Τρωάδες – Anima Captus: Μόνο με «τρία βήματα» έζησα μια εμπειρία ζωής στο Μουσείο Μπενάκη

35

Του Παναγιώτη Μήλα

ΠΡΩΤΟ ΒΗΜΑ: Στον δεύτερο όροφο του Μουσείου Μπενάκη της οδού Πειραιώς, μπήκα σε ένα διάδρομο μαζί με άλλα 20 άτομα. Εδώ είναι “Το σφαγείο”. Εκεί συνάντησα σαράντα γυμνά ανθρώπινα κορμιά που συνωστίζονταν σε έναν αποστειρωμένο χώρο που θύμιζε κρεματόριο, νεκροτομείο, χώρο αποθήκευσης κρεάτων. Ήταν εκτεθειμένα σε κάθε κίνδυνο. Αφού προχώρησα ανάμεσά τους συνέχισα για το…

ΔΕΥΤΕΡΟ ΒΗΜΑ: Εδώ είναι “Το δωμάτιο της Κασσάνδρας”, ένα ιδιαίτερο δωμάτιο με χαμηλό φωτισμό όπου φωτισμένα στόματα διηγούνται τις προσωπικές τους ιστορίες. Τα στόματα αυτά αναπαράγουν αποσπάσματα από πολιτικούς λόγους και προφητείες που επιβεβαίωσε ή διέψευσε η Ιστορία. Μετά προχώρησα στο…

ΤΡΙΤΟ ΒΗΜΑ: Δέκα περφόρμερς, δέκα εγκλωβισμένες ψυχές βρίσκονται στην “Άνυδρη γη”, μια  χωμάτινη περιοχή, όπου εδώ καταθέτουν με κάθε μέσο, ακόμα και με τη σιωπή, τα τραύματά τους από προσωπικές ή πατρογονικές ακούσιες μετακινήσεις, διαπραγματευόμενοι την έννοια του πολίτη της εθνικότητας και του ανήκειν. Εδώ άκουσα από ειδικά ηχεία και διάβασα γραμμένες στους τοίχους 110 προσωπικές ιστορίες εκτόπισης, από 3 γενεές, 4 χώρες, 40 συνοριακές αλλαγές. Είδα έναν κόσμο που διαλύεται, ανασυντάσσεται, επανακαθορίζεται, αναδιοργανώνεται και στο τέλος αφήνει το αποτύπωμά του πάνω στο σώμα και στη μνήμη.

Στον χωμάτινο στίβο της “Άνυδρης γης” και στους λευκούς τοίχους καταγράφονται οι ιστορίες όλων των διωγμένων.

 

Διέσχισα έναν λαβύρινθο μόνο με τρία βήματα. Ο λαβύρινθος αυτός θα είναι «ζωντανός» για 4 ημέρες και συνολικά για 96 ώρες.
Ύστερα από αυτή τη μαγική πορεία «καταγράφηκε» στη μνήμη μου ένα αποτύπωμα – εμπειρία ζωής. Αξίζει να ζήσει κανείς αυτό το οδοιπορικό.

 

 

Αυτό είναι το σκίτσο που μας δείχνει πού γίνεται η performance. Αριστερά (Α) “Το σφαγείο”, ο χώρος με τα 40 άτομα, στη συνέχεια (Β) “Το δωμάτιο της Κασσάνδρας” , ο χώρος όπου κάποια στόματα θα διηγούνται ιστορίες και τέλος (Γ) η “Άνυδρη γη” με τις δέκα εγκλωβισμένες ψυχές.

 

Πρόκειται για μία συνοπτική εικόνα από το σύμπαν της πολυδιάστατης εικαστικής εγκατάστασης της ηθοποιού και σκηνοθέτιδος Ραφίκας Σαουίς και του εικαστικού Μιχάλη Αργύρου, που έχει τον τίτλο «Τρωάδες-Anima Captus».

Η performance, διάρκειας 96 ωρών, εξελίσσεται μέσα σε έναν πολύπλοκο ιστό και είναι προσβάσιμη στο κοινό κατά τις ώρες λειτουργίας του Μουσείου Μπενάκη (κτήριο Πειραιώς), όπου και θα φιλοξενηθεί.

Η αναφορά στην τραγωδία του Ευριπίδη «Τρωάδες» έγκειται στο ότι το αξεπέραστο έργο της αρχαίας ελληνικής γραμματείας αφορά τη φύση του πολέμου και τον διωκόμενο άνθρωπο.

Οι περφόρμερς ερμηνεύουν με το σώμα τους ένα στάσιμο ή επεισόδιο από τις Τρωάδες μέσα από μια πολύωρη περφόρμανς, η οποία έχει εστιάζει στην έννοια της γεωγραφικής ουλής.

Ειδικότερα οι δέκα κεντρικοί περφόρμερς, που προέρχονται από το Αφγανιστάν, την Ελλάδα, το Ιράν και τη Συρία, θα παραμένουν μέσα στο μουσείο σε κατάσταση σιωπής για τέσσερα εικοσιτετράωρα.

Οι θεατές μπορούν να παρακολουθήσουν την performance για όση ώρα θέλουν. Μπορούν και να επαναλάβουν αυτή τη βόλτα με τα «τρία βήματα» όση ώρα είναι ανοιχτός ο χώρος.

Την ώρα που πήγα, την Παρασκευή 4 Μαΐου, αφού ολοκλήρωσα την πρώτη βόλτα, μπόρεσα να διεκδικήσω και μια δεύτερη περιήγηση στους χώρους της περφόρμανς. Κάνοντας τότε έναν απολογισμό δεν μπόρεσα να ξεχωρίσω έναν  από τους συντελεστές ο οποίος να διακρίθηκε περισσότερο από κάποιον άλλον. Είναι – κυριολεκτικά – μια δουλειά συνόλου η οποία έχει την υπογραφή περίπου 75 συντελεστών.

Εδώ βρισκόμαστε στον χώρο “Α” στο “Σφαγείο”, όπου σαράντα γυμνά ανθρώπινα κορμιά συνωστίζονται σε έναν αποστειρωμένο χώρο.

 

***

Στη βασική φωτογραφία βλέπουμε τους περφόρμερς: Μαριλία Φωτοπούλου (φωτογράφος), Μάρθα Πασσακοπούλου (χορεύτρια), Ευτυχία  Κιουρτίδου (ηθοποιός), Leila Eftetahi (χορεύτρια), Mahdia Hossaini (συγγραφέας), Βενετία Ψωμιάδου, Omid Rahimi (μουσικός, τραγουδιστής), Γιάννης Καρούνης (χορευτής), Majd Sayed και Ισαβέλλα Μαργάρα (ηθοποιός).

***

ΤΡΩΑΔΕΣ | ANIMA CAPTUS
Μακράς Διάρκειας Performance (96 ώρες) μέσα σε εικαστική εγκατάσταση
Ραφίκα Σαουίς – Μιχάλης Αργυρού

ΩΡΑΡΙΟ PERFORMANCE

Πέμπτη 3 Μαΐου | 12 μ.μ. – 6 μ.μ.
Παρασκευή 4 Μαΐου | 2 μ.μ. -10 μ.μ.
Σάββατο 5 Μαΐου | 2 μ.μ. – 10 μ.μ.
Κυριακή 6 Μαΐου | 10 π.μ. – 6 μ.μ.
Μουσείο Μπενάκη/ Πειραιώς 138, Αθήνα 11854
Τηλέφωνο: 210-34.53.111

*
ΕΙΣΙΤΗΡΙA
Ημερήσιο 5 ευρώ
Τετραήμερο 10 ευρώ
-Το έργο υλοποιείται με χρηματοδότηση του ΝΕΟΝ και την υποστήριξη του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης.

***

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ, ΕΔΩ