30 C
Athens
Σάββατο 20 Ιουλίου 2024

«Βάτραχοι»: Οι επίσημοι διάβαζαν… κόμικ στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου

Του Παναγιώτη Μήλα
[email protected]

Φεστιβάλ Επιδαύρου 2014. Παρασκευή 1 και Σάββατο 2 Αυγούστου. Από το Εθνικό Θέατρο οι «Βάτραχοι» του Αριστοφάνη σε σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα.
Κοσμοσυρροή και τις δύο ημέρες. Ρεκόρ προσέλευσης για φέτος, περίπου 20.000 θεατές. Ρεκόρ προσέλευσης και επισήμων. Ήταν οκτώ και από την ώρα που οι ταξιθέτριες τους οδήγησαν στις θέσεις τους δεν σταμάτησαν να διαβάζουν. Ούτε που σήκωσαν καθόλου το κεφάλι τους. Από περιέργεια τους πλησίασα για να δω τι είναι αυτό που μελετούν. Μόλις έφτασα απέναντί τους έπαθα σοκ. Διάβαζαν κόμικ. Και οι οκτώ. Το ίδιο κόμικ, και οι οκτώ. Τους είδα… Και οι οκτώ πολύ γνωστά πρόσωπα και αγαπημένα. Δύο γυναίκες και έξι άνδρες. Όμως κόμικ στην Επίδαυρο; Ας μην το σχολιάσω.
Ίσα ίσα πρόλαβα να γυρίσω στη θέση μου. Ο γκιώνης έδωσε το σύνθημα. Τα φώτα χαμήλωσαν. Από τα καμαρίνια φάνηκε η καθιερωμένη πομπή των ηθοποιών. Με θερμό χειροκρότημα έγιναν δεκτοί με το που εμφανίστηκαν. Πήγαν πίσω από το σκηνικό. Ήταν ένα κτήριο με σκοτεινά τούνελ υπονόμων στη βάση του και δύο κολόνες-καπνοδόχους. Αριστερά και δεξιά μισοσπασμένες αρχαίες κολόνες, οθόνες παλιών τηλεοράσεων, καμένοι κορμοί δέντρων, σκόρπιες βαλίτσες και ο σκελετός ενός αυτοκινήτου – σιτροέν, παππού του παλιού γνωστού «βατράχου».

Στο κέντρο, πάνω από τη θυμέλη, ένας διάδρομος – σκακιέρα, φωτισμένος εκ των έσω. Το σκηνικό (Μανόλης Παντελιδάκης) θύμιζε έντονα τα κόμικ της δεκαετίας του ’60 και ’70. Είχε όμως και αναφορές – πινελιές στα κλασικά σκηνικά των πρώτων χρόνων του Φεστιβάλ. Μέσα στο σκοτάδι και την απόλυτη σιωπή (πρώτη φορά χωρίς να χτυπούν ξεχασμένα ανοιχτά κινητά) η μουσική (Σταύρος Γασπαράτος) δημιουργεί το κατάλληλο κλίμα για την έναρξη. Οι νότες αγκαλιάζουν τη φωνή της ιέρειας (Εβελίνα Παπούλια) που από την κορυφή του κτηρίου συγκεντρώνει την προσοχή όλων τη στιγμή που δύο από τους οκτώ επισήμους καθώς μελετούν το κόμικ σταματούν το διάβασμα και σηκώνονται! Βλέπουν ότι στο επόμενο «καρέ» είναι η δική τους σειρά. Κάνουν ένα βήμα μπροστά και «επιστρέφουν» στο αργολικό θέατρο με την ηχογραφημένη φωνή τους. Η Κατίνα Παξινού και ο Αλέξης Μινωτής χαρίζουν στιγμές συγκίνησης σε όσους τους γνώρισαν και μια μοναδική ακουστική εμπειρία στους νεότερους. Ήταν μια εξαιρετική έμπνευση του Γιάννη Κακλέα αυτή η έκτακτη «συνεργασία» με τους δύο μεγάλους μας ηθοποιούς που άνοιξαν το δρόμο για όσους ακολούθησαν αυτό το δύσκολο επάγγελμα. Ένας από αυτούς, με τη σκυτά… με το ρόπαλο στο χέρι μπαίνει στη σκηνή. Ο Διόνυσος (Βασίλης Χαραλαμπόπουλος) με μοναδική δεξιοτεχνία μας οδηγεί στα «καρέ» που σχεδίασε ο Κακλέας. Ένας ένας οι πρωταγωνιστές του Αριστοφάνη κάνουν την εμφάνισή τους. Ντυμένοι με εντυπωσιακά, λαμπερά κοστούμια (Εύα Νάθενα), κοστούμια στηριγμένα στο πλούσιο αρχείο του Εθνικού μας Θεάτρου που πρόσθεταν το δικό τους χρώμα στο συνολικό μοντέρνο αισθητικό αποτέλεσμα. Η ομάδα των ηθοποιών, σαν μικρό χορευτικό σύνολο, κινήθηκε με τρόπο με βάση τη χορογραφία του Χρήστου Παπαδόπουλου. Έτσι μπορέσαμε να χαρούμε, να απολαύσουμε για την ακρίβεια, ακόμη και τις σιωπές τους. Ο Αισχύλος (Γιάννης Ζουγανέλης), ο Ευριπίδης (Φάνης Μουρατίδης), ο Ξανθίας (Πάνος Βλάχος), ο Ηρακλής (Λαέρτης Μαλκότσης) και ο Αποθανών (Σπύρος Μπιμπίλας) μαζί και με όλο το θίασο «κέντησαν» αυτό το πολύτιμο στολίδι του φετινού Φεστιβάλ. Οι φωτισμοί (Σάκης Μπιρμπίλης) ζωγράφισαν και τις πιο σκοτεινές γωνιές των «Βατράχων». Ακόμη κι αν δεν άκουγες, μπορούσες να απολαύσεις αυτή την εικόνα. Ακόμη κι αν δεν άκουγες, μπορούσες να χαρείς μέρη της παράστασης που ο Γιάννης Ζουγανέλης με τη νοηματική γλώσσα τα προσέφερε στο κοινό. Ήταν κάτι που ο Ζουγανέλης το έκανε από μικρός, τότε που συνόδευε τους γονείς του στην Επίδαυρο και τους εξηγούσε με αυτή τη γλώσσα τα δρώμενα.
Η παράσταση προχωρούσε και με το λόγο του Αριστοφάνη αλλά και με…
Ωχ! Σκοτάδι, δεν βλέπω με τι προχωρούσε η παράσταση. Νιώθω όμως μια κίνηση εκεί από το χώρο των επισήμων. Εκεί με αυτούς που διάβαζαν το… κόμικ. Το διάβαζαν καρέ καρέ και σελίδα τη σελίδα. Κι εκείνη τη στιγμή τους βλέπω να σηκώνονται και να κάνουν ένα βήμα μπροστά, όπως οι δύο πρώτοι…
«Σε αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. Πρέπει να αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται», λέει ο πρώτος. Είναι ο Γιώργος Σεφέρης.
«Σαν πρόκες πρέπει να καρφώνονται οι λέξεις…», λέει ο Μανόλης Αναγνωστάκης.
«Ό, τι είχες να πεις/για ανθρώπους που σιγά σιγά λυγίζουν, / το είπες», τονίζει η Κική Δημουλά.
Ενώ ο Τάσος Λειβαδίτης προσθέτει: «Ναι αγαπημένη μου εμείς για αυτά τα λίγα κι απλά πράγματα πολεμάμε».
Ο Μιχάλης Κατσαρός μας ζητάει να αντισταθούμε «στις… παράτες/ στις κολακείες τις ευχές τις τόσες υποκλίσεις/ από γραφιάδες και δειλούς για το σοφό/ αρχηγό τους».
Και, τέλος, ο Γιάννης Ρίτσος θυμίζει ότι «εμείς δεν τραγουδάμε /για να ξεχωρίσουμε, αδελφέ μου, /απ’ τον κόσμο. /Εμείς τραγουδάμε /για να σμίξουμε τον κόσμο».

Οι έξι ποιητές μαζί με τους δύο αείμνηστους ηθοποιούς, ήταν οι οκτώ επίσημοι που διάβαζαν το κόμικ του Γιάννη Κακλέα, ξεσήκωσαν τους θεατές. Ζεστό το χειροκρότημα. Φανερή η συγκίνηση. Τιμητική η επιλογή τους για τον αγώνα της Παράβασης. Τον αγώνα που προηγήθηκε της διαμάχης του Ευριπίδη και του Αισχύλου. Την αναμέτρηση των δύο αρχαίων ποιητών που ως κριτής – διαιτητής ανέλαβε ο Διόνυσος με σαφείς αναφορές στη σημερινή πολιτική κατάσταση. Μια αναμέτρηση που πάντα είναι αναμενόμενη, μιας και είναι το πιο δυνατό σημείο αυτής της κωμωδίας του Αριστοφάνη. Μια αναμέτρηση με απρόσμενη κατάληξη που σκεπάστηκε από το δυνατό χειροκρότημα των θεατών, με το που χαμήλωσαν τα φώτα και έφερε στο κέντρο της σκηνής όλους τους πρωταγωνιστές να υποκλίνονται φανερά συγκινημένοι για την υποδοχή και την αποδοχή της δουλειάς τους. Ανάμεσά τους και ο διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου, Σωτήρης Χατζάκης, που είδε την επιλογή του να παίρνει «άριστα» και ασφαλώς χάρηκε κι αυτός με όλους τους συντελεστές για την επιτυχία.

Φυσικά η επιτυχία είναι, ως ένα σημείο,  χρωστούμενο του θεάτρου στον Κακλέα μιας και πριν από δύο χρόνια, με τους «Όρνιθες», η παράσταση του Σαββάτου δεν πραγματοποιήθηκε λόγω καταρρακτώδους βροχής, η οποία είχε μετατρέψει την ορχήστρα σε πισίνα… https://www.catisart.gr/index.php/2010-03-28-10-49-51/950-h-.html
Βέβαια οφείλεται και στο ότι ο Γιάννης Κακλέας, που γνωρίζει από πολύ παλιά την τεχνική των κόμικ όσο ελάχιστοι συνάδελφοί του στο χώρο (ένας από αυτούς ο Δημήτρης Παπαϊωάννου), κατάφερε να «παντρέψει» την κλασική φόρμα με το μοντέρνο κόμικ. Πέτυχε να μην προδώσει την παράδοση του Εθνικού Θεάτρου και τόλμησε να τιμήσει με τρόπο μοναδικό και ανεπανάληπτο τους οκτώ επισήμους οι οποίοι διάβαζαν καρέ καρέ το δικό του κόμικ και τον καμάρωναν από τον θώκο της κεντρικής κερκίδας.
Κλείνοντας να διευκρινίσω ότι δεν είμαι ούτε κριτικός θεάτρου, ούτε διεκδικώ παρόμοια θέση. Είμαι ένας τακτικός θεατής με άποψη. Πάντα υποκειμενική…
Αξίζει, τέλος, αναφοράς το γεγονός πως σε όλους τους χώρους (στάθμευση, έλεγχος εισιτηρίων, ταξιθεσία) τα πάντα λειτούργησαν με τρόπο καθαρά επαγγελματικό έτσι ώστε να μη δημιουργηθεί το παραμικρό πρόβλημα.

Ταυτότητα της παράστασης

Σκηνοθεσία – Μετάφραση – Απόδοση: Γιάννης Κακλέας
Σκηνικά: Μανόλης Παντελιδάκης
Κοστούμια: Εύα Νάθενα
Μουσική: Σταύρος Γασπαράτος
Κίνηση – Χορογραφίες: Χρήστος Παπαδόπουλος
Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης
Μουσική διδασκαλία: Μελίνα Παιονίδου
Βοηθός σκηνοθέτη: Νουρμάλα Ηστυ

Διανομή

Διόνυσος: Βασίλης Χαραλαμπόπουλος
Ξανθίας: Πάνος Βλάχος
Eυριπίδης: Φάνης Μουρατίδης
Ιέρεια: Εβελίνα Παπούλια
Ηρακλής: Λαέρτης Μαλκότσης
Αποθανών: Σπύρος Μπιμπίλας
Χάρων-βοηθός Ευριπίδη: Στέλιος Ιακωβίδης
Αιακός: Βαγγέλης Χατζηνικολάου
Πανδοκεύτρα Α΄: Αγορίτσα Οικονόμου
Πανδοκεύτρα Β΄: Μαρία Κωνσταντάκη
Πλαθάνη: Σωκράτης Πατσίκας
Πλάσμα ιέρειας: Έντυ Λαμέ
Σώμα Ιακχού: Αγγελική Τρομπούκη
Στο ρόλο του Αισχύλου ο Γιάννης Ζουγανέλης
Χορός Βατράχων – Χορός Μυστών – Νεκρώσιμος ακολουθία – Παράβαση-Ρόλοι στον Άδη – Χορικά του ποιητικού αγώνα:
Κωνσταντίνος Γαβαλάς, Μυρτώ Γράψα, Κωνσταντίνος Κουνέλλας, Λάμπρος Κτεναβός, Αλέξανδρος Λασκαράτος, Λαέρτης Μαλκότσης, Μαρία Κωνσταντάκη, Ειρήνη Μπούνταλη, Πάολα Μυλωνά, Αγορίτσα Οικονόμου, Αλεξάνδρα Ούστα, Εβελίνα Παπούλια, Ιβάν Σβιταΐλο, Ιωάννα Τουμπακάρη, Γιωργής Τσουρής, Βαγγέλης Χατζηνικολάου, Σωκράτης Πατσίκας, Σπύρος Μπιμπίλας, Στέλιος Ιακωβίδης, Αντώνης Στρούζας, Έντυ Λαμέ
Μουσικό σύνολο που άδει στον Άδη: Λαέρτης Μαλκότσης, Σωκράτης Πατσίκας, Γιωργής Τσουρής
Διάβασε Σεφέρη και Ελύτη ο Κωνσταντίνος Γαβαλάς
Τα τραγούδια της παράστασης ερμήνευσαν οι:
Εβελίνα Παπούλια, Λαέρτης Μαλκότσης, Γιωργής Τσουρής, Ιβάν Σβιταΐλο, Μαρία Κωνσταντάκη.
«Αλκμήνη». Οι στίχοι του τραγουδιού ανήκουν στον Γιώργο Τσουρή.
Παράβαση. Το τραγούδι είναι του Λαέρτη Μαλκότση.
Φωτογράφος παράστασης: Πάτροκλος Σκαφίδας

Πρόγραμμα περιοδείας

9 Αυγούστου: Κηποθέατρο Δήμου Αλεξανδρούπολης
12 Αυγούστου: Αμφιθέατρο Νέων Μουδανιών
18 – 19 Αυγούστου: Πάτρα, Ρωμαϊκό Ωδείο
21 Αυγούστου: Αμαλιάδα, Θέατρο Αρχαίας Ήλιδας
27 Αυγούστου: Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη»
29 Αυγούστου: Αμφιθέατρο Πολιτιστικού και Αθλητικού Κέντρου Νέας Μάκρης
31 Αυγούστου: Ελευσίνα, Παλαιό Ελαιουργείο
3 Σεπτεμβρίου: Κηποθέατρο Παπάγου
5 Σεπτεμβρίου: Θέατρο Άλσους «Δημήτρης Κιντής» Ηλιούπολη
7 Σεπτεμβρίου: Ευριπίδειο Θέατρο Ρεματιάς
10 Σεπτεμβρίου: Θέατρο Άλσους Νέας Σμύρνης
12 Σεπτεμβρίου: Θέατρο Πέτρας Σκηνή «Μίνως Βολανάκη»
14 Σεπτεμβρίου: Θέατρο «Αλίκη Βουγιουκλάκη»
17 Σεπτεμβρίου: Θέατρο «Αλέξης Μινωτής».​

* Οι φωτογραφίες, του www.catisart.gr, είναι από την παράσταση στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, το Σάββατο 2 Αυγούστου 2014.

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε


Τελευταία άρθρα

- Advertisement -