Του Μιχάλη Ψύλου
[email protected]
Οι επίσημες διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη έχουν βαλτώσει: η σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ-Ιράν κινδυνεύει να ξαναρχίσει.
Ακόμη και πριν τις εκλογές, που θα διεξαχθούν στις 27 Οκτωβρίου στο Ισραήλ και στις 3 Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, λένε στη «Ναυτεμπορική», βετεράνοι διπλωμάτες που παρακολουθούν εδώ και χρόνια από πολύ κοντά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
«Ο πρόεδρος Τραμπ, αλλά και ο ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου αντιμετωπίζουν σοβαρά το ενδεχόμενο της ήττας στις επικείμενες εκλογές και ενδεχομένως, θα προσπαθήσουν να αλλάξουν το κλίμα και τη στάση των ψηφοφόρων», υποστηρίζουν οι ίδιες πηγές.
Ήδη, ο Νετανιάχου έχει κλιμακώσει τις κατηγορίες του κατά του Ιράν, δηλώνοντας ότι το Ισραήλ πρέπει να εξαλείψει το καθεστώς των Αγιατολάχ.
Αυτό δημιουργεί τις προϋποθέσεις για νέες επιθέσεις, με ή χωρίς τους Αμερικανούς.
Στο νέο δόγμα ασφαλείας του Ισραήλ, που δημοσιεύθηκε στις 18 Οκτωβρίου, η αποτροπή περιλαμβάνει επίσης προληπτική δράση κατά του Ιράν.
Ο Τραμπ χρειάζεται επειγόντως επίσης μια νίκη πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές για την ανανέωση του Κογκρέσου στις 3 Νοεμβρίου, καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Ρεπουμπλικάνοι κινδυνεύουν να ηττηθούν και στη Βουλή και στη Γερουσία. Κάτι που -αν συμβεί- θα μετέτρεπε τον Αμερικανό πρόεδρο σε «κουτσή πάπια», στα υπόλοιπα δύο χρόνια της παρουσίας του στον Λευκό Οίκο.
Ήδη, δύο αμερικανικά αεροπλανοφόρο έχουν αναπτυχθεί αυτήν τη στιγμή στην περιοχή του Κόλπου και αναμένεται και τρίτο.
Την ίδια ώρα πάντως, το Ιράν φαίνεται να έχει αναπληρώσει το πυραυλικό οπλοστάσιό του, και απειλεί να εξαπολύσει νέες επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων, αλλά και των συμμάχων των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή.
Το πρόβλημα είναι ότι οι θέσεις της Τεχεράνης έχουν σκληρύνει πολύ.
Το Ιράν λέει πώς δεν θα εγκαταλείψει τον εμπλουτισμό ουρανίου και τον έλεγχο των ναυτιλιακών οδών στον Κόλπο, ενώ η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να δεχτεί συμβιβασμούς μετά από μήνες πολέμου και τις απώλειες που υπέστη.
Αμυντική συμφωνία «Πανσέληνος»
Αρκετές χώρες έχουν δεχθεί επίθεση από το Ιράν, εν μέρει επειδή φιλοξενούσαν αμερικανικές βάσεις. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι αμυντικές συμφωνίες πολλαπλασιάζονται.
Πριν από δύο ημέρες, Τουρκία, Κατάρ, Πακιστάν και Ινδονησία υπέγραψαν στην Ντόχα, πολυμερή συμφωνία αμυντικής συνεργασίας, με την ονομασία «Badr Memorandum of Understanding».
Στα αραβικά η λέξη Badr σημαίνει «Πανσέληνος» και επιλέχθηκε για να συμβολίσει τη «συμπληρωματικότητα» των δυνατοτήτων των τεσσάρων κρατών: Η Τουρκία διαθέτει αναπτυγμένη αμυντική βιομηχανία, το Κατάρ σημαντικούς οικονομικούς πόρους, το Πακιστάν αποτελεί πυρηνική δύναμη και η Ινδονησία είναι η πολυπληθέστερη μουσουλμανική χώρα στον κόσμο, με στρατηγική παρουσία στη Νοτιοανατολική Ασία.
Η πρωτοβουλία αυτή αποκτά πρόσθετη σημασία επειδή ακολουθεί την υπογραφή, τον Αύγουστο του 2026, της ξεχωριστής συμφωνίας της Μέκκας μεταξύ Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας.
Η γεωπολιτική διάσταση και η Ελλάδα
Η νέα αμυντική συμφωνία καταγράφεται σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας στη Μέση Ανατολή, καθώς αρκετά κράτη αναζητούν μεγαλύτερη αυτονομία στην αμυντική τους πολιτική.
Για την Τουρκία, η εξέλιξη αποτελεί μια ακόμη ευκαιρία διεύρυνσης της στρατηγικής της παρουσίας πέρα από το ΝΑΤΟ, χωρίς κατ’ ανάγκην να απομακρύνεται από αυτό.
Για την Ελλάδα, η σημασία δεν βρίσκεται σε κάποια άμεση στρατιωτική απειλή που απορρέει από το συγκεκριμένο μνημόνιο, αλλά στη σταδιακή ενίσχυση της διεθνούς αμυντικής και διπλωματικής δικτύωσης της Άγκυρας.
Η δημιουργία ενός ευρύτερου πλέγματος συνεργασιών, που εκτείνεται από την Ανατολική Μεσόγειο έως τον Ινδικό Ωκεανό, αποτελεί εξέλιξη την οποία η ελληνική εξωτερική πολιτική οφείλει να παρακολουθεί συστηματικά.
(*) Ο Μιχάλης Ψύλος είναι δημοσιογράφος, μέλος της ΕΣΗΕΑ και Διευθυντής του ειδησεογραφικού site της εφημερίδας «Ναυτεμπορική».
***
Πηγή: Ναυτεμπορική
*Τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν τον συντάκτη τους, χωρίς να συμπίπτουν κατ’ ανάγκη με την άποψη του Catisart.gr
