Κάρτα Μνήμης

Αποχαιρετισμός στον ηρωικό ψαρά που έσωσε 70 ψυχές στο Μάτι τη νύχτα της τραγωδίας

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Στα 70 του χρόνια πέθανε το Σάββατο 10 Αυγούστου 2019, ο Κώστας Αρβανίτης, ο ψαράς – ήρωας, ο οποίος κατάφερε με το καΐκι του να σώσει δεκάδες πυρόπληκτους στο Μάτι, τη νύχτα που η φονική πυρκαγιά κατέκαιγε την περιοχή, στις 23 Ιουλίου 2018.

Έφυγε ένας άνθρωπος που ήξερε να δίνει αγάπη, που πίστευε και ζούσε με αρχές, που είχε κάνει βίωμα την προσφορά και την αλληλεγγύη.

***

Συγκεκριμένα, εκείνη τη νύχτα, ο Κώστας Αρβανίτης βγήκε με το καΐκι του «Ταξιάρχης» με πλήρωμα τη γυναίκα του Χρύσα, τον γιο του Δημήτρη και τον Αιγύπτιο ψαρά Μαχμούντ Μεσαφέρ και έσωσαν 70 ανθρώπους, που ήταν στη θάλασσα και καλούσαν για βοήθεια.

Τη μέρα εκείνη ο Αρβανίτης είχε τα γενέθλιά του. Ο Μεσαφέρ που ήταν μαζί του στο σκάφος έγραψε στο facebook:

«Εκείνο το βράδυ το αφεντικό μου, ο Κώστας Αρβανίτης, που είναι και ιδιοκτήτης του σκάφους, είχε γενέθλια και μετά τη δουλειά κανονίζαμε να γιορτάσουμε. Ενώ ήμουν σπίτι και ετοιμαζόμουν να βγω για τη γιορτή, με πήρε τηλέφωνο και μου είπε να τα παρατήσω όλα γιατί πρέπει να πάμε να σώσουμε ανθρώπους που πνίγονται. Κατέβηκα γρήγορα και μαζί με τον Κώστα, τον γιο του Δημήτρη και τη γυναίκα του Χρύσα βγήκαμε αμέσως στα ανοιχτά γύρω στις 6.30 μ.μ.
Ήμασταν το πρώτο καΐκι που βγήκε, πριν ακόμα από το Λιμενικό. Ήταν η πιο δύσκολη στιγμή, είχε πάρα πολύ αέρα και όταν πλησιάζαμε στο σημείο με τη φωτιά ο καπνός ήταν τρομερός. Από τον πολύ καπνό δεν μπορούσες να ξεχωρίσεις πού ξεκινάει η θάλασσα. Ήμασταν σε πολύ δύσκολη κατάσταση αλλά έπρεπε να μπούμε μέσα στο μαύρο καπνό.

Ο Κώστας Αρβανίτης εκείνο το βράδυ έσωσε 70 ανθρώπους και 4 σκυλάκια,,,

Μέσα στα επόμενα λίγα λεπτά και μέσα στον πυκνό καπνό αρχίσαμε να βλέπουμε δεξιά και αριστερά ανθρώπους που είχαν μπει στη θάλασσα για να σωθούν από τη φωτιά. Αρχίσαμε να μαζεύουμε κόσμο.

Ένας άντρας φώναζε μέσα στο μαύρο καπνό το όνομα της γυναίκας του, Κατερίνα, Κατερίνα… Αμέσως μετά μαζέψαμε ένα ζευγάρι, έριξα σκοινί και σημαδούρα και τους τράβηξα. Λίγο πιο κάτω βρήκαμε κάποιους ηλικιωμένους. Δεν μπορούσαν να δουν την παραλία. Κολυμπούσαν αλλά κόντευαν να πεθάνουν. Αυτοί οι άνθρωποι, μα το Θεό, αν δεν ήμασταν εκείνη την ώρα εκεί να τους μαζέψουμε θα χανόντουσαν.

Ήταν μέρα και παρόλα αυτά δεν μπορούσες να δεις τίποτα. Δεν μπορούσες να πάρεις αέρα, μαύρα όλα. Εμείς όμως πήγαμε ακόμα πιο μπροστά κοντά στις πέτρες. Ο Δημήτρης, ο γιος του Αρβανίτη, έπεσε στη θάλασσα και με μια μεγάλη σημαδούρα τράβαγε τον κόσμο προς το σκάφος. Εγώ τους ανέβαζα στη βάρκα. Μικρούς, μεγάλους, τους τράβαγα πάνω από την κουπαστή, σαν τα ψάρια.

Μεταξύ τους ήταν πολλά μικρά παιδιά και μωρά. Και όλοι μαζί τρομαγμένοι κλαίγανε. Άλλοι μας αγκαλιάζανε, μας φιλούσαν, άλλοι φώναζαν τα ονόματα των δικών τους. Μέσα στα επόμενα λίγα λεπτά μαζέψαμε 24 ανθρώπους από τη θάλασσα και τα βράχια.

Τότε ξεκίνησαν να έρχονται κι άλλα καΐκια και το Λιμενικό. Πήραμε τα 24 άτομα και τα μεταφέραμε στη Ραφήνα. Αμέσως μετά ξαναγυρίσαμε πάλι αφού ήταν εκατοντάδες εγκλωβισμένοι στις παραλίες. Μας είπαν πως στο Μάτι είχαν εγκλωβιστεί 150 άτομα. Αμέσως μόλις τους αποβιβάσαμε, φύγαμε τρέχοντας ξανά πίσω.

Είχε νυχτώσει και είχαν έρθει πλέον πάρα πολλές βάρκες. Είχε έρθει και το Λιμενικό που όμως δεν μπορούσε να βγει στο γιαλό, γι’ αυτό και πηγαίναμε εμείς στην παραλία μαζεύαμε τους ανθρώπους και τους πηγαίναμε στο σκάφος του Λιμενικού. Μέχρι τις 2 το βράδυ κάναμε συνεχή δρομολόγια. Όταν μας τελείωσε το πετρέλαιο, γυρίσαμε πίσω. Όλα πλέον είχαν σχεδόν τελειώσει»…

***

Από το γραφείο Τύπου του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη ανακοινώθηκε ότι η κηδεία του Κώστα Αρβανίτη θα τελεστεί με δημοσία δαπάνη: «Ήταν ένα παράδειγμα αλληλεγγύης και η απώλειά του μας γέμισε θλίψη. Η κηδεία του θα γίνει δημοσία δαπάνη, ως ένα δείγμα της ευγνωμοσύνης όλων μας απέναντι στη γενναιότητα που έδειξε το βράδυ της τραγωδίας στο Μάτι, όταν έσωσε 70 συνανθρώπους μας από τη θάλασσα».

***

Ο Κώστας Αρβανίτης, πριν από λίγες ημέρες, στις 23 Ιουλίου 2019, έγραψε στη σελίδα του στο facebook:

«Ίδια μέρα ένας χρόνος μετά.

Όσο πλησίαζαν οι ημέρες της αποφράδας αυτής επετείου τόσο ένιωθα να μεγαλώνει ένα κενό στο στήθος μου. Ημέρα γενεθλίων μου και το συναίσθημά μου αντί να είναι εορταστικό πιο πολύ μου μοιάζει με μνημόσυνο. Δεν έχω μιλήσει πολύ για αυτά που βίωσα εκείνη τη νύχτα αφού δεν μπορούσα καλά καλά να διαχειριστώ τον πόνο, την απελπισία, τη συμπαράσταση στους συνανθρώπους τους αλλά και σε ζώα δεσποζόμενα αλλά και αδέσποτα των καμένων ανθρώπων που έβαζα στη βάρκα μου με την οικογένειά μου και τον ναύτη μου.

Από την άλλη βίωσα και την πολιτική εκμετάλλευση αφού δύο εβδομάδες μετά μας κάλεσαν στο Μάτι (μαζί με κομματικούς κλακαδόρους) για να μας ευχαριστήσει ο Πρωθυπουργός και εκεί μας παρουσίασαν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ως Ματιώτες που επευφημούσαν την πολιτική της κυβέρνησης. Τα Χριστούγεννα με κάλεσαν να πάω μαζί με τους Μουσουλμάνους φίλους διασώστες να πούμε κάλαντα στον Άθεο Πρωθυπουργό μας. Η άρνησή μου ήταν αυτή που με απόκλεισε και από την επίσκεψη στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Μια πίκρα έχει μείνει κυρίως από την πολιτεία λόγω της στάσης της με τους αλλοδαπούς αφού και αυτούς τους εκμεταλλεύτηκε ψηφοθηρικά.

Θέλω να δώσω συγχαρητήρια σε όλους αυτούς που συμμετείχαν στις διασώσεις με αυτοθυσία και ρισκάροντας τις περιουσίες τους, όπως είναι οι ψαράδες και όλοι οι «σκαφάτοι» της Ανατολικής ακτής.
Αιωνία η μνήμη όλων των αδικοχαμένων εκείνης της νύχτας».

 

 

Υπενθυμίζεται ότι ο Κώστας Αρβανίτης, που άφησε την τελευταία του πνοή στα 70 του χρόνια, ήταν άρρωστος καιρό, όπως αποκάλυψε η σύζυγός του στον ΑΝΤ1. Το βράδυ της φονικής πυρκαγιάς είχε σώσει περίπου 70 ανθρώπους, τους οποίους περισυνέλεξε από τη θάλασσα.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπιος Παυλόπουλος επικοινώνησε τηλεφωνικώς με την σύζυγο του αείμνηστου Κώστα Αρβανίτη -του ήρωα-ψαρά που έδωσε αληθινό παράδειγμα ανθρωπισμού σώζοντας δεκάδες συνανθρώπους μας κατά την τραγωδία της φονικής πυρκαγιάς στο Μάτι.

Ο κ. Παυλόπουλος της εξέφρασε τα ειλικρινή του συλλυπητήρια.

Επιπλέον, τη διαβεβαίωσε ότι η Πολιτεία θα σταθεί, όπως οφείλει, στο πλευρό της οικογένειας.

Την είδηση του θανάτου του έκανε γνωστή μέσα από ανάρτησή του στο Facebook ο πρώην υφυπουργός Παιδείας, Γιάννης Θωμάς, προσωπικός φίλος του Κώστα Αρβανίτη. Η σύζυγός του Χρύσα, σε ανάρτησή της ανέφερε ότι η κηδεία του θα γίνει στις 17:00 το απόγευμα της Τρίτης (13.08.2019) στον ιερό ναό του Αγίου Νικολάου στην πλατεία Χαλανδρίου. Επιθυμία της οικογένειάς του είναι αντί για στεφάνια, να κατατεθούν χρήματα στην «Κιβωτό του Κόσμου» του πατέρα Αντωνίου.

 

Παναγιώτης ΜήλαςΑποχαιρετισμός στον ηρωικό ψαρά που έσωσε 70 ψυχές στο Μάτι τη νύχτα της τραγωδίας
Περισσότερα

Takis. Τελευταία διόρθωση με τη σμίλη του στα 94… ενώ τον τιμά η Tate Modern στο Λονδίνο

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Παρασκευή, 9 Αυγούστου 2019: Τελευταία διόρθωση σε έργο με τη σμίλη του από τον διάσημο Έλληνα γλύπτη Παναγιώτη Βασιλάκη, γνωστό με το ψευδώνυμο Takis.

 

Ο Takis είχε ταλαιπωρηθεί από αρκετά προβλήματα υγείας τους τελευταίους μήνες.

 

 

«Θα μείνει για πάντα αλησμόνητος […] Σήμερα, χάσαμε όλοι ένα εξαιρετικό πνεύμα», αναφέρει σε ανακοίνωσή του το Ίδρυμα Takis, το οποίο ανακοίνωσε τον θάνατο του καλλιτέχνη.

Στην ανακοίνωσή του το Ίδρυμα προσθέτει: «Ο Takis υπήρξε ένας αληθινός πρωτοπόρος, επαναστάτης και θρύλος. Θα μείνει για πάντα αλησμόνητος.

Ένα παραγωγικό και δημιουργικό μυαλό, του οποίου η εφευρετικότητα, το πάθος και η φαντασία ήταν αστείρευτα, ο Τάκις διερεύνησε πολλούς καλλιτεχνικούς και επιστημονικούς ορίζοντες, όπως μεταξύ άλλων τη μουσική και το θέατρο, και επαναπροσδιόρισε τα όρια στην τέχνη.

Χάρη στην πολυδιάστατη δημιουργική ιδιοφυΐα του, τη γενναιοδωρία του και την εξαιρετική του διαίσθηση, ο Τάκις ήταν μπροστά από την εποχή του, γεγονός που συνέβαλε στη διεθνή του επιτυχία.

[…] Ο μεγαλύτερος φόρος τιμής που μπορούμε να αποτίσουμε σήμερα είναι να συνεχίσουμε να ακολουθούμε το οραματιστικό του μονοπάτι, όπου -παραθέτοντας τα λόγια του Τάκι- «όλα είναι μυαλό και κίνηση», έτσι ώστε να διαιωνιστεί η μοναδική του κληρονομιά».

 

 

***

 

 

Στα 94 ο Takis ήταν ενεργός και η Tate Modern στο Λονδίνο τιμούσε το έργο του με μεγάλη αναδρομική έκθεση που άρχισε στις 3 Ιουλίου.

 

Ο Takis γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Οκτωβρίου 1925. Ανήκε στους κυριότερους εκπροσώπους της σύγχρονης εικαστικής σκηνής και της κινητικής τέχνης στην οποία υπήρξε πρωτοπόρος, τόσο εξαιτίας των υλικών και των τεχνικών που χρησιμοποίησε όσο και λόγω των ιδεών που μετέδωσε.

 

 

 

Ήταν το έκτο παιδί μίας οικογένειας με εφτά παιδιά. Αν και οι γονείς του υπήρξαν ευκατάστατοι, με την καταστροφή της Σμύρνης, ο πατέρας του, ο οποίος ήταν κτηματίας, έπεσε έξω με αποτέλεσμα η οικογένεια να δοκιμαστεί σκληρά από τη φτώχεια. Τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια συμπίπτουν με τη δικτατορία του Μεταξά και τη γερμανική Κατοχή, κατά τη διάρκεια της οποίας υπήρξε ηγετικό στέλεχος της ΕΠΟΝ, γεγονός που είχε ως συνέπεια την καταδίκη του σε εξάμηνη φυλάκιση.

 

Υπήρξε αυτοδίδακτος εκ πεποιθήσεως, και με έρευνα, μελέτη και πειραματισμούς κατάφερε να αποτελέσει έναν από τους ανανεωτές της γλυπτικής, βασίζοντας την καλλιτεχνική του έκφραση και δημιουργικότητα στη λειτουργική χρήση των φυσικών νόμων. Το φως, αλλά και η κίνηση σε κάθε της μορφή -μηχανική, ηλεκτρομηχανική, θερμική, μαγνητική, υδροδυναμική- είναι στοιχεία που αποτελούν βασικούς πυρήνες του έργου του.

 

 

Η αυτοβιογραφία του Takis έχει εκδοθεί δύο φορές. Η πρώτη φορά ήταν στο Παρίσι το 1961 από τον εκδοτικό οίκο Julliard με τίτλο «Estafilades». Στα ελληνικά εκδόθηκε το 2005 από τις εκδόσεις Φερενίκη με τίτλο «Takis».
Το περιοδικό New Scientist, σε άρθρο του με τίτλο «Οι ήχοι του αύριο», τον κατέταξε μαζί με τους Ιάννη Ξενάκη και John Cage στους περισσότερο υποσχόμενους μουσικούς του 20ου αιώνα.

 

Ο Takis στη μακρά 70ετή καλλιτεχνική του πορεία δημιούργησε μερικά από τα πιο δυνατά, καινοτόμα – αλλά και παιχνιδιάρικα – έργα τέχνης του 20ού αιώνα σε μητροπόλεις όπως η Αθήνα, το Παρίσι, το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη. Στα έργα του έχει ενσωματώσει τις μορφές της ζωγραφικής, της γλυπτικής και της μουσικής σε σχέση με την ενέργεια.

Η τελευταία του έκθεση

Στην Tate Modern από τις 3 Ιουλίου έως τις 27 Οκτωβρίου, οι επισκέπτες θα συναντήσουν δάση από γλυπτά σήματα που αναβοσβήνουν και μαγνητικά αντικείμενα που θα οδηγήσουν το κοινό στο χώρο του ήχου και της ενέργειας των έργων του.

 

 

 

 

Αυτή η έκθεση επιδιώκει τη γνωριμία με την ουσιαστική ποίηση και την ομορφιά του ηλεκτρομαγνητικού σύμπαντος που διερευνήθηκε από τον Takis.

 

Καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας του ο Takis έχει δημιουργήσει γλυπτά που μοιάζουν με κεραίες που ονομάζονταν «Σήματα» και μουσικές συσκευές που χρησιμοποιούν μαγνήτες, ηλεκτρισμό και με τη συμμετοχή θεατών παράγουν συντονισμένους και τυχαίους ήχους. Τέτοιες εφευρέσεις έκαναν τον καλλιτέχνη ένα αξιοθαύμαστο μέλος της διεθνούς avant-garde καλλιτεχνικής σκηνής.

 

Η έκθεση διοργανώθηκε από την Tate Modern σε συνεργασία με το Museu d’Art Contemporani de Barcelona και το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης της Αθήνας.

 

Από το 1974 μέχρι και το 1986 στο Παρίσι, δημιουργεί τα περίφημα «Ερωτικά» του γλυπτά. Το 1986 γύρισε στην Ελλάδα και ίδρυσε το Κέντρο Ερευνών για την Τέχνη και τις Επιστήμες (KETE) στο Γεροβουνό Αττικής, του οποίου τα επίσημα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν το 1993.

Εκεί άφησε την τελευταία του πνοή τα ξημερώματα της Παρασκευής 9 Αυγούστου 2019.

Παναγιώτης ΜήλαςTakis. Τελευταία διόρθωση με τη σμίλη του στα 94… ενώ τον τιμά η Tate Modern στο Λονδίνο
Περισσότερα

Εμείς με τη «Σερενάτα» και η Αρλέτα με τον άγνωστο ερωτευμένο γάτο της…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

«Μια Φορά Θυμάμαι» τότε που «Τα Ήσυχα Βράδια» πηγαίναμε στο «Καφενείο» για να πιούμε «Τσάι Γιασεμιού» και να ακούσουμε «Το Τραγούδι Της Δραχμής». Την ίδια εποχή «Τα Μικρά Παιδιά», όπως «Το Λέει Και Το Τραγούδι», τα φόβιζε «Ο Λύκος». Όταν μεγαλώσαμε παίρναμε το «Λεωφορείο το 2», πηγαίναμε στο «Μπαρ το Ναυάγιο». Εκεί όταν βλέπαμε να «Έρχεται Κρύο» ζητούσαμε «Batida de Coco». Πάντα είχαμε μαζί μας τη «Σερενάτα» που τη στριφογύριζε ένας ερωτευμένος «Γάτος».

 

***

Αρλέτα
«Ο γάτος»

1981

Στίχοι: Αρλέτα
Μουσική: Αρλέτα

 

Ψάχνοντας σε παλιά χαρτιά
σε βρήκα κάπου ανάμεσα
σ’ ένα εισιτήριο του ΟΣΕ
κάτι παλιούς λογαριασμούς
κι ένα ντοσιέ με γράμματα

Ίσως έχεις κρατήσει μια φωτογραφία
κάπου μαζί με άλλες, να μη φαίνεται
αλήθεια, ήτανε μια όμορφη εκδρομή
πάντα σε τρόμαζαν τα μακρινά ταξίδια

Για σένα ήταν μια εκδρομή
για μένα ένα ταξίδι
μ’ ατέλειωτες αναμονές
σε μικρούς σκοτεινούς σταθμούς
σε ξύλινα παγκάκια

Αν ήτανε να σου χαρίσω ένα τραγούδι
θά `τανε για μια νύχτα με βροχή
να πέφτει σε μια τσίγκινη σκεπή
κι ένας ερωτευμένος γάτος να ουρλιάζει…

 

***

 

ΑΚΟΥΣΤΕ ΕΔΩ ΤΗΝ ΑΡΛΕΤΑ ΚΑΙ ΤΟΝ “ΓΑΤΟ” ΤΗΣ

 

***

 

Η Αρλέτα γεννήθηκε στην Αθήνα στις 3 Μαρτίου 1945. Πέθανε στην Αθήνα: 8 Αυγούστου 2017.

Παναγιώτης ΜήλαςΕμείς με τη «Σερενάτα» και η Αρλέτα με τον άγνωστο ερωτευμένο γάτο της…
Περισσότερα

6 Αυγούστου 1945. Πριν από 74 χρόνια η πρώτη ατομική βόμβα έσπειρε τον όλεθρο στη Χιροσίμα

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Τις πρωινές ώρες της 6ης Αυγούστου του 1945 απογειώθηκε το «Enola Gay» από τη νήσο Tinian, στον Ειρηνικό Ωκεανό, με σκοπό να βομβαρδίσει την ιαπωνική πόλη της Χιροσίμα – και έτσι να προκαλέσει το παγκόσμιο δέος για τη δύναμη των ΗΠΑ. Στις 8.15 τοπική ώρα, η πρώτη ατομική βόμβα που χρησιμοποιήθηκε ποτέ σε πόλεμο έπληξε την πόλη των 300.000 ανθρώπων, σπέρνοντας τον όλεθρο.

Η Γερμανία είχε δηλώσει παράδοση στους Συμμάχους ήδη από τις 8 Μαΐου του 1945 και το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν αναπόφευκτο. Η Ιαπωνία ζητούσε από τον Ιούλιο τη σύναψη ειρήνης με τους Συμμάχους, αλλά υπό όρους. Η Βρετανία και οι ΗΠΑ ωστόσο επέμειναν στην παράδοση της χώρας άνευ όρων, με αποτέλεσμα η Ιαπωνία να αποσύρει την πρόταση ειρήνης. Την ίδια εποχή πραγματοποιείται επιτυχώς στην έρημο Αλαμογκόρντο η δοκιμή της πρώτης πυρηνικής βόμβας.

Χιροσίμα. (Στίχοι: Ναζίμ Χικμέτ, Μουσική: Zulfi Livaneli, Πρώτη εκτέλεση: Μαρία Φαραντούρη). Είμαι εφτά χρονών κορίτσι, πέθανα στη Χιροσίμα και χτυπάω πόρτα πόρτα μια υπογραφή ζητώντας. Βάλε την υπογραφή σου, όχι άλλη Χιροσίμα, για να μην πεθάνουν κι άλλα κοριτσάκια σαν κι εμένα.

Στις 6 Αυγούστου το βομβαρδιστικό Β-29, Enola Gay, στις 08.15 το πρωί, ρίχνει την πρώτη ατομική βόμβα ουρανίου, την οποία οι Αμερικανοί βάφτισαν «Little Boy» στη Χιροσίμα των 300.000 κατοίκων. «Ένα εκτυφλωτικό φως γέμισε το αεροσκάφος. Γυρίσαμε και κοιτάξαμε τη Χιροσίμα. Η πόλη ήταν σκεπασμένη από ένα τρομερό σύννεφο… που ανέβαινε σαν μανιτάρι. Κανείς δεν μιλούσε. Αίφνης, όλοι άρχισαν να φωνάζουν. Κοιτάξτε, κοιτάξτε, κοιτάξτε!». Ο συγκυβερνήτης του Enola Gay Λιούις έγραψε στο ημερολόγιό του: «Θεέ μου! Τι κάναμε;».

Όσοι βρίσκονταν κοντά στο σημείο της έκρηξης πέθαναν αμέσως ενώ τα πτώματά τους μετατράπηκαν σε κάρβουνα. Σχεδόν όλα τα κτήρια σε ακτίνα ενός μιλίου από το σημείο μηδέν της έκρηξης ισοπεδώθηκαν, ενώ όλα τα εύφλεκτα υλικά, όπως το χαρτί, άρπαξαν φωτιά σε ακτίνα 2 χιλιομέτρων. Οι επιζήσαντες περιγράφουν ένα κυριολεκτικά εκτυφλωτικό φως και ένα ξαφνικό και σαρωτικό κύμα θερμότητας.

Οι πολλαπλές μικρές πυρκαγιές που ξεπήδησαν στην πόλη, σύντομα ενώθηκαν σε ένα τεράστιο πύρινο μέτωπο, προκαλώντας δυνατά ρεύματα αέρα προς το κέντρο της φωτιάς. Η πυρκαγιά κάλυψε 4.4 τετραγωνικά χιλιόμετρα της πόλης, σκοτώνοντας όσους δεν πέθαναν από την έκρηξη. Περισσότεροι από 70.000 άνθρωποι βρήκαν ακαριαίο θάνατο. Η πυρηνική ακτινοβολία ωστόσο προκάλεσε το θάνατο άλλων 100.000-200.000 ανθρώπων, από εκείνη τη μέρα και για δεκαετίες αργότερα.

Η κυβέρνηση της Ιαπωνίας δεν γνώριζε τι ακριβώς είχε συμβεί για αρκετές ώρες. Όλες οι επικοινωνίες με την πόλη σταμάτησαν στις 08.16 το πρωί και σταδιακά έφταναν πληροφορίες για μια μεγάλη έκρηξη. Τελικά ένας αξιωματικός απεστάλη με αεροσκάφος να επιθεωρήσει από αέρος τι είχε συμβεί. Ενώ βρισκόταν ακόμα 100 μίλια μακριά άρχισε να δίνει αναφορές για ένα τεράστιο σύννεφο που κάλυπτε την πόλη.

 

 

 

 

Η πρώτη επιβεβαίωση της επίθεσης με ατομική βόμβα ήρθε 16 ώρες αργότερα, όταν οι ΗΠΑ έκαναν την επίσημη ανακοίνωση. Τα ραδιόφωνα μετέδιδαν στις ΗΠΑ δήλωση του προέδρου Τρούμαν που πληροφορούσε το κοινό ότι οι ΗΠΑ έριξαν μια βόμβα νέου τύπου στην ιαπωνική πόλη της Χιροσίμα. Ο Τρούμαν προειδοποιούσε ότι αν η Ιαπωνία εξακολουθούσε να αρνείται την παράδοσή της άνευ όρων, όπως προέβλεπε η Δήλωση του Πότσδαμ της 26ης Ιουλίου, οι ΗΠΑ θα έπλητταν κι άλλους στόχους με συντριπτικά αποτελέσματα.

 

 

Παναγιώτης Μήλας6 Αυγούστου 1945. Πριν από 74 χρόνια η πρώτη ατομική βόμβα έσπειρε τον όλεθρο στη Χιροσίμα
Περισσότερα

Στα 86 της η Τόνι Μόρισον έλεγε: «Μέσα μου ξέρω πως είμαι 23 γι’ αυτό δεν γράφω την αυτοβιογραφία μου»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Η Τόνι Μόρισον γνώριζε πως σημασία δεν έχει η χρονολογία που αναγράφεται στην ταυτότητα αλλά η εσωτερική ηλικία του καθενός: «Μέσα μου ξέρω πως είμαι 23».

Την παραπάνω απάντηση έδωσε όταν τη ρώτησαν: «Μα, πώς τα καταφέρνετε;»

Όταν της έκαναν αυτή την ερώτηση η Μόρισον ήταν 86 και …πολυγραφότατη. Το τελευταίο της μυθιστόρημα «God Help the child» κυκλοφόρησε το 2015 και το 2016 έλαβε μία ακόμη διάκριση, την 35η, το βραβείο Pen/Saul Bellow για τη συμβολή της στην αμερικανική λογοτεχνία.

Το έργο που άλλοι θα χρειάζονταν αρκετές ζωές για να «χτίσουν», για την Τόνι Μόρισον έμοιαζε μια απλή διαδικασία.
Την τελευταία σελίδα στο μυθιστόρημα της ζωής της – στα 88 της – την έγραψε τη Δευτέρα 5 Αυγούστου 2019, σύμφωνα με ανακοίνωση της οικογένειάς της. Ο εκδότης της (Knopf) επιβεβαίωσε ότι απεβίωσε, το βράδυ της Κυριακής 4 Αυγούστου 2019, ενώ νοσηλευόταν στο Montefiore Medical Center της Νέας Υόρκης ύστερα από μια σύντομη ασθένεια.
«Δεν γράφω την αυτοβιογραφία μου. Δεν με ενδιαφέρει», δήλωνε η Τόνι Μόρισον, έχοντας ζήσει μια ζωή γεμάτη από θριάμβους, που τη βίωνε με τη ζωντάνια μίας 23χρονης που μόλις ολοκλήρωσε τις σπουδές της, αδιαφορώντας για την υστεροφημία της.

 

***

 

Η Μόρισον γεννήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου το 1931 στο Λορέιν του Οχάιο και βαφτίστηκε Chloe Anthony Wofford. Ήταν το δεύτερο από τα τέσσερα παιδιά της οικογένειάς της. Οι γονείς της, Ράμα Γούφορντ και Τζωρτζ Γούφορντ, ήταν μετανάστες από τον αγροτικό Νότο (Αλαμπάμα).
Η συνοικία όπου μεγάλωσε ήταν πολυφυλετική: οι γείτονές της, εκτός από Αφροαμερικανοί, ήταν Πολωνοί, Ιταλοί και Εβραίοι. Ίσως το συγκεκριμένο περιβάλλον να βοήθησε τη Μόρισον να μην αισθανθεί κατώτερη ή διαφορετική παρόλο που ήταν η μόνη Αφροαμερικανή στην τάξη. «Ήμουν η μόνη μαύρη μαθήτρια και η μόνη που ήξερε να διαβάζει», έχει δηλώσει σε συνέντευξή της στους New York Times.
Έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον από νωρίς για τη λογοτεχνία και σπούδασε ανθρωπολογία στα πανεπιστήμια Howard και Cornell από το οποίο έλαβε το μεταπτυχιακό της με θέμα την αυτοκτονία στα έργα των Γουίλιαμ Φώκνερ και Βιρτζίνια Γουλφ. Ακολούθησε μια ακαδημαϊκή καριέρα στα Texas Southern University ως καθηγήτρια αγγλικών, στο Howard University ως καθηγήτρια αγγλικής γλώσσας, στο Yale δίδαξε λογοτεχνία και από το 1989 στο Princeton University, όπου δίδαξε αφροαμερικανικές σπουδές και δημιουργική γραφή.

 

***

 

1993. Η απονομή του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας στην Τόνι Μόρισον.

 

 

 

Ήταν το 1993 όταν η Τόνι Μόρισον έγινε η πρώτη Αφρο-αμερικανή συγγραφέας που τιμήθηκε ποτέ με το Νομπέλ Λογοτεχνίας.
Δεν ήταν λίγοι αυτοί που υπαινίχθηκαν ότι η βράβευσή της έγινε στο πλαίσιο του «πολιτικά ορθού», το διεθνές κοινό της γνώριζε όμως πως η Μόρισον τιμήθηκε για την πένα της, αλλά και την κοφτερή λογοτεχνική της ματιά.
Η απήχηση του έργου της σε παγκόσμια κλίμακα αποδεικνύει ότι δεν ήταν ποτέ μαύρη λογοτεχνία: η πολιτική διάσταση της τέχνης της είναι πανταχού παρούσα, με την ίδια να αγωνίζεται σε κάθε της πόνημα να φανερώσει τις ζοφερές συνέπειες του ρατσισμού και του σεξισμού από την αρχή της δουλείας στις ΗΠΑ ως και τις μέρες μας.
Η μαύρη ταυτότητα είναι ωστόσο το αρχιμήδειο σημείο μιας από τις σημαντικότερες συγγραφείς της σύγχρονης αμερικανικής λογοτεχνίας, η οποία δεν ξεχνάει ποτέ την πλούσια αφρικανική κληρονομιά της…

 

***

 

Η Τόνι Μόρισον μεγαλώνοντας σε μεικτή γειτονιά, θα βιώσει από νωρίς τις φυλετικές διακρίσεις: είναι το μόνο έγχρωμο παιδί στην τάξη της και «το μόνο που μπορούσε να διαβάσει», όπως θα δηλώσει αργότερα σε συνέντευξή της. Αφοσιωμένη μαθήτρια, εντρυφεί στα λατινικά και έρχεται σε επαφή με τα κορυφαία μυθιστορήματα της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας ήδη από νωρίς.

 

***

 

Το 1957 θα βρει τη Μόρισον στο Howard University, όπου επέστρεψε για να διδάξει αγγλική λογοτεχνία. Εκεί γνώρισε τον Χάρολντ Μόρισον, έναν αρχιτέκτονα με καταγωγή από την Τζαμάικα. Το ζευγάρι παντρεύεται την επόμενη χρονιά και υποδέχεται το πρώτο τους παιδί, τον γιο τους Χάρολντ, το 1961. Την ίδια εποχή η Μόρισον προσχωρεί στη λογοτεχνική λέσχη του πανεπιστημίου και αρχίζει να δουλεύει με την ομάδα των συγγραφέων το πρώτο της μυθιστόρημα, που ξεκίνησε ως διήγημα.
Η Μόρισον εγκαταλείπει την ακαδημαϊκή της θέση το 1963 για να ταξιδέψει με την οικογένειά της στην Ευρώπη. Μετά το καλοκαίρι επιστρέφει ωστόσο στην Αμερική μόνο με τον γιο της, καθώς ο σύζυγός της αποφάσισε να εγκατασταθεί μόνιμα στην Τζαμάικα. Η ίδια, έγκυος στο δεύτερο παιδί της, επιστρέφει στο πατρικό της στο Οχάιο για να γεννήσει τον Slade (1964) και κατόπιν μετακομίζει στη Νέα Υόρκη, όπου πιάνει δουλειά ως επιμελήτρια βιβλίων στον γνωστό εκδοτικό οίκο Random House…

 

***

 

Το πρώτο της μυθιστόρημα, τα «Γαλάζια Μάτια», εκδίδεται το 1970 για να πει την ιστορία μιας έγχρωμης κοπέλας που πιστεύει ότι όλες οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει στη ζωή της θα εξαφανίζονταν αν είχε γαλάζια μάτια. Το πόνημα συγκέντρωσε διθυραμβικές κριτικές, οι πωλήσεις ωστόσο δεν ήταν οι αναμενόμενες.
Η συγγραφέας συνεχίζει να εξερευνά τη μαύρη ταυτότητα και στο δεύτερο βιβλίο της, τη «Σούλα» (1973), δίνοντας σάρκα και οστά στη φιλία ανάμεσα σε δύο έγχρωμες γυναίκες. Το μυθιστόρημα κέρδισε υποψηφιότητα για το περίβλεπτο βραβείο American Book Award.
Το «Τραγούδι του Σολομόν», πάλι με «μαύρο» θέμα, ακολουθεί το 1977 και γίνεται το πρώτο βιβλίο Αφρο-αμερικανού συγγραφέα που περιλαμβάνεται στις καλύτερες επιλογές της χρονιάς από μια σειρά λογοτεχνικών θεσμών! Η ίδια κερδίζει τα πρώτα της βραβεία.
Ανερχόμενο πλέον συγγραφικό αστέρι, η Μόρισον διορίζεται στο Εθνικό Συμβούλιο για τις Τέχνες το 1980. Την επόμενη χρονιά εκδίδεται το βιβλίο «Tar Baby» (1981), που χαιρετίζεται με ανάμεικτες κριτικές από τον Τύπο. Και ήταν η επόμενη δουλειά της που θα αποδεικνυόταν ένα από τα μεγάλα της αριστουργήματα: η «Αγαπημένη» εκδίδεται το 1987 για να εξερευνήσει έννοιες όπως η αγάπη και το υπερφυσικό.
Για το μαγευτικό αυτό αφήγημα η ίδια θα τιμηθεί με αναρίθμητα λογοτεχνικά βραβεία, περιλαμβανομένου και του περίβλεπτου Βραβείου Πούλιτζερ το 1988 για λογοτεχνικό έργο! Δέκα χρόνια αργότερα, το 1998, το βιβλίο θα μεταφερθεί στον κινηματογράφο με πρωταγωνίστρια την Όπρα Γουίνφρεϊ…

 

***

 

Ως αναγνώριση της προσφοράς της στον χώρο των γραμμάτων λαμβάνει το 1993 το Νόμπελ Λογοτεχνίας, σημειώνοντας ταυτόχρονα ρεκόρ: γίνεται η πρώτη Αφρο-αμερικανή συγγραφέας που τιμάται με το κορυφαίο βραβείο.
Το 1994 έρχεται το έκτο της μυθιστόρημα, που έχει τίτλο «Τζαζ», στο οποίο διερευνά τη συζυγική αγάπη και την προδοσία. Την ίδια χρονιά ιδρύει στο Πρίνστον ένα σεμινάριο για επίδοξους συγγραφείς (Princeton Atelier), με το πρόγραμμα να κρίνεται ιδιαίτερα επιτυχημένο.
Εκτός ακαδημαϊκού πλαισίου, η Μόρισον συνεχίζει να είναι λογοτεχνικά ενεργή, με την επόμενη «μαύρη» νουβέλα της, τον «Παράδεισο» (1994), να λαμβάνει ωστόσο αμφιλεγόμενες κριτικές, παρά το γεγονός ότι το παγκόσμιο κοινό το περίμενε πώς και πώς, καθώς η ίδια ήταν πλέον νομπελίστρια.

 

***

 

Το 1999 η Μόρισον κάνει το μεγάλο βήμα και στρέφεται στην παιδική λογοτεχνία: με τη βοήθεια του γιου της συγγράφει και εκδίδει τρία παραμύθια («The Big Box», «The Book of Mean People» και «The Ant or the Grasshopper?»). Παρά το γεγονός ότι είναι περίφημη για το λογοτεχνικό της έργο, η ίδια δοκιμάστηκε και σε άλλα είδη: στα μέσα της δεκαετίας του ’80 γράφει το θεατρικό «Dreaming Emmett», το 1994 περνά στη στιχουργική και συνεργάζεται με τον συνθέτη Andre Previn στα «Τέσσερα Τραγούδια» του, ενώ το 1997 γράφει στίχους για τον συνθέτη Richard Danielpour («Sweet Talk»).
Το 2003 σειρά έχει η «Αγάπη», το νέο της μυθιστόρημα, μια λογοτεχνική ακροβασία μεταξύ παρόντος και παρελθόντος που λαμβάνει διθυραμβικές κριτικές…

 

***

 

Το 2006 η Μόρισον ανακοίνωσε ότι παραιτείται από τη θέση της στο Πρίνστον, με τη βιβλιοκριτική των New York Times εκείνης της χρονιάς να ονομάζει την «Αγαπημένη» ως το καλύτερο αμερικανικό μυθιστόρημα των τελευταίων 25 ετών.
Το 2007 θα επεκτείνει κι άλλο τις πολυσχιδείς δραστηριότητές της, αυτή τη φορά γράφοντας το λιμπρέτο για την οπερέτα «Margaret Garner», η οποία έκανε το ντεμπούτο της στην Όπερα της Νέας Υόρκης την ίδια χρονιά.
Το 2008 κυκλοφορεί το ένατο μυθιστόρημά της, το «A Mercy», ενώ σχεδόν ταυτόχρονα θα δει το φως της ημέρας και ο τόμος με τα δοκιμιακά της άρθρα «What Moves at the Margin». Δυναμική και μαχητική σε όλη της τη ζωή, η Μόρισον θα καταφερθεί με σφοδρότητα κατά της αμερικανικής λογοκρισίας τον Οκτώβριο του 2009, όταν ένα από τα βιβλία της απαγορεύτηκε σε σχολείο του Μίσιγκαν, με την ίδια να επιμελείται ταυτόχρονα έναν τόμο με θεωρητικά κείμενα υπέρ της ελευθερίας του λόγου.

 

***

 

Το μυθιστόρημα, το «Σπίτι», κυκλοφόρησε το 2012, και αναφέρεται σε μια σημαντική στιγμή της αμερικανικής ιστορίας, αυτή που ακολούθησε τον Πόλεμο της Κορέας.
Τον καιρό που έγραφε το βιβλίο βίωσε ωστόσο και την απώλεια του γιου της Slade (Δεκέμβριος 2010), με τον οποίο είχε συνεργαστεί στη σειρά των παιδικών βιβλίων της.

 

***

 

Έξω από τον λογοτεχνικό κόσμο, οργάνωσε μια σύγχρονη διασκευή του σεξπιρικού «Οθέλου», που ανέβηκε στο Λονδίνο το καλοκαίρι του 2012.

 

***

 

Εκτός από το Νόμπελ Λογοτεχνίας, η Μόρισον βραβεύτηκε με το Πούλιτζερ και το Βραβείο Αμερικανικού Βιβλίου ενώ έχει τιμηθεί με το Προεδρικό Μετάλλιο Ελευθερίας των ΗΠΑ και με τον τίτλο του Ιππότη του Τάγματος των Γραμμάτων και των Τεχνών της Γαλλίας.
Ο κατάλογος με τα επιτεύγματα της Τόνι Μόρισον είναι ατελείωτος. Στα 88 χρόνια της μέτρησε περισσότερες από 35 διακρίσεις. Το μοναδικό της συγγραφικό στυλ χαρακτηρίζεται από κοινωνικά ευαίσθητη θεματολογία, εξαίσιες περιγραφές και δυνατούς Αφροαμερικανούς ήρωες, κυρίως γυναίκες.

 

***

 

Η ίδια η Μόρισον, αναφερόμενη στο «Γαλάζια Μάτια», έχει δηλώσει ότι απλώς ήταν το βιβλίο που ήθελε να διαβάσει και δεν υπήρχε. Για να μπορέσει να ανταποκριθεί στους ρόλους της μόνης, εργαζόμενης μητέρας και συγγραφέως, ξυπνούσε καθημερινά στις 4 τα ξημερώματα για να γράψει. Για την ιστορία, το «Γαλάζια Μάτια» έγινε best seller –με τη συμβολή του Oprah Book Club– μόλις το 2000: 30 χρόνια μετά την πρώτη του έκδοση, το βιβλίο πούλησε εκατό χιλιάδες αντίτυπα…

 

***

 

 

Το 1973 κυκλοφορεί το δεύτερο μυθιστόρημα της Μόρισον Sula που προτάθηκε για το Βραβείο Αμερικανικού Βιβλίου (American Book Award). Ωστόσο, την πιο θερμή υποδοχή την επιφύλαξαν αναγνωστικό κοινό και κριτική το 1977 στο αριστουργηματικό μυθιστόρημα «Το τραγούδι του Σόλομον» (Song of Solomon, κυκλοφορεί σε νέα μετάφραση της Κατερίνας Σχινά το 2018 από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος).
Ωστόσο, μία ακόμη μεγαλύτερη διάκριση περίμενε την Τόνι Μόρισον, όταν κυκλοφόρησε το μυθιστόρημα «Αγαπημένη» (Beloved) για το οποίο απέσπασε το 1988 το βραβείο Πούλιτζερ (Pulitzer Award), στην κατηγορία της μυθοπλασίας.
Αξίζει να σημειωθεί πως όταν το εν λόγω βιβλίο δεν κέρδισε το Εθνικό Βραβείο Βιβλίου, 48 συγγραφείς υπέγραψαν επιστολή διαμαρτυρίας ενώ δέκα χρόνια μετά, η κυρίαρχος των media Όπρα Γουίνφρι έκανε την παραγωγή και πρωταγωνίστησε στην κινηματογραφική μεταφορά του Beloved.

 

***

 

Η ύψιστη διάκριση θα έρθει το 1993, μετά την έκδοση του μυθιστορήματός της Jazz (κυκλοφορεί σε νέα μετάφραση της Κατερίνας Σχινά από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος), οπότε της απονέμεται το Νόμπελ Λογοτεχνίας και γίνεται η πρώτη Αφροαμερικανίδα που κερδίζει τον τίτλο.

 

***

 

Την ίδια χρονιά οργανώνει στο πανεπιστήμιο Princeton, στο οποίο διδάσκει από το 1989, ένα εργαστήρι δημιουργικής γραφής γνωστό ως Princeton Atelier. Η μόνιμη συμβουλή που έδινε στους σπουδαστές της ήταν «Μη γράφετε για τη δική σας –μικρή– ζωή», θέλοντας να τους προειδοποιήσει για την παγίδα της αυτοαναφοράς.
Το 1986 η «ανήσυχη» Τόνι Μόρισον αποφασίζει να γράψει το πρώτο θεατρικό της έργο με τίτλο Dreaming Emmett και το 1994 τους στίχους για το τραγούδι Four Songs και το 1997 για το τραγούδι Sweet Talk. Το 1999 ασχολείται με την παιδική λογοτεχνία και γράφει μαζί με τον γιο της Σλέιντ επτά παιδικά βιβλία. Το 2006 γράφει το λιμπρέτο της όπερας Margaret Garner, μέσα από το οποίο ξετυλίγεται μια τραγική ιστορία δουλείας. Το έργο κάνει πρεμιέρα στην Όπερα της Νέας Υόρκης το 2007.

Παναγιώτης ΜήλαςΣτα 86 της η Τόνι Μόρισον έλεγε: «Μέσα μου ξέρω πως είμαι 23 γι’ αυτό δεν γράφω την αυτοβιογραφία μου»
Περισσότερα

Γιάννης Αγγούρης. Ένας ακούραστος εργάτης της «Ναυτεμπορικής» για 35 χρόνια…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

 

Οι εξελίξεις στην εφημερίδα «Ναυτεμπορική», σε μία από τις πιο ιστορικές εφημερίδες της χώρας, μου φέρνουν στο νου έναν από τους αξέχαστους και ακούραστους εργάτες της.

 

Τον Γιάννη Αγγούρη, ο οποίος την υπηρέτησε πάνω από 35 χρόνια.

 

Όπως ανακοίνωσε η Ένωση Συντακτών: «Τα χρέη της εφημερίδας οδηγούν σε ειδική διαχείριση και απαγόρευση εκποίησης, επιβάρυνσης ή διάθεσης οποιουδήποτε περιουσιακού στοιχείου της εφημερίδας και τη διενέργεια συμψηφισμών, μέχρις ότου συζητηθεί η αίτηση για να τεθεί η εφημερίδα υπό καθεστώς ειδικής διαχείρισης. Η υπόθεση θα συζητηθεί στις 24 Σεπτεμβρίου 2019».

 

***

 

Ο Γιάννης Αγγούρης «πέρασε στην απέναντι όχθη» πριν από 13 χρόνια και έτσι δεν θα μάθει ποια θα είναι η τύχη της εφημερίδας που τόσο αγάπησε. Αν ζούσε σίγουρα θα έδινε τη δική του μάχη. Με τον τρόπο του…

 

***

 

Ήταν 1η Αυγούστου του 2006, όταν μάθαμε τα δυσάρεστα…

Από εκεί και πέρα έπρεπε ψυχρά, επαγγελματικά και δίχως καθυστέρηση να προχωρήσουμε στην έκδοση του φύλλου της επόμενης ημέρας. Η σελίδα 53 θα ήταν αφιερωμένη στον κύριο Γιάννη.

Το κείμενο που ακολουθεί έχει τη δική μου υπογραφή. Το έγραψα τότε – ως αποχαιρετισμό – με πόνο καρδιάς…

 

***

 

«Ναυτεμπορική», Τετάρτη 2 Αυγούστου 2006. Σελίδα 53

 

 

 

Η σελίδα 53, της “Ν”, της Τετάρτης 2 Αυγούστου 2006.

 

«Πάντα έδινε ευκαιρίες στους νεώτερους, πάντα μοίραζε τη δουλειά, δεν ήταν συγκεντρωτικός… Πίστευε ότι με αυτό τον τρόπο το αποτέλεσμα θα είναι καλύτερο. Ετσι έκανε και τώρα. Έγραψε τον πρόλογο, έγραψε το κυρίως θέμα, διάλεξε τις φωτογραφίες για την εικονογράφηση του θέματος και τελευταία στιγμή σκέφτηκε να δώσει σε κάποιον άλλο να γράψει τον επίλογο.

Πώς να γράψεις όμως για το δάσκαλό σου;

Όλα έγιναν αναπάντεχα χτες το πρωί στο Ξυλόκαστρο. Εκεί έκανε τις καλοκαιρινές διακοπές του με την αγαπημένη του σύζυγο Φωτεινή. Εκεί έσβησε το άστρο του. Κοντά στον τόπο που γεννήθηκε (1930) και αγάπησε, το Σοποτό (Αροανία Καλαβρύτων).

Γιάννης Αγγούρης (1930 – 2006), μέλος της ΕΣΗΕΑ.

Η πορεία του στο χώρο του Τύπου άρχισε το 1957 στην ημερήσια εφημερίδα της Λάρισας «Θεσσαλικά Νέα», ακολούθησαν ο Ραδιοφωνικός Σταθμός της Λάρισας και τα «Λεσβιακά Νέα». Στη συνέχεια, από τον Οκτώβριο του 1964 μπήκε στην οικογένεια των εκδόσεων των Αδελφών Πάνου και Τζώρτζη Αθανασιάδη και στην «Ημέρα». Το 1966 άρχισε τη συνεργασία του με τη «Ναυτεμπορική», ενώ κατά διαστήματα συνεργάστηκε με την «Εσπερινή», τον «Ελληνικό Βορρά», τον Εθνικό Κήρυκα αλλά και το ραδιόφωνο της ΕΡΤ.

Στη «Ναυτεμπορική» πέρασε από όλες τις θέσεις. Έκανε ρεπορτάζ, εργάστηκε ως συντάκτης ύλης και τέλος αρχισυντάκτης της εφημερίδας μέχρι και το Σεπτέμβριο του 1993.

Από τότε δεν έκοψε τα δεσμά με τη «Ν». Αντίθετα ασχολήθηκε με τη συγγραφή δύο αφιερωμάτων: Το πρώτο για τα 70+1 χρόνια της «Ν» (το 1995) και το δεύτερο για τα 80χρονα της εφημερίδας (το 2004), ένα μοναδικό ιστορικό λεύκωμα για την πρώτη σε κυκλοφορία και παλαιότερη ελληνική οικονομική εφημερίδα.

Έδινε πάντα το “παρών” στην ετήσια γιορτή της «Ν» για την υποδοχή του νέου χρόνου και φρόντιζε με τις γλαφυρές περιγραφές του να μας μεταφέρει τις εμπειρίες του.

Ο Γιάννης Αγγούρης ήταν από εκείνους τους δημοσιογράφους – συναδέλφους που έπαιξαν σημαντικό ρόλο για μας τους νεώτερους στο να μας εμπνεύσουν την αγάπη για την ελληνική γλώσσα. Ήταν η εποχή κατά την οποία οι «μονομαχίες» γύρω από τις ρίζες των λέξεων και την ορθή γραφή τους ηλέκτριζαν τους πνιγηρούς από καπνούς τσιγάρων χώρους των συντακτών στις εφημερίδες. Τη γνώση του κατέγραψε στο τελευταίο του βιβλίο με τον τίτλο «Δημοσιογραφική πορεία – Στιγμιότυπα με χάρες και …λαχτάρες». Πρόκειται για ένα μάθημα δημοσιογραφίας. Ένα μάθημα ήθους…

 

 

Στα μέσα της δεκαετίας του ’70 στα γραφεία της “Ν” στην οδό Πειραιώς. Από αριστερά: Αντώνης Μαρμαρινός, Πάνος Αθανασιάδης, Γιάννης Αγγούρης και Τζώρτζης Αθανασιάδης.

 

Το μάθημα αυτό το ολοκληρώνει σήμερα στις 7 το απόγευμα. Μακριά από τα φώτα της πρωτεύουσας. Μακριά από το Κουκάκι, μακριά από τη Γλυφάδα. Επιστρέφει στην Αροανία Καλαβρύτων, στην πατρίδα του το Σοποτό. Εκεί θα τον αποχαιρετίσουμε όταν ο ήλιος θα αρχίσει να δύει. Εκεί θα του πούμε: Αντίο, κύριε Γιάννη…

 

Π. ΜΗΛ.

 

***

 

Προσφορά…

 

Θέλω, να επαινέσω ειλικρινά τον καλό φίλο και συνάδελφο Γιάννη Γ. Αγγούρη για το βιβλίο του «Σοποτό, πατρίδα μου», που είναι προσφορά πνευματική για την περιοχή του, αλλά και γενικότερα στα ελληνικά γράμματα, που έχουν ανάγκη από αυτή την πηγαία έκφραση και την ειλικρίνεια των αισθημάτων.

Παναγιώτης Μ. Σωτήρχος

 

***

 

Αιχμαλωτίζει…

 

Κάθε κείμενό του έχει τη σφραγίδα της γλωσσικής τελειότητας, με φραστική αρμονία απαράμιλλη, σε αρχιτεκτονική και διάταξη ιδεών ζηλευτή. Η αφήγησή του αιχμαλωτίζει. Το «Σοποτό» είναι έργο άγρυπνου μόχθου, ασίγαστου χρέους, όρθιας συνείδησης και πηγαίου ανθρωπιστικού πνεύματος.

Δ. Καλδίρης
Φιλόλογος, συγγραφέας

 

***

 

 

30 Σεπτεμβρίου 1993. Ένα αποχαιρετιστήριο ποτό…

 

 

Το παρακάτω δεν γράφτηκε τότε στη «Ν», είναι όμως γεγονός…

 

***

 

«Φέρε μου σε παρακαλώ έναν βαρύ γλυκό»…

 

Το γραφείο του αρχισυντάκτη Γιάννη Αγγούρη, ήταν μικρό, κομψό, νοικοκυρεμένο και με ένα τεράστιο συρόμενο παράθυρο που άνοιγε προς την πλευρά της αίθουσας των συντακτών. Ο κύριος Γιάννης φρόντιζε – τότε – να φτιάχνει μόνος τον καφέ του. Είχε εκεί όλα τα απαραίτητα. Κάποια μέρα ένας νέος συντάκτης άρχισε να δουλεύει στην εφημερίδα.

Ήταν ο Μαρίνος Μαλισιάνος που δούλευε στο μεταφραστικό. Όταν ο Μαρίνος εγκαταστάθηκε έκανε μια μικρή βόλτα στη μεγάλη αίθουσα των συντακτών. Έφθασε και έξω από το γραφείο του Γιάννη Αγγούρη ο οποίος εκείνη την ώρα έφτιαχνε τον καφέ του…

Λέει λοιπόν ο Μαρίνος:

– «Φέρτε μου σας παρακαλώ έναν βαρύ γλυκό. Είμαι μέσα στο μεταφραστικό»…

-«Μάλιστα κύριε»… απάντησε ο Αγγούρης…

Ύστερα από λίγο ο Αγγούρης πάει στο μεταφραστικό και σερβίρει τον βαρύ γλυκό στον Μαλισιάνο.

-«Σας ευχαριστώ πολύ κύριε»… λέει ο Μαρίνος.

-«Στην υγειά σας κύριε», απαντά ο Αγγούρης και προσθέτει:

-«Μόλις πιείτε τον καφέ σας κύριε Μαλισιάνο, φέρτε επιτέλους και τα χειρόγραφα γιατί με τούτα και με ‘κείνα έχουμε καθυστερήσει πολύ»…

***

Ο Μαρίνος, ακόμη τον φυσάει και δεν κρυώνει εκείνον τον βαρύ γλυκό που του έψησε ο αρχισυντάκτης του…

Παναγιώτης ΜήλαςΓιάννης Αγγούρης. Ένας ακούραστος εργάτης της «Ναυτεμπορικής» για 35 χρόνια…
Περισσότερα

Σύγκρουση στις «Νεφέλες» από το 1951 μέχρι το 2019. Ποιος θα νικήσει; Σίγουρα ο Αριστοφάνης…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

 

«Νομίζω ότι το πείραμα – διότι περί πειράματος επρόκειτο – της αναβιβάσεως αρχαίας κωμωδίας εις την κρατικήν σκηνήν (θα έλεγα εις την νεωτέραν ελληνική σκηνήν γενικώς), αφού έγινε, καλώς ή κακώς, πρέπει να είναι και το τελευταίον. Ας το πάρωμεν απόφασιν, οσονδήποτε και αν είναι η απόφασις οδυνηρά. Ο Αριστοφάνης δεν παίζεται – τουλάχιστον εις το άρτιον. Και δεν πρέπει να παίζεται. Όχι δια τας αθυροστομίας του μόνον (διότι και αυτά – ας μη υποκρινώμεθα τους ανεκτικούς – είναι λόγος σπουδαίος). Αλλά δι’ αυτήν την ουσίαν της κωμικής ύλης των έργων του».

 

Αυτά έγραφε ο Αιμίλιος Χουρμούζιος στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 13 Νοεμβρίου 1951.

 

 

3 Νοεμβρίου 1951: Στο κέντρο, με τη βέργα ο Χριστόφορος Νέζερ (Στρεψιάδης). Πίσω του, η Μιράντα Μυράτ (Κορυφαία Χορού Νεφελών) και ο Χορός των Νεφελών. (Από το Αρχείο του Εθνικού Θεάτρου).

 

Περίπου στο ίδιο επιθετικό μήκος κύματος ήταν όλες οι κριτικές που γράφτηκαν τότε. Ο Άγγελος Τερζάκης, ο Πέτρος Χάρης, ο Κώστας Οικονομίδης, η Αλεξάνδρα Λαλαούνη και πολλοί άλλοι δεν είδαν κάτι θετικό σε εκείνο το ανέβασμα που έγινε στις 3 Νοεμβρίου 1951 στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου.

 

Μάλιστα ο Δημήτρης Α. Χουμαδόπουλος έγραψε στις 10 Νοεμβρίου 1951, στην εφημερίδα «Ελευθερία», μια πολύ σκληρή και απαξιωτική κριτική για τη μουσική σύνθεση του Γιώργη Καζάσογλου.

 

Στην Α’ Τάξη του ΣΤ’ Γυμνασίου Αρρένων της Αθήνας (στο παράρτημα της οδού Φαλήρου, στο Κουκάκι) είχαμε καθηγητή μουσικής τον Γιώργη Καζάσογλου. Αρκετά χρόνια μετά την κριτική που είχε δεχθεί από τις στήλες των εφημερίδων, δεν το είχε ξεπεράσει και για να μας αποδείξει του λόγου το αληθές μας παρουσίαζε επί πολλά μαθήματα τη μουσική που είχε γράψει για τις «Νεφέλες». Ο Καζάσογλου είχε μαζί του πάντα ένα μικρό μουσικό όργανο – σαν βαλίτσα – που θύμιζε πιάνο και ακορντεόν. Εκεί έπαιζε αυτά τα κομμάτια αλλά ποτέ δεν θα ξεχάσω την πίκρα που είχε εισπράξει το 1951.

 

***

 

Μυθικές υπογραφές στήριξαν εκείνη την πρώτη παράσταση.

 

Διαβάστε τους βασικούς συντελεστές:

Μετάφραση: Κώστας Βάρναλης
Σκηνοθεσία: Σωκράτης Καραντινός
Σκηνογραφία: Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας
Ενδυματολόγος: Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας
Συνθέτης: Γιώργος Καζάσογλου
Χορογραφία: Ραλλού Μάνου
Μουσική διεύθυνση: Γεώργιος Λυκούδης
Προσωπεία: Ιωάννα Σπητέρη (πάνω σε σχέδια του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα).

 

***

 

Στους ηθοποιούς, επίσης μεγάλα ονόματα:

 

Χριστόφορος Νέζερ (Στρεψιάδης)
Δημήτρης Χατζημάρκος (Ξανθίας, υπηρέτης του Στρεψιάδη)
Ιορδάνης Μαρίνος (Φειδιππίδης)
Θόδωρος Ανδριακόπουλος (Α΄ Μαθητής του Σωκράτη)
Χρήστος Ευθυμίου (Σωκράτης)
Μιράντα Μυράτ (Κορυφαία Χορού Νεφελών)
Μιχάλης Καλογιάννης (Δίκαιος Λόγος)
Τάκης Γαλανός (Άδικος Λόγος)
Ιωάννης Αυλωνίτης (Πασίας)
Απόστολος Αβδής (Αμυνίας)
Νίκος Παπακωνσταντίνου (Β΄ Μαθητής του Σωκράτη)

 

Χορός Νεφελών

 

Μαργαρίτα Αμπατζή, Γιάννα Βασσάλου, Μάρμω Γεωργαλά, Βέρα Δεληγιάννη, Βεατρίκη Δεληγιάννη, Μ. Δουλή, Λούλα Ιωαννίδου, Λένα Κοκκορη, Στ. Κόκκοτα, Αιμιλία Κούση, Ίλντα Κοφίνο, Όλγα Μάμου, Ρέα Μιχαλοπούλου, Μιράντα Οικονομίδου, Μαρία Σβολοπούλου, Τατιάνα Τσαχουρίδου.

 

 

***

 

 

3 Νοεμβρίου 1951: Χρήστος Ευθυμίου (Σωκράτης), Χριστόφορος Νέζερ (Στρεψιάδης). Μιράντα Μυράτ (Κορυφαία Χορού Νεφελών) και ο Χορός των Νεφελών. (Από το Αρχείο του Εθνικού Θεάτρου).

 

 

 

Πιστεύω ότι αξίζει η αναφορά όλων των ονομάτων που προηγήθηκαν. Αυτοί αγωνίστηκαν, αυτοί δέχτηκαν τη σκληρή κριτική, αυτοί άντεξαν, αυτοί συνέχισαν με το κεφάλι ψηλά… Χωρίς αυτούς ίσως δεν θα είχαμε σήμερα τη χαρά να δούμε τη νέα σκηνοθετική δουλειά του Δημήτρη Καραντζά, στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου.

 

 

***

 

Η αριστοτεχνική κωμωδία του Αριστοφάνη παρουσιάστηκε στα Μεγάλα Διονύσια το 423 π.Χ. και διακωμωδεί τη διδασκαλία του Σωκράτη και τις ιδέες των σοφιστών της εποχής.

Ο ηλικιωμένος, απαίδευτος Αθηναίος Στρεψιάδης, καταχρεωμένος από τις σπατάλες και τις ασωτίες του καλοαναθρεμμένου γιου του, Φειδιππίδη, προσπαθεί να τον πείσει να φοιτήσει στο φροντιστήριο του Σωκράτη, όπου θα μάθει τη διαφορά μεταξύ δίκαιου και άδικου λόγου και θα μπορεί να υπερασπίζεται καλύτερα τον εαυτό του στο δικαστήριο απέναντι στους δανειστές του.

Όταν ο Φειδιππίδης αρνείται, ο Στρεψιάδης αποφασίζει να σπουδάσει ο ίδιος, παρά την ηλικία του. Στο φροντιστήριο, έρχεται σε επαφή με τον κόσμο των ιδεών και πολύ γρήγορα εντυπωσιάζεται και ζητά να γνωρίσει τον δάσκαλο.

Ο Σωκράτης παρουσιάζεται αυτοπροσώπως και ξεκινά η τελετή μύησης του γηραιού σπουδαστή. Ωστόσο, ο Στρεψιάδης αποδεικνύεται ανεπίδεκτος μαθήσεως. Εντέλει, ο Φειδιππίδης υποκύπτει στις απειλές του πατέρα του και έρχεται με το ζόρι στο διδασκαλείο για να σπουδάσει.

Πατέρας και γιος παρακολουθούν τη σύγκρουση μεταξύ Δίκαιου και Άδικου Λόγου, με τον καθένα να υποστηρίζει ότι μπορεί να προσφέρει την καλύτερη εκπαίδευση στον Φειδιππίδη.

Ο Άδικος Λόγος αναδεικνύεται νικητής.

Ο Στρεψιάδης επιστρέφει αργότερα για να παραλάβει τον γιο του, ο οποίος έχει πλέον μεταμορφωθεί σε έναν υποδειγματικό διανοούμενο. Ο Στρεψιάδης διοργανώνει μια γιορτή στο σπίτι του για να πανηγυρίσει τη μεταμόρφωση του γιου του, ενώ διώχνει δύο δανειστές που παρουσιάζονται στη γιορτή ζητώντας από τον Φειδιππίδη να παρουσιαστεί στο δικαστήριο.

Όταν ο Φειδιππίδης απειλεί να ξυλοφορτώσει τον πατέρα του στο πλαίσιο μιας αντιδικίας, καταφεύγοντας μάλιστα στα επιχειρήματα που έχει διδαχθεί, ο Στρεψιάδης, όλος θυμό, αποφασίζει να καταστρέψει το φροντιστήριο.

 

***

 

Με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους

 

***

 

 

 

 

«Νεφέλες»
Του Αριστοφάνη

Μετάφραση: Γιάννης Αστερής
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καραντζάς
Συνεργάτης στη δραματουργία: Θεοδώρα Καπράλου
Σκηνικά: Κλειώ Μπομπότη
Κοστούμια: Ιωάννα Τσάμη
Κίνηση: Τάσος Καραχάλιος
Μουσική: Ανρί Κεργκομάρ
Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου
Βοηθός σκηνοθέτη: Γκέλυ Καλαμπάκα

 

Παίζουν

 

Γιώργος Γάλλος (Στρεψιάδης)
Νίκος Καραθάνος (Σωκράτης)
Αινείας Τσαμάτης (Φειδιππίδης)
Καρυοφυλλιά Καραμπέτη (Δίκαιος Λόγος)
Θεοδώρα Τζήμου (Άδικος Λόγος)
Χρήστος Λούλης (Ποιητής)
Γιάννης Κλίνης (Δανειστής)
Πάνος Παπαδόπουλος (Μαθητής Α’)
Παναγιώτης Εξαρχέας (Μαθητής Β’)

 

Κορυφαίες

 

Αλεξάνδρα Αϊδίνη, Ευδοξία Ανδρουλιδάκη, Έμιλυ Κολιανδρή, Ελίνα Ρίζου

 

Χορός (με αλφαβητική σειρά)

 

Αλεξάνδρα Αϊδίνη, Ευδοξία Ανδρουλιδάκη, Παναγιώτης Εξαρχέας, Νίκος Καραθάνος, Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Γιάννης Κλίνης, Εμιλυ Κολιανδρή, Χρήστος Λούλης, Πάνος Παπαδόπουλος, Θεοδώρα Τζήμου

 

*

 

Παραγωγή: Θεατρικές Επιχειρήσεις Τάγαρη

 

***

 

ΕΔΩ ΔΥΟ ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΙΣ «ΝΕΦΕΛΕΣ»

 

***

 

 

Η ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

 

Οι «Νεφέλες» του Δημήτρη Καραντζά, άρχισαν το ταξίδι τους στην Ελλάδα από τον Βόλο. Συνέχισαν στη Θεσσαλονίκη, στην Καβάλα, στο Δίον, στα Χανιά, στο Ηράκλειο, στο Ρέθυμνο, στην Πάτρα και στην Αρχαία Ολυμπία.

 

Η περιοδεία βρίσκεται στα μισά της και το δεύτερο ξεκίνημα έχει αφετηρία το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου.

 

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

 

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 2: Επίδαυρος
ΣΑΒΒΑΣΤΟ 3: Επίδαυρος
ΤΕΤΑΡΤΗ 28: Πειραιάς, ΒΕΑΚΕΙΟ ΘΕΑΤΡΟ

 

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

 

ΤΕΤΑΡΤΗ 4: Βριλήσσια ΘΕΑΤΡΟ ΑΛΙΚΗ ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ
ΠΕΜΠΤΗ 5: Παπάγου ΚΗΠΟΘΕΑΤΡΟ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6: Ηρώδειο
ΣΑΒΒΑΤΟ 7: Πετρούπολη ΘΕΑΤΡΟ ΠΕΤΡΑΣ
ΚΥΡΙΑΚΗ 8: Ηλιούπολη ΔΗΜ. ΘΕΑΤΡΟ ΑΛΣΟΥΣ Δ. ΚΙΝΤΗΣ
ΤΡΙΤΗ 10: Βύρωνας ΘΕΑΤΡΟ ΒΡΑΧΩΝ

 

***

 

ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ

 

-Για τις παραστάσεις της Επιδαύρου: Διακεκριμένη ζώνη: 70 ευρώ, Ζώνη Α: 45 ευρώ, Ζώνη Β: 25 ευρώ, Άνω διάζωμα: 12 ευρώ.

 

-Για τις υπόλοιπες παραστάσεις: Κανονικό 20 ευρώ, Μειωμένο 15 ευρώ (άνεργοι, πολύτεκνοι, φοιτητικά, ΑμεΕΑ και παιδικό).

 

***

 

ΤΟ ΕΙΣΙΤΗΡΙΟ ΣΑΣ ΕΔΩ ΜΕ ΕΝΑ «ΚΛΙΚ»

Παναγιώτης ΜήλαςΣύγκρουση στις «Νεφέλες» από το 1951 μέχρι το 2019. Ποιος θα νικήσει; Σίγουρα ο Αριστοφάνης…
Περισσότερα

Μίκης Θεοδωράκης: Ἑνωμένοι κάτω ἀπό τά κοινά λάβαρα πού γράφουν: Ἐλευθερία-Δημοκρατία-Ἑλλάδα!

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ο Μίκης Θεοδωράκης, γιος του Γιώργη Θεοδωράκη και της Ασπασίας Πουλάκη, γεννήθηκε στη Χίο στις 29 Ιουλίου 1925.

 

Η καταγωγή του πατέρα του ήταν από τον Γαλατά στα Χανιά της Κρήτης και της μητέρας του από το Τσεσμέ της Μικράς Ασίας. Οι γονείς του συναντήθηκαν στη Μικρά Ασία, λίγο πριν από την καταστροφή. Το ζεύγος Θεοδωράκη απέκτησε δύο παιδιά, το Μιχάλη και τον μικρότερό του Γιάννη.

 

 

***

 

Με αφορμή την επέτειο της γέννησής του δημοσιεύουμε εδώ στο catisart.gr μια δήλωσή του που έκανε μόλις δύο ημέρες μετά την επιβολή της Δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967.

 

 

***

 

 

 

Δήλωση του Μίκη Θεοδωράκη, πρώην βουλευτού.

 

Πρός τή διεθνῆ κοινή γνώμη, τόν ξένο Τύπο καί τίς ξένες πρεσβεῖες

 

Ἀθήνα, 23.4.1967.

 

Ὁ βασιλιάς, συνωμότες ἀξιωματικοί καί ἐπίορκοι δικαστικοί,σέ συνεργασία μέ τούς Ἀμερικανούς ἰμπεριαλιστές, κατέλυσαν τή δημοκρατία στήν Ἑλλάδα. Ἡ προδοτική αὐτή ἐνέργεια εἶναι ἀποτέλεσμα πανικοῦ καί θά ὁδηγήσει ἀναπόφευκτα, καί σύντομα, στήν ὁριστική ἐκκαθάριση τῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς κρίσης, μέ τό ξερίζωμα τοῦ θρόνου καί ὅλων τῶν προστατῶν καί παραφυάδων του ἀπό τή χώρα μας. Μέ τήν πράξη τους αὐτή, τά θλιβερά ὄργανα τῶν ξένων ἔθεσαν τόν ἑαυτό τους ἐκτός τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους.

Ὁ ἑλληνικός λαός τούς ἔχει καταδικάσει. Τό τέλος τους, πού δέν θ’ ἀργήσει, θά εἶναι τό τέλος πού ἐπιφυλάσσουν οἱ ἐλεύθεροι λαοί στούς τυράννους των. Ἡ χώρα μας στρατοκρατεῖται. Σέ δεκάδες χιλιάδες ἔχουν φτάσει οἱ συλλήψεις.
Ἑκατοντάδες χιλιάδες εἶναι οἱ καταζητούμενοι. Κανείς δέν γνωρίζει τόν ἀκριβῆ ἀριθμό τῶν θυμάτων. Οἱ κρατούμενοι, πού ἀνάμεσά τους βρίσκονται ἡγετικοί παράγοντες τῆς Ἀριστερᾶς, τῆς Ἕνωσης Κέντρου, ἀκόμα καί τῆς Δεξιᾶς, βασανίζονται ἀπάνθρωπα. Οἱ δήμιοι τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ λαοῦ μας ἑτοιμάζουν καινούργια στρατόπεδα θανάτου καί ἔκτακτα στρατοδικεῖα.

Ὁ φασισμός ξαναχτύπησε, ὕστερα ἀπό τριάντα χρόνια, τήν Εὐρώπη. Χτύπησε τό λίκνο τοῦ πολιτισμοῦ, τήν καρδιά τῆς δημοκρατίας. Χτύπησε τή φωτεινή καί περήφανη ἀκρόπολη τοῦ ἀνθρωπισμοῦ. Κάνουμε ἔκκληση σέ ὅλους τούς δημοκράτες τοῦ κόσμου, καί ἰδιαίτερα τῆς Εὐρώπης, νά σταθοῦν ἀποφασιστικά στό πλευρό τοῦ μαχόμενου ἑλληνικοῦ λαοῦ.

Ὡστόσο, ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες πατριῶτες ὀργανώνουμε τήν πατριωτική δημοκρατική ἀντίσταση μέ αἰσιοδοξία καί πίστη στίς ἀκατάβλητες δυνάμεις τοῦ λαοῦ μας. Μεγάλη καί ἔνδοξη εἶναι ἡ ἱστορία τῆς χώρας μας. Ἀναμετρηθήκαμε δεκάδες φορές μέ σιδερόφρακτους ἐχθρούς καί νικήσαμε. Γνωρίζουμε ὅτι ἡ καινούργια ἱστορική μάχη θά εἶναι τόσο δύσκολη καί σκληρή ὅσο ἀποφασιστική καί ὡραία. Γιατί θά μᾶς ὁδηγήσει σέ περίλαμπρη νίκη. Στήν ἐλευθερία, στήν ἀβασίλευτη, πραγματική δημοκρατία, στήν ἐθνική ἀνεξαρτησία, στήν πατριωτική ἑνότητα τοῦ λαοῦ μας καί στήν ἐθνική ἀναγέννηση.

Οἱ Ἕλληνες ἐργάτες, ἀγρότες, ὑπάλληλοι, ἐπιστήμονες, βιοτέχνες, διανοούμενοι, οἱ πατριῶτες Ἕλληνες ἀξιωματικοί, φαντάροι, ναῦτες, ἀεροπόροι, χωροφύλακες, ἀστυνομικοί, ἡ περήφανη ἑλληνική νεολαία, ἄνδρες καί γυναῖκες, νέοι καί γέροι, ὅλοι οἱ Ἕλληνες πατριῶτες σηκώνονται, σάν ἕνας ἄνθρωπος, μπροστά στούς καταλυτές τῶν ἐλευθεριῶν καί παραμερίζουν τίς πολιτικές διαφορές.

 

 

 

Ἑνώνονται κάτω ἀπό τά κοινά λάβαρα πού γράφουν: Ἐλευθερία-Δημοκρατία-Ἑλλάδα! Ἑνώνονται μαχητικά μέσα σέ ἕνα Ἐθνικό Πατριωτικό Ἀντιδικτατορικό Μέτωπο. Γιά μᾶς δέν ὑπάρχει τώρα παρά ἕνα κοινό ἰδανικό, ἕνας σκοπός: πῶς θά βγάλουμε τήν Ἑλλάδα ἀπό τήν ντροπή τῆς τυραννίας. Μέ κάθε θυσία!

 

Τίς καρδιές μας φλογίζει τό πύρινο μίσος γιά τούς τυράννους. Οἱ καταλυτές τοῦ Συντάγματος, οἱ βιαστές τῆς δημοκρατίας, οἱ ἐχθροί τῆς ἐλευθερίας, οἱ προδότες τοῦ ἔθνους, πού πίστεψαν ὅτι θά γονατίσουν μέ τή βία τόν ἀδούλωτο λαό μας, ἄς εἶναι βέβαιοι πώς σέ λίγο θά τρέμουν μπροστά στήν ὀργή τοῦ γίγαντα ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καί τότε δέν θά βρεθεῖ γωνιά τῆς ἑλληνικῆς γῆς γιά νά τούς κρύψει. Στή χώρα πού γεννήθηκε ἡ δημοκρατία, πεθαίνουν οἱ τύραννοι!

 

Κάτω ἡ βασιλοφασιστική δικτατορία!

Ἔξω ἡ ξένη ἀκρίδα!
Κάτω ὁ μπόγιας Κόλλιας!
Ζήτω ἡ δημοκρατία!
Ζήτω ὁ ἑλληνικός λαός!

Παναγιώτης ΜήλαςΜίκης Θεοδωράκης: Ἑνωμένοι κάτω ἀπό τά κοινά λάβαρα πού γράφουν: Ἐλευθερία-Δημοκρατία-Ἑλλάδα!
Περισσότερα

Χριστόφορος Λιοντάκης. «Ο μεγάλος δρόμος» του ποιητή έφθασε στο «τέρμα της πλάνης»…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

 

Στην αυλή της μονοκατοικίας της οδού Θέωνος, στον Νέο Κόσμο, χαιρόμασταν ακούγοντας τον Χριστόφορο Λιοντάκη να μας διαβάζει τα πρώτα του ποιήματα.

Η Σοφία και ο Άγγελος, ο Μπάμπης, ο Λάκης και ο Νίκος «μεταφερόμαστε» στους τόπους που «έχτιζε» ο Χριστόφορος «με το φως» της ήσυχης γειτονιάς, μέσα στα χειρόγραφά του, ανάμεσα στις μυρωδιές από την κουζίνα της κυρίας Ειρήνης και τα αρώματα από τη μαντζουράνα και τα γιασεμιά της μικρής αυλής του κυρίου Γιάννη που ήταν το οχυρό μας εκείνα τα ανέμελα χρόνια.

«Το τέλος του τοπίου» από το αγαπημένο του Ηράκλειο πέρασε και η εποχή της ανόδου, της καταξίωσης και της επιβράβευσης του ποιητή δεν άργησε. Από τους ροδώνες με τους χωροφύλακες και τους χωμάτινους δρόμους, έφθασε σε δρόμους ανοιχτούς και πολύβουους.

Έφθασε και στον μεγάλο του δρόμο που από την αρχή αυτής της χρονιάς τον ταλαιπώρησε. Τον κούρασε και τελικά τον νίκησε το ξημέρωμα της Παρασκευής 26 Ιουλίου 2019.

Σαν σήμερα κάναμε πάντα όλοι μαζί τη βόλτα στο πανηγύρι του Αγίου Παντελεήμονα, στην παραπόταμο τότε, στην οδό Καλλιρρόης.

Φέτος θα πάμε μόνοι για να ανάψουμε ένα κερί στη μνήμη του Χριστόφορου που θα τον αποχαιρετήσουμε τη Δευτέρα 29 Ιουλίου στις 4.30 μ.μ. στο Νεκροταφείο Χαλανδρίου.

 

***

 

Ο Χριστόφορος Λιοντάκης γεννήθηκε το 1945 στο Ηράκλειο Κρήτης. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και παρακολούθησε μαθήματα φιλοσοφίας δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης, στο Παρίσι.

Ανήκει στην αποκαλούμενη Γενιά του ’70, μαζί με άλλους συγγραφείς που άρχισαν να δημοσιεύουν τα έργα τους κατά τη δεκαετία του 1970, και κυρίως προς το τέλος της στρατιωτικής δικτατορίας και τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης.

Το 1973 κυκλοφόρησε η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «Το τέλος του τοπίου». Η συλλογή του «Με το φως», 1999, τιμήθηκε ταυτόχρονα με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης και με το Βραβείο Ποίησης του περιοδικού «Διαβάζω», το 2000.
Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά και αγγλικά και έχουν δημοσιευτεί στο περιοδικό «Harvard Review».

Ο Θάνος Μικρούτσικος έχει μελοποιήσει ποιήματά του που έχουν κυκλοφορήσει σε CD με τίτλο «Ποίηση με μουσική: Κωνσταντίνος Καβάφης-Χριστόφορος Λιοντάκης».

Το ποίημα που ακολουθεί είναι από αυτόν τον δίσκο.

 

***

 

Το Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας ονόμασε τον Χριστόφορο Λιοντάκη Ιππότη της Τάξεως Γραμμάτων και Τεχνών και ο Δήμος Ηρακλείου του απένειμε το «Βραβείο Νίκου Καζαντζάκη». Το 2012 τιμήθηκε με το βραβείο Ποίησης του Ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών, για το σύνολο του έργου του.

Νʼ αλλάξει αίμα

 

Ν’ αλλάξει αίμα
Νʼ αλλάξει σάρκα
Ιδού τι θέλει

Νʼ αλλάξει αίμα
Νʼ αλλάξει σάρκα
Ιδού τι θέλει

Νʼ απαλλαγεί από κείνο
Το κρυφό φανερό
Που όλα τα διχάζει

Νʼ απαλλαγεί από κείνο
Το κρυφό φανερό
Που όλα τα διχάζει

Ίδιες κινήσεις
Ίδιες αντιδράσεις
Ίδιες κηλίδες
Ίδια σχήματα

Ξέρει τι αρρώστιες τον περιμένουν
Ξέρει τη μνήμη των κυττάρων
Ξέρει τα χρωματοσώματα

Είναι το πεπρωμένο του

Νʼ αλλάξει αίμα
Νʼ αλλάξει σάρκα
Ιδού τι θέλει

Νʼ αλλάξει αίμα
Νʼ αλλάξει σάρκα
Ιδού τι θέλει

 

***

 

Μερικά από τα έργα του Χριστόφορου Λιοντάκη: Ο ροδώνας με τους χωροφύλακες, Εκδόσεις Καστανιώτη (1991), Νυχτερινό γυμναστήριο, Εκδόσεις Καστανιώτη (1993), Ο μινώταυρος μετακομίζει, Εκδόσεις Καστανιώτη (1996), Υπόγειο γκαράζ, Κέδρος (1999), Με το φως, Εκδόσεις Καστανιώτη (2000), Αθηναϊκό μειδίαμα, Εκδόσεις Γαβριηλίδης (2009), Στο τέρμα της πλάνης, Εκδόσεις Καστανιώτη (2010), Εικόνες που επιμένουν, Εκδόσεις Γαβριηλίδης (2012) και Ποιήματα 1982-2010, Εκδόσεις Γαβριηλίδης (2015).

 

***

 

 

***

 

Το 2017 κυκλοφόρησε το τελευταίο του βιβλίο με τον τίτλο «Ο μεγάλος δρόμος», από τις Εκδόσεις Γαβριηλίδης. Πρόκειται για μια συγκινητική καταγραφή των παιδικών του χρόνων όπως τα έζησε εκεί που γεννήθηκε, στο χωριό Ίνι, στην ανατολική Μεσσαρά στην Κρήτη από το 1945 ως το 1956, δηλαδή τα μεταπολεμικά χρόνια.

Στο βιβλίο αυτό ο Λιοντάκης καταγράφει τα προσωπικά του βιώματα με λιτό και επιγραμματικό τρόπο ζωντανεύοντας τις παιδικές μνήμες με τρόπο μοναδικό…

«Ο μεγάλος δρόμος» μας οδηγεί σε μια φύση γεμάτη από τα αρχαιολογικά ερείπια της αρχαίας πόλης των Αρκάδων, όπου ο ποιητής κυκλοφορεί ανάμεσα σε πρόσωπα αγαπημένα.

Σε πρόσωπα που δεν θα τον ξεχάσουν ποτέ…

Παναγιώτης ΜήλαςΧριστόφορος Λιοντάκης. «Ο μεγάλος δρόμος» του ποιητή έφθασε στο «τέρμα της πλάνης»…
Περισσότερα

Νίκος Μήλας. «Έφυγε» στα 91 του ο πρωταθλητής Ευρώπης του 1968 με την ΑΕΚ…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει εκείνη τη νύχτα της 4ης Απριλίου του 1968 όταν 80.000 θεατές μέσα στο Παναθηναϊκό Στάδιο της Αθήνας, κι άλλοι τόσο απ’ έξω πανηγύρισαν την κατάκτηση του Κυπέλλου Κυπελλούχων Ευρώπης στο μπάσκετ από την ΑΕΚ.

Η «Ένωση» με «αρχιτέκτονα» τον Νίκο Μήλα νίκησε στο Καλλιμάρμαρο τη Σλάβια Πράγας με 89 – 82 και ανέβηκε στην κορυφή της Ευρώπης.

 

 

Ο Νίκος Μήλας σε  ένα τάιμ – άουτ, με τον Γιώργο Αμερικάνο, τον Χρήστο Ζούπα, τον Αίαντα Λαρεντζάκη και τον Στέλιο Βασιλειάδη (δεξιά).

 

 

Αναζητώντας φωτογραφίες από τους πανηγυρισμούς των πρωταθλητών δεν βρήκα καμία με τον προπονητή.
Δικαίως λοιπόν στην επίσημη ιστοσελίδα της ΑΕΚ δύο δημοσιογράφοι κάνουν την ερώτηση:

 

-Κύριε Μήλα, θα ρωτήσουμε ευθέως. Νιώθετε αδικημένος σε ό,τι αφορά στην προβολή σε σχέση με τους αθλητές της ιστορικής 4ης Απριλίου 1968;

 

*«Όχι, δεν αισθάνομαι καθόλου αδικημένος. Θα σας πω κάτι. Τις μεγάλες ομάδες δεν τις κάνουν οι προπονητές, τις κάνουν οι παίκτες. Συνεπώς, οι παίκτες έχουν τον πρώτο λόγο. Αν έχεις καλούς παίκτες, τότε έχεις και καλή ομάδα. Κακά τα ψέματα. Αν για παράδειγμα εκείνη την εποχή ήμουν προπονητής στον Πανιώνιο δεν θα μπορούσα να χτυπήσω τον τίτλο, γιατί έλειπαν οι καλοί παίκτες. Φυσικά, «επικεφαλής» ήταν ο αείμνηστος Γιώργος Αμερικάνος».

 

***

 

Ο Παναθηναϊκός, πρωταθλητής Ελλάδος στο μπάσκετ το 1954. Στη φωτογραφία, ο Φαίδων Ματθαίου (στο κέντρο) και δεξιά του με το δεμένο γόνατο, ο Νίκος Μήλας.

 

 

Ο Νίκος Μήλας, από το 1945 με το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, φόρεσε την πράσινη φανέλα. Ήταν βασικό μέλος της εξαιρετικής ομάδας του Παναθηναϊκού με συμπαίκτες τον Γιάννη Λάμπρου, το Μίσα Πανταζόπουλο, τον Αλέκο Καράλη, τον Παναγιώτη Κουκόπουλο, τον Στέλιο Αρβανίτη και τον Φαίδωνα Ματθαίου. Κατέκτησε 3 πρωταθλήματα Ελλάδας (1950, 1951, 1954).

 

Ήταν 8 φορές διεθνής. Συμμετείχε στο Ευρωμπάσκετ του 1949, όπου και κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο και στο Ευρωμπάσκετ του 1951, στους Μεσογειακούς του 1951 και στους Ολυμπιακούς Αγώνες το 1952.

 

Ολοκλήρωσε την καριέρα του το 1960. Αμέσως τον κέρδισε η προπονητική, αρχικά στον Παναθηναϊκό και στη συνέχεια στην ΑΕΚ όπου η ιστορία του κρατούσε το πιο σημαντικό δώρο…

 

Ως προπονητής κατέκτησε το πρωτάθλημα Ελλάδος με τον Παναθηναϊκό. Με την ΑΕΚ κατέκτησε 2 πρωταθλήματα Ελλάδας, το 1968 και το 1970.

 

Και φυσικά το 1968 το Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης.

 

 

***

 

Τον Νίκο Μήλα μπορούμε να τον δούμε στην ταινία «1968» του Τάσου Μπουλμέτη, η οποία είναι αφιερωμένη στη μεγάλη επιτυχία της ΑΕΚ.

 

***

 

Ο Ευρωκυπελλούχος τεχνικός «έφυγε» πλήρης ημερών, με βαριά και πλούσια παρακαταθήκη στην αθλητική κονίστρα να τον συνοδεύει. Στη βασική φωτογραφία ο Νίκος Μήλας με τον Χρήστο Ζούπα (αριστερά), τον Γιώργο Τρόντζο (στο κέντρο) και τον Γιώργο Αμερικάνο (δεξιά).

 

***

 

 

 

Η οικογένεια της ΑΕΚ και το ελληνικό μπάσκετ «κατευοδώνουν» την Τετάρτη, 24 Ιουλίου 2019, το μεσημέρι στις 3, τον «αρχιτέκτονα» του «έπους» του 1968, Νίκο Μήλα, στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών.

Παναγιώτης ΜήλαςΝίκος Μήλας. «Έφυγε» στα 91 του ο πρωταθλητής Ευρώπης του 1968 με την ΑΕΚ…
Περισσότερα