Γράφει η Ειρήνη Αϊβαλιώτου
Την όπερα «Λυσιστράτη» είχα την τύχη να την παρακολουθήσω, στην προτελευταία της παράσταση, στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος», στο Θέατρον – Αίθουσα «Αντιγόνη».
Προτελευταία πριν όμως ανακοινωθεί ότι θα δοθούν άλλες δυο παραστάσεις τη Δευτέρα 21 και την Τρίτη 22 Δεκεμβρίου 2026, στον ίδιο χώρο.
Μπροστά σ’ αυτό το περιβόλι ομορφιάς και συγκίνησης στάθηκα κυριευμένη από το αίσθημα του κωμικού και του μάταιου. Ο δημιουργός της, Σταμάτης Κραουνάκης, πλάθει πράγματα που μας βάζουν στη θέση της αθωότητας και που αναδημιουργούν το συναίσθημα της αθωότητας μέσα μας.
Αυτό που έκανε την παράσταση του χαρισματικού καλλιτέχνη τόσο λαμπρή είναι ότι ναι μεν την έκανε προσιτή, όμως με τέτοιο τρόπο ώστε να προβληματίζει. Μια παράσταση που περιγράφει, με βάση τον Αριστοφάνη, γεγονότα και χαρακτήρες απολύτως σχετικούς με το σήμερα.
Αυτή η «Λυσιστράτη» ήταν μια παράσταση για το κοινό, τολμηρή και δυναμική ταυτόχρονα. Θέατρο, ζωντανή μουσική και πραγματικές ιστορίες εμπλέκονται σε μια εμπειρία που δεν σε αφήνει να πάρεις ανάσα.
Ο δημιουργός της αποθεώνει όσους τολμούν να φανταστούν έναν άλλο κόσμο και ξεπερνούν τα όρια, χωρίς να διστάσουν να πληρώσουν το τίμημα αυτής της τόλμης.
Είναι ένας κόσμος που μας ξεπερνά, ένας πολύχρωμος, ζωντανός πίνακας που κρύβει μέσα του όλη την τρυφερότητα, την απαλότητα και την παιδικότητα που έχει μέσα στην καρδιά του ο Σταμάτης.
Τα συναισθήματα έντονα, ακραία, ζωντανά. Και μια αυτοαμφισβήτηση. Και μια απορία για το πού θα πάει αυτό το σώμα που αλλάζει, αυτός ο χρόνος που προχωρά αλλά δεν μας νικά.
Ο Σταμάτης μας καλεί να αφεθούμε και να νιώσουμε. Μας σημαδεύει με την τόλμη του αλλά και με όσα μας προκαλεί να αισθανθούμε. Εμπειρίες που μένουν μέσα μας, γιατί μας αναστατώνουν, αφυπνίζουν τις αισθήσεις και αλλάζουν την εσωτερική μας θερμοκρασία.
Ο Σταμάτης έχει αφιερώσει το έργο του στις αντιφάσεις που διαμορφώνουν την πολιτική, την ιδεολογία και την επιθυμία. Είναι ο άνθρωπος που μετατρέπει τη θεωρία σε δημόσιο θέαμα χωρίς να την απλοποιεί. Είναι ο άνθρωπος που δεν προσπαθεί να ωραιοποιήσει τις σκέψεις του για να αρέσει στο κοινό, κάτι που τον κάνει αγαπητό για την αντισυμβατικότητά του.
«Η ελεύθερη ψυχή είναι σπάνιο πράγμα, αλλά την αναγνωρίζεις, όταν τη βλέπεις. Επειδή βασικά νιώθεις καλά, πολύ καλά όταν είσαι κοντά της ή μαζί της», έγραφε ο Μπουκόβσκι.
Αυτός είναι ο Σταμάτης. Μια ελεύθερη ψυχή, ένας φωτεινός άνθρωπος. Αφοπλιστικός, υπερβολικός, αστείος, ευφυέστατος, ταλαντούχος, ενοχλητικός, πάντα έτοιμος να τινάξει στον αέρα κάθε μας βεβαιότητα.
Υιοθετεί, σαν να ήταν δικοί του, όλους τους χαρακτήρες της Λυσιστράτης, όλες τις χαρές, και όλες τις αθλιότητες που του παρουσιάζουν οι περιστάσεις. Θα έλεγες πως είναι ιδρυτής αποικιών, ταγός του κοινού, ιεραπόστολος που ζει εξόριστος στην άκρη του κόσμου. Δίχως αμφιβολία κάτι γνωρίζει και κάτι παραπάνω μας μαθαίνει από τούτη τη γεμάτη μυστήριο μέθη της τέχνης.
Αυτό που με συγκινεί ιδιαίτερα στον Κραουνάκη είναι ο τρόπος που επικοινωνεί με το κοινό: με διαύγεια, ευαισθησία και μια σπάνια καθαρότητα σκέψης. Σαν να γνωρίζει πως οι νότες δεν χρειάζεται να κάνουν τον πόνο πιο υποφερτό για να μπορέσουν να τον πλησιάσουν. Χρειάζεται μόνο να είναι αληθινές.
Και, πάνω απ’ όλα, στέκομαι στην ανάγκη να κοιτάξουμε το παιδί που υπήρξαμε όχι μόνο μέσα από τις πληγές του, αλλά και με την κατανόηση και την τρυφερότητα που του αξίζουν.
Χρόνια κυνηγά τον Κραουνάκη αυτή η Λυσιστράτη σαν υποχρέωση. Κάποια κείμενα, κάποιες πολύτιμες σημειώσεις, κάποιες κρυμμένες μουσικές. Τώρα ήρθε η μοναδική Λένα Ουζουνίδου, η ανεξάντλητη αυτή καλλιτέχνιδα, να ντυθεί κατάσαρκα τη Λυσιστράτη του. Και δεν ήταν μόνο η Λένα. Ήταν όλη η ομάδα που επέλεξε ο συνθέτης.
***
Μια ομάδα – με 20 άτομα – που με ποδοσφαιρικούς όρους θα την λέγαμε «Ομάδα Θρύλος».
*Αρχικά με δυο «Κουκλάρες της Αθήνας», με εξαιρετικές φωνές και θεϊκή κίνηση: τη Μαρία Παπαδοπούλου και την Μαρλένα Μόσχου, η οποία ήταν και συνεργάτης του στη σκηνοθεσία.
*Στο ρόλο της θεάς Αθηνάς, η Δήμητρα Γαλάνη, που – δυστυχώς – δεν συμμετείχε στην παράσταση που είδα. Θα την δούμε όμως στις παραστάσεις του Δεκεμβρίου.
*Σπύρος Πινκερίδης, (Κήρυκας). Λαμπερό παιδί. Με δυναμισμό και σιγουριά πάνω στο σανίδι.
*Θεολόγος Παπανικολάου, (Ιεροψάλτης). Και Θεολόγος και ιεροψάλτης. Όλα τα λεφτά… Στο μπάσκετ αυτό που έκανε ο Θεολόγος το λένε Buzzer bitter. Πετυχαίνει δηλαδή απρόσμενα το νικητήριο καλάθι στη λήξη του αγώνα. Εδώ βέβαια ήταν αναμενόμενο μιας και η ομάδα του Σταμάτη είχε νικήσει από το πρώτο λεπτό. Ο Θεολόγος όμως με τη σπάνια φωνή του κυριολεκτικά μας απογείωσε.
*Σάκης Καραθανάσης, (Λαϊκός τραγουδιστής). Μας έφερε στο σήμερα με απόλυτο σεβασμό και στο κοινό και στην ιστορία των συναδέλφων του που έλαμψαν και τίμησαν αυτό τον χώρο.
*Κώστας Βενετσάνος, (Ένας βέρος Αθηναίος). Ανταποκρίθηκε 1000% στις απαιτήσεις του ρόλου. Το «μπράβο» όμως αξίζει στον Σταμάτη που τόλμησε να τον επιλέξει.
*Χριστόφορος Σταμπόγλης, (Πρόβουλος). Εδώ μένεις άφωνος. Βαρύ πυροβολικό. Απλά θαυμάζεις. Δεν χορταίνεις. Κάθε νότα ένα ακριβό δώρο. Ένα διαμάντι.
*Γιώργος Στιβανάκης, (Θηβαία / ένας ανάπηρος στρατιώτης). Μας θύμισε τις μοναδικές του εμφανίσεις με τη «Σπείρα Σπείρα». Και μόνο η παρουσία του χαρίζει πόντους στην αξία αυτού του εξαιρετικού συνόλου.
*Χρήστος Γεροντίδης, (Κινησίας). Και ο Χρήστος από τα παλιά στελέχη της Ομάδας «Σπείρα Σπείρα». Έχει το αέρα των παλιών ηθοποιών του κινηματογράφου της δεκαετίας του ’60. Δεν χορταίνεις να τον βλέπεις.
*Στέλλα Κρούσκα, (Μυρίνη). «Ζωγράφισε» μια δικιά της Μυρίνη. Μακριά από τη συνηθισμένη, τυποποιημένη εικόνα. Μια Μυρίνη αέρινη, γήινη.
*Κωνσταντίνος Τσονόπουλος, (Θηβαία, Βαγγέλας). Ανήκει στο νέο «αίμα» του ελληνικού θεάτρου. Έβαλε το δικό του πετραδάκι στην παράσταση.
*Βενετία Kαναβέλη, (μια κοπέλα). Και η Βενετία με εξαιρετική φωνή και θεϊκή κίνηση.
*Αργυρώ Καπαρού, (Λαμπιτώ). Φωνάρα. Ένα σπάνιο αστέρι. Σπουδαία ερμηνεύτρια. Καθηλωτική εμφάνιση.
*Γεωργία – Mαρία Αμοργιαννιώτη, (Μινώικα). Άψογη σε όλα. Κίνηση, φωνή, ερμηνεία.
*Πένυ Ξενάκη, (Μπάμπουτσκα, Κορυφαία). Πράγματι κορυφαία. Όνομα και πράγμα. Με την εμπειρία της ανεβάζει την αξία της παράστασης. Απόλαυση…
*Έλενα Καφούρου, (Ινδή). Δυνατή παρουσία. Χαίρεσαι να την παρακολουθείς.
*Σοφία Κουνιά, (Κλεονίκη). Η Σοφία – που ξέρει και από ποδόσφαιρο – είναι απαραίτητο εργαλείο στο δέσιμο της ομάδας. Εμπνέει τους συναδέλφους της, χαρίζει ξεχωριστές στιγμές στους θεατές.
*Κώστας Μπουγιώτης, (Απόλλων – κομπέρ). Φοβερή επιλογή για το ξεκίνημα της παράστασης. Κατάφερε με τις πρώτες νότες και τις πρώτες ατάκες να κερδίσει το κοινό. Να αναγκάσει ακόμα και τους αδιάφορους να κλείσουν τα κινητά τους. Αστέρι λαμπρό…
Και η
*Λένα Ουζουνίδου, (Λυσιστράτη). Τον Δεκέμβριο του 2014 έγραφα – εδώ στο Catisart – για τη Λένα, ότι είναι μια πολύ σπουδαία ηθοποιός, μία από τις σπουδαιότερες που εμφανίζονται σήμερα στο ελληνικό θέατρο. Είναι πάντα υποδειγματική στην αναζήτηση της πιο σωστής έκφρασης, της πιο κατάλληλης να αποδώσει το χαρακτήρα. Είναι μια σφαιρική καλλιτέχνιδα, ικανή να θητεύσει με επιτυχία σε όλα τα θεατρικά είδη. Εξαίρετη αναλύτρια της ανθρώπινης συμπεριφοράς, των παιχνιδισμάτων της και των μαιάνδρων της.
Μετά την «Λυσιστράτη» της Λένας μπορώ να πω ότι το 2014 είχα γράψει ελάχιστα από τα προσόντα της. Αυτό το παιδί είναι μοναδικό.
Σταμάτη, σε ευχαριστούμε για το δώρο που μας έκανες.
***
Δίπλα στον Σταμάτη, απαραίτητος συν-εργάτης ο Δημήτριος Ανδρεάδης στη Μουσική Διεύθυνση – ενορχήστρωση αλλά και στο πιάνο.
Σπάνιας δεινότητας οι Σολίστες Μουσικοί: στο πιάνο ο Δημήτρης Κίκλης. Ο Λάμπρος Παπανικολάου, κοντραμπάσο και ηλεκτρικό μπάσο. Ο Γιώργος Ταμιωλάκης, βιολοντσέλο, ευφώνιο. Ο Θεολόγος Παπανικολάου, κορυφαίος βιολί. Ο Κοσμάς Κοκόλης, κιθάρα, μπουζούκι. Ο Νίκος Κατσίκης, μπουζούκι, μαντολίνο, ισπανικό λαούτο και τέλος ο Γιάννης Αλλαγιάνης, ντραμς, κρουστά.
***
Ο Σταμάτης Κραουνάκης εκτός από τη μουσική και το κείμενο, υπογράφει και τη σκηνοθεσία. Με εκρηκτική, κινηματογραφική, αέναη κίνηση. Δημιουργεί άπειρες εικόνες που μας ταξιδεύουν στο χρόνο σε κρίσιμες χρονικές στιγμές της ιστορίας του έθνους. Μας ταξιδεύει με απόλυτο σεβασμό στην ιστορία και χωρίς καμία πρόθεση να δώσει μαθήματα. Έχει διάθεση μόνο να προβληματίσει και το πετυχαίνει απόλυτα.
Στο λιμπρέτο συμβάλει η Λίνα Νικολακοπούλου (στίχοι τραγουδιών «Πάμε κοπέλες», «Το νήμα», «Χορικό της συμφιλίωσης»), ο Γιώργος Χατζιδάκις και ο Λάκης Λαζόπουλος (στίχοι του τραγουδιού «Όλα γι’ αυτή την πόλη»).
*Εντυπωσιακά αλλά λιτά τα σκηνικά και τα κοστούμια που δημιούργησε ο Takis. Στο πνεύμα του Αριστοφάνη και όχι δήθεν, με στόχο την πρόκληση.
* Ο χορογράφος Θοδωρής Πανάς, έλυσε σε χρόνο μηδέν με απόλυτη επιτυχία το σταυρόλεξο για να κινήσει με αρμονία τους 20 ηθοποιούς
*Στο σχεδιασμό των φωτισμών τι μπορεί να πεις; Εδώ δεν σηκώνει κριτική. Εδώ μόνο απόλαυση από τις δημιουργίες της Στέλλας Κάλτσου.
*Στην ομάδα που κερδίζει κορυφαίοι παίκτες: Η Σύμβουλος θεατρολόγος Ευανθία Στιβανάκη, ο ζωγράφος Κώστας Σπανάκης που φιλοτέχνησε το εικαστικό σήμα της παράστασης και ο Σπύρος Πώρος με τις φωτογραφίες του. Επίσης η Παραγωγή από την Gr entertainment και η Επικοινωνία από την Δέσποινα Κραουνάκη.
***
Ελπίζουμε αυτή την κορυφαία, την ιστορική δημιουργία να την χαρούμε και στον φυσικό της χώρο, στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Της αξίζει.
Μέχρι τότε όμως μπορούμε να την χαρούμε και πάλι για άλλες δυο ακόμη παραστάσεις στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος», στο «Θέατρον» και στην Αίθουσα «Αντιγόνη», την Δευτέρα 21 και την Τρίτη 22 Δεκεμβρίου 2026.
***
ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΕΞΤΡΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ: ΔΕΥΤΕΡΑ 21 ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ 22 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ
ΤΟ ΕΙΣΙΤΗΡΙΟ ΣΑΣ ΕΔΩ ΜΕ ΕΝΑ “ΚΛΙΚ”
