάννης Βογιατζής, Τάκης Μηλιάδης, Λουκιανός Ροζάν, Βούλα Χαριλάου, Γιάννης Γκιωνάκης, Βέτα Προέδρου, Ειρήνη Κουμαριανού, Μαίρη Χαλκιά, Κώστας Παπαγεωργίου, Μαργαρίτα Λαμπρινού, Μπάμπης Ανθόπουλος, Μπέτυ Μοσχονά, Νίκος Καζής. Μουσική Λυκούργου Μαρκέα και Γιάννη Σπάρτακου. Η σκηνοθεσία είναι του Ίωνα Νταϊφά.

 

ΤΗΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ «ΠΑΣΧΑΛΙΝΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ» ΤΗΝ ΑΚΟΥΜΕ ΕΔΩ

Παναγιώτης ΜήλαςΚαλό Πάσχα στο ιστορικό… Γκριζολίθαρο
Περισσότερα

«Σήμερον κρεμάται επί ξύλου»… και «Ω! Γλυκύ μου έαρ» με τη φωνή της Έλλης Λαμπέτη

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Μεγάλη Πέμπτη. Στον Εσπερινό της ημέρας έχουμε τη Σταύρωση του Θεανθρώπου. Διαβάζονται τα 12 Ευαγγέλια που περιγράφουν τα Άγια Πάθη. Μετά το 5ο Ευαγγέλιο, βγαίνει ο Εσταυρωμένος.

 

Ο ιερός ναός του Αγίου Παντελεήμονος Ιλισού, επί της Λεωφόρου Καλλιρρόης, σε φωτογραφία του 1962. Τότε το ποτάμι δεν είχε σκεπαστεί και περνούσε αυτοκίνητο ΙΧ κάθε …μισή ώρα.

«Σήμερον κρεμάται επί ξύλου ο εν ύδασι την γην κρεμάσας», ψάλλει ο ιερέας την ώρα που περιφέρει τον εσταυρωμένο Ιησού στο ναό για την αναπαράσταση της σταύρωσης.

Είναι η στιγμή, περίπου στις 9 το βράδυ, όπου σε όλες τις εκκλησίες της χώρας θα σβήσουν τα φώτα. Η πομπή της σταύρωσης υπό το αμυδρό φως των κεριών θα κινηθεί με αργό και σταθερό ρυθμό προς το κέντρο των ναών, διαπερνώντας το πλήθος των πιστών. Το Θείο πάθος σχεδόν κορυφώνεται.

Μέσα από τα λόγια των ευαγγελίων αλλά και από τις ιδιαίτερα πένθιμες νότες των τροπαρίων περιγράφονται με τον τραγικότερο τρόπο οι εμπαιγμοί, τα χτυπήματα, οι ύβρεις και οι χλευασμοί των ανθρώπων που ανέβασαν τον Κύριο στο σταυρό. Η Μεγάλη Πέμπτη είναι από τις θλιβερότερες ημέρες της χριστιανοσύνης.

Στις εκκλησίες, όλο το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης μέχρι το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής, παραμένουν κυρίως γυναίκες οι οποίες «μοιρολογούν», ψάλλοντας ύμνους, τον Χριστό και με λουλούδια της άνοιξης στολίζουν τον Επιτάφιο.

  • Η βασική φωτογραφία είναι έργο του ζωγράφου Κώστα Ι. Σπυριούνη, από τη σειρά γραμματοσήμων των ΕΛ.ΤΑ.
    Ακολουθεί η ανάγνωση των κειμένων για τη Μεγάλη Πέμπτη, από την Έλλη Λαμπέτη, σε σκηνοθεσία του Παντελή Βούλγαρη.

ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΕΜΠΤΗΣ ΑΚΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΗ ΛΑΜΠΕΤΗ ΕΔΩ        

Μεγάλη Παρασκευή. Τα εγκώμια, οι κλασικοί ύμνοι της ημέρας, η έξοδος του Επιταφίου. Κατάνοιξη και προσευχή με τη σκέψη πάντα στα αγαπημένα προσωπα που έφυγαν… «Αι γενεαί πάσαι, ύμνον τη Ταφή Σου, προσφέρουσι Χριστέ μου»…

ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΑΚΟΥΤΕ ΤΗΝ ΕΛΛΗ ΛΑΜΠΕΤΗ ΕΔΩ

Παναγιώτης Μήλας«Σήμερον κρεμάται επί ξύλου»… και «Ω! Γλυκύ μου έαρ» με τη φωνή της Έλλης Λαμπέτη
Περισσότερα

Η «Κασσιανή» στη Στησιχόρου από τον χοράρχη Παναγιώτη Κάνδηλα και τον τενόρο Αντώνη Κορωναίο

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Επιμέλεια: Παναγιώτης Μήλας

Στην καρδιά της Αθήνας, εκεί που φυλάσσονται οι καρδιές των αδελφών Αλέξανδρου και Γεώργιου Υψηλάντη, θα ακουστεί τη Μεγάλη Τρίτη το Τροπάριο της Κασσιανής.

 

Η χορωδία του Παναγιώτη Κάνδηλα (τρίτος από αριστερά) με τενόρο τον Αντώνη Κορωναίο (πέμπτος από αριστερά). Εδώ σε φωτογραφία του 2015 στον Ιερό Ναό Αγίας Φωτεινής Νέας Σμύρνης.

Ο τενόρος Αντώνης Κορωναίος και ο χοράρχης Παναγιώτης Κάνδηλας θα δώσουν τη δική τους ηχητική άποψη. Το βράδυ της Μεγάλης Τρίτης, στις Εκκλησίες ψάλλεται ο όρθρος της Μεγάλης Τετάρτης. Το τελευταίο τροπάριο στην Ακολουθία είναι της Κασσιανής, ένα από τα πιο γνωστά και αγαπημένα τροπάρια της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η Κασσιανή ήταν η υμνογράφος της Εκκλησίας που άφησε μεγάλη πνευματική παρακαταθήκη, όχι μόνο στην Ορθόδοξη Εκκλησία αλλά και στα ελληνικά γράμματα.

***

Το εσωτερικό του ναού των Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ, στην οδό Στησιχόρου 6.

 

Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή,
την σήν αισθομένη Θεότητα μυροφόρου αναλαβούσα τάξιν,
οδυρομένη μύρα σοι προ του ενταφιασμού κομίζει.
Οίμοι! λέγουσα, οτι νύξ μοι υπάρχει, οίστρος ακολασίας,
ζοφώδης τε και ασέληνος ερως της αμαρτίας.

*

Δέξαι μου τας πηγάς των δακρύων,
ο νεφέλαις διεξάγων της θαλάσσης το ύδωρ,
κάμφθητί μοι προς τους στεναγμούς της καρδίας,
ο κλίνας τους ουρανούς τη αφάτω σου κενώσει.

*

Καταφιλήσω τους αχράντους σου πόδας,
αποσμήξω τούτους δε πάλιν τοις της κεφαλής μου βοστρύχοις,
ων εν τω Παραδείσω Εύα το δειλινόν κρότον τοις ώσιν ηχηθείσα,
τω φόβω εκρύβη.

*

Αμαρτιών μου τα πλήθη
και κριμάτων σου αβύσσους τις εξιχνιάσει,
ψυχοσώστα Σωτήρ μου;
Μη με την σήν δούλην παρίδης,
Ο αμέτρητον έχων το έλεος.

***

Η υψίφωνος Βάσια Αλάτη, ο βαρύτονος Γιάννης Ιωάννου, ο τενόρος Αντώνης Κορωναίος, ο εκ Ζακύνθου χοράρχης Παναγιώτης Κάνδηλας και ο σεκόντος Μπάμπης Καλαμβοκίδης.

 

Εδώ θα σταθώ κάνοντας μνεία, στον χοράρχη και πρωτοψάλτη Παναγιώτη Κάνδηλα, ψυχή της παρουσιάσεως αυτής της Κασσιανής. Ένας Άνθρωπος, με το «Α» κεφαλαίο, που σηκώνει στους ώμους του, έχοντας πολλές γνώσεις, τόσο το ψαλτήρι, που εκπροσωπεί επαξίως, όσο και τη διεύθυνση της τετράφωνης χορωδίας. Αφανής ήρωας επί 50 και πλέον έτη, ακούραστος, και από της αναλήψεως των καθηκόντων της διεύθυνσης της χορωδίας το έτος 1995 έως τώρα, από τον μοναδικό φίλο και δάσκαλο Γρηγόρη Κορωναίο, με εμπεριστατωμένη άποψη για την Εκκλησία εν γένει, του αξίζουν πολλά συγχαρητήρια, γιατί σαν έφηβος πραγματικά με ενθουσιασμό, αγάπη, στοργή αγκαλιάζει όλους τους χορωδούς προκειμένου να παρουσιαστεί κάθε φορά ένα καλό αποτέλεσμα. Ο Παναγιώτης Κάνδηλας έχει την τύχη να συνεργάζεται με τον διάσημο τενόρο Αντώνη Κορωναίο, γιο του Γρηγόρη.

Ο περίφημος τενόρος και δάσκαλος Γρηγόρης Κορωναίος – που «έφυγε» πριν από ένα χρόνο – ήταν πάντα στο πλευρό του γιου του Αντώνη και πάντα τον θαύμαζε. Εδώ στο Μέγαρο Μουσικής, έξω από το καμαρίνι του Αντώνη μαζί με τον βαρύτονο Γιάννη Ιωάννου.

Ο Αντώνης – δυστυχώς πάντα ταπεινός σε καιρούς ανθρωποφαγίας και καλλιεργούμενου διχασμού – έγραψε στη σελίδα του στο facebook δυο λόγια για τον χοράρχη Παναγιώτη Κάνδηλα: «Τον ευχαριστούμε όλοι μας επειδή μας μεταδίδει τη φλόγα του για την Εκκλησία, την ψαλτική αλλά και την υποστήριξη της πολυφωνικής μουσικής. Ευχαριστώ τον Θεό που μου δίνει την ευκαιρία να συνεργάζομαι και να εμπνέομαι από τέτοιους ανθρώπους και να τους ακολουθώ»…

***

Να θυμίσω εδώ ότι τον μοναδικό αυτό ύμνο μπορούμε να τον απολαύσουμε τη Μεγάλη Τρίτη 3 Απριλίου 2018 στις 7 μ.μ. στο παρεκκλήσιο των Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ του Αμαλίειου Ορφανοτροφείου Θηλέων που λειτουργεί από το 1857 μέχρι σήμερα. Το παλαιό οικοτροφείο δεν υπάρχει πλέον (κατεδαφίστηκε το 1957), αλλά παρέμεινε το αρχικό εκκλησάκι κι εκεί εκκλησιάζονται πλέον όχι μόνο κάτοικοι της περιοχής, αλλά και άλλων περιοχών, αφού αποτελεί πόλο έλξης για πολλούς πιστούς.
Ο ναός των Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ βρίσκεται ακριβώς πίσω από το Μέγαρο Μαξίμου και επί της οδού Στησιχόρου 6. Όταν τον αναζητήσετε μην περιμένετε να δείτε κάποια επιβλητική είσοδο. Το αντίθετο: Αυτό που θα δείτε στη Στησιχόρου 6 είναι το πίσω μέρος του ναού, Θα μπείτε στην αυλή από τη μικρή πορτούλα που βλέπετε δεξιά στη βασική φωτογραφία και στη συνέχεια θα βρείτε την κεντρική είσοδο είσοδο ή θα μπείτε από την πλαϊνή πόρτα.
Εκεί είναι καλά φυλαγμένη η καρδιά της Ορθοδοξίας, όπως και οι καρδιές των αδελφών Υψηλάντη που επίσης φυλάσσονται εκεί.

Η προθήκη μέσα στην οποία φυλάσσονται οι καρδιές των αδελφών Υψηλάντη.

 

Οι βαλσαμωμένες καρδιές του Αλέξανδρου Υψηλάντη, εκ των πρωταγωνιστών της Επανάστασης του 1821 και του αδελφού του, Γεωργίου Υψηλάντη, «χτυπούν» μέσα σε ειδική προθήκη που βρίσκεται αριστερά του δεσποτικού θρόνου και σε υψηλό σημείο όπου βρίσκονται δύο λήκυθοι. Στον επάργυρο βρίσκεται η καρδιά του μεγάλου ηγέτη της Φιλικής Eταιρείας και αρχηγού της Ελληνικής Επανάστασης στις παραδουνάβιες ηγεμονίες Αλέξανδρου Υψηλάντη και στον επίχρυσο η καρδιά του αδελφού του Γεωργίου. Λέγεται ότι η Μαρία Υψηλάντη, σύζυγος του Γεωργίου, με επιστολή της δήλωσε ότι δεν επιθυμούσε οι καρδιές των δύο αδελφών να βρίσκονται σε κοινή θέα στον ναό, και αυτό διότι «το έθνος εφέρθη αγνώμονα προς αυτούς». Μετά την παρέλευση πολλών ετών βρέθηκαν καλά κρυμμένες σε κρύπτη οι δύο καρδιές και αποφασίστηκε να τοποθετηθούν σε χώρο εντός του κυρίως ναού. Από τότε βρίσκονται ως εθνικό κειμήλιο στην ειδική προθήκη του ιερού ναού της οδού Στησιχόρου.

Παναγιώτης ΜήλαςΗ «Κασσιανή» στη Στησιχόρου από τον χοράρχη Παναγιώτη Κάνδηλα και τον τενόρο Αντώνη Κορωναίο
Περισσότερα