Αποδράσεις

Στην Καππαδοκία βρέθηκαν ερείπια οκταγωνικής εκκλησίας του 4ου αιώνα

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ανασκαφική ομάδα του Πανεπιστημίου Aksaray, ανακάλυψε στην περιοχή της Νίγδης και συγκεκριμένα στα αρχαία Τύανα, ερείπια μεγάλης εκκλησίας του 4ου αιώνα και νομίσματα που βοηθούν στη χρονολόγησή της.
Βλέπουμε ότι η γη της Καππαδοκίας – στην κεντρική Μικρά Ασία – συνεχίζει να αποκαλύπτει τα μυστικά της.

 

 

Οι ανασκαφές ξεκίνησαν πριν από 19 χρόνια στην Αρχαία Πόλη των Τυάνων, και συνεχίζονται έως και σήμερα. Κατά τη διάρκεια των ανασκαφών, βρέθηκε μια οκταγωνική εκκλησία και νομίσματα, τα οποία θεωρούνται ότι ανήκουν στον 4ο αιώνα και είναι σπάνια στην Ανατολία.
Ο επικεφαλής της ανασκαφικής ομάδας και μέλος του ακαδημαϊκού προσωπικού του τμήματος αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Aksaray Assoc. Δρ. Osman Doğanay δήλωσε ότι οι ανασκαφές στην Αρχαία Πόλη των Τυάνων ξεκίνησαν από μια ιταλική ομάδα το 2001 και συνεχίζονται σήμερα με μικρότερη ομάδα, λόγω της πανδημίας.

 

Πηγή: Πρακτορείο Ειδήσεων Anadolu.

Παναγιώτης ΜήλαςΣτην Καππαδοκία βρέθηκαν ερείπια οκταγωνικής εκκλησίας του 4ου αιώνα
Περισσότερα

Βανδάλισαν βυζαντινές τοιχογραφίες της Παναγίας Σουμελά στην Τραπεζούντα

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Για τεράστια καταστροφή, ανεπανόρθωτης φύσης φθορές σε ένα από τα σημαντικά πολιτισμικά κειμήλια του ανθρώπινου πολιτισμού στην περιοχή του Πόντου, κάνουν λόγο τουρκικά δημοσιεύματα και αυτόπτες μάρτυρες.

Ανυπολόγιστες είναι οι ζημιές που προκάλεσαν άγνωστοι στην Ιερά Μονή της Παναγίας Σουμελά στην Τραπεζούντα.

Σύμφωνα με καταγγελίες, άγνωστοι βανδάλισαν βυζαντινές τοιχογραφίες, κατά το διάστημα που η Μονή ήταν κλειστή για επισκευές.

Επισκέπτες παρατήρησαν και κατήγγειλαν, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του STAR, ότι πρόσωπα αγίων είχαν σβηστεί ή χαρακωθεί με διάφορα αντικείμενα.

 

 

Τι απαντά η Άγκυρα

Τις καταγγελίες έφερε στη δημοσιότητα η τουρκική ιστοσελίδα με το ελληνικό όνομα Αρχαιόφιλοι. Ωστόσο, οι επίσημες τουρκικές Αρχές υποστηρίζουν ότι οι βανδαλισμοί δεν έγιναν τώρα αλλά χρονολογούνται από το 1800 έως το 1960 – 1970, επισημαίνοντας μάλιστα, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ, ότι άρχισαν ήδη εργασίες αποκατάστασης και συντήρησής τους.

Οι μόνοι που θα μπορούσαν να πιστοποιήσουν, βέβαια, τι συνέβη και πότε είναι ένα κλιμάκιο αρχαιολόγων και αγιογράφων από άλλες χώρες.

 

 

Κανονικά τελικά η λειτουργία τον Δεκαπενταύγουστο

Σημειώνεται πως τον Δεκαπενταύγουστο, έπειτα από 5 χρόνια εργασιών, θα τελεστεί η Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά, καθώς δόθηκε άδεια από τις υγειονομικές αρχές της Τουρκίας.

Την πανηγυρική λειτουργία του Δεκαπενταύγουστου θα τελέσουν ο μητροπολίτες Καλλιουπόλεως, Σηλυβρίας και Ζάμπιας.

 

 

Μοναστήρι – σύμβολο

Η Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά ή Μονή Σουμελά (ποντιακά: σου Μελά, από το όρος Μελά), είναι ένα πασίγνωστο χριστιανικό ορθόδοξο μοναστήρι κοντά στην Τραπεζούντα, σύμβολο επί 16 αιώνες του Ποντιακού Ελληνισμού.

Σύμφωνα με την παράδοση, το 386 οι Aθηναίοι μοναχοί Bαρνάβας και Σωφρόνιος οδηγήθηκαν στις απάτητες βουνοκορφές του Πόντου έπειτα από αποκάλυψη της Παναγίας, με σκοπό να ιδρύσουν το μοναχικό της κατάλυμα. Εκεί, σε σπήλαιο της απόκρημνης κατωφέρειας του όρους, σε υψόμετρο 1.063 μέτρα, είχε μεταφερθεί από αγγέλους η ιερή εικόνα της Παναγίας της Aθηνιώτισσας, την οποία, πάντα κατά την παράδοση, εικονογράφησε ο Ευαγγελιστής Λουκάς.

Oι μοναχοί Bαρνάβας και Σωφρόνιος έκτισαν με τη συμπαράσταση της γειτονικής μονής Bαζελώνα κελί και στη συνέχεια εκκλησία μέσα στη σπηλιά, στην οποία είχε μεταφερθεί θαυματουργικά η εικόνα. Tο σοβαρό πρόβλημα της ύδρευσης του μοναστηριού λύθηκε, επίσης σύμφωνα με την παράδοση, κατά θαυματουργό τρόπο. H ανθρώπινη λογική αδυνατεί να απαντήσει στο θέαμα που βλέπουν και οι σημερινοί ακόμη προσκυνητές, να αναβλύζει αγιασματικό νερό μέσα από ένα γρανιτώδη βράχο. Oι θεραπευτικές του ιδιότητες έκαναν πασίγνωστο το μοναστήρι όχι μόνο στους χριστιανούς, αλλά και στους μουσουλμάνους.

Κοντά στο σπήλαιο κτίστηκε το 1860 ένας πανοραμικός τετραώροφος ξενώνας 72 δωματίων και άλλοι λειτουργικοί χώροι για τις ανάγκες των προσκυνητών, καθώς και βιβλιοθήκη. Γύρω από τη μονή ανοικοδομήθηκαν μικροί ναοί αφιερωμένοι σε διάφορους αγίους.

Oι ιδρυτές του μοναστηριού συνέχισαν τη δράση τους και έξω από τον προσκυνηματικό χώρο. Σε απόσταση 12 χιλιομέτρων από τη μονή, απέναντι από το χωριό Σκαλίτα, έχτισαν το ναό των Αγίου Kωνσταντίνου και Ελένης και σε απόσταση δύο χιλιομέτρων το παρεκκλήσι της Αγίας Βαρβάρας, στο οποίο οι μοναχοί το 1922 έκρυψαν την εικόνα της Μεγαλόχαρης, τον σταυρό του αυτοκράτορα Mανουήλ Γ΄ του Kομνηνού και το χειρόγραφο Eυαγγέλιο του Oσίου Xριστοφόρου.

H μονή κατά καιρούς υπέφερε από τις επιδρομές των αλλόπιστων και των κλεπτών, εξ αιτίας της φήμης και του πλούτου που απέκτησε. Mερικά περιστατικά συνδέονται και με θαυματουργικές επεμβάσεις της Παναγίας για τη σωτηρία του μοναστηριού. Σε κάποια από αυτές τις επιδρομές λεηλατήθηκε από ληστές και, σύμφωνα πάντα με την παράδοση, καταστράφηκε, για να ανασυσταθεί από τον Tραπεζούντιο Όσιο Xριστόφορο το 644. Tη μονή προίκισαν με μεγάλη περιουσία και πολλά προνόμια, κτήματα, αναθήματα και κειμήλια οι αυτοκράτορες του Bυζαντίου και αργότερα κυρίως οι αυτοκράτορες της Tραπεζούντας Iωάννης B΄ Kομνηνός (1285-1293), Aλέξιος B΄ Kομνηνός (1293-1330), Bασίλειος Α΄ Kομνηνός (1332-1340).

Ευεργέτες

Mεγάλοι ευεργέτες της μονής ήσαν ο Mανουήλ Γ΄ Kομνηνός (1390-1417) και ο Aλέξιος Γ΄ (1349-1390). O πρώτος προσέφερε στη μονή ανεκτίμητης αξίας Σταυρό με τιμιόξυλο, ο οποίος σήμερα έπειτα από πολλές περιπέτειες, βρίσκεται μαζί με τα άλλα κειμήλια της μονής στο νέο της θρόνο, στην Kαστανιά της Bέροιας. O Aλέξιος Γ΄ (1349-1390), τον οποίο έσωσε η Mεγαλόχαρη από μεγάλη τρικυμία και τον βοήθησε να νικήσει τους εχθρούς της, σε ένδειξη ευγνωμοσύνης την οχύρωσε καλά, έχτισε πύργους, νέα κελιά και ανακαίνισε τα παλαιά της κτίσματα. Tης χάρισε 48 χωριά και εγκατέστησε 40 μόνιμους φρουρούς για την ασφάλειά της. Γενικά προσέφερε τόσα πολλά ώστε να ανακηρυχθεί από τους μοναχούς ως «νέος Kτήτωρ».

Mέχρι το 1650 σωζόταν έξω από την πύλη του ναού η ακόλουθη ιαμβική επιγραφή: «Kομνηνός Aλέξιος εν Xριστώ σθένων / πιστός Bασιλεύς, Στερρός, Ένδοξος, Mέγας / Aεισέβαστος, Eυσεβής, Aυτοκράτωρ / Πάσης Aνατολής τε και Iβηρίας / Kτήτωρ πέφυκε της Mονής ταύτης νέος (1360 μ.X.) INΔ IΓ΄».

Πολλά από τα προνόμια που χορήγησαν οι Kομνηνοί στη μονή επικυρώθηκαν και επεκτάθηκαν επί Tουρκοκρατίας με σουλτανικά φιρμάνια και πατριαρχικά σιγίλλια. Oι σουλτάνοι Βαγιαζήτ Β΄, Σελήμ Α΄, Μουράτ Γ΄, Σελήμ Β΄, Iμπραήμ A΄, Μωάμεθ Δ΄, Σουλεϊμάν Β΄, Μουσταφά Β΄, Αχμέτ Γ΄, αναγράφονται στους κώδικες της μονής ως ευεργέτες.

Τοιχογραφία στη Μονή Σουμελά

H εύνοια την οποία σε πολύ μεγάλο βαθμό έδειξαν οι αυτοκράτορες προς τη μονή δεν είναι απόρροια μόνον θρησκευτικότητας, αλλά και προσωπικής αντίληψης της θείας επέμβασης. Χαρακτηριστική είναι, όπως προαναφέραμε, η θαυματουργική διάσωση του Aλεξίου Γ΄, από φοβερό ναυάγιο. Aλλά και οι σουλτάνοι οι οποίοι ευεργέτησαν τη μονή, όπως λέγεται, είχαν προσωπικές εμπειρίες των θαυμάτων που επιτελούσε η Παναγία Σουμελά. Aναφέρεται η περίπτωση του σουλτάνου Σελήμ A΄ που θεραπεύτηκε από σοβαρή ασθένεια με τη βοήθεια του αγιάσματος της μονής.

Πολύτιμα έγγραφα και πολλά αρχαία χειρόγραφα φυλάγονταν στη βιβλιοθήκη του μοναστηριού, μέχρι τον ξεριζωμό. Mέσα στη βιβλιοθήκη της μονής βρήκε το 1868 ο ερευνητής Σάββας Iωαννίδης το πρώτο ελληνικό χειρόγραφο του Διγενή Aκρίτα.

Tα μοναστήρια του Πόντου υπέφεραν από τη βάρβαρη και ασεβή συμπεριφορά των Nεότουρκων και των Kεμαλικών, οι οποίοι φανάτιζαν τις άγριες και ληστρικές μουσουλμανικές ομάδες. Πολλές φορές έπεσαν θύματα ληστειών και καταστροφών. Tο 1922 οι Tούρκοι κατέστρεψαν ολοσχερώς το μοναστήρι. Aφού πρώτα λήστεψαν όλα τα πολύτιμα αντικείμενα που υπήρχαν μέσα στη μονή, μετά έβαλαν φωτιά, για να σβήσουν τα ίχνη των εγκλημάτων τους ή για να ικανοποιήσουν το μίσος τους εναντίον των Eλλήνων. Oι μοναχοί πριν από την αναγκαστική έξοδο το 1923 έκρυψαν μέσα στο παρεκκλήσι της Aγίας Bαρβάρας την εικόνα της Παναγίας, το ευαγγέλιο του Oσίου Xριστοφόρου και τον σταυρό του αυτοκράτορα της Tραπεζούντας Mανουήλ Kομνηνού.

Τον Ιούνιο του 2010 το Τουρκικό Κράτος έδωσε άδεια στο Οικουμενικό Πατριαρχείο για να τελεστεί στην ιστορική μονή η λειτουργία για τη γιορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στις 15 Αυγούστου 2010, με την Τουρκία να προσδοκά τόσο στην έξωθεν καλή μαρτυρία για σεβασμό των θρησκευτικών ελευθεριών όσο και σε οικονομικά οφέλη από την αύξηση των τουριστών στην περιοχή τις ημέρες αυτές. Στην απόφαση να ανοίξει η μονή για μία ημέρα διεκδικεί μερίδιο και η Ρωσική Εκκλησία. Αυτή ήταν η πρώτη φορά ύστερα από 88 έτη που το μοναστήρι λειτούργησε ξανά ως εκκλησία, καθώς τα τελευταία χρόνια είχε μετατραπεί σε μουσείο.

Η σύγχρονη μονή στη Βέροια

Mε ενέργειες του πρωθυπουργού της Eλλάδας Eλευθερίου Bενιζέλου, το 1930, όταν στο πλαίσιο της προωθούμενης τότε ελληνοτουρκικής φιλίας ο Tούρκος πρωθυπουργός Ισμέτ Ινονού επισκέφτηκε την Αθήνα, δέχτηκε μια αντιπροσωπεία να πάει στον Πόντο και να παραλάβει τα σύμβολα της ορθοδοξίας και του ελληνισμού.

Tο 1930 ζούσαν μόνο δύο καλόγεροι του πανάρχαιου ιστορικού μοναστηριού. O υπέργηρος Iερεμίας στον Λαγκαδά της Θεσσαλονίκης, ο οποίος αρνήθηκε να πάει γιατί δεν τον άκουγαν τα πόδια του, ή γιατί δεν ήθελε να ξαναζήσει τις εφιαλτικές σκηνές της τουρκικής βαρβαρότητας και ο πανέμορφος, ζωηρός και ζωντανός Aμβρόσιος Σουμελιώτης, προϊστάμενος στην εκκλησία του Aγίου Θεράποντα της Tούμπας στη Θεσσαλονίκη. Aπό τον μοναχό Iερεμία έμαθε ο Aμβρόσιος την κρύπτη των ανεκτίμητων κειμηλίων. Στις 14 Οκτωβρίου έφυγε ο Aμβρόσιος, εφοδιασμένος με ένα κολακευτικό συστατικό έγγραφο της τουρκικής πρεσβείας για την Kωνσταντινούπολη και από εκεί για την Tραπεζούντα, με προορισμό την Παναγία Σουμελά. Λίγες μέρες αργότερα επέστρεφε στην Aθήνα όχι μόνο με τα σύμβολά μας, αλλά και με τον Πόντο, όπως είχε γράψει τότε ο υπουργός Προνοίας της κυβέρνησης του Eλευθερίου Bενιζέλου Λεωνίδας Iασωνίδης: «Eν Eλλάδι υπήρχαν οι Πόντιοι, αλλά δεν υπήρχεν ο Πόντος. Mε την εικόνα της Παναγίας Σουμελά ήλθε και ο Πόντος».

H εικόνα φιλοξενήθηκε για 20 χρόνια στο Bυζαντινό Mουσείο της Aθήνας. Πρώτος ο Λεωνίδας Iασωνίδης πρότεινε το 1931 τον επανενθρονισμό της Παναγίας Σουμελά σε κάποια περιοχή της Eλλάδας. Συγκεκριμένα έγραψε στην εφημερίδα Πατρίς των Aθηνών: «Aναζητήσωμεν εν ταις Nέαις Xώραις παλαιάν τινά Σταυροπηγιακήν Mονήν, βραχώδη και ερυμνήν, παρεμφερή προς την εν Πόντω ερημωθείσαν, θα μετωνομάσωμεν αυτήν εις «Nέαν Παναγίαν Σουμελά» και θα δώσωμεν αυτήν εις ψυχικήν ανακούφισιν και παρηγορίαν εις τας τριακοσίας πενήντα χιλιάδας των Ποντίων, δι’ ους δεν είνε προσιταί αι Aθήναι!. Kαι θα δίδεται ούτω και πάλιν η ευκαιρία εις τον γενναιόψυχον τούτον Λαόν να συγκροτή τας πανηγύρεις και να συνεχίζη τας τελετάς και να εμφανίζη τας αλησμονήτους εκείνας κοσμοσυρροάς κατά τας επετείους της Παρθένου εορτάς, ασπαζόμενος την εικόνα των 17 Ποντιακών αιώνων, αισθανόμενος τα παλαιά της συγκινήσεως ρίγη, αναβαπτιζόμενος εις την προς την πατρίδα πίστιν και τραγουδών εν συνοδεία της Ποντιακής λύρας το αλησμόνητο τραγούδι:

Eμέν Kρωμναίτε λένε με
Kανέναν κι φογούμαι.
Ση Σουμελάς την Παναγιάν
θα πάγω στεφανούμαι!»
Πράγματι, το 1951 ο Kρωμναίος οραματιστής και κτήτωρ Φίλων Κτενίδης έκανε πράξη την επιθυμία όλων των Ποντίων, με τη θεμελίωση της Νέας Παναγίας Σουμελά στις πλαγιές του Βερμίου στην Καστανιά της Βέροιας.

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΒανδάλισαν βυζαντινές τοιχογραφίες της Παναγίας Σουμελά στην Τραπεζούντα
Περισσότερα

Ο Δήμος Αμοργού και το «Ίδρυμα Α. Κ. Λασκαρίδη» δίνουν τη μάχη για την κατάργηση των πλαστικών

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Η Αμοργός βρέθηκε στο επίκεντρο του προγράμματος του Ιδρύματος Αθανασίου Λασκαρίδη από τις  9 έως και τις 13 Ιουλίου 2020.
Σε αυτό το διάστημα στην Αμοργό δεκαπέντε μέλη του Ιδρύματος και τρεις δύτες, ανάμεσά τους η Δρ. Αγγελική Κοσμοπούλου, Εκτελεστική Διευθύντρια του Ιδρύματος, η υπεύθυνη του προγράμματος Ειρήνη Γκιουλάκου και ο δημοσιογράφος και παραγωγός ντοκιμαντέρ Σωτήρης Δανέζης.
Σε συνεργασία με τους ανθρώπους του νησιού, πραγματοποίησαν περιβαλλοντικές δράσεις και ενημερώσεις, ενώ μπήκαν και οι βάσεις για μια πιο ισχυρή συνεργασία με τη Δημοτική Αρχή με δημιουργικές και εκπαιδευτικές εκδηλώσεις όλο το χρόνο.

 

 

 

Η ομάδα του Ιδρύματος Λασκαρίδη πραγματοποίησε υποθαλάσσιους καθαρισμούς στα λιμάνια των Καταπόλων και της Αιγιάλης, ενώ καθαρίστηκαν και οι παραλίες της Αιγιάλης, του Αγίου Παύλου και της Νικουριάς.

Συμπαράσταση στη δράση υπήρχε και από το «Aegialis Hotel & Spa» και την κυρία Ειρήνη Γιαννακοπούλου.

Το Σάββατο 11 Ιουλίου 2020 στον προαύλιο χώρο του Δημοτικού Σχολείου Καταπόλων προβλήθηκε το ντοκιμαντέρ του Σωτήρη Δανέζη «Ένα Αρχιπέλαγος χωρίς πλαστικά». Της προβολής προηγήθηκαν ομιλίες του Δημάρχου Αμοργού Ελευθέριου Καραΐσκου, της Δρ. Αγγελικής Κοσμοπούλου, του Σωτήρη Δανέζη και του πολιτικού αναλυτή Γιάννη Κουτσομύτη.
Μετά την προβολή του ντοκιμαντέρ ακολούθησε ανοιχτή συζήτηση με τη συμμετοχή των δεκάδων παρευρισκόμενων.

 

 

 

Το πρόγραμμα «Sea Change Greek Islands»

 

«Στόχος του προγράμματος Sea Change Greek Islands είναι να παρέμβει καίρια στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού για τη θαλάσσια ρύπανση, στην αντιμετώπιση του προβλήματος εκεί που κυρίως εκδηλώνεται, αλλά και στην ανάληψη δράσεων που ενισχύουν την πρόληψη, ατομικά και συλλογικά. Η αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης είναι μια από τις μεγάλες ευρωπαϊκές προκλήσεις και το Ίδρυμα Αθανασίου Κ. Λασκαρίδη επιδιώκει να διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο στην επίλυσή του σε εθνικό επίπεδο. Είμαι χαρούμενη που βρίσκομαι στην Αμοργό και έχω μια άριστη συνεργασία με το Δήμαρχο, τους συνεργάτες του αλλά και τους ανθρώπους που στηρίζουν το όραμά μας» δήλωσε η κα. Κοσμοπούλου.

Ο Σωτήρης Δανέζης τόνισε τη δύναμη της εικόνας για να προβληθεί ένα μήνυμα και να αφυπνίσει τη συνείδηση των πολιτών, «μέσα από το ντοκιμαντέρ άρχισα να βλέπω και εγώ πολύ διαφορετικά την ανάγκη της προστασίας του περιβάλλοντος αλλά και το πόσο δύσκολο είναι να αλλάξουν απλές καθημερινές συνήθειες. Αλλαγές όμως που θα βελτιώσουν τη ζωή μας».
Στο πλαίσιο της συνεργασίας του Δήμου Αμοργού με το Κοινωφελές Ίδρυμα Α.Κ. Λασκαρίδη και το πρόγραμμα Sea Change Greek Islands θα πραγματοποιηθεί η δράση «share your Amorgos bag».

 

 

Οι καταναλωτές θα «διαγράψουν» τις πλαστικές σακούλες από την καθημερινότητά τους και θα χρησιμοποιούν τοις οικολογικές πάνινες τσάντες που έχει προμηθεύσει τους επαγγελματίες ο Δήμος Αμοργού. Το πρόγραμμα μπορούν να το ενισχύσουν οι κάτοικοι προσφέροντας και τις δικές του πάνινες τσάντες στην περιβαλλοντική διαδικασία.
Επιπλέον σε απομακρυσμένες παραλίες θα τοποθετηθούν πινακίδες με περιβαλλοντικά μηνύματα, ώστε να εκπαιδευτεί ο επισκέπτης, όταν κάπου δεν βλέπει κάδο είναι γιατί πρέπει να πάρει τα σκουπίδια του μαζί του και να τα αφήσει στον κάδο που είναι στο σχεδιασμό καθαριότητας.

Σε κομβικά σημεία του νησιού θα τοποθετηθούν και τα ειδικά κουτιά του Sea Change Gopa Project Amorgos, σχεδιασμένα για τα αποτσίγαρα.

Παναγιώτης ΜήλαςΟ Δήμος Αμοργού και το «Ίδρυμα Α. Κ. Λασκαρίδη» δίνουν τη μάχη για την κατάργηση των πλαστικών
Περισσότερα

Ο Νίκος Βατόπουλος κάνει περίπατο στην «Καβάλα, μια πόλη στη ρωγμή του χρόνου»…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Το Φεστιβάλ Φιλίππων και ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Νομού Καβάλας διοργανώνουν εκδήλωση με θέμα: «Καβάλα, μια πόλη στη ρωγμή του χρόνου» στην Πλατεία Καπνεργάτη.
Την αφορμή έδωσε το φετινό θέμα του Φεστιβάλ, που αφιερώνεται στα κλειστά κτίρια της πόλης. Πέντε χρόνια μετά την 3η Εβδομάδα Αρχιτεκτονικής για τα εγκαταλελειμμένα κτίρια της Καβάλας, τα «Κτίρια της Λήθης», ενώνουν τις φωνές τους διοργανώνοντας από κοινού μια ομιλία – περίπατο στις καπναποθήκες της πόλης. Ο περίπατος αρχίζει από την Πλατεία Καπνεργάτη (στη βασική φωτογραφία) και φθάνει στην Πλατεία Μακέδου με ενδιάμεσο σταθμό τις Καπναποθήκες ΣΕΚΕ.

 

Ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Νίκος Βατόπουλος.

***

Η εκδήλωση θα γίνει τη Δευτέρα 27 Ιουλίου 2020 στις 8 μ.μ., στο πλαίσιο του 63ου Φεστιβάλ Φιλίππων.

***

Αξίζει να θυμίσουμε ότι κίνδυνο κατεδάφισης διατρέχουν τα κτήρια των καπναποθηκών ΣΕΚΕ, πρώην «ΗΕRZOG Co» λόγω φθοράς και εγκατάλειψης. Το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζει το εμβληματικό Δημαρχείο της πόλης (στη δεύτερη φωτογραφία) το οποίο κτίστηκε από την ΗΕRZOG ως Μέγαρο του προσωπικού της.
Επίσημος προσκεκλημένος της εκδήλωσης ο δημοσιογράφος, συγγραφέας και αφοσιωμένος περιπατητής πόλεων, Νίκος Βατόπουλος. Με το βλέμμα ενός «ξένου», περπατάει στον ιστορικό ιστό της Καβάλας και ερμηνεύει το αστικό περιβάλλον με τη δική του ματιά.

***

Η εταιρεία «M.L. Herzog et Cie», του Ουγγροεβραίου βαρόνου Πέτερ Χέρτζογκ φον Τσέτε είχε έδρα τη Βουδαπέστη και εγκαταστάθηκε στην Καβάλα το έτος 1889. Οι 12 καπναποθήκες της ήταν ένα τεράστιο συγκρότημα που αναπτυσσόταν μεταξύ των οδών Κλείτου, Δαγκλή, Κασσάνδρου και Εθνάρχου Μακαρίου και Νίκης.
Ήταν τριώροφα λιθόκτιστα κτήρια με δίρριχτες στέγες, κυκλικούς φεγγίτες στα αετώματα και πολλά παράθυρα με τοξωτά ή ευθύγραμμα υπέρθυρα. Κτίσθηκαν γύρω στο 1890 και περιελάμβαναν εκτός από το μεγάλο βιομηχανικό συγκρότημα και ένα κτήριο γραφείων νεογοτθικού στυλ, παρόμοιο με τα κτίρια του Δημαρχείου.
Στη συνέχεια το 1920 απορροφήθηκε από την «Societé Anonyme de Tabacs d’ Orient et d’ Outre Mer », ενώ το 1938 περιήλθε στη Holtab. To 1975 αγοράστηκε από τη ΣΕΚΕ και το 2002 από την εταιρεία «Νέστος» που εξαγοράστηκε από τη «Θεμελιοδομή Α.Ε.» της οποίας τα ακίνητα βρισκόμενα σε καθεστώς εκκαθάρισης από την Alphabank, κινδυνεύουν λόγω έλλειψης συντήρησης από τη διαχειρίστρια τράπεζα, να κατεδαφιστούν.

***

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

«Καβάλα, μια πόλη στη ρωγμή του χρόνου»
Πλατεία Καπνεργάτη
Δευτέρα 27 Ιουλίου 2020
Ώρα 8 μ.μ.
Η είσοδος είναι ελεύθερη.
Συστήνεται η χρήση μη ιατρικής μάσκας από τους θεατές.
Για περισσότερες πληροφορίες στο τηλέφωνο: 2510. 220876 – 7 [ώρες γραφείου].

***

Το 63ο Φεστιβάλ Φιλίππων θα πραγματοποιηθεί ακολουθώντας τις ειδικές οδηγίες των υγειονομικών αρχών, με προτεραιότητα τη δημόσια υγεία και με αίσθημα ευθύνης απέναντι στο κοινό και τους καλλιτέχνες.

Παναγιώτης ΜήλαςΟ Νίκος Βατόπουλος κάνει περίπατο στην «Καβάλα, μια πόλη στη ρωγμή του χρόνου»…
Περισσότερα

Ανάβουνε οι φωτιές του Άι Γιαννιού μέσα στην πλατεία τ’ Άγγελου Σικελιανού…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

«Στο όνομα σου ορκίζομαι στον κλήδονα επάνω
αν δεν σε κάνω ταίρι μου καλιά ‘χω να πεθάνω»…

 

Του Παναγιώτη Μήλα

Την εποχή των SMS και του instagram, στα χρόνια των followers και των influencers, τώρα που τα viber, τα skype, τα zoom και τα twitter δίνουν και παίρνουν, τη στιγμή που ακόμα και το facebook ανανεώθηκε με τα stories όλα τα άλλα είναι εντελώς γραφικά και «παλιακά»…
Ποιος σε ακούει αν μιλάς για τον κλήδονα, τα ριζικάρια, τις μαντινάδες και τις φωτιές…
Ποιος θέλει να μάθει για τον Λαμπαδάρη, τον Φανιστή, τον Ριζικάρη και τον Ριγανά…
Ποιος νοιάζεται για τον αν ο κλήδονας γράφεται με «όμικρον» ή με «ωμέγα». Σήμερα μετράνε μόνο τα likes…

***

Κι όμως υπάρχουν κάποιοι που ευτυχώς δεν παραδίδουν τα όπλα. Πρόκειται για τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Πολιτιστικού Συλλόγου «Άγγελος Σικελιάνος» της Ηλιούπολης.
Ο Σύλλογος αυτός προσπαθεί με κάθε τρόπο να τηρεί, να διαδίδει τα έθιμα και να τα κάνει γνωστά στις επόμενες γενιές.
Για τον λόγο αυτό καλεί τα μέλη και τους φίλους του να φέρουν το απόγευμα της Τετάρτης 24 Ιουνίου 2020 τα «Μαγιάτικα στεφάνια» στην πλατεία Άγγελου Σικελιανού, στην Ηλιούπολη. Εκεί στις 8 το βράδυ οι διοργανωτές θα αναβιώσουν το έθιμο του κλήδονα.
Ο Σύλλογος υπενθυμίζει ότι έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα έτσι ώστε να τηρηθούν οι αποστάσεις ασφαλείας. Επίσης επισημαίνει ότι με σεβασμό του ενός προς τον άλλον θα πραγματοποιηθούν όλες οι πολιτιστικές δράσεις, διότι «όποιες και αν είναι οι συνθήκες, ο Πολιτισμός πρέπει να παραμείνει ενεργός».

***

Αξίζει εδώ να θυμίσουμε ότι κάθε χρόνο στις 24 Ιουνίου έχουμε τη γενέθλια εορτή του Αϊ-Γιάννη του Πρόδρομου: «Τ’ Αϊ-Γιαννιού του Λαμπαδάρη», εξ ου και το όνομα που δίνεται στον Ιούνιο «Αϊ-γιαννίτης» ή «Αγιογιαννίτης». Η γιορτή του είναι ταυτισμένη με δύο κύκλους εθίμων: με τον Κλήδονα αλλά και με τις φωτιές που ανάβονται την παραμονή ή και ανήμερα της εορτής, απ’ όπου προέρχονται και οι προσωνυμίες «Φανιστής» και «Ριζικάρης», αλλά και «Ριγανάς» επειδή εκείνη την ημέρα μάζευαν ρίγανη.
Αν και τα έθιμα αυτά της υπαίθρου, που τα κρατούσε ζωντανά στην πόλη η «γειτονιά», σιγά σιγά λησμονιούνται, οι παλαιότεροι δεν μπορούν να ξεχάσουν τα πηδήματα πάνω από τις φωτιές τ’ Αϊ-Γιάννη. Αναμνήσεις που αναβιώνουν κάθε φορά που ακούγονται τραγούδια όπως εκείνο του Λευτέρη Παπαδόπουλου για ‘κείνο το Σάββατο κι απόβραδο στην Αριστοτέλους που «φωτιές ανάβανε στους απάνω δρόμους / τ’ Αϊ-Γιάννη θα ‘τανε θαρρώ» [του Γιάννη Σπανού]. Ή εκείνο το άλλο του Μάνου Ελευθερίου: «Ανάβουνε φωτιές στις γειτονιές,/ του Άη Γιάννη/ Αχ πόσα τέτοια ξέρεις και μού λες» [του Δήμου Μούτση].

***

 

 

Την παραμονή του Αϊ-Γιαννιού, οι ανύπανδρες κοπέλες μαζεύονται σε ένα από τα σπίτια του χωριού, όπου αναθέτουν σε κάποια ή σε κάποιες από αυτές να φέρουν από το πηγάδι ή την πηγή το «αμίλητο νερό». Επιστρέφοντας στο σπίτι όπου τελείται ο κλήδονας, το νερό μπαίνει σε πήλινο δοχείο, την υδροφόρο, στο οποίο η κάθε κοπέλα ρίχνει ένα αντικείμενο (μήλο πράσινο ή κόκκινο, κόσμημα, κλειδί κ.α.), το λεγόμενο ριζικάρι. Στη συνέχεια το δοχείο σκεπάζεται με κόκκινο ύφασμα, το οποίο δένεται γερά με ένα κορδόνι («κλειδώνεται») και τοποθετείται σε ταράτσα ή άλλο ανοιχτό χώρο. Εκεί παραμένει όλη τη νύχτα υπό το φως των άστρων. Οι κοπέλες επιστρέφουν ύστερα στα σπίτια τους. Λέγεται ότι τη νύχτα αυτή θα δουν στα όνειρά τους το μελλοντικό τους σύζυγο.

***

Ανήμερα του Αϊ-Γιαννού, αλλά πριν βγει ο ήλιος -ώστε να μην εξουδετερωθεί η μαγική επιρροή των άστρων- η υδροφόρος νεαρή της προηγουμένης, φέρνει μέσα στο σπίτι το αγγείο. Το μεσημέρι, ή το απόγευμα, συναθροίζονται πάλι οι ανύπανδρες κοπέλες. Αυτήν τη φορά όμως στην ομήγυρη μπορούν να συμμετέχουν και παντρεμένες γυναίκες, συγγενείς και γείτονες και των δύο φύλων, καλεσμένοι για να παίξουν το ρόλο μαρτύρων της μαντικής διαδικασίας…

***

Αξίζει λοιπόν μια βόλτα στην Πλατεία Άγγελου Σικελιανού (Μαρίνου Αντύπα 50, Ηλιούπολη 16345) την Τετάρτη 24 Ιουνίου 2020 στις 8 μ.μ. Εκεί θα δούμε ότι η παράδοση και τα έθιμά της καλά κρατούν…

Παναγιώτης ΜήλαςΑνάβουνε οι φωτιές του Άι Γιαννιού μέσα στην πλατεία τ’ Άγγελου Σικελιανού…
Περισσότερα

Το Χάρλεμ και η Αναγέννησή του

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Το Χάρλεμ είναι μια γειτονιά στο βόρειο τμήμα του δημοτικού διαμερίσματος Μανχάταν της Νέας Υόρκης. Οριοθετείται κατά προσέγγιση από τη λεωφόρο Φρέντερικ Ντάγκλας, τη Λεωφόρο Αγίου Νικολάου και το πάρκο Μόρνινγκσάιντ στα δυτικά, τον ποταμό Xάρλεμ και την 155η οδό στα βόρεια, την Πέμπτη Λεωφόρο στα ανατολικά και την 110η οδό στα νότια. Είναι μέρος του μεγαλύτερου Χάρλεμ, μιας περιοχής που περιλαμβάνει αρκετές άλλες γειτονιές και εκτείνεται δυτικά στον ποταμό Χάντσον, βόρεια στην 155η οδό, ανατολικά μέχρι τον Ανατολικό ποταμό και νότια στην 96η οδό.

 

 

Είναι η χαρακτηριστικότερη αφροαμερικανική γειτονιά της Νέας Υόρκης, η καρδιά της υπέροχης «μαύρης» μουσικής. Γνώρισε μεγάλες δόξες τις δεκαετίες του 1920 και του 1930 όταν εμβληματικές καλλιτεχνικές μορφές, όπως η Billie Holiday και ο James Baldwin, έδιναν τις παραστάσεις τους στο περίφημο Apollo Theater ξεσηκώνοντας τα πλήθη. Εκείνη την εποχή ήταν, που εκατοντάδες εκκολαπτόμενοι καλλιτέχνες τραγουδώντας, χορεύοντας ή απλά παίζοντας μουσική, προσπαθούσαν να σαγηνεύσουν τους δεκάδες ατζέντες, που συνωστίζονταν κάθε βράδυ στα τοπικά clubs, με σκοπό να κερδίσουν την πολυπόθητη καταξίωση.

Οι εποχές όμως μετά τον πόλεμο άλλαξαν, το ίδιο και η γειτονιά. Τα φυλετικά μίση διογκώθηκαν, η πολιτεία αδιαφόρησε και μοιραία το Harlem περιθωριοποιήθηκε. Τα μουσικά ταλέντα βέβαια ποτέ δεν έλειψαν και το Apollo Theater πάντα έδινε ευκαιρίες στους πρωτοεμφανιζόμενους καλλιτέχνες, με ειδικά αφιερωμένες σε αυτούς βραδιές, αλλά ο υπόλοιπος κόσμος παγιδευμένος σε ρατσιστικά μίση απέφευγε συστηματικά την περιοχή.

 

 

Τα τελευταία χρόνια όμως, χάρη κυρίως στην κινητοποίηση της τοπικής κοινότητας, η κατάσταση στο Χάρλεμ άλλαξε και μάλιστα ραγδαία. Η εγκληματικότητα είναι πλέον ασήμαντη, δεκάδες καινούργια clubs άνοιξαν κι ο κόσμος απολαμβάνει σε αυτά τη μουσική μαγεία της jazz του R&B και του hip hop. Μη διστάσετε λοιπόν, αν βρεθείτε εκεί, πάρτε το τρένο προς τα βόρεια κατεβείτε στον θρυλικό σταθμό της 125th Street και ζήστε κι εσείς στον συναρπαστικό κόσμο του Harlem.
Γνωστό για τα ζεστά τζαζ κλαμπ, τα εστιατόρια με soul φαγητό και την αφρο-αμερικανική κληρονομιά του, το Χάρλεμ προσελκύει πλήθος ντόπιων και επισκεπτών. Μοντέρνα εστιατόρια, κομψά κλαμπ και μοντέρνα μπαρ συνθέτουν τη ζωντανή νυχτερινή σκηνή. Η περιοχή συνδυάζει παραδοσιακά κτήρια του 19ου αιώνα με μοντέρνους ουρανοξύστες. Ο κεντρικός δρόμος του, η 125th Street, φιλοξενεί το θρυλικό θέατρο Apollo, καθώς και αλυσίδες καταστημάτων και εστιατορίων.

 

 

Σε μια πόλη όπως η Νέα Υόρκη, οι γειτονιές που παραμένουν αμετάβλητες, παρά το κύμα των αναπλάσεων που τα παρασύρει όλα, σπανίζουν. Το ανατολικό ή ισπανικό Χάρλεμ είναι ένα από αυτά τα μοναδικά μέρη, το οποίο έχει καταφέρει να διαχειριστεί την εισροή νέων κατοίκων, χωρίς να χάσει την αίσθηση της κοινότητας, η οποία παραμένει αυθεντική. Αν και πολλά έχουν αλλάξει από το 1986, τότε που ο Keith Haring ζωγράφισε το περίφημο έργο του «Crack is Wack», μια τοιχογραφία που κοσμεί τη διασταύρωση της 128ης οδού και της 2ης λεωφόρου, η ενέργεια, η ποικιλομορφία και η αυθεντικότητα του «El Barrio», της «Γειτονιάς», παραμένει.

Η γειτονιά είναι μία από τις πλέον πολιτισμικά πλούσιες και οικείες της Νέας Υόρκης, από τα παντοπωλεία μέχρι τα μέρη για ποτό, που προσελκύουν τους ανήσυχους τουρίστες. Περπατήστε σ’ αυτήν και ρουφήξτε την ατμόσφαιρα.

 

 

Προτού ουσιαστικά γίνει η έδρα των Πορτορικάνων, η εν λόγω γειτονιά ήταν ιταλική και σ’ αυτήν μάλιστα βρίσκουμε και μία από τις πρώτες ιταλικές εκκλησίες της πόλης, στη γωνία της 116ης οδού με την Pleasant. Πλαισιωμένη πλέον από κτήρια, η αφιερωμένη στην Παναγία εκκλησία έχει διατηρήσει την αρχική της ομορφιά, ειδικά μετά την ανακαίνιση του εσωτερικού της.

Από το 1920 ως το τέλος της Ποτοαπαγόρευσης (1933), το Χάρλεμ αποτέλεσε μια αυτόνομη μαύρη κοινότητα που ζούσε και ανέπνεε στους ήχους της τζαζ: Η τζαζ πλανιόταν παντού στον αέρα και επηρέασε δραστικά τη μόδα, τη λογοτεχνία και τις τέχνες, που άνθισαν σε κάθε νέγρικη γειτονιά των είκοσι πέντε οικοδομικών μπλοκ της. Η νεοϋορκέζικη αυτή συνοικία, με τα καφετί πέτρινα σπίτια του 19ου αιώνα και τα φτηνά διαμερίσματα των εργατικών οικοδομικών μπλοκ, είναι ο τόπος όπου βρήκε στέγη ένα μεγάλο κύμα εσωτερικής μετανάστευσης προς τον Βορρά του έγχρωμου πληθυσμού που ερχόταν ταλαιπωρημένο από τον σκληρό ρατσιστικό Νότο, μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Εκεί δημιουργήθηκε μια περίκλειστη κοινωνία (γκέτο) που είχε τη δική της ταξική δομή. Μαύροι ιδιοκτήτες ακινήτων και επιχειρηματίες έκαναν δουλειές μεταξύ τους και είχαν τοπική κοινωνική και πολιτική ζωή.

Το 1921 η εφημερίδα Independent γράφει: «Το Χάρλεμ είναι η μεγαλύτερη νέγρικη πόλη του κόσμου, με εκπληκτικές νέγρικες εκκλησίες, πολυτελή νέγρικα διαμερίσματα και νέγρικο πληθυσμό που ξεπερνάει τις 150.000».

Στη χαραυγή της δεκαετίας του ‘20 (jazz age) μια πρωτόγνωρη εποχή αναγέννησης κι αυτοπεποίθησης ανατέλλει στις συνοικίες των γκέτο. Επιδείξεις μόδας και τοπικοί διαγωνισμοί ομορφιάς διοργανώνονται σε ολόκληρο το Χάρλεμ, ενώ μαύρες κούκλες βιτρίνας με εκκεντρικά, πολύχρωμα ρούχα διακοσμούν τα τοπικά καταστήματα. Τα Σαββατόβραδα ο κόσμος διασκεδάζει σε κατάμεστες αίθουσες χορού με μπάντες που παίζουν τζαζ μουσική, ενώ οι έγχρωμοι χορευτές έχουν επαγγελματική ζήτηση στα κέντρα διασκέδασης ολόκληρης της Αμερικής. Με μία προϋπόθεση: να περάσουν επιτυχώς το «τεστ της χαρτοσακούλας», δηλαδή το δέρμα τους να μην είναι πιο σκούρο από αυτό μιας χάρτινης σακούλας.

Καλλυντικά

Τα κορίτσια που δούλευαν στις χορωδίες προσπαθούσαν να ξανοίξουν το χρώμα του προσώπου τους τρίβοντάς το με χυμό λεμονιού ή χρησιμοποιώντας καλλυντικά που τους έταζαν το χρώμα της μόκας. Οι Αφροαμερικανίδες, ανεξάρτητα από την οικονομική τους κατάσταση, φρόντιζαν πάντα την περιποίησή τους με καλλυντικά, όπως λάδια για τα μαλλιά και κρέμες προσώπου, καθώς αυτό τους έδινε μια αίσθηση αναβάθμισης του εαυτού τους.

Η μαντάμ Σι Τζέι Γουόκερ (C.J. Walker), κόρη σκλάβων από το Σεν Λούις και πρώην πλύστρα, γίνεται η πρώτη έγχρωμη, αυτοδημιούργητη Αμερικανίδα εκατομμυριούχος, λανσάροντας σε ολόκληρη την Αμερική μια σειρά καλλυντικών προϊόντων για μαλλιά που προορίζονταν αποκλειστικά για τις μαύρες γυναίκες. Μαζί με την Εστέ Λόντερ (Estee Lauder) και την Έλενα Ρουμπινστάιν (Helena Rubinstein), θεωρούνται οι γυναίκες – σκαπανείς της αμερικανικής βιομηχανίας καλλυντικών. Παράλληλα, η μαντάμ Σι Τζέι Γουόκερ χρησιμοποιεί μεγάλα ποσά από τα κέρδη της για την ανάπτυξη της αφροαμερικανικής κοινότητας, μέσω εκπαιδευτικών και επαγγελματικών προγραμμάτων για γυναίκες και παιδιά. Η κόρη της Λίλια ανοίγει το περίφημο beauty salon της και, με σήμα κατατεθέν το ασημένιο τουρμπάνι της, γίνεται διάσημη για τα περίφημα queer parties που διοργανώνει στο Χάρλεμ: ιδιωτικά πάρτι με άφθονο φαγητό και αλκοόλ, και άγρια, χωρίς ηθικούς φραγμούς διασκέδαση.

 

 

Όταν η τζαζ ξεπέρασε τα σύνορα των νέγρικων γκέτο και έγινε δημοφιλές μουσικό είδος, μουσικοί σαν τον Λούις Άρμστρονγκ και τον Ντιουκ Έλινγκτον έγιναν κοινωνικά αξιοσέβαστοι, ενώ η μουσική τους δεξιότητα τους έφερε πλούτη και δόξα. Παρ’ όλα αυτά εξακολουθούσαν να ζουν σε έναν κόσμο διακρίσεων, αφού η διασκέδαση στο Χάρλεμ είχε γίνει ένα είδος ψυχαγωγίας «μετά το θέατρο» για τους μοντέρνους λευκούς απ’ το Μανχάταν, οι οποίοι κατέφθαναν στην περιοχή σαν τουρίστες, με τα πούρα και τις κουρσάρες τους, παρατηρώντας αδιάκριτα τους ανθρώπους, λες και ήταν διασκεδαστικά ζώα του τσίρκου.

Οπωσδήποτε, κάποιοι από τις χιλιάδες των λευκών Αμερικανών που συνέρρεαν εκεί ήταν πραγματικοί θαυμαστές της τζαζ, ενώ κάποιοι άλλοι λαχταρούσαν να δοκιμάσουν μια πιο ελευθεριακή γεύση ζωής, καθώς το Χάρλεμ αψηφούσε τους νόμους περί ποτοαπαγόρευσης αλλά και περί ομοφυλοφιλίας: Λευκά γκέι άτομα σύχναζαν σε νάιτ κλαμπ όπου μπορούσαν να πιουν όσο ήθελαν και μετά να φύγουν παρέα με κάποιο κορίτσι από τη χορωδία ή έναν μαύρο μουσικό. Καμπαρέ όπως το Savoy και το Cotton Club διαφήμιζαν τους χορευτές τους ως «προκλητικά ηλιοκαμένους» ή «καυτές σοκολάτες» και στις πίστες τους οι τουρίστες αναζητούσαν την εμπειρία ενός αυθεντικού χορού τσάρλεστον με μαύρο παρτενέρ.

 

 

Υπήρχαν όμως και τα μικρά, ατμοσφαιρικά κλαμπ με τζαζ μουσική που σέρβιραν πουρέ και τηγανιτό κοτόπουλο (soul food) όπου διασκέδαζαν κυρίως οι κάτοικοι του Χάρλεμ, αφού τα πολυτελή μαγαζιά με τις μεγάλες ορχήστρες προορίζονταν για τη λευκή πελατεία που άφηνε πολλά δολάρια κέρδος. Άλλωστε στις φωταγωγημένες αίθουσες χορού του νέγρικου Χάρλεμ της δεκαετίας του ’20 υπήρχε ασφαλής πρόσβαση σε όλους: λευκούς, μαύρους, στρέιτ ή γκέι. Κάποιες τραγουδίστριες δάνειζαν στους γκέι άνδρες τις εντυπωσιακές τουαλέτες τους και οι ατραξιόν με drag queens και cross – dressers, που κατέληγαν σε επιδείξεις μόδας με μεγάλα χρηματικά βραβεία, έκαναν το Χάρλεμ διάσημο σε όλη τη χώρα κι ακόμη παραπέρα, με τη συντηρητική Αμερική να φρίττει, χαρακτηρίζοντας αυτό το κομμάτι της Νέας Υόρκης κέντρο διαφθοράς των νέων και το πιο επικίνδυνο μέρος για να το διασχίσει κανείς.

Η λάμψη και η ιδιαιτερότητα του ενδυματολογικού στυλ της αφρο-αμερικάνικης κοινότητας του Χάρλεμ επηρέασε εμφανώς τις επόμενες δεκαετίες, καθώς ο στυλιστικός τους αυτοσχεδιασμός εξελίχθηκε σε σήμα κατατεθέν ταυτότητας και υπερηφάνειας για τις αφρικανικές ρίζες τους, είτε επρόκειτο για το χαλαρό ανδρικό κοστούμι «zoot suit» της δεκαετίας του ’40 ή για το στυλ «afro», σύμβολο της πολιτικοποιημένης μαύρης δύναμης (black power) των 70s.

 

 

Εκ πρώτης όψεως, το Χάρλεμ φαινόταν ένα μέρος μάλλον απίθανο για την πρωτοφανή πολιτιστική άνθηση που έλαβε εκεί χώρα, γνωστή ως η Αναγέννηση του Χάρλεμ, ή το Νέο Κίνημα των Νέγρων (New Negro Movement).

Ως οικισμός, βόρεια του Μανχάταν, το Χάρλεμ χρονολογείται από τον δέκατο έβδομο αιώνα. Στα πρώτα χρόνια του εικοστού αιώνα, όμως, όπως ήταν επόμενο, αναπτύχθηκαν τα σημαντικά συμφέροντα των ακινήτων και της κατοικίας. Παρά το γεγονός ότι οι Αφροαμερικανοί ζούσαν στο Χάρλεμ από τα 1880, περίπου, ο μαύρος πληθυσμός δεν είχε εκείνη τη δραματική έκρηξη, μέχρι την πρώτη δεκαετία του εικοστού αιώνα. Σε αυτό βεβαίως βοήθησε τα μέγιστα και η Μεγάλη Μετανάστευση, κατά την οποία οι μαύροι του Χάρλεμ αυξήθηκαν αλματωδώς, φτάνοντας τους 330.000 τη δεκαετία του 1930. Όταν το 369ο Σύνταγμα Πεζικού της Νέας Υόρκης, επέστρεψε από την Ευρώπη και τη νικηφόρα πορεία του, και έφτασε μέχρι την Πέμπτη Λεωφόρο της Νέας Υόρκης και σε λίγο στην καρδιά του Χάρλεμ, το γεγονός αυτό ουσιαστικά πυροδότησε την έναρξη στο Κίνημα της Αναγέννησης του Χάρλεμ, το οποίο όμως, για να είμαστε ακριβέστεροι, βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη για τουλάχιστον μια δεκαετία.

Η έννοια του “μαύρου”

Η Αναγέννηση του Χάρλεμ, φυσικά, δεν μόνο μια μεγάλη άνθηση της αφροαμερικανικής κουλτούρας και δημιουργικότητας. Βοήθησε επίσης, στον καθορισμό των δύσκολων σχέσεων μεταξύ των μαύρων και των λευκών στην Αμερική. Ίσως, το πιο σημαντικό, ήταν να καθοριστεί η έννοια του “μαύρου”, εκείνη η έννοια που πενήντα χρόνια αργότερα, θα επιτρέψει στον James Brown να πει δυνατά και προκλητικά, με τον τρόπο του, “Πες το δυνατά, είμαι Μαύρος και είμαι Περήφανος” (Say It Loud, I’m Black and I’m Proud)!

 

 

Το εξέχον κόσμημα της Αναγέννησης του Χάρλεμ ήταν ένα ξέσπασμα, μια εκπληκτική δημιουργία των λογοτεχνικών έργων που εξέταζαν μερικές φορές με συμπάθεια, και άλλοτε καυτηριάζοντας την αφροαμερικανική εμπειρία. Δοκίμια, ποιήματα και διηγήματα, συχνά εμφανίζονταν σε εφημερίδες ή περιοδικά, όπως τα “The Crisis” ή το “Opportunity”, ενώ ακόμα έκαναν την εμφάνισή τους μια σειρά από σημαντικά μυθιστορήματα.

Ένα κάλεσμα ξαφνικά ήρθε από τον Κλοντ Μακέι (Claude McKay, 1889-1948), έναν Τζαμαϊκανό μετανάστη που δημοσίευσε το ποίημα “Αν πρέπει να πεθάνουμε” (If We Must Die) τον Ιούλιο του 1919, στο τεύχος του “Ελευθερωτή” (The Liberator). Σε αυτό το ποίημα, ο προαναφερθείς ποιητής προέτρεψε τους μαύρους να ξεσηκωθούν γρήγορα και να αντιμετωπίσουν τους καταπιεστές τους, επαναλαμβάνοντας τα λόγια του Μεξικανού επαναστάτη Εμιλιάνο Ζαπάτα ότι είναι καλύτερα να πεθάνουν όρθιοι, από το να ζουν γονατισμένοι (…it is better to die upon your feet than to live upon your knees…).

 

 

Μια άλλη κορυφαία στιγμή συνέβη στα 1925, με τη δημοσίευση του “The New Negro” του καθηγητή, συγγραφέα, φιλόσοφου και προστάτη των τεχνών, Αλέν Λίροϊ Λοκ (Alain Locke, 1885-1954) στο Πανεπιστήμιο Χάουαρντ. Σε αυτό το έργο ο Locke διαλαλούσε τα σύγχρονα αφροαμερικανικά επιτεύγματα και άφησε να εννοηθεί ότι τα καλύτερα δεν είχαν έρθει ακόμα και βρίσκονταν μπροστά τους. Σίγουρα όμως, δεν επικρατούσαν πάντοτε τα καλά λόγια και τα κατορθώματα της φυλής στα έργα των μαύρων λόγιων προσωπικοτήτων της Αναγέννησης του Χάρλεμ. Ένα μεγάλο μέρος της έριδας προέκυπτε από ακραίο εγωισμό, μια κατάσταση που δεν ήταν άγνωστη  στην πνευματική κοινότητα, λευκών και μαύρων. Ωστόσο, στην περίπτωση της Αναγέννησης του Χάρλεμ, αντανακλούσε επίσης και μια γενικότερη σημαντική διαφορά στις πολιτιστικές συμπεριφορές. Στο ένα άκρο του φάσματος βρισκόταν ο Κάουντι Κάλεν (Countee Cullen, 1903-1946), με καλούς τρόπους, ευαίσθητος, και γαμπρός κάποτε του Ντι Μπουά, ο οποίος εναγκαλίστηκε την “υψηλή κουλτούρα”. Για τον Κάουντι Κάλεν, ήταν πολύ πιο σημαντικό να είναι ποιητής, γενικώς, από να είναι νέγρος ποιητής, και ποτέ δεν αναφερόταν αποκλειστικά και μόνο στη φυλή του, γιατί τα έργα του θεωρούσε ότι προορίζονταν ανεξαιρέτως για όλους τους πολίτες της Αμερικής, τουλάχιστον.

 

 

Στο άλλο άκρο του φάσματος, στεκόταν ο Λάνγκστον Χιουζ, ίσως ο πιο διάσημος από τους συγγραφείς της Αναγέννησης του Χάρλεμ. Εκείνος όχι μόνο διακήρυσσε το “μαύρο” του, αλλά ο ίδιος ενστερνιζόταν την κοινή αφροαμερικανική ταυτότητα εις βάρος της μαύρης ελίτ. Στο περίφημο δοκίμιό του, το 1926, “Ο μαύρος καλλιτέχνης και το φυλετικό βουνό” (The Negro Artist and the Racial Mountain) ο Χιουζ εξήρε τα μαύρα πολιτιστικά επιτεύγματα ως κάτι το μοναδικό, και δεν αισθανόταν ούτε υπόχρεος, αλλά ούτε να ενσωματωθεί με το λευκό πρότυπο. Καλούσε την προσοχή στην πλούσια πολιτιστική κληρονομιά τους, την υφασμένη από αμέτρητα εκατομμύρια ανώνυμους Αφροαμερικανούς και επέκρινε την “ταλαντούχο δέκατη” νοοτροπία, την οποία συνόψιζε ο Κάλεν και η οποία φαινόταν αποφασισμένη να συμμορφώνεται με τα λευκά  πρότυπα.

Η μεταμόρφωση

Μία από τις πιο διάσημες υποβαθμισμένες γειτονιές της Νέας Υόρκης, το μεγαλύτερο γκέτο των μαύρων, συνώνυμη επί σειρά δεκαετιών με την εξαθλίωση, την υψηλή εγκληματικότητα και τα ναρκωτικά, πάλαι ποτέ απαγορευμένη περιοχή για τους λευκούς κατοίκους της αμερικανικής μεγαλούπολης, αλλά και προπολεμική Μέκκα της τζαζ και των μπλουζ, άρχισε να μεταμορφώνεται τον 21ο αιώνα.

Αναζητώντας ευκαιρίες

Η γειτονιά, που στη συνείδηση πολλών Αφροαμερικανών αποτελεί την πρωτεύουσα της μαύρης Αμερικής, βρέθηκε στο επίκεντρο μιας αλλαγής που ενδεχομένως να μετατρέψει για πάντα το προφίλ που εδώ κι έναν αιώνα τη συνέδεσε με το αφροαμερικανικό στοιχείο της Νέας Υόρκης, καθιστώντας την προπύργιο της μαύρης Αμερικής.

Η γενικότερη τάση αναβάθμισης πολλών εξαθλιωμένων περιοχών της Νέας Υόρκης, η οποία ξεκίνησε από τη δεκαετία του ’90, με την αναζήτηση ευκαιριών σε γειτονιές που έως τότε μόνον αποστροφή δημιουργούσαν στους πιο εύπορους κατοίκους του Μανχάταν, οδήγησε πολλούς και στο Χάρλεμ, την πιο «ζόρικη» γειτονιά της πόλης, με αποτέλεσμα σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία, να κινδυνεύει να ανατραπεί η πλειονότητα των μαύρων κατοίκων της ευρύτερης περιοχής του Χάρλεμ, γεγονός ανήκουστο μόλις λίγα χρόνια πριν. Κι όμως, η αλλαγή αυτή έχει αρχίσει να συντελείται εδώ και δύο δεκαετίες, αθόρυβα και χωρίς κανείς να την πολυπροσέξει.

Λιγότεροι μαύροι

Όπως επισημαίνεται σε σχετικό άρθρο των «Τάιμς της Νέας Υόρκης», στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, ο πληθυσμός της ευρύτερης περιοχής του Χάρλεμ αυξήθηκε περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη μεταπολεμική δεκαετία, όμως ο αριθμός των μαύρων κατοίκων της περιοχής είναι σήμερα ο μικρότερος που έχει υπάρξει από τη δεκαετία του ’20. Η αναλογία των μαύρων στην ευρύτερη περιοχή του Χάρλεμ είναι σήμερα τέσσερις στους 10, ποσοστό εντυπωσιακό αν αναλογιστεί κανείς ότι στη διάρκεια της δεκαετίας του ’50 οι Αφροαμερικανοί αποτελούσαν το 98% της γειτονιάς και οι λευκοί (ακόμη και η μειονότητα των Ισπανόφωνων που συγκεντρώθηκαν στη δική τους περιοχή, δημιουργώντας το ισπανικό κομμάτι του Χάρλεμ) δεν τολμούσαν καν να περάσουν από τους δρόμους του κεντρικού Χάρλεμ.

 

 

 

Τα εξαθλιωμένα κτήρια, μέσα στα οποία στοιβάζονταν πολύτεκνες οικογένειες, αντικαταστάθηκαν από μοντέρνες κατασκευές, ενώ οι κάδοι με τα φλεγόμενα σκουπίδια γύρω από τους οποίους συγκεντρώνονταν οι άποροι κάτοικοι για να ζεσταθούν έχουν πλέον σχεδόν χαθεί. Το Χάρλεμ αποτελεί εδώ και καιρό προορισμό πολλών γκουρμέ καλοφαγάδων της αμερικανικής μεγαλούπολης, καθώς δεξιά κι αριστερά έχουν αρχίσει να ξεφυτρώνουν εστιατόρια και καφέ, ενώ το Harlem Center αποτελεί πόλο έλξης του καταναλωτικού κοινού.

Η αρχή από Κλίντον

Το στίγμα της αλλαγής είχε δοθεί ήδη από το 2001, όταν ο πρώην Αμερικανός πρόεδρος Μπιλ Κλίντον αποφάσισε να εγκαταστήσει το γραφείο του σε κτήριο κοντά στο διάσημο Apollο Theater, καταβάλλοντας το ποσό των 354.000 δολαρίων ετησίως. Ακολούθησε μια περίοδος ύφεσης, αμέσως μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις του 2001, στη διάρκεια της οποίας πολλοί φοβήθηκαν ότι η δεύτερη αναγέννηση του Χάρλεμ έσβηνε πριν καλά καλά αρχίσει, για να δώσει τη θέση της στη σημερινή ανάπτυξη.

Ωστόσο, δεν είναι όλοι ικανοποιημένοι από τις αλλαγές που συμβαίνουν γύρω τους. Σύμφωνα με την άποψη ορισμένων κατοίκων, η άνοδος των τιμών που επιφέρει ο εξωραϊσμός της περιοχής τους οδηγεί πολλούς να την εγκαταλείψουν, αν και οι περισσότεροι αντιμετωπίζουν θετικά το γεγονός ότι πολλοί μαύροι κατοικούν πλέον στο Χάρλεμ από επιλογή και όχι από ανάγκη.

Η φυσιογνωμία της περιοχής που επί σειρά δεκαετιών αποτελούσε το μεγαλύτερο γκέτο των μαύρων της Νέας Υόρκης έχει αναμφίβολα αρχίσει να αλλάζει, καθώς βελτιώνεται και το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων της. Το ζήτημα, ωστόσο, είναι κατά πόσον πρόκειται για μια πραγματική αλλαγή ή απλώς για μια βιτρίνα, πίσω από την οποία εξακολουθεί να κρύβεται η φτώχεια και πολλές φορές η εξαθλίωση ενός μεγάλου τμήματος των κατοίκων του Μεγάλου Μήλου.

 

Προσωπικότητες της «Αναγέννησης του Χάρλεμ» γίνονται γραμματόσημα

Langston Hughes: Ο μαύρος αδελφός

Πηγές πληροφοριών: ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ, Διαδίκτυο, Fractal, Καθημερινή

  • Αρχική εικόνα: Shannon Wright
Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΤο Χάρλεμ και η Αναγέννησή του
Περισσότερα

Μεγάλη Άμμος: Η ξακουστή παραλία στη ζωγραφική του Κώστα Σπυριούνη

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Οι αμμουδιές, οι παραλίες, το στοιχείο της θάλασσας υπήρξαν πάντα από τα αγαπημένα θέματα των εικαστικών. Η Μεγάλη Άμμος στην Εύβοια είναι από τις συναρπαστικότερες ελληνικές παραλίες, όπως είδαμε πρόσφατα και στο video του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού. Πώς είναι δυνατόν, λοιπόν, να μη δώσει έμπνευση και υλικό για πειραματισμό στο σπουδαίο μας εικαστικό Κώστα Σπυριούνη το τόσο μεγαλειώδες και μυστηριακό αυτό περιβάλλον, όταν μάλιστα ο καλλιτέχνης παραθερίζει σχεδόν κάθε καλοκαίρι στην ευρύτερη περιοχή;

 

 

Στο πλαίσιο της ενότητας Θάλασσες, που έχει φιλοτεχνήσει ο σημαντικός σύγχρονος ζωγράφος, απεικονίζονται τοπία ιδιαίτερα υποβλητικά. Βλέποντάς τα στους πίνακές του σε μαγνητίζουν, σε μαγεύουν, σε καθηλώνουν. Μερικά από τα μέρη αυτά έχουν κάτι από την ελληνικότητα που οραματίστηκε η γενιά του ’30. Ωστόσο, γίνονται μυθικά και μυστικά, καθαγιάζονται στο δικό του δημιουργικό ταξίδι. Στο ταξίδι αυτό είναι εμφανές το πηγαίο στοιχείο, η ελευθερία της έκφρασης, η αισθαντικότητα, η νηφαλιότητα, η ευαισθησία, καθώς τα χρώματα με το φως, η καθαρότητα με τη δύναμη του ταλέντου και τη θερμότητα της ματιάς του είναι παρόντα στο έργο του.

 

 

Ο Κώστας Σπυριούνης γεννήθηκε το 1965 και ζει στην Αθήνα. Δάσκαλοί του στη ζωγραφική ο Γιάννης Τσαρούχης και ο Βρασίδας Βλαχόπουλος, στη γλυπτική η Ναταλία Μελά και στη συντήρηση ο Τάσος Μαργαριτώφ.

Εκτενέστατο το βιογραφικό του Κώστα Σπυριούνη. Μεταξύ άλλων αναφέρουμε: 22 ατομικές εκθέσεις, συμμετοχή σε 40 ομαδικές εκθέσεις ανά τον κόσμο, συνεργασίες με δημόσια και ιδιωτικά ιδρύματα πολιτισμού, σειρές γραμματοσήμων για τα Ελληνικά Ταχυδρομεία, εικονογραφήσεις βιβλίων (Αμαλίας Μεγαπάνου, Γιώργου Χρονά, Αλκυόνης Παπαδάκη και άλλων), σκηνικά και κοστούμια για θέατρο, πίνακες και γλυπτά του έχουν περίοπτη θέση σε ιδιωτικές συλλογές σε Ελλάδα και εξωτερικό. Διατελεί καλλιτεχνικός επιμελητής στο Πολεμικό Μουσείο.

Κώστας Σπυριούνης, αισθητικό αποτύπωμα ευγένειας

***

Η παραλία της Μεγάλης Άμμου στο Μαρμάρι (Δήμος Καρύστου) είναι, κατά γενική ομολογία, μοναδικής ομορφιάς και προσελκύει σε όλη τη διάρκεια του χρόνου πολλούς θαυμαστές.
Το σημείο όπου η Μεγάλη Άμμος βρίσκεται, είναι στα νοτιοδυτικά της πόλης του Μαρμαρίου, και ακριβώς απέναντι και σε μικρή απόσταση από το Χερσονήσι, του συμπλέγματος των νησίδων των Πεταλιών.

Η Μεγάλη Άμμος είναι μια λωρίδα άμμου που μας περιμένει κάθε φορά με διαφορετική εμφάνιση. Κάποιες λίγες φορές παραμένει ενιαία. Συνήθως, όμως, διαβρωμένη από τα κύματα της θάλασσας, τη συναντάμε άλλοτε με σχηματισμό μιας ή δύο μικρών λιμνών στο εσωτερικό της, και άλλοτε με τον ιδιαίτερο πεταλοειδή σχηματισμό της (αυτός ο τελευταίος είναι που τον απαντάμε συχνότερα).

 

 

Η πανέμορφη παραλία εικονίζεται στο σποτ με το οποίο το υπουργείο Τουρισμού και ο Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού επιχειρούν την επανεκκίνηση της τουριστικής δραστηριότητας στη χώρα μας, που υφίσταται, όπως και άλλοι κλάδοι της ελληνικής οικονομίας, τις δυσμενείς συνέπειες της πανδημίας του κορονοϊού.

Στο φετινό σποτ για τον ελληνικό τουρισμό, όπου κυριαρχεί το μήνυμα «ελληνικό καλοκαίρι δεν είναι μόνο ο ήλιος και η θάλασσα», παρουσιάζεται αυτή η υπέροχη ακρογιαλιά που στολίζει μαζί με το νησιωτικό σύμπλεγμα των Πεταλιών το Μαρμάρι, το λιμάνι της Νότιας Εύβοιας, που συνδέεται με τη Ραφήνα.

 

 

Η παραλία απέχει από το λιμάνι του Μαρμαρίου 2-3 km και περίπου 5 λεπτά. Τα τελευταία 500 μέτρα του δρόμου πριν από την παραλία είναι χωματόδρομος, ο οποίος όμως είναι πάρα πολύ βατός.

Η παραλία φημίζεται για τα βαθιά και πεντακάθαρα νερά της και τα ισχυρά ρεύματα που δημιουργούνται λόγω του διαύλου που σχηματίζεται μεταξύ παραλίας και του νησιού Χερσονήσι που ανήκει στους Πεταλιούς.

 

 

Το Μαρμάρι, από την άλλη, είναι ένας όμορφος οικισμός, χτισμένος αμφιθεατρικά σε γραφικό κόλπο, απέναντι από το νησιωτικό σύμπλεγμα των Πεταλιών.
Για να φτάσετε στο Μαρμάρι θα χρειαστείτε μόνο μία ώρα με το καράβι από το λιμάνι της Ραφήνας στις ανατολικές ακτές της Αττικής.

Παραλίες πανέμορφες και ερημικές, με ανατολικό προσανατολισμό, σχηματίζονται πολλές στους πρόποδες του βουνού Όχη.

 

 

Άνεμοι στη Νότια Εύβοια

Οι άνεμοι που προσελκύουν την προσοχή των surfers είναι κυρίως οι βόρειοι άνεμοι που πνέουν ιδιαίτερα ισχυροί στον νότιο Ευβοϊκό κόλπο το μεγαλύτερο μέρος του καλοκαιριού. Τον Αύγουστο συνήθως έχουμε τα παραδοσιακά μελτέμια όπου φυσάει όλη μέρα από 4 μέχρι και 7 μποφόρ, ενώ από το απόγευμα και ιδιαίτερα το βράδυ η ένταση των ανέμων μειώνεται σχεδόν στο μηδέν, ενώ ο Ιούλιος συνήθως είναι πιο ήρεμος μήνας με περιόδους που δεν φυσάει και καθόλου.

 

 

Πάντως αυτό δεν είναι κάτι που πρέπει να έχετε ως δεδομένο καθώς τα τελευταία χρόνια έχουν εκδηλωθεί φαινόμενα ιδιαίτερα ισχυρών βόρειων ανέμων (από 7 έως και 9 μποφόρ) κατά τη διάρκεια του μεγαλύτερου μέρους του Ιουλίου και καθ’ όλη τη διάρκεια του 24ωρου, ενώ ο Αύγουστος να είναι πολύ πιο ήσυχος και ζεστός μήνας.

Γι’ αυτό καλό θα ήταν να είστε καλά ενημερωμένοι σχετικά με τις βραχυπρόθεσμες καιρικές προβλέψεις και τη δύναμη των ανέμων, πριν επισκεφθείτε την περιοχή.

 

 

Η Μεγάλη Άμμος (Χρυσή Άμμος) μεταμορφώνεται κατά καιρούς, καθώς η ακτογραμμή μετακινείται ανάλογα με τη φορά του ανέμου και των κυμάτων.

Η Μεγάλη Άμμος θεωρείται ιδανική για τους λάτρεις των θαλάσσιων σπορ (windsurfers και kitesurfers), καθώς είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στους ανέμους.

 

  • Kι ένα βίντεο από το LamiaReport.gr:

 

 

Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΜεγάλη Άμμος: Η ξακουστή παραλία στη ζωγραφική του Κώστα Σπυριούνη
Περισσότερα

Φωτεινή Πιπιλή: «Σώστε το πέτρινο γεφύρι της Νέδας πριν το γκρεμίσουν τα τζιπάκια που περνούν»…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

«Η σωζομένη σήμερον γέφυρα, είναι έργον των τουρκικών χρόνων, αρχούντως δε στερεώς κατεσκευασμένη και ουσιωδώς την συγκοινωνίαν των μερών διευκολύνουσα. Εν καιρώ χειμώνος και κυρίως εν έτεσι πολυομβρίας η Νέδα έχει ορμητικόν το ρεύμα, υπερπηδά ενίοτε τας όχθας αυτής και κατακλύζει τα ταπεινότερα μέρη. Το ύδωρ της είναι διαυγέστατον και ευχάριστον εις την πόσιν».

Τα παραπάνω έγραφε μεταξύ των άλλων άρθρον με τον τίτλο «Η Νέδα, ποταμός εν Αρκαδία». Το κείμενο αυτό μιλάει για το μονότοξο γεφύρι των Πλατανίων, για το οποίο υπάρχει εικόνα με το σχέδιό του.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Έσπερος», κατά το έτος 1881. Η έκδοση του περιοδικού γινόταν στη Λειψία και κυκλοφορούσε με κείμενα για την Ελλάδα, τον πολιτισμό της, τα μνημεία της.
Το συγκεκριμένο γεφύρι μαζί με τα υπόλοιπα του Νέδα αποτελούσαν τον βασικό δρόμο επικοινωνίας μεταξύ των ορεινών χωριών της Μεσσηνίας και της Ηλείας. Τα γεφύρια αυτά έδιναν ζωή στους κατοίκους και στην οικονομία αυτών των περιοχών.

 

Αυτό πριν από 139 χρόνια…

 

Σήμερα – όπως καταγγέλλει η δημοσιογράφος και βουλευτής της Νέα Δημοκρατίας Φωτεινή Πιπιλή – τουρίστες και ντόπιοι με βαριά οχήματα χρησιμοποιούν αυτά τα γεφύρια για πέρασμα, με άμεσο τον κίνδυνο να προκαλέσουν την κατάρρευσή τους.

Ξεχνούν ότι τα πέτρινα μονότοξα γεφύρια της Νέδας αποτελούν αρχιτεκτονικά κομψοτεχνήματα που όμως σήμερα είναι χαμένα μέσα στα βάτα και με πολλές φθορές.
Περπατώντας μέσα στο ποτάμι, όταν πλησιάζεις στα πέτρινα γεφύρια, εντυπωσιάζεσαι από την ομορφιά τους, το περίτεχνο χτίσιμό τους, το πώς «δένουν» με την πολύ πλούσια πανίδα, το πώς έχουν «σφηνωθεί» μέσα στις βραχώδεις χαράδρες, και νιώθεις έναν απέραντο θαυμασμό και σεβασμό για τους χτίστες αυτών των έργων.

 

***

 

Το γεφύρι του Κούβελα είναι ψηλό, έχει πολύ ωραία αρχιτεκτονικά στοιχεία και ενώνει δύο βραχώδεις χαράδρες.

Πιο εντυπωσιακό, είναι το πέτρινο γεφύρι του Μαυρομματίου, κάτω από το χωριό Κούβελα. Είναι ψηλό, έχει πολύ ωραία αρχιτεκτονικά στοιχεία και ενώνει δύο βραχώδεις χαράδρες, πάνω στις οποίες ήταν σμιλεμένα μονοπάτια προς το Κούβελα της Μεσσηνίας και το Δραγώγι της Ηλείας.
Ωστόσο, είναι ένα γεφύρι εντελώς εγκαταλελειμμένο. Για να ανέβει κανείς σε αυτό πρέπει να καταφέρει να περάσει μέσα από απροσπέλαστα σχεδόν βάτα, τα μονοπάτια έχουν χαθεί και γκρεμιστεί, ενώ χαλασμένο είναι και το μονοπάτι από την όχθη του ποταμού προς το γεφύρι. Πολλές πλάκες από το τοιχίο πάνω στο γεφύρι έχουν πέσει και έχουν χαθεί, ενώ σοβαρά προβλήματα έχει δημιουργήσει και η άγρια βλάστηση που βγαίνει μέσα από τις πέτρες.
Το θαυμάζουν καθημερινά τα καλοκαίρια εκατοντάδες επισκέπτες, οι οποίοι περνούν είτε από πάνω του για να μεταβούν στο μονοπάτι που οδηγεί στους καταρράκτες και στις κολυμπήθρες είτε από κάτω του, ακολουθώντας τον ποταμό που σε λίγο οδηγεί στη σήραγγα του Στομίου.
Υπάρχει ακόμη το εντυπωσιακό γεφύρι του Μαυρομματίου, αλλά και τα απομεινάρια του παλιού γεφυριού κάτω από το χωριό Κακαλέτρι, δίπλα στον μύλο του Καράμπελα.
Αυτά τα γεφύρια θα μπορούσαν να αποτελέσουν μνημεία της κληρονομιάς των παραποτάμιων χωριών, τα οποία και θα προσέδιδαν μεγαλύτερη φήμη στη Νέδα, ως προορισμό των περιηγητών που μαγεύονται από την ομορφιά της φύσης και τον παραδοσιακό πλούτο των περιοχών που επισκέπτονται. Είναι έργα που μπορούν να συντηρηθούν χωρίς να χρειάζονται τα υπέρογκα ποσά που απαιτούν άλλες παρεμβάσεις, ενώ θα αποδώσουν πολλά περισσότερα από όσα θα κοστίσουν.

 

***

 

Τον κίνδυνο να γκρεμιστούν τα πέτρινα γεφύρια της Νέδας, μνημεία του πολιτισμού, της παράδοσης, της τεχνικής, υπογραμμίζει η Ομοσπονδία Συλλόγων Χωριών Ορεινής Τριφυλίας και κάνει ειδική αναφορά στο γεφύρι του χωριού Νέδα, τονίζοντας ότι αν δεν επισκευαστεί σωστά και γρήγορα τότε ο επόμενος χειμώνας μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες για το μνημείο…
Σε κείμενο της Ομοσπονδίας, το οποίο υπογράφουν ο πρόεδρος και ο γραμματέας της, Κωνσταντίνος Καράμπελας και Ευθύμιος Τζώρτζης αντίστοιχα, σημειώνονται σχετικά τα εξής: «Το πέτρινο γεφύρι κοντά στο χωριό Νέδα Μεσσηνίας κινδυνεύει να γκρεμισθεί. Η μία βάση του έχει πάθει σημαντική ζημιά και είναι απαραίτητη η γρήγορη επισκευή του, πριν έρθει ο επόμενος χειμώνας. Ο Δήμος Οιχαλίας έχει ενημερωθεί από το 2016 για τη ζημιά, αλλά δεν έχει γίνει ακόμα ούτε η μελέτη».

 

***

 

 

Το πιο γνωστό πέτρινο γεφύρι της Νέδας είναι το μονότοξο των Πλατανίων.

 

 

 

«Σώστε το πέτρινο γεφύρι της Νέδας»

 

Η βουλευτής της Α΄ Αθηνών της Νέας Δημοκρατίας Φωτεινή Πιπιλή.

Αυτόν τον τίτλο έβαλε η κυρία Φωτεινή Πιπιλή στην έκκλησή της με την Ερώτηση που κατέθεσε την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2020 προς την Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Λίνα Μενδώνη. Στην Ερώτηση καταγράφει τους κινδύνους της καταστροφής του παραδοσιακού πέτρινου γεφυριού – από το 19ο αιώνα – που γεφυρώνει δύο νομούς, την Ηλεία με τη Μεσσηνία αλλά και τη μοναδικής περιβαλλοντικής αξίας ομορφιά του φαραγγιού της Νέδας.
Στη συνέχεια η κυρία Πιπιλή αναφέρει: «Το να αναφέρεις σε μια αρχαιολόγο – όπως η κυρία Μενδώνη – τη σπουδαιότητα της μυθικής παρουσίας της Νέδας, ίσως να είναι υπερβολή, αλλά καταδεικνύει την αγωνία μου και τη διαχρονική προσπάθειά μου για να παρέμβει άμεσα το Υπουργείο Πολιτισμού, με την αυστηρότητα που απαιτείται, όχι μόνον για να το συντηρήσει μέσω της Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων, αλλά και για να απαλλάξει το πέτρινο γεφύρι από τους επιπόλαιους και ανάγωγους «τζιπάτους» τουρίστες ή ντόπιους αγρότες, που εξακολουθούν να το χρησιμοποιούν ως οδική πάροδο»!
Και με τη βεβαιότητα ότι η έκκλησή της θα πιάσει τόπο η κυρία Πιπιλή τονίζει:
«Είναι τραγικό, στην εποχή μας να χρειαζόμαστε ολόκληρο Υπουργείο να παρέμβει – παρά τις πολλαπλές και οικονομικά ανεξάρτητες Αρχές, π.χ. Περιφέρεια, ώστε να διασωθεί ένα ακόμη μνημείο του μοναδικού Πολιτισμού του Νερού».

 

 

 

Παναγιώτης ΜήλαςΦωτεινή Πιπιλή: «Σώστε το πέτρινο γεφύρι της Νέδας πριν το γκρεμίσουν τα τζιπάκια που περνούν»…
Περισσότερα

Κάθε μέρα διακοπές όλο το καλοκαίρι «ταξιδεύοντας» με το θρυλικό Orient Express και το Τρένο στο Ρουφ…

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Η δροσερή, καταπράσινη «Αποβάθρα» της Αμαξοστοιχίας-Θεάτρου το Τρένο στο Ρουφ σας υποδέχεται από την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2020 για μια απόδραση… χωρίς αποσκευές, με φόντο το θρυλικό Orient Express, τα ελαιόδεντρα και τις ανθισμένες πικροδάφνες.

Σας λείπουν τα ταξίδια; Δραπετεύστε σ’ έναν από τους πιο σπάνιους ανοιχτούς χώρους Τέχνης της καλοκαιρινής Αθήνας.

 

[Πατήστε “κλικ” επάνω στις φωτογραφίες για να τις δείτε μεγαλύτερες]

 

 

 

 

Η …μηχανοδηγός Τατιάνα Λύγαρη και η ομάδα της σας υπόσχονται πως και αυτό το καλοκαίρι μπορείτε να απολαύσετε διακοπές στην πόλη με μουσικές απ’ όλο τον κόσμο, dj sets, comfort food, υπέροχα cocktails, και… διάθεση ταξιδιάρικη!
Κι αν ψιλοβρέξει και φυσήξει, ομπρέλες, θερμάστρες και κουβερτούλες είναι στη διάθεσή σας για να συνεχίσετε να απολαμβάνετε τον ανοιχτό, φιλόξενο και καλλιτεχνικό χώρο της «Αποβάθρας» μέχρι… να μπει ο χειμώνας.
Και από αρχές Ιουλίου η παρέα θα μεγαλώσει. Στο υπαίθριο stage της Αποβάθρας, μουσικές παραστάσεις, stand up comedy, προβολές και καλλιτεχνικά δρώμενα θα σας ψυχαγωγήσουν και παρά τις αποστάσεις θα φέρουν χαμόγελα και τις καρδιές ακόμα πιο κοντά.

 

***

 

 

 

*Θα Πέσουν οι Μάσκες / Stand up Parody of Life

 

Ο stand up comedian Γιώργος Ριζόπουλος παρουσιάζει – αβασάνιστα και αβάδιστα – μια παρωδία της καθημερινής ζωής και φωτίζει με χιούμορ τα σκοτάδια της!

 

*Πέσto… με τραγούδια

 

Όλα τα λέμε με τραγούδια… Μουσικές του κόσμου και μια αγκαλιά τραγούδια νέα και παλιά, σύγχρονα και ρετρό, με υπέροχες φωνές, ιδιαίτερες ενορχηστρώσεις, πολύ χιούμορ και θεατρικότητα στην υπαίθρια Αποβάθρα του Τρένου του κόσμου με την Αθηνά Ρούτση και τον Λάμπρο Παπαγεωργίου στο τραγούδι και τα κρουστά, την Άλκηστη Ραυτοπούλου στα πλήκτρα και τις ενορχηστρώσεις και τον Φώτη Μυλωνά στα πνευστά, την κιθάρα και το μαντολίνο.

 

***

 

Σύντομα θα ανακοινωθούν και άλλα καλλιτεχνικά δρώμενα.

 

***

 

Καθημερινά 7:30 μ.μ. έως αργά (εκτός Δευτέρας)
Κρασί 3,5 ευρώ / Ποτό 6 ευρώ / Φαγητό από 4 ευρώ

 

***

 

 

 

 

«Αμαξοστοιχία – Θέατρο το Τρένο στο Ρουφ»

Τηλέφωνο: 210- 923.70.76
Open – Air Bar και Restaurant «Αποβάθρα»
Σιδηροδρομικός και Προαστιακός Σταθμός Ρουφ
Επί της Λεωφόρου Κωνσταντινουπόλεως
10’ με τα πόδια από το Μετρό «Κεραμεικός»

Παναγιώτης ΜήλαςΚάθε μέρα διακοπές όλο το καλοκαίρι «ταξιδεύοντας» με το θρυλικό Orient Express και το Τρένο στο Ρουφ…
Περισσότερα

Aegialis Hotel & Spa: Ανοίγει και πάλι για να υποδεχτεί τους φίλους και επισκέπτες της Αμοργού

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Του Παναγιώτη Μήλα

Δεν είναι εύκολο όταν, λόγω ειδικών συνθηκών, αναγκάζεσαι να τηρήσεις ως «κόρην οφθαλμού» κανόνες που σου επιβάλλουν προκειμένου να λειτουργήσει η – όποια – επιχείρησή σου.
Ειδικά μέτρα για καθαριότητα στους χώρους, ειδικά μέτρα για τη συμβίωση των πελατών – επισκεπτών. Ειδικά μέτρα και στην κουζίνα, και στους χώρους εστίασης αλλά και στην επιλογή του μενού. Αυστηρά μέτρα στους χώρους αναψυχής: πισίνες, μπαρ κ.λπ.

Όλα αυτά δηλαδή που λόγω covid-19 θα πρέπει να ισχύσουν από τη Δευτέρα 1η Ιουνίου 2020 σε όλα τα ελληνικά ξενοδοχεία 12μηνης λειτουργίας.
Και μόνον η απαραίτητη πιστή τήρηση μιας σειράς μέτρων προστασίας των επισκεπτών ασφαλώς ανατρέπει τις συνήθειες ιδιοκτητών και εργαζομένων και σίγουρα είναι ένα βαρύ φορτίο.
Όμως αυτή η απαίτηση δεν έχει παντού την ίδια δυσκολία…

 

***

 

Δωμάτια με θέα στο Aegialis Hotel & Spa.

 

 

Ο Νικήτας και η Ειρήνη Γιαννακοπούλου εφάρμοζαν αυτά τα μέτρα πολλά χρόνια… πριν ανοίξουν το Aegialis Hotel & Spa.
Στο DNA της οικογένειας και στην κληρονομιά που άφησαν οι γονείς τους – πρωτοπόροι στον τουρισμό της Αμοργού – ήταν όλα αυτά που σήμερα για πολλούς άλλους φαντάζουν… βαρύ φορτίο.

 

***

 

Η καθαριότητα στην κουζίνα ήταν πάντα το «Α» και το «Ω» σε κάθε δραστηριότητα της οικογένειας. Η «μεσογειακή διατροφή» – που για μερικούς είναι άγνωστες λέξεις και για άλλους είναι σήμερα το ζητούμενο – για την Ειρήνη και τον Νικήτα ήταν από τα εφηβικά τους χρόνια η καθημερινότητά τους.
Εδώ, στο Aegialis Hotel & Spa, το εστιατόριο Ambrosia θα προσφέρει και φέτος, όπως κάθε χρόνο, μοναδικές εμπειρίες γεύσης με ντόπια προϊόντα βιολογικής παραγωγής στα μποστάνια του Aegialis, καθώς και μαθήματα μαγειρικής και οινογνωσίας για τους πιο απαιτητικούς.

 

***

 

Οι αποστάσεις ασφαλείας – για υγειονομικούς λόγους – και στους χώρους εστίασης και στους χώρους αναψυχής δεν ήταν ποτέ κάτι άγνωστο για το Aegialis Hotel & Spa. Επομένως όπως πάντα οι αποστάσεις ήταν υπό αυστηρό έλεγχο, έτσι και σήμερα…
Κάτι το ιδιαίτερο και όχι συνηθισμένο είναι η χρήση συνεχώς και αδιαλείπτως ανανεούμενου θαλασσινού νερού στην πισίνα του ξενοδοχείου. Αυτό το εξασφάλισε το Aegialis Hotel & Spa για τους πελάτες του που προτιμούν να απολαμβάνουν και την αλμύρα της θάλασσας και από απόσταση την ηρεμία του τοπίου.

 

***

 

Μια εσωτερική πισίνα που θυμίζει σαλόνι…

 

 

Την καθαριότητα – σε βαθμό υπερθετικό – την προσφέρει επίσης η επιχείρηση στα μέσα μαζικής μεταφοράς που χρησιμοποιεί. Στα μικρά και μεγάλα πούλμαν, με τα οποία πραγματοποιεί ξεναγήσεις στα ιστορικά αξιοθέατα. Ακόμη η ομάδα εργασίας του Aegialis Hotel & Spa δίνει τη δυνατότητα στους πελάτες να απολαύσουν trekking στα απαράμιλλης ομορφιάς αμοργιανά βουνά, ακολουθώντας το πανάρχαιο δίκτυο μονοπατιών που χαρακτηρίζει την Αμοργό.

 

Ακόμη – στους πιο δραστήριους – το Aegialis Hotel & Spa προσφέρει πάντα υπηρεσίες θαλάσσιων σπορ, καταδύσεις, κανό και εξερευνήσεις παραλιών με ιδιωτικά σκάφη.

 

***

 

Η εσωτερική πισίνα στο «Λάλον Ύδωρ Spa».

 

 

Όμως το κάτι παραπάνω που χαρίζει το Aegialis Hotel & Spa είναι αυτό που δεν το βρίσκεις πολύ εύκολα: Αναφέρομαι στο «Λάλον Ύδωρ Spa». Εδώ η Καλλιώβη Γιαννακοπούλου με την ομάδα της, εξασφαλίζει εξαιρετικές υπηρεσίες αισθητικής, ευεξίας και άσκησης προσφέροντας παράλληλα και μαθήματα yoga και pilates. Συμβάλλει έτσι στη χαλάρωση των επισκεπτών τηρώντας σχολαστικά τις προδιαγραφές υγιεινής.

 

***

 

Η οικογένεια του Aegialis, ο Νικήτας και η Ειρήνη Γιαννακοπούλου, ο Σταμάτης Γιαννακόπουλος και η Ελένη Κουντουρουπή, ο Σταύρος Λουλουργάς και η Καλλιώβη Γιαννακοπούλου εξακολουθούν να προσφέρουν αυτό ακριβώς που προσφέρουν τόσα χρόνια: Ποιότητα στη διαμονή, ποιότητα στη διατροφή και ποιότητα στην ψυχαγωγία.

 

***

 

Γι’ αυτό με χαρά ανακοινώνουν ότι περιμένουν και πάλι τους επισκέπτες από την 1η Ιουνίου 2020 και όπως υπόσχονται για ακόμα μία χρονιά θα είναι σε θέση να φιλοξενήσουν τους φίλους του πανέμορφου νησιού, προσφέροντας όπως πάντα όλη την γκάμα των υπηρεσιών για αξέχαστες διακοπές.
Ασφαλώς όλα αυτά τηρώντας τα υγειονομικά πρωτόκολλα και τις νέες διαδικασίες λειτουργίας, όπως έχει ορίσει η Ελληνική Κυβέρνηση και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

 

***

 

Και οι δύο πισίνες του Aegialis Hotel & Spa διαθέτουν θαλασσινό νερό το οποίο ανανεώνεται με συνεχή ροή. Κάτω αριστερά το νεανικό Λακκί και απέναντι η παραδοσιακή Αιγιάλη.

 

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

 

Aegialis Hotel & Spa

Στοιχεία επικοινωνίας:

Ειρήνη Γιαννακοπούλου

irene@aegialis.com

Τηλέφωνα: (+30) 2285073393 και (+30) 6936608678

www.amorgos-aegialis.com

Παναγιώτης ΜήλαςAegialis Hotel & Spa: Ανοίγει και πάλι για να υποδεχτεί τους φίλους και επισκέπτες της Αμοργού
Περισσότερα