Κάρτα Μνήμης

Ελισάβετ Ναζλίδου. Για τη Λάρισα ήταν η πολυαγαπημένη «μπέμπα» της γειτονιάς…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Με όποιους συνεργάστηκε, όπου και να έζησε, στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη και στη Λάρισα, η Ελισάβετ Ναζλίδου ήταν πάντα το αγαπημένο παιδί…

Η Ελισάβετ – ύστερα από σκληρή μάχη με τον καρκίνο – πέρασε στην απέναντι όχθη την Πέμπτη 22 Αυγούστου 2019.
Άφησε πίσω τη μητέρα της Φανή Παπαευθυμίου, τους θείους, τα εξαδέλφια και τα αγαπημένα της ανίψια.

Η Ελισάβετ που τη φώναζαν, στη Λάρισα, Έλλη και «Μπέμπα» ήταν ένα μεγάλο παιδί που αγαπούσε τους πάντες και έδινε και την ψυχή της σε όλους.

Ειδικά είχε μεγάλη αγάπη στα ανίψια της αλλά και στα γειτονόπουλά της. Εκεί μάθαινε στα παιδιά όλα όσα ήθελαν για τις γιορτές που ετοίμαζαν στο σχολείο τους. Όμως οι καλύτερες στιγμές για τα πιτσιρίκια ήταν όταν η θεία Έλλη έκανε μιμήσεις.

Τότε -όπως στα παλιά χρόνια- άλλοι άνοιγαν τα παράθυρα, άλλοι έβγαιναν στις πόρτες των σπιτιών και έφτιαχναν μια δυναμική «σκηνή» όπου η «Μπέμπα» έδινε την παράστασή της.

 

 

 

Όλοι και όλες θυμούνται αυτές τις «παραστάσεις» και δεν μπορούν να πιστέψουν πως έφυγε αυτό το κορίτσι.

Την Ελισάβετ Ναζλίδου, τη γνώρισα το 1989 όταν έκανε πρόβες για το «Σάββατο, Κυριακή και Δευτέρα» του Εντουάρντο ντε Φιλίππο. Η παράσταση ανέβηκε στην Κεντρική Σκηνή της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών.

Σεμνή και ταπεινή – από τότε – η Ελισάβετ δεν θέλησε να κουβεντιάσουμε στο πολυδιαφημισμένο ποτάδικο στον πεζόδρομο στην αρχή του Παγκρατίου. Προτίμησε ένα ταπεινό ταβερνείο που ήταν εκεί κοντά. Μαζί μας και ο σκηνοθέτης της και συμμαθητής μου στο γυμνάσιο, Γιάννης Διαμαντόπουλος.

Από τότε με την Ελισάβετ κρατήσαμε μια φιλία. Πάντα παρακολουθούσα κάθε της δραστηριότητα, όποτε ήταν δυνατό.
Η Ελισάβετ ήταν γεννημένη για να δίνει τη χαρά. Γι’ αυτό κράτησε και μυστικό το πρόβλημα που είχε με την υγεία της.
Πάλεψε, αγωνίστηκε, έχασε…

***

 

Την Κυριακή 29 Σεπτεμβρίου 2019, στις 9.30 π.μ., θα γίνει το 40ήμερο μνημόσυνο για την Ελισάβετ, στον Ιερό Ναό του Αγίου Αχιλλείου, στη Λάρισα.

***

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Αχιλλείου
Πολυκάρπου 9, Λάρισα 412 21
Τηλέφωνο: 2410537159 και 6936181666

 

***

ΠΡΩΤΟ ΑΝΤΙΟ ΣΤΗΝ ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΝΑΖΛΙΔΟΥ

 

***

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΚΘΒΕ

Παναγιώτης ΜήλαςΕλισάβετ Ναζλίδου. Για τη Λάρισα ήταν η πολυαγαπημένη «μπέμπα» της γειτονιάς…
Περισσότερα

Αφιέρωμα – “Σταθμός” στη Χρύσα Σπηλιώτη για το Φεστιβάλ Αναλόγιο 2019

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Το Φεστιβάλ Αναλόγιο 2019 υπό την καλλιτεχνική και επιστημονική εποπτεία της Σίσσυς Παπαθανασίου, φέτος έχει ως θεματικό άξονα τη «Μνήμη».

Παρουσιάζει λοιπόν ένα συγκεντρωτικό αφιέρωμα στο συγγραφικό έργο της Χρύσας Σπηλιώτη, σε επιμέλεια της Ναταλίας Κατσού.

Σε μία ξεχωριστή βραδιά, το Σάββατο 21 Σεπτεμβρίου 2019 θα παρουσιαστούν όλα τα πολυπρόσωπα έργα της συγγραφέως στο Θέατρο Σταθμός, σκηνοθετημένα από επτά εξέχουσες σκηνοθέτιδες: Μιχαέλα Αντωνίου, Νικόλ Δημητρακοπούλου, Μαρία Ξανθοπουλίδου, Χρύσα Καψούλη, Ρούλα Πατεράκη, Αναστασία Ρεβή και Δήμητρα Χατούπη.

Οι θεατές θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν επτά θεατρικά κείμενα της Χρύσας Σπηλιώτη που διακρίνονται για τον γήινο και τον άμεσο χαρακτήρα τους, ενώ συνδιαλέγονται με το όνειρο και τον μύθο, γεμάτα δραματική ένταση και χιούμορ, και μία διαρκώς υποφώσκουσα αισιοδοξία.

Τα έργα πραγματεύονται σύγχρονα θέματα όπως το τραύμα, οι προσωπικές σχέσεις, η κοινωνική έκπτωση, ο εξτρεμισμός, η μετανάστευση, η φιλία, η επανάσταση. Η αισθητική της Σπηλιώτη χαρακτηρίζεται από την ίδια ευγένεια και την ίδια διαύγεια που χαρακτήριζε το πρόσωπό της, χαρίζοντας ένα ρεπερτόριο αξιοθαύμαστο.

Έναν χρόνο μετά την αιφνιαδιστική απώλεια της συγγραφέως μεταξύ δεκάδων άλλων ανθρώπων στο Μάτι, το Φεστιβάλ Αναλόγιο παρουσιάζει το συγγραφικό της έργο και μας προσκαλεί όλους να τιμήσουμε τη δημιουργία και να γιορτάσουμε τον πολιτισμό και το σύγχρονο ελληνικό θέατρο. Αυτή η ολονύκτια εκδήλωση δεν αποτελεί ελεγεία, αλλά διθύραμβο για το πνεύμα και την τέχνη.

***

Φεστιβάλ Αναλόγιο 2019
In Memory We Trust
Ολονύκτιο Αφιέρωμα στη Χρύσα Σπηλιώτη
Επιμέλεια Αφιερώματος: Ναταλία Κατσού
*
Πρόγραμμα Παρουσιάσεων: 18:00 – 02:00
«Ποιος ανακάλυψε την Αμερική;», σκηνοθεσία: Νικόλ Δημητρακοπούλου
«Αγκά- σφι και φι», σκηνοθεσία: Μαρία Ξανθοπουλίδου
«Σκοτσέζικο Ντους», σκηνοθεσία: Χρύσα Καψούλη
«Φωτιά και Νερό», σκηνοθεσία: Αναστασία Ρεβή
«Ποιος κοιμάται απόψε;», σκηνοθεσία: Ρούλα Πατεράκη
«Το μάτι της Τίγρης», σκηνοθεσία: Δήμητρα Χατούπη
«Πόρτες», σκηνοθεσία: Μιχαέλα Αντωνίου
*
Σκηνική επιμέλεια: Αφροδίτη Αναστοπούλου
Βοηθοί Σκηνοθεσίας – Διεύθυνσης Σκηνής: Τατιάνα Αγγελάκογλου, Αιμιλία Βασιλακάκη, Ίλια Γιακουμάκη, Αμέλια Ελευθεριάδου, Λένα Μποζάκη, Νίκος Άγγελος Παγώνης, Άρτεμις Παπαδάκη, Αλεξάν Σαριγιάν, Εύα Τριανταφυλλάκη
Σύνθεση Συνόψεων Υπερτιτλισμού: Αργυρώ Βώβου
Μετάφραση Υπερτιτλισμού στα αγγλικά: Αγγελική Μπούρα

Είσοδος δωρεάν, απαραίτηση η προκράτηση θέσεων:

ticketsanalogio@gmail.com

*
Σάββατο 21 Σεπτεμβρίου 2019
Θέατρο Σταθμός
Βίκτωρος Ουγκώ 55, 10437
Σταθμός μετρό Μεταξουργείο
Τηλέφωνο: 210-52.30.267

* Στα σύντομα διαλείμματα μεταξύ των παρουσιάσεων θα προβάλλονται αποσπάσματα από την παράσταση του τελευταίου έργου της Χρύσας Σπηλιώτη «Ο γιος μου, Νικόλαος Μάντζαρος» σε σκηνοθεσία Αυγουστίνου Ρεμούνδου, όπου πρωταγωνιστούσε η ίδια η συγγραφέας κατά την περίοδο 2017-18.
** Τα θεατρικά έργα και τα διηγήματα της Χρύσας Σπηλιώτη θα διατίθενται προς πώληση στο φουαγιέ του θεάτρου από τις εκδόσεις Σοκόλη και Κέδρος.

Παναγιώτης ΜήλαςΑφιέρωμα – “Σταθμός” στη Χρύσα Σπηλιώτη για το Φεστιβάλ Αναλόγιο 2019
Περισσότερα

“Έφυγε” ο φημισμένος ζωγράφος, φωτογράφος, γλύπτης και κλωστοϋφαντουργός Francisco Toledo

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ο Francisco Toledo, γνωστός Μεξικανός καλλιτέχνης και ακτιβιστής, «έφυγε» σε ηλικία 79 ετών

Άλλη μία απώλεια για τον κόσμο της τέχνης. Ο ζωγράφος, φωτογράφος, γλύπτης και κλωστοϋφαντουργός Francisco Toledo έφυγε από τη ζωή στις αρχές του μήνα σε ηλικία 79 ετών. Αν η μεξικανική τέχνη κατά τα μεσοπολεμικά χρόνια κυριαρχείται από το διάσημο τρίο των τοιχογραφιών του Diego Rivera, του José Clemente Orozco και του David Alfaro Siquieros, τότε το τελευταίο μέρος του 20ου αιώνα ανήκε στον Francisco Toledo. Ο καλλιτέχνης αναφέρεται σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική ως “El Maestro” και ήταν γνωστός για τα έργα του με τα σύμβολα-έντομα, τους αλιγάτορες, τους πίθηκους· οι ρίζες από την πατρίδα του την Oaxaca και η αγάπη του για αυτή, φαίνονται στα έργα του ακτιβιστή που κάποτε παραλίγο να αποκλείσει ένα McDonald’s από το να ανοίξει στην κεντρική πόλη της Oaxaca.

Ήταν ένα από τα επτά αδέλφια που γεννήθηκαν από μια οικογένεια που καταγόταν από πολλές αυτόχθονες κοινότητες στην περιοχή. Η ικανότητά του να σχεδιάζει και να ζωγραφίζει εντοπίστηκε όταν ήταν εννιά, σε μια εποχή που ήταν πολυτέλεια για τα παιδιά να πηγαίνουν στο σχολείο, πόσω μάλλον να σπουδάσουν τέχνη. Σπούδασε υπό τον Arturo García Bustos και τον Rufino Tamayo, πριν μεταφερθεί στο Ινστιτούτο Καλών Τεχνών της πόλης του Μεξικού. Στα μόλις 19 του χρόνια ο Toledo πραγματοποίησε την πρώτη του ατομική έκθεση στην πρωτεύουσα του Μεξικού, η οποία θα ταξίδευε στο Fort Worth του Τέξας.

Με τη συμβουλή του γκαλερίστα Antonio Souza, ο Toledo αποφάσισε να επεκτείνει τους ορίζοντές του και να ταξιδέψει στη Γαλλία, όπου επανασυνδέθηκε με τον Tamayo και επίσης εργάστηκε στο αριστοτεχνικό εργαστήριο του Άγγλου χαράκτη Stanley William Hayter. Η πρώτη του εμφάνιση στο Παρίσι, το 1963, ήταν μια επιτυχία, αλλά μίλησε αργότερα για το πόση μοναξιά ένιωθε ήταν στη Γαλλία οπότε μέχρι το 1965 είχε επιστρέψει στο Μεξικό. Επιστρέφοντας στην Oaxaca, προχώρησε σε χρηματοδότηση του Ινστιτούτου Γραφικών Τεχνών, του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης, τριών βιβλιοθηκών, συμπεριλαμβανομένου μίας για τους τυφλούς και πολλά άλλα ιδρύματα.

Ο Τολέδο πειραματίστηκε ευρέως. Είναι ίσως πιο γνωστός για τα έργα του σε καμβά, φλοιό και χαρτί και για τις εκτυπώσεις του, αλλά επίσης δούλεψε με κεραμικά και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα. Αν και η φήμη του εκτός της πατρίδας του δεν ισοδυναμούσε με τη φήμη που κέρδιζε στο Μεξικό, κέρδισε διεθνές προφίλ με εκθέσεις όπως το 2000 στο Whitechapel Gallery στο Λονδίνο.

Μια αναδρομική έκθεση του έργου του βρίσκεται στο Museum of Popular Cultures στην Πόλη του Μεξικού μέχρι και τα τέλη Σεπτεμβρίου.

  • Εικόνα: ©ΑP photo
Ειρήνη Αϊβαλιώτου“Έφυγε” ο φημισμένος ζωγράφος, φωτογράφος, γλύπτης και κλωστοϋφαντουργός Francisco Toledo
Περισσότερα

Αποχαιρετισμός στον ζωγράφο και σκηνογράφο Κώστα Δημητριάδη

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Το 1961 με την ίδρυση του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος ήταν από τους πρώτους συνεργάτες του ιδρυτή του, Σωκράτη Καραντινού, έχοντας την ευθύνη του ζωγραφικού μέρους των σκηνογραφιών των πρώτων του παραστάσεων.

Στη διάρκεια της 60χρονης καριέρας του συνεργάστηκε με κορυφαίους σκηνοθέτες, όπως τον Θόδωρο Αγγελόπουλο και τιμήθηκε για τη δουλειά του στην ταινία του δημιουργού “Η αιωνιότητα και μία ημέρα”.

Τα τελευταία χρόνια δίδαξε ζωγραφική σκηνικών στο Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.

Σεμνός και ταπεινός έως το τέλος της ζωής του ήταν πάντα κοντά στους φοιτητές τους, βοηθώντας αφιλοκερδώς στις παραστάσεις που ανέβαζαν.

Ανακοίνωση του ΚΘΒΕ για την απώλεια του Κώστα Δημητριάδη

Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος πενθεί για την απώλεια του Κώστα Δημητριάδη, ενός σπουδαίου ζωγράφου και σκηνογράφου που υπηρέτησε με αφοσίωση και συνέπεια την Τέχνη. Το 1961, με την ίδρυση του ΚΘΒΕ ήταν από τους πρώτους συνεργάτες του ιδρυτή του, Σωκράτη Καραντινού, έχοντας την ευθύνη του ζωγραφικού μέρους των σκηνογραφιών. Επί σειρά ετών διετέλεσε Διευθυντής Τεχνικών Υπηρεσιών του Θεάτρου.

Ο Κώστας Δημητριάδης, στη διάρκεια της 60χρονης πορείας του στο χώρο, συνεργάστηκε με κορυφαίους σκηνοθέτες. Το 1957, εργάστηκε στο Θέατρο Μετροπόλ, και στη συνέχεια δούλεψε με σημαντικούς θιάσους, όπως του Αλέκου Αλεξανδράκη και του Βασίλη Διαμαντόπουλου.

Συνεργάστηκε με τον Θεόδωρο Αγγελόπουλο και τιμήθηκε για τη δουλειά στη πολυβραβευμένη ταινία «Η αιωνιότητα και μια ημέρα» (1998).

Τα τελευταία χρόνια δίδαξε ζωγραφική σκηνικών στο Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Συνεργάστηκε με το ΚΘΒΕ ως σκηνογράφος, ενδυματολόγος και ζωγράφος στις εξής παραστάσεις:
• «Χορός μεταμφιεσμένων» του Τζουζέπε Βέρντι, σε σκηνοθεσία Κατερίνας Καρατζά (2004)
• «Το τρομπόνι» του Μάριου Ποντίκα, σε σκηνοθεσία Λευτέρη Παπαδημητρίου (2000)
• «Πουγαλεμέναψήα» των Φίλωνα Κτενίδη & Πόλυ Χάιτα, σε σκηνοθεσία Γιώργου Σιαπανίδη (2000)
• «Η κωμωδία της τσουκάλας» του Πλαύτου, σε σκηνοθεσία Διονύση Καλού (1999)
• «Η σπασμένη στάμνα» του Χάινριχ φον Κλάιστ, σε σκηνοθεσία Νίκου Σακαλίδη (1997)
• «Ο υποψήφιος βουλευτής» του Σοφοκλή Καρύδη, σε σκηνοθεσία Τάκη Καλφόπουλου (1993)
• «Προς κατεδάφισιν, Λαίδη Φθερόζολ, Μίλα μου σαν τη βροχή, Χαιρετισμούς από την Μπέρτα» του Τενεσί Ουίλιαμς, σε σκηνοθεσία Αναστασίας Πανταζοπούλου (1993)
• «Το γαλάζιο πουλί» του Μωρίς Μαίτερλινκ, σε σκηνοθεσία Τομ Στόουν (1991)
• «Το λεωφορείο» του Στανισλάβ Στρατίεβ, σε σκηνοθεσία Πάνου Χαρίτογλου (1989)
• «Κύκλωπας» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Γιώργου Αρμένη (1988)
• «Το μαγικό μαργαριτάρι» (Πουκ) του Βαλερύ Πετρώφ, σε σκηνοθεσία Κυριάκου Αργυρόπουλου (1987)
• «Πρόσωπα του περιθωρίου» των Μάριου Ποντίκα, Κώστα Μουρσελά & Κωστούλας Μητροπούλου, σε σκηνοθεσία Μπάμπη Φορτοτήρα, Νίκου Βρεττού, Αλέκου Ουδινότη (1985)
• «Το πανηγύρι» του Δημήτρη Κεχαΐδη, σε σκηνοθεσία Λάμπρου Κωστόπουλου (1984)
• «Δον Κιχώτης» του Αρτύρ Φωκέζ, σε σκηνοθεσία Νίκου Παπαδάκη (1981)
• «Οι παλαιστές» του Στρατή Καρρά, σε σκηνοθεσία Νίκου Περέλη (1979)
• «Η επίσκεψη της γηραιάς κυρίας» του Φρήντριχ Ντύρρενματ, σε σκηνοθεσία Σπύρου Α. Ευαγγελάτου (1979)
• «Παθήματα» του Γιώργου Μανιώτη, σε σκηνοθεσία Γιώργου Ρεμούνδου (1977)
• «Τα ίδια και τα ίδια» του Γεωργίου Σουρή, σε σκηνοθεσία Πάνου Χαρίτογλου, Νίκου Παπαδάκη, Πάνου Παπαϊωάννου (1976)
• «Αντάρα στ’ Ανάπλι» του Γιώργου Θεοτοκά, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μίγκα (1976)
• «Η αγωγή των σκουληκιών – Η επιδημία» των Γαβριήλ Γαβριήλογλου & Γεωργίου Σουρή, σε σκηνοθεσία Πάνου Χαρίτογλου (1976)
• «O Φιάκας» του Δημοσθένη Μισιτζή, σε σκηνοθεσία Κούλας Αντωνιάδη (1974)
• «Αίας» του Σοφοκλή, σε σκηνοθεσία Κωστή Μιχαηλίδη (1972)
• «Προμηθέας Δεσμώτης» του Αισχύλου, σε σκηνοθεσία Θάνου Κωτσόπουλου (1970)
• «Αγαμέμνων» του Αισχύλου, σε σκηνοθεσία Θάνου Κωτσόπουλου (1969)
• «Οιδίπους τύραννος» του Σοφοκλή, σε σκηνοθεσία Θάνου Κωτσόπουλου (1968)

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΑποχαιρετισμός στον ζωγράφο και σκηνογράφο Κώστα Δημητριάδη
Περισσότερα

Φαίδων Ματθαίου. Ένας «πατριάρχης» του μπάσκετ χωρίς θρόνο…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

 

Τη Δευτέρα 15 Μαρτίου 2010 στην εφημερίδα «Ναυτεμπορική» και στη σελίδα 69 είχα γράψει το παρακάτω κείμενο:

 

«Το κλειστό γήπεδο μπάσκετ των Ολυμπιακών εγκαταστάσεων είναι ανώνυμο. Πρέπει επιτέλους να αποκτήσει ένα όνομα. Ας τιμήσει η πολιτεία τον «πατριάρχη» του ελληνικού μπάσκετ: Τον κύριο Φαίδωνα Ματθαίου. Τον άνθρωπο που πρόσφερε στα γήπεδα ως παίκτης και προπονητής για 60 χρόνια περίπου.
Γεννήθηκε το 1924 στη Θεσσαλονίκη. Ξεκίνησε από τον Άρη και το 1949 μεταγράφηκε στον Παναθηναϊκό. Στη συνέχεια σε Πανιώνιο, Σπόρτιγκ, «Στορμ Βαρέζε» για να τελειώσει στον Άρη. Κλήθηκε στην Εθνική Ελλάδος 44 φορές και σημείωσε 539 πόντους (μ.ο. 12). Για πρώτη φορά έπαιξε στην Εθνική το 1949 στο Ευρωμπάσκετ της Αιγύπτου. Υπήρξε προπονητής της Εθνικής Ανδρών, Ενόπλων Δυνάμεων, Γυναικών, Πανιωνίου, ΠΑΟΚ, Ολυμπιακού, Άρη Περιστερίου, της Μεικτής Ευρώπης, της Εθνικής Ιορδανίας κ.ά.
Στην Ευρώπη για πρώτη φορά έλαμψε το όνομά του όταν η Εθνική μας κατέκτησε το Trofeo Mairano το 1952. Μετείχε των Ολυμπιακών Αγώνων το 1948 στο Λονδίνο στην Κωπηλασία και το 1952 στο Ελσίνκι με την Εθνική Μπάσκετ. Πρέπει κάποτε η Ελλάδα να αρχίσει να εκτιμά και να τιμά τα παιδιά της. Ας κάνει την αρχή με τον Ματθαίου»…

 

***

 

Ο Φαίδων Ματθαίου πανηγυρίζει με τους παίκτες του ΠΑΟΚ στα αποδυτήρια του Αλεξάνδρειου την κατάκτηση του Κυπέλλου Ελλάδας το 1984 ύστερα από τη νίκη επί του Άρη στον τελικό των «ξυρισμένων κεφαλιών». Διακρίνονται οι παίκτες (από αριστερά) Μπακόπουλος, Πολυχρονάκος, Φασούλας, Μ. Κατσούλης, Σταυρόπουλος, Πολίτης, Ζ. Κατσούλης, Αλεξανδρής και μπροστά ο Αγγελίδης.

 

Ένα χρόνο αργότερα ο Φαίδων Ματθαίου έφυγε από τη ζωή στις 17 Σεπτεμβρίου 2011 σε ηλικία 87 ετών, έχοντας αφήσει το στίγμα του βαθιά χαραγμένο στο ελληνικό μπάσκετ.

 

***

 

Εν τω μεταξύ, πέντε χρόνια μετά τον θάνατό του, δόθηκε το όνομα «Νίκος Γκάλης» στο κλειστό γήπεδο μπάσκετ των Ολυμπιακών εγκαταστάσεων, τον Μάιο του 2016.

 

***

 

Το 1949 ο Φαίδων Ματθαίου (αριστερά), ως αρχηγός της εθνικής μας στο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Μπάσκετ που διεξήχθη στην Αίγυπτο.

 

Μπορεί η πολιτεία να μην τίμησε τον Ματθαίου, όμως οι φίλοι του μπάσκετ δεν τον ξεχνούν ποτέ…
1949: Πέρασαν εβδομήντα χρόνια από εκείνο το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Μπάσκετ, που πραγματοποιήθηκε στην …Αίγυπτο (!), στο Κάιρο μεταξύ 15 και 22 Μαΐου με τη συμμετοχή 7 ομάδων. Σε εκείνη τη διοργάνωση η εθνική μας ομάδα μπάσκετ πήρε την 3η θέση και το χάλκινο μετάλλιο. Μέλος και αρχηγός εκείνης της ομάδας ήταν ο Φαίδωνας Ματθαίου ο οποίος αναδείχθηκε σε πρώτο σκόρερ του τουρνουά με 10,8 πόντους μ.ο.

 

***

 

Ύστερα από προπόνηση της Εθνικής το 1964 ποζάρει με τους παίκτες του (από αριστερά) Αίαντα Λαρεντζάκη, Γιώργο Κολοκυθά, Βασίλη Γκούμα, Στέλιο Βασιλειάδη, Γιώργο Οικονόμου και Γιώργο Τρόντζο.

 

1960: Ο Ματθαίου προπονητής της ομάδας των Ενόπλων Δυνάμεων την οποία καθοδήγησε για 25 χρόνια σημειώνοντας πολλές μεγάλες νίκες ακόμη και επί των Αμερικανών. Για την προσφορά του μάλιστα του απονεμήθηκε τιμητικά ο βαθμός του ταγματάρχη. Ο Φαίδων Ματθαίου υπήρξε πρωτοπόρος στην προπονητική στη χώρα μας καθώς ήταν ο πρώτος Έλληνας που ταξίδεψε στις ΗΠΑ για επιμόρφωση. Αρκετά χρόνια μετά είχε δηλώσει: «Όταν πήγα για πρώτη φορά στις ΗΠΑ είπα στον εαυτό μου ότι Φαίδωνα δεν ξέρεις τίποτα για το μπάσκετ. Το μπάσκετ είναι απλό, δεν είναι πολύπλοκο».

 

***

 

Με την πεντάδα του αήττητου Πρωταθλητή Ελλάδας για την αγωνιστική χρονιά 1975-76 Ολυμπιακού. Διακρίνονται από αριστερά οι Γιατζόγλου, Καστρινάκης, Σισμανίδης, Μελλίνι και Διάκουλας.

 

Ο Ματθαίου εργάστηκε στη ΧΑΝ Νικαίας (κατέκτησε την 6η θέση στην Α’ Εθνική την σεζόν 1965-66), στον Ολυμπιακό (τον ανέβασε στην Α’ Εθνική το ’67 και τον οδήγησε στην κατάκτηση του νταμπλ το ’76), στην ΑΕΚ, στο Παγκράτι, στον Πανιώνιο (τον ανέβασε στην Α’ Εθνική και το 1977 τον οδήγησε στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας για πρώτη φορά στην ιστορία του), στο Σπόρτιγκ, στον Άρη, στο Περιστέρι (άνοδος στην Β’ Εθνική), στον Έσπερο (άνοδος στην Α’ Εθνική το ’82), στον ΠΑΟΚ (τον οδήγησε στο Κύπελλο το 1984 στον περίφημο τελικό των «ξυρισμένων κεφαλιών»), στον Ηλυσιακό, στην Παναχαϊκή, στον Αστέρα Εξαρχείων κ.α., ενώ ήταν ο δημιουργός της γυναικείας ομάδας του Άρη, με την οποία κατέκτησε τα πρωταθλήματα Θεσσαλονίκης ’47 και ‘48.

***

Από τις κορυφαίες διακρίσεις της καριέρας του ήταν ότι δύο φορές επιλέχθηκε να κοουτσάρει τη Μεικτή Ευρώπης.

 

Παναγιώτης ΜήλαςΦαίδων Ματθαίου. Ένας «πατριάρχης» του μπάσκετ χωρίς θρόνο…
Περισσότερα

Ο δημοσιογράφος Αλέξης Οικονομίδης έσβησε ύστερα από σκληρή μάχη με τον καρκίνο

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ο Αλέξης Οικονομίδης έχασε τελικά στα 67 του χρόνια ύστερα από σκληρή και αξιοπρεπή μάχη.

Ήταν δημοσιογράφος, πολιτικός συντάκτης, αρθρογράφος, σχολιαστής. Υπήρξε μέλος της ιδρυτικής ομάδας του πρώτου μη κρατικού ραδιοφωνικού σταθμού Αθήνα 9.84, ενώ είχε εργαστεί επίσης στον Flash 9.61 και την ΕΡΑ1 και συνεργαστεί με δεκάδες ραδιοφωνικούς σταθμούς της περιφέρειας.

Συνεργάστηκε στη δημιουργία τηλεοπτικών ντοκιμαντέρ με θέμα την έρευνα στην Ελλάδα, τις δομές και τα προγράμματα διά βίου μάθησης, καθώς και τα προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων.

Εργάστηκε, παράλληλα, στον χώρο της επικοινωνίας, στους τομείς της έρευνας και τεκμηρίωσης, ανάλυσης και στρατηγικού σχεδιασμού. Ήταν μέλος της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και δραστηριοποιούνταν στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας για την Υπεράσπιση της Κοινωνίας και της Δημοκρατίας.

***

Για τον Αλέξη το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία μεταξύ των άλλων αναφέρει και τα εξής:

«Ο Αλέξης Οικονομίδης γεννήθηκε το 1952 στην Αθήνα και αφού ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές του σπουδές ενεγράφη στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου έφτασε έως τις πτυχιακές εξετάσεις για να γίνει γιατρός. Η δημοσιογραφία, όμως, ήταν αυτή που τον κέρδισε καθώς ξεκίνησε τη σταδιοδρομία το 1977 στην εφημερίδα «Ριζοσπάστης» ως πολιτικός συντάκτης.

Στη συνέχεια, εργάστηκε στην εφημερίδα «Πρώτη», τον «Αθήνα 9.84», τον «Flash», την «ΕΡΑ», ενώ διετέλεσε Διευθυντής Σύνταξης στην εφημερίδα «Αυγή» και τον «Αδέσμευτο της Κυριακής».

Ο Αλέξης Οικονομίδης διέγραψε μια σημαντική πορεία στην ελληνική δημοσιογραφία και άφησε το αποτύπωμά του στην αξιόπιστη ενημέρωση. Απόλυτα καταρτισμένος στο αντικείμενο του, ευπρεπής, ευαίσθητος και ευγενής προς όλους κέρδισε την εκτίμηση των συναδέλφων. Εργάστηκε πάντοτε με όρους επαγγελματικής αξιοπρέπειας και προσωπικής ανεξαρτησίας χωρίς ποτέ να κάνει έκπτωση στις αξίες που πρέσβευε.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ συλλυπείται τους οικείους του και ιδιαίτερα την αγαπημένη του σύζυγό και συνάδελφό μας Δέσποινα Μακρινού καθώς και τη λατρεμένη του κόρη».

***

Η πολιτική κηδεία του Αλέξανδρου Οικονομίδη θα γίνει αύριο Τετάρτη, 18 Σεπτεμβρίου 2019, στις 12.30 μ.μ. στο Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών.

Παναγιώτης ΜήλαςΟ δημοσιογράφος Αλέξης Οικονομίδης έσβησε ύστερα από σκληρή μάχη με τον καρκίνο
Περισσότερα

Η γνωριμία με τον Μάνο Λοΐζο τον Φεβρουάριο του 1967 στην Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιώς

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Του Παναγιώτη Μήλα

 

Ο Μάνος Λοΐζος με τη Μαρία Φαραντούρη και τον Γιώργο Μούτσιο παρουσίασαν τα ιστορικά «Νέγρικα» του Γιάννη Νεγρεπόντη τη Δευτέρα 27 Φεβρουαρίου 1967, στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά στο πλαίσιο της Φοιτητικής Εβδομάδας της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής Πειραιώς (το σημερινό Πανεπιστήμιο Πειραιά).

 

Ο Μάνος Λοΐζος με τη Μαρία Φαραντούρη και τον Γιώργο Μούτσιο στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά τον Φεβρουάριο του 1967 παρουσιάζουν τα “Νέγρικα” του Γιάννη Νεγρεπόντη.

 

Εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν selfies… Υπάρχει όμως κάτι πολύ πιο δυνατό που δεν σβήνει με κανένα delete… Υπάρχουν οι αναμνήσεις που είναι χαραγμένες στη σκληρό δίσκο… Το Δημοτικό Θέατρο κατάμεστο και στην πλατεία και στους εξώστες και το φοιτητικό κίνημα «με τις μηχανές αναμμένες»…

Ο Λοΐζος είχε πρωτοπαρουσιάσει τα «Νέγρικα» και πάλι στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά τη Δευτέρα 19 Δεκεμβρίου 1966, με ερμηνευτές τη Μαρία Φαραντούρη και τον Γιώργο Ζωγράφο.

Η πρώτη γνωριμία με τον δυναμικό συνθέτη στο τέλος της συναυλίας και η συνομιλία του με τους φοιτητές υπήρξε συγκλονιστική. Το πάθος του πρωτόγνωρο. Οι ιδέες του πρωτοποριακές.

Σε αυτό συμφωνούσε – αργότερα – και η στιχουργός Κωστούλα Μητροπούλου που είχε συνεργαστεί με τον Λοΐζο όταν είδε τους στίχους της να μετατρέπονται σε τραγούδια. «Ο δρόμος» και «Ο στρατιώτης» είχαν την υπογραφή της.

***

Ο Δρόμος

 

Της Κωστούλας Μητροπούλου
(1964)

 

Ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία
κάποιος την έγραψε στον τοίχο με μπογιά
ήταν μια λέξη μοναχά ελευθερία
κι ύστερα είπαν πως την έγραψαν παιδιά
*
Κι ύστερα πέρασε ο καιρός κι η ιστορία
πέρασε εύκολα απ’ τη μνήμη στην καρδιά
ο τοίχος έγραφε μοναδική ευκαιρία
εντός πωλούνται πάσης φύσεως υλικά
*
Τις Κυριακές από νωρίς στα καφενεία
κι ύστερα γήπεδο στοιχήματα καυγάς
ο δρόμος είχε τη δική του ιστορία
είπανε όμως πως την έγραψαν παιδιά…

 

***

 

 

Η Κωστούλα Μητροπούλου είχε γράψει αρκετές φορές για τον Μάνο Λοΐζο στην εβδομαδιαία της στήλη στο «Έθνος» με τον τίτλο «Τα Σάββατα με την Κωστούλα Μητροπούλου».

Τότε (1988-1990) ως αρχισυντάκτης στην εφημερίδα είχα την τύχη εκτός από τα χειρόγραφά της να ακούω και τις διηγήσεις της. Πάντα είχε κάτι καινούργιο να πει για όλους τους αγαπημένους της. Ανάμεσά τους ο Λοΐζος…

 

***

 

«ΤΟ ΣΥΡΜΑΤΟΠΛΕΓΜΑ» Κείμενο – Σκηνοθεσία: Νικορέστης Χανιωτάκης. Με τη μουσική και τα τραγούδια του Μάνου Λοΐζου παίζεται για δεύτερο χρόνο στο θέατρο «Θησείον» την Κυριακή 6 Οκτωβρίου στη 1 μ.μ. και την Κυριακή 13 Οκτωβρίου στις 3.30 μ.μ. Επίσης τις καθημερινές το πρωί για σχολεία και ομάδες. Παίζουν: Μπέτυ Αποστόλου, Μαρία Δελετζέ, Γιάννης Καλατζόπουλος, Φάνης Μιλλεούνης, Ελισάβετ Μπούρα, Στέφανος Παπατρέχας, Γεράσιμος Σκαφίδας, Δημήτρης Σταματελόπουλος

Μετά τις σπουδές του λοιπόν ο Μάνος Λοΐζος, έπιασε δουλειά ως γραφίστας σε ένα διαφημιστικό γραφείο και ως διακοσμητής σε μικρά εμπορικά καταστήματα. Όμως η ανάγκη τον έκανα να δουλέψει και τη νύχτα και να …σπουδάσει στην «ανωτάτην γκαρσονικήν», όπως έλεγε και έγραφε η Κωστούλα.

Όμως σε ένα από αυτά τα νυχτερινά κέντρα γνώρισε το 1961 τον Μίμη Πλέσσα το 1961 και τότε ξεκίνησε η μουσική του πορεία. Το 1963, έδωσε μαζί με τον Χρήστο Λεοντή την πρώτη του συναυλία στο θέατρο «Ακροπόλ».

Το 1964 εμφανίστηκε σε μπουάτ στο Κολωνάκι με τη Μαρία Φαραντούρη και το Γιώργο Ζωγράφο. Εκεί τον γνώρισε η Κωστούλα Μητροπούλου και του έδωσε τους πρώτους στίχους της. Η γνωριμία του μαζί της υπήρξε καθοριστική. Να θυμίσω εδώ ότι ο «Δρόμος» μάλιστα είχε πρωτοκυκλοφορήσει το 1965 σε δισκάκι 45 στροφών με τη φωνή της Σούλας Μπιρμπίλη.

 

***

 

Ο Μάνος Λοΐζος γεννήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 1937 στην Αλεξάνδρεια. Είχε κυπριακή καταγωγή (ο πατέρας του, Ανδρέας Λοΐζου, καταγόταν και ήταν κάτοικος των Αγιών Βαβατσινιάς -χωριό της επαρχίας Λάρνακας Κύπρου- και η μητέρα του, Δέσποινα Μανάκη, καταγόταν από τη Ρόδο). Από μικρή ηλικία ασχολήθηκε με τη μουσική: στην ηλικία των επτά ετών μελετά βιολί, αρχικά ερασιτεχνικά κι έπειτα στο Εθνικό Ωδείο της Αλεξάνδρειας.

 

 

Αφού αποφοίτησε από το Αβερώφειο Γυμνάσιο το 1955 ήλθε στην Αθήνα με σκοπό να σπουδάσει. Αρχικά γράφτηκε στη Φαρμακευτική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά στις αρχές του 1956 την εγκαταλείπει με σκοπό να φοιτήσει στην Ανωτάτη Εμπορική. Για ένα σύντομο χρονικό διάστημα φοιτά στη Σχολή Βακαλό θέλοντας να σπουδάσει ζωγραφική. Το 1960 εγκαταλείπει τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο και εργάζεται περιστασιακά προκειμένου να επιβιώσει: άλλοτε ως σερβιτόρος, άλλοτε ως γραφίστας σε διαφημιστικές εταιρείες, άλλοτε ως μουσικός σε μπουάτ.

 

***

Τον Οκτώβριο του 1981 άρχισαν τα προβλήματα υγείας για τον Λοΐζο. Μπήκε τότε στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο. Στο τέλος του χρόνου ταξίδεψε στη Μόσχα για ιατρικές εξετάσεις. Στις 8 Ιουνίου του 1982 υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο και νοσηλεύτηκε για ένα μήνα σε νοσοκομείο. Τον Αύγουστο ταξίδεψε για νοσηλεία στη Μόσχα, όπου στις 7 Σεπτεμβρίου υφίσταται δεύτερο εγκεφαλικό επεισόδιο.
Πέθανε δέκα ημέρες αργότερα στις 17 Σεπτεμβρίου του 1982.

 

***

 

Ο τελευταίος δίσκος του με τον τίτλο «Γράμματα στην Αγαπημένη» σε στίχους του Τούρκου ποιητή Ναζίμ Χικμέτ με απόδοση στα ελληνικά του Γιάννη Ρίτσου, κυκλοφόρησε το 1983.

 

 

 

 

 

Παναγιώτης ΜήλαςΗ γνωριμία με τον Μάνο Λοΐζο τον Φεβρουάριο του 1967 στην Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Πειραιώς
Περισσότερα

Τάκης Σπυριδάκης. Στα 61 του λύγισε ο «άγριος σπόρος» και ταξίδευσε στον «κήπο του Θεού»…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

 

-Είναι «τζαζ», είναι τελείως «τζαζ». Δεν είναι ο ηθοποιός που θα καθίσει και θα τον βάλεις κάτω και θα εκτελεί. Είναι ενστικτώδης…

Αυτά μου έλεγε για τον Τάκη Σπυριδάκη, τον Δεκέμβριο του 2015 η σκηνοθέτις Ελένη Σκότη.

***

Αυτός ο «τζαζ» ηθοποιός δραπέτευσε από τη «γλυκιά συμμορία», σήμερα Σάββατο 14 Σεπτεμβρίου 2019. Σε ηλικία 61 ετών λύγισε ο «Άγριος σπόρος» ύστερα από σκληρή και αξιοπρεπή μάχη και τώρα τον περιμένει «Ο κήπος του Θεού»…

***

 

Η φωτογράφηση του Τάκη Σπυριδάκη τον Δεκέμβριο του 2015, στον πεζόδρομο της Βουκουρεστίου κράτησε περισσότερη ώρα από όσο κράτησε η συνέντευξη που είχε προηγηθεί. Οι φίλες και οι φίλοι του ηθοποιού δεν τον άφηναν ούτε στιγμή ελεύθερο… Ήταν το ίνδαλμά τους… Ο αγαπημένος τους… Ο δικός τους άνθρωπος…

 

Ο Τάκης Σπυριδάκης γεννήθηκε στην Αίγινα στις 4 Φεβρουαρίου 1958 και – όπως δεν το παραδεχότανε ο ίδιος – «αποφοίτησε» από τη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου.

Συμμετείχε σε 13 ταινίες, ενώ το σκηνοθετικό του ντεμπούτο πραγματοποίησε το 1994 με την ταινία «Ο Κήπος του Θεού», της οποίας έγραψε και το σενάριο. Η ταινία τιμήθηκε με 7 κρατικά βραβεία ποιότητας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

Εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη μεγάλη οθόνη ερμηνεύοντας έναν από τους πρωταγωνιστές της ταινίας «Γλυκιά Συμμορία», σε σκηνοθεσία του Νίκου Νικολαΐδη (1983). Για την ερμηνεία του τιμήθηκε με το ειδικό βραβείο ερμηνείας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης τον ίδιο χρόνο.

Αξέχαστη θα μας μείνει και η δεύτερη συμμετοχή του, στη «Λούφα και Παραλλαγή» του Νίκου Περάκη (1984).

***

 

 

Ακολούθησαν οι ταινίες «Πρωινή Περίπολος» (Νίκος Νικολαΐδης, 1986), «Προστάτης Οικογένειας» (Νίκος Περάκης, 1997), «Αυτή η Νύχτα Μένει» (Νίκος Παναγιωτόπουλος, 1999), «Μαύρο Γάλα» (Νίκος Τριανταφυλλίδης, 1999), «Κανείς δεν χάνει σε Όλα» (Διονύσης Γρηγοράτος, 2000), «Φτηνά Τσιγάρα» (Ρένος Χαραλαμπίδης, 2000), «Κουράστηκα να σκοτώνω τους αγαπητικούς σου» (Νίκος Παναγιωτόπουλος, 2002), «Λούφα και παραλλαγή: Σειρήνες στο Αιγαίο» (Νίκος Περάκης, 2005), «Ισοβίτες» (Θόδωρος Μαραγκός, 2008) και «4 Μαύρα Κοστούμια» (Ρένος Χαραλαμπίδης, 2009).

***

Το 1989 έγραψε και σκηνοθέτησε την ταινία μικρού μήκους «Βέρα Κρουζ», που απέσπασε το 1ο βραβείο καλύτερης ταινίας στο αντίστοιχο Φεστιβάλ, τιμήθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού και βραβεύτηκε από το Εθνικό Κέντρο Ταινιών της Γαλλίας το 1990.

***

Ο Τάκης Σπυριδάκης έκανε μεγάλη επιτυχία στο έργο «Άγριος σπόρος» που ανέβηκε στο Θέατρο Επί Κολωνώ» σε σκηνοθεσία της Ελένης Σκότη.

 

***

 

 

 

Για τον Τάκη Σπυριδάκη, μου είχε μιλήσει τον Δεκέμβριο του 2015, η Ελένη Σκότη:

«Έψαχνα ελληνικό έργο πολλά χρόνια. Αλλά αυτό το έργο, δεν ξέρω πώς το ξεκίνησα, παρόλο που δεν είχα έτοιμη ομάδα. Εντάξει ο Τάκης Σπυριδάκης -χωρίς να τον μειώνω- δεν είναι ο ηθοποιός – ηθοποιός με την κλασική έννοια. Δηλαδή δεν είναι τυχαίο ότι δεν τελείωσε μια δραματική σχολή. Και το λέει πάντα με την πρώτη του κουβέντα. Μου το έλεγε και όταν τον πρωτογνώρισα. Δεν τον ήξερα τον Τάκη Σπυριδάκη. Δεν είχα δει τίποτα από τη δουλειά του. Τον γνώρισα έξω, στον κήπο του θεάτρου. Ο Χατζηνικολάου τον θυμόταν από τον κινηματογράφο. Και εγώ λέω: «Γιώργο τώρα με… κινηματογράφο; Να δούμε καλύτερα ανθρώπους του θεάτρου». Στη συνέχεια τον είδα λίγο σε μια ταινία και λέω: «Κοίτα φάτσα! Κοίτα φάτσα». Και ήρθε εδώ ο Τάκης στον κήπο, έτσι κάπως, με το τσιγάρο του και μας έλεγε κάτι ιστορίες με κάτι τουρίστες, για ένα μπαρ εκεί κάτω και ένα βουνό εκεί πάνω. Και εγώ τώρα τον άκουγα και τον έβλεπα: Τι είναι αυτό το πράγμα τώρα; Και πραγματικά αυτός ήτανε για μένα ο «Άγριος σπόρος». Αυτός ήταν. Και έτσι είναι και σαν ηθοποιός.
Είναι «τζαζ», είναι τελείως «τζαζ». Δεν είναι ο ηθοποιός που θα καθίσει και θα τον βάλεις κάτω και θα εκτελεί. Είναι ενστικτώδης. Το λέει ο Τάκης: «Θέλω να μπω στο μουντ. Θέλω να μπω τώρα στο μουντ. Να βρω το μουντ». Αυτό το «μουντ», λοιπόν, η καλή διάθεση, το καλό κλίμα, είναι για αυτόν ο κόσμος του. Και αν δεν το νιώσει, δεν μπορεί να φτιαχτεί και να μπει. Δηλαδή, αυτό ήτανε μεγάλη μου χαρά από τη μια, αλλά και μεγάλη μου πρόκληση. Γιατί ήτανε πολύ δύσκολο».

***

ΕΔΩ Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΤΑΚΗ ΣΠΥΡΙΔΑΚΗ

  • Διαβάστε επίσης:

Αποχαιρετισμός στον “καλό συμμορίτη” Τάκη Σπυριδάκη

Παναγιώτης ΜήλαςΤάκης Σπυριδάκης. Στα 61 του λύγισε ο «άγριος σπόρος» και ταξίδευσε στον «κήπο του Θεού»…
Περισσότερα

Νάνος Βαλαωρίτης. «Έφυγε» πλήρης ποίησης…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ο Νάνος Βαλαωρίτης γεννήθηκε στη Λωζάνη της Ελβετίας το 1921 και πέθανε στην Πέμπτη 12 Σεπτεμβρίου 2019.

Την είδηση «ανέβασε» στο προφίλ του στο Facebook ο ποιητής Ντίνος Σιώτης, ο οποίος έγραψε: «Χθες βράδυ χάσαμε τον Νάνο, τον Νάνο τον Βαλαωρίτη, τον Νάνο όλων μας, τον Νάνο που σημάδεψε όσο λίγοι, με τις πολλές του ιδιότητες, τα ελληνικά γράμματα. Έφυγε πλήρης ποίησης και ημερών στα 98 του χρόνια, αφού έζησε μια πλούσια σε πολλά αγαθά ζωή. Γενναίος, αιρετικός, απρόβλεπτος, όπως αρμόζει στους γνήσιους σουρεαλιστές, άφησε τα ίχνη του να τα ακολουθούμε όσο μπορούμε».

 

***

 

Ο Νάνος Βαλαωρίτης (ποιητής, συγγραφέας, μεταφραστής, δάσκαλος και ερευνητής), σπούδασε φιλολογία και νομικά στα πανεπιστήμια Αθηνών, Λονδίνου, Σορβόνης. Παρουσίασε άρθρα και μετέφρασε πρώτος στο Λονδίνο εκτενώς Έλληνες ποιητές του 1930 -Σεφέρη, Ελύτη, Εμπειρίκο, Εγγονόπουλο, Γκάτσο.

 

***

 

 

 

«Κατάσταση πολιορκίας»

 

Πολιορκούμεθα λοιπόν
Πολιορκούμεθα από ποιον
Από σένα κι από μένα απ’ τον τάδε και τον δείνα
Πολιορκούμεθα στενά
Από σύνορα, τελωνεία, ελέγχους διαβατηρίων, την Ιντερπόλ, τη στρατιωτική
Αστυνομία, τα τανκς, τη ρητορεία, τη βλακεία,
Απ’ τα παράσημα, τις στολές, τους εκφωνηθέντας λόγους
Τις υποσχέσεις, τις ψευτιές, την κουτοπονηριά
Τη δήθεν αγανάκτηση των ιθυνόντων, την υποκρισία
Την τηλεόραση, τη ραδιοφωνία, τα σαπούνια, τ’ απορρυπαντικά
Τις διαφημίσεις, τον τουρισμό, τα οργανωμένα ταξίδια, τις κρουαζιέρες
Τις γκαζιέρες, τα ψυγεία, τις κατασκηνώσεις, τους προσκόπους,
Τ’ άρθρα για την εκπαίδευση, την πολυκοσμία, τη σκόνη, τις ποιητικές συλλογές
Την έλλειψη ύδατος, τα λιπάσματα, τα νεύρα, την κακή χώνεψη, τη φαλάκρα,
Τους εφοπλιστές, το ποδόσφαιρο, τα λεωφορεία, την ακρίβεια, τις παθήσεις
Της σπονδυλικής στήλης, τη γραφειοκρατία, την καθυστέρηση, τις διαβεβαιώσεις,
Τις κριτικές, την εκκλησία, τα βασανιστήρια, τους καιροσκόπους,
Την υποψία, τους κατατρεγμούς, το φόβο, τη θρασύτητα, τους διαγωνισμούς
Καλλονής, την έλλειψη χρημάτων, την έλλειψη δικαιωμάτων, πολιορκούμεθα από τους βάναυσους
Τους άναρθρους, από τις μαύρες σκέψεις μας. Από τον εαυτό μας
Κι απ’ ό,τι άλλο βάλει ο νους σας πολιορκούμεθα στενά.

 

***

 

Ο Βαλαωρίτης ήταν δισέγγονος του ποιητή Αριστοτέλη Βαλαωρίτη. Από τη μητέρα του ήταν εγγονός του εφοπλιστή και πολιτευτή των Σπετσών Ιωάννη Λεωνίδα.

Έγραφε από νέος — πρωτοδημοσιεύει στα «Νέα Γράμματα» το 1939. Το 1944 δραπετεύει απ’ τη γερμανοκρατούμενη Ελλάδα μέσω του Αιγαίου στην Τουρκία, από εκεί στη Μέση Ανατολή και τελικά στην Αίγυπτο όπου συναντάει τον Σεφέρη ο οποίος υπηρετούσε την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση ως γραμματέας της ελληνικής πρεσβείας στο Κάιρο.

Το 1944, ύστερα από προτροπή του Σεφέρη, ο Βαλαωρίτης ταξιδεύει στο Λονδίνο για να βοηθήσει στην ανάπτυξη λογοτεχνικών δεσμών μεταξύ Ελλάδας και Βρετανίας. Συναντά τους Τ.Σ. Έλιοτ, Γ.Χ. Όντεν, Ντύλαν Τόμας και εργάζεται για τον Λούις ΜακΝις στο BBC. Εκτός από τη μελέτη αγγλικής λογοτεχνίας στο πανεπιστήμιο του Λονδίνου, κάνει και μεταφράσεις (στα αγγλικά) Ελλήνων μοντερνιστών ποιητών.

 

 

 

 

Το 1947 εκδίδει την «Τιμωρία των Μάγων», την πρώτη του ποιητική συλλογή, στο Λονδίνο. Από το 1954 μέχρι το 1960 συμμετέχει στην ομάδα των σουρεαλιστών του Παρισιού. Στο Παρίσι γνώρισε τη μελλοντική (1960) σύζυγό του, την Αμερικανίδα Μαρί Γουίλσον (1922-2017).

Το 1960 επιστρέφει στην Ελλάδα, και ανάμεσα 1963 και 1967 είναι ο εκδότης και διευθυντής του λογοτεχνικού περιοδικού «Πάλι». Όταν η χούντα έρχεται στην εξουσία το 1967, νιώθει πως δεν έχει άλλη επιλογή παρά να αυτοεξοριστεί, έτσι το 1968 ταξιδεύει στις ΗΠΑ όπου και διδάσκει συγκριτική λογοτεχνία και δημιουργικό γράψιμο στο πανεπιστήμιο του Σαν Φρανσίσκο, μια θέση που κράτησε για 25 χρόνια.
Το 1983 βραβεύεται με το Α’ Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή του «Μερικές γυναίκες» (ενώ είχε αρνηθεί ανάλογη βράβευση το 1958. Το 1976 είχε επίσης αρνηθεί την πρόταση να γίνει αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών). Το Δεκέμβριο του 2009 του απονεμήθηκε το Μεγάλο Βραβείο Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του.

 

***

 

Θεατρικά του έργα έχουν παιχτεί σε Παρίσι, Σπολέτο, Ώρχους και Αθήνα. Έχει συνεργαστεί με τα λογοτεχνικά περιοδικά Τετράδιο, Σήμα, Horizon, New Writing και Daylight.

***

Ο αποχαιρετισμός του Νάνου Βαλαωρίτη θα γίνει το Σάββατο 21 Σεπτεμβρίου 2019 στις 11π.μ. στο Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών.

 

 

 

Παναγιώτης ΜήλαςΝάνος Βαλαωρίτης. «Έφυγε» πλήρης ποίησης…
Περισσότερα

«Σήκωσε το ποτήρι της και μου ένευσε. Η Λήδα ήταν η γυναίκα της ζωής μου»…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ο Σπύρος και η Λήδα συναντήθηκαν το καλοκαίρι το 1973… Ο ίδιος περιγράφει αυτή τη γνωριμία στο βιβλίο του «…προς ύστατον φως».

Όπως γράφει ο Σπύρος Ευαγγελάτος: «Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας είναι αφιερωμένο στη θεατρική πορεία της Λήδας, αλλά και στη σχέση μας. Περιλαμβάνει αναμνήσεις από την ιδιωτική μας ζωή και βέβαια από την καλλιτεχνική συνεργασία μας. Στον τόμο αυτόν περιλαμβάνονται -εκτός από τη δική μου Αφήγηση- κρίσεις για τις ερμηνείες της Λήδας, σκέψεις της για το θέατρο, κείμενα για εκείνην μετά το «ταξίδι» της και παραστασιογραφία.

»Η Αφήγηση που ακολουθεί γράφτηκε, κατά διαστήματα, από τον Ιούνιο του 2006 έως τον Απρίλιο του 2008. Γράφτηκε λοιπόν με νωπές τις αναμνήσεις απ’ το «ταξίδι» της Λήδας (12/9/2005) που με συγκλόνισε. Η Αφήγηση αυτή δεν προβάλλει λογοτεχνικές αξιώσεις. Την έγραψα σαν να απευθύνομαι σε φίλους που μου ζήτησαν να τους μιλήσω για τη θεατρική πορεία της Λήδας, την κοινή ζωή μας, τις χαρές και τις πίκρες μας. Προσπάθησα να αποφύγω συναισθηματικές διαχύσεις. Έτσι, ενώ το κείμενο είναι έντονα υποκειμενικό, επεδίωξα να εμφανίζεται νηφάλιο και – κατά το δυνατόν – αντικειμενικό».

 

***

 

 

 

«Πρωτοάκουσα το όνομα της Λήδας Τασοπούλου από τη Μαρία Χορς, δασκάλα στη Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Με τη Μαρία είχαμε συνεργαστεί το καλοκαίρι του 1972 στην πρώτη μου σκηνοθεσία στην Επίδαυρο με το Εθνικό («Ηλέκτρα» του Σοφοκλή). Τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 1973 το Εθνικό οργάνωσε ακροάσεις για τον Χορό του Ιππολύτου που θα σκηνοθετούσα εγώ και για την επανάληψη της Ηλέκτρας. Πριν από τις ακροάσεις η Μαρία (είχαμε συνδεθεί ήδη από την Ηλέκτρα με αδελφική φιλία που διαρκεί μέχρι σήμερα) είχε εξαντλήσει τα νεύρα μου λέγοντας και ξαναλέγοντας:

«Είναι μια πρωτοετής στη σχολή που είναι καταπληκτική, κολλάει απολύτως σ’ αυτό που θέλεις για την τραγωδία».

Και πάλι προ των ακροάσεων:

«Μην ξεχάσεις: Πρόσεξε τη μικρή. Λήδα Τασοπούλου τη λένε. Αυτή σου πάει για τη δουλειά που θες. Για το όραμά σου».

Πες – πες, κατάφερε να μου κάνει την άγνωστή μου κοπέλα σχεδόν αντιπαθή. (Η Λήδα δεν είχε ιδέα για όλα αυτά, ούτε καν ήταν τότε σίγουρη πως την ενδιέφερε η θεατρική σταδιοδρομία)».

***

Όταν την είδε δεν τη βρήκε και τόσο καταπληκτική, αφηγείται ο ίδιος: «Μια κοπέλα του Χορού τιναζόταν σε διακριτική αλλά εμφανή θέση και μετά το συναρπαστικό στροβίλισμά της έμενε ακίνητη με τρόπο που «μιλούσε». Απέπνεε ποίηση. Λόγω της απόστασης δεν μπορούσα να διακρίνω ποια ήταν.

»Μετά την τέταρτη επανάληψη γυρνώ προς τη Μαρία Χορς: «Μαρία, Μαρία, ποια είναι αυτή; Αυτή είναι καταπληκτική».

«Μα, δεν στο είπα; Αυτή είναι η Λήδα Τασοπούλου».

Αυτό ήταν.

Δυο τρία βράδια αργότερα, μετά την πρόβα, τρώγαμε στον «Λεωνίδα», στο Λυγουριό. Μπαίνοντας δεξιά, θυμάμαι στον κλειστό χώρο, καθόμουν σε ένα τραπέζι περικυκλωμένος από κοπέλες του Χορού, φλυαρώντας…

Ξάφνου αντικρίζω δεξιά μου, δύο τραπέζια πιο κάτω, τη Λήδα με κάποια φίλη της.

Μέσα στη γενική οχλαλοή τα μάτια μου ακουμπάνε στο βλέμμα της, ένα βλέμμα βαθύ, προστατευτικό και ερωτικό, σεμνό και φιλήδονο.

Ένας άλλος κόσμος…

Σήκωσε το ποτήρι της και μου ένευσε.

Το σήκωσα κι εγώ. Δεν υπήρχε τίποτε άλλο γύρω μου. Αυτό ήταν…

Αγκαλιαστήκαμε ένα βράδυ στο αρχαίο Στάδιο της Επιδαύρου και το επόμενο σε έναν στάβλο, δίπλα στο ξωκλήσι, στον παλιό δρόμο που οδηγεί στην Παλαιά Επίδαυρο. Οι στιγμές εκείνες ήταν ιερές και σφράγισαν τη ζωή μας… Η Λήδα ήταν για μένα η γυναίκα της ζωής μου».

 

***

 

Επίδαυρος 1974. Με το Εθνικό Θέατρο. «Άλκηστις – Κύκλωψ», σε ενιαία παράσταση. Μπροστά: Γιάννης Αργύρης (Ηρακλής), Νικήτας Τσακίρογλου (Άδμητος), Μιράντα Ζαφειροπούλου (Άλκηστις). Πίσω: Ευάγγελος Πρωτοπαππάς (Α’ Κορυφαίος), Στέφανος Κυριακίδης (Α΄Κορυφαίος), Πέμπτος: Δημήτρης Τσούτσης (Α’ Κορυφαίος), Χρήστος Βαλαβανίδης (Β΄Κορυφαίος), Όγδοη (πίσω από τη Μιράντα Ζαφειροπούλου): Λήδα Τασσοπούλου (Χορός), Θόδωρος Σαρρής (Α΄Κορυφαίος), Ηλίας Ασπρούδης (Χορός), Χρήστος Δεμερτζής (Β’ Κορυφαίος), Ισίδωρος Παπαβασιλείου (Χορός). Καθιστοί: Αλέξης Σταυράκης (Β’ Κορυφαίος), Γιάννης Μαυρογένης (Α’ Κορυφαίος).

 

***

 

Επίδαυρος στις 13 και στις 14 Ιουλίου 1974. Με το Εθνικό Θέατρο. «Άλκηστις-Κύκλωψ», σε ενιαία παράσταση. Σκηνοθεσία: Σπύρος Α. Ευαγγελάτος. Σκηνογραφία: Γιώργος Πάτσας. Ενδυματολόγος: Γιώργος Πάτσας. Χορογράφος: Τατιάνα Βαρούτη. Βοηθός σκηνοθέτη: Σπύρος Ολύμπιος. Βοηθός χορογράφου: Άλκηστις Τσάγκα.

 

***

 

Ακολουθεί ένα κείμενο της Λήδας Τασοπούλου για την Πραξαγόρα

 

«Για μένα η Πραξαγόρα είναι ένα σύμβολο του 2000 γραμμένο το 392 π.Χ. από τον Αριστοφάνη. Είναι ένα έργο που θα μπορούσε να γραφτεί μεθαύριο και να είναι πάλι επαναστατικό. Θίγει ιδέες και ερωτηματικά που έχουν παραμείνει αναπάντητα. Νομίζω ότι δυναμώνει και τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία ειδικά με τις «Εκκλησιάζουσες» και είναι απίθανο το γεγονός ότι το έχει γράψει ένας άνδρας. Μπαίνει όμως βαθιά στην ψυχολογία της γυναίκας. Βγάζει αυτή την εσωτερική δύναμη που διαθέτει η γυναίκα, κυριαρχεί. Και τελικά η Πραξαγόρα με το αφελές της σχέδιο αφήνει μια ελπίδα για το μέλλον. Υπάρχει ακόμη χρόνος. Η Πραξαγόρα ζητεί την επικοινωνία με όλους και πηγαίνει ενάντια στην αρμονία αφού βάζει στην ίδια ομάδα τις ωραίες με τις άσχημες και τις σημαδεμένες. Αν και το έργο είναι πολιτικό, ωστόσο ο Αριστοφάνης στις «Εκκλησιάζουσες» πηγαίνει παραπέρα και από την «Ειρήνη» και από τη «Λυσιστράτη». Αν και έχω κάνει σαφώς λιγότερους ρόλους στην κωμωδία, ωστόσο με τις επιλογές μου στην κωμωδία χάραξα μια πορεία και στέκομαι ιδιαίτερα στην «Ιφιγένεια εν Ληξουρίω». Μετά την Πενία, το 1976, στον «Πλούτο», για μένα είναι ο δεύτερος Αριστοφάνης. Δουλεύοντας έναν σαφέστατα κωμικό ρόλο αισθάνομαι να δουλεύω σταδιακά, γι’ αυτό και αισθάνομαι ώριμη για την Πραξαγόρα. Προηγήθηκε η Κρέουσα στον «Ίωνα», που είχε μια κωμική νότα, και βέβαια πέρυσι το καλοκαίρι η Ιφιγένεια στην «Ιφιγένεια εν Ταύροις», που ήταν καθαρά κωμική, από την αναγνώριση και πέρα. Με τον Πιραντέλο δε τον χειμώνα αλλά και με τον Διάβολο που έπαιξα πρόσφατα στη Μικρή Επίδαυρο πιστεύω ότι έφθασα γλυκά και μαλακά, μελετημένα στην Πραξαγόρα. Θεωρώ άλλωστε την κωμωδία πολύ δύσκολο πράγμα και γι’ αυτό είναι καλό που άργησα να την κάνω».

 

***

 

1998. Η Λήδα Τασοπούλου συμβουλεύεται τον Σπύρο Ευαγγελάτο, στις πρόβες για τις «Εκκλησιάζουσες» του Αριστοφάνη που παρουσίασε στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, το Αμφι-Θέατρο.

 

***

 

«Εκκλησιάζουσες» του Αριστοφάνη, στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου το 1998, από το Αμφι-Θέατρο σε σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου. Σκηνικά – Κοστούμια Γιώργου Πάτσα. Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος. Λήδα Τασοπούλου: Πραξαγόρα. Σπύρος Κωνσταντόπουλος: Βλέπυρος. Σπύρος Μαβίδης: Χρέμης. Ιλιάς Λαμπρίδου: Α’ Κορυφαία. Κλεώ Σκουλούδη: Γευσιστράτη. Η παράσταση ήταν αφιερωμένη στον σκηνοθέτη Αλέξη Σολομό.

 

***

Η Λήδα Τασοπούλου γεννήθηκε στις 14 Οκτωβρίου 1953 και «φτερούγισε» στις 12 Σεπτεμβρίου 2005.

 

 

Παναγιώτης Μήλας«Σήκωσε το ποτήρι της και μου ένευσε. Η Λήδα ήταν η γυναίκα της ζωής μου»…
Περισσότερα