Του Μιχάλη Ψύλου
[email protected]
Νικητής αλλά και ηττημένος: Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου εμφανίζεται ως θριαμβευτής των εκλογών καθώς το κόμμα του, Λικούντ αναδεικνύεται πρώτο, αλλά με απώλειες – από τις 32 έδρες που κέρδισε το 2022, χάνει τουλάχιστον πέντε!
Ο Νετανιάχου είδε όμως ταυτόχρονα τους ψηφοφόρους να τιμωρούν πολύ περισσότερο τους ακροδεξιούς θρησκευτικούς εταίρους του, που καταποντίστηκαν.
Το γεγονός αυτό καθιστά αδύνατο για το μπλοκ του Νετανιάχου να φτάσει τις 61 έδρες στην Κνέσετ για να σχηματίσει κυβέρνηση.
Το μπλοκ της αντιπολίτευσης με επικεφαλής τον Γκάντι Άιζενκοτ, συγκεντρώνει τελικά λιγότερες από 50 έδρες, παρά το γεγονός ότι είχε το προβάδισμα στα exit polls.
Το κόμμα Γιασάρ του Αϊζενκοτ αναδείχθηκε δεύτερο, αλλά εντός του μπλοκ κατά του Νετανιάχου, οι Δημοκρατικοί, ένας αριστερός συνασπισμός που συνδυάζει το παραδοσιακό Εργατικό Κόμμα με το ειρηνιστικό κόμμα Meretz, πέτυχαν ένα ισχυρό αποτέλεσμα: 10 έδρες.
Τα αραβικά κόμματα
Ακούγεται περίεργο αλλά οι μεγάλοι νικητές των εκλογών στο Ισραήλ είναι τα αραβικά κόμματα: η Κοινή Λίστα, ένας τρικομματικός συνασπισμός, και το μετριοπαθές ισλαμιστικό Ra’am κερδίζουν περίπου 19 έδρες, σχεδόν διπλάσιες από αυτές στο απερχόμενο κοινοβούλιο.
Τα δύο αραβικά κόμματα, με ποσοστό συμμετοχής 77,7% των Αράβων Ισραηλινών-το υψηλότερο από το 2001 – κρατούν το κλειδί για την επόμενη κυβέρνηση, με 19 έδρες.
Αυτό οφείλεται σε μια άνευ προηγουμένου κινητοποίηση των ψηφοφόρων τους, οι οποίοι αισθάνονται ότι υφίστανται διακρίσεις και αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας στο Ισραήλ, ειδικά μετά τις επιθέσεις της Χαμάς το 2023.
Αυτά τα κόμματα εκπροσωπούν κυρίως Παλαιστίνιους με ισραηλινή υπηκοότητα, δηλαδή περίπου το ένα πέμπτο του πληθυσμού, αλλά λαμβάνουν επίσης ψήφους από Εβραίους ψηφοφόρους, οι οποίοι τους θεωρούν ως την πραγματική αντιπολίτευση στο Ισραήλ, αυτή τη στιγμή. Αν θέλει την πρωθυπουργία, ο Άιζενκοτ θα πρέπει να σχηματίσει συνασπισμό με τα αραβικά κόμματα, παρά το γεγονός ότι δήλωσε κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας ότι δεν ήταν πρόθυμος να διαπραγματευτεί μαζί τους.
Το τίμημα
Σε κάθε περίπτωση, η μεγάλη εικόνα είναι ότι ο Νετανιάχου, μετά από 19 χρόνια στην εξουσία σε τρεις διαφορετικές περιόδους από τη δεκαετία του 1990, πλήρωσε το τίμημα στις κάλπες για μια θητεία που σημαδεύτηκε από τις τρομοκρατικές, επιθέσεις της Χαμάς, πολέμους σε διάφορα μέτωπα και διόγκωση των εσωτερικών προβλημάτων: από την αύξηση του κόστους ζωής ως την άρνηση να εκτελέσουν υποχρεωτική στρατιωτική θητεία οι υπερορθόδοξοι. Σε μια εποχή που υπάρχει έλλειψη στρατιωτών και πλεόνασμα ζωνών συγκρούσεων για το Ισραήλ.
Η άρνηση του πρωθυπουργού Νετανιάχου να δημιουργήσει ανεξάρτητη εξεταστική επιτροπή για τις σοβαρές αποτυχίες στον τομέα της ασφάλειας που σημειώθηκαν στις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, επηρέασε επίσης σε μεγάλο βαθμό την απόφαση των Ισραηλινών ψηφοφόρων. Η συνεχής προσπάθειά του Νετανιάχου να αποφύγει τη δικαιοσύνη, η οποία επιδιώκει να τον οδηγήσει σε δίκη για διαφθορά, ήταν ένα άλλο ζήτημα που εξόργισε ίσως περισσότερο, τους ψηφοφόρους.
Εάν τα τελικά, επίσημα αποτελέσματα επιβεβαιώσουν αυτές τις προβλέψεις, το Ισραήλ αντιμετωπίζει εβδομάδες διαπραγματεύσεων στις οποίες τα αραβικά κόμματα θα διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο.
Ο Πρόεδρος Γιτζάκ Χέρτζογκ θα αναθέσει κατά πάσα πιθανότητα στον Νετανιάχου την προσπάθεια σχηματισμού κυβέρνησης. Θα έχει στη διάθεσή του 28 ημέρες για να διαπραγματευτεί, με πιθανή παράταση 14 ημερών. Εάν δεν εξασφαλίσει την απαραίτητη πλειοψηφία, ο πρόεδρος του Ισραήλ μπορεί να επιλέξει έναν άλλο υποψήφιο και, τελικά, έναν τρίτο. Εάν όλες αυτές οι προσπάθειες αποδειχθούν άκαρπες, θα διεξαχθούν νέες εκλογές.
Πηγή: Ναυτεμπορική και REUTERS/Ronen Zvulun
***
(*) Ο Μιχάλης Ψύλος είναι δημοσιογράφος, μέλος της ΕΣΗΕΑ και Διευθυντής του ειδησεογραφικού site της εφημερίδας «Ναυτεμπορική».
***
*Τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν τον συντάκτη τους, χωρίς να συμπίπτουν κατ’ ανάγκη με την άποψη του Catisart.gr
