Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου
H παράσταση «Αίνιγμα» ήταν μια ξεχωριστή ακροβατική – θεατρική περφόρμανς. Με πολύτιμα εργαλεία το θέατρο και τα εναέρια ακροβατικά, τρεις ερμηνευτές – ο Δημήτρης Τσικλής, ο Θανάσης Ακοκκαλίδης και η Ηλέκτρα Καρτάνου – έφεραν στο φως τον μύθο του Οιδίποδα.
Ο μύθος, μέσα από μια σύγχρονη σκηνική ανάγνωση, ενημέρωσε τη δημιουργική ενασχόληση με καίρια υπαρξιακά ζητήματα. Όλα ξεκίνησαν και εξελίχθηκαν στο ακανθώδες πεδίο του Αινίγματος. Η Σφίγγα αιωρείτο συνεχώς, υπενθυμίζοντάς μας τη διαρκή σύγκρουση μεταξύ του χάους και της λογικής, του αμετάβλητου πεπρωμένου και της ανθρώπινης βούλησης, τον επώδυνο δρόμο της αναζήτησης της αλήθειας και της αυτογνωσίας.
Η Σφίγγα «βάδιζε» πάνω στα συντρίμμια του Οιδίποδα, εκτός και αν συνέβαινε το αντίθετο. Πάντοτε μέσα στα όρια του Αινίγματος που είναι συνυφασμένο με την ανθρώπινη ύπαρξη.
*Ποια είναι τα σύγχρονα Αινίγματα / Σφίγγες που κλήθηκαν να απαντήσουν οι σημερινοί Άνθρωποι / Οιδίποδες;
*Ποιος γέννησε τα αινίγματα, το «Τέρας» ή ο Άνθρωπος; Η λύση του Αινίγματος είναι λύτρωση ή ύβρις;
*Πώς θα το έλεγε ο Όσκαρ Ουάιλντ; «Το πραγματικό μυστήριο του κόσμου είναι το ορατό, όχι το μη ορατό».
Στην αποκαλυπτική συνέντευξη που παραχώρησε στο catisart.gr o Θανάσης, μού μιλά για την εποχή μας, για το θέατρο και τη ζωή. Καίρια, ώριμα, απλά.
«Μια απόρριψη, ξέρεις, μπορεί να είναι ένα καλό μάθημα αυτογνωσίας, αυτοεκτίμησης και ένα σημάδι φωτεινής επανεκκίνησης», μου λέει.
***
Θανάση, πού γεννήθηκες και ποια είναι η καταγωγή σου;
*Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα, στο Άνω Καλαμάκι. Η καταγωγή μου είναι από μια κωμόπολη στο νομό Κιλκίς, το Πολύκαστρο.
Τι δεν ξεχνάς από τα παιδικά σου χρόνια;
*Τα ξέγνοιαστα καλοκαίρια. Εκείνα που με έστελναν οι γονείς μου στο χωριό με τον παππού και τη γιαγιά. Όλη τη μέρα ποδήλατο, μπάλα και …μπουγέλο. Θυμάμαι τη γιαγιά μου να βγαίνει πρωί πρωί στην αυλή, να γεμίζει νερό τις σκάφες με το λάστιχο και έπειτα να βουτάμε μαζί με τα ξαδέρφια μου. Επίσης θυμάμαι έντονα τα καλοκαίρια που κάναμε ελεύθερο κάμπινγκ με τους γονείς μου και ξυπνούσαμε αντικρίζοντας τη θάλασσα.
Πώς ήταν τα χρόνια της εφηβείας σου;
*Όχι τόσο εύκολα. Θυμάμαι ένα μεγάλο διάστημα να αισθάνομαι φοβισμένος, εγκλωβισμένος, ανεπαρκής, διαφορετικός. Στο σχολείο και στο φροντιστήριο πολλές φορές αναγκαζόμουν να υποδύομαι κάποιον άλλον για να γίνομαι αποδεκτός, αρεστός από τους συμμαθητές και τους δασκάλους μου.
Ποια είναι τα μελλοντικά σου πλάνα;
*Επαγγελματικά, θα ήθελα να συνεχίσω να συνεργάζομαι με ανθρώπους που θαυμάζω τη δουλειά τους και έχω να μοιραστώ ιστορίες μαζί τους. Προσωπικά, θα ήθελα να περνώ όσο γίνεται περισσότερο χρόνο με τα αγαπημένα μου πρόσωπα και να βρίσκω τρόπους να είμαι δημιουργικός, συλλογικός, αλληλέγγυος και χρήσιμος στους γύρω μου.
Είσαι ανοιχτός στις αλλαγές;
*Ναι, ασφαλώς. Με τρομάζουν αλλά συγχρόνως με διεγείρουν. Μότο μου, κάποτε ήταν η φράση του Ηράκλειτου «Δεν υπάρχει τίποτα μόνιμο εκτός από την αλλαγή».
Τι θεωρείς πως έχει αλλάξει στη ζωή μας από τότε που μπήκε το Διαδίκτυο;
*Τα πάντα έχουν αλλάξει. Σε σχεδόν όλα όσα κάνουμε χρησιμοποιούμε το Διαδίκτυο. Δεν λειτουργεί τίποτα χωρίς αυτό. Αν πέσει το Διαδίκτυο κανένας δημόσιος φορέας δεν μπορεί να σε εξυπηρετήσει. Κανένα νοσοκομείο δεν μπορεί να δεχθεί ασθενείς. Καταρρέουν τα πάντα. Τρομακτικό αλλά πραγματικό. Και να φανταστεί κανείς ότι αυτό κάποτε θα φάνταζε σενάριο επιστημονικής φαντασίας.
Από πού αντλείς τις μικρές ή τις μεγάλες χαρές της ζωής;
*Από τη ρουτίνα μου. Τις πρόβες μου. Τα μαθήματά μου. Ασφαλώς από τον άνθρωπό μου, τη μητέρα μου, τους φίλους μου, τον σκύλο μου. Από την καθημερινότητα. Από τις όμορφες αναπάντεχες εκπλήξεις της ημέρας. Ένα απρόσμενο χαμόγελο, μια γλυκιά φιλική κουβέντα, ένα ωραίο γεύμα, ένα μουσικό κομμάτι, μια σύντομη βουτιά στη θάλασσα είναι υπεραρκετά για να μου φτιάξουν την ημέρα.
Γιατί οι φιλίες γίνονται ολοένα και πιο δύσκολες στις μέρες μας;
*Δεν ευνοεί καθόλου η εποχή μας. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έφεραν ριζικές αλλαγές στους περισσότερους ανθρώπους και θέσπισαν νέους κανόνες που διέπουν τις σχέσεις. Το μόνο σίγουρο πάντως είναι ότι οι φιλίες δεν χτίζονται από κάποια οθόνη. Καμία οθόνη δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ανθρώπινη επαφή.
Η ρουτίνα είναι σύμμαχος του καλλιτέχνη;
*Και ναι και όχι. Εξαρτάται αν την αξιοποιεί δημιουργικά ή όχι. Άλλωστε, ποια μέρα είναι ίδια με την προηγούμενη;
Ποιους θαυμάζεις στη λογοτεχνία, στη ζωγραφική, στο σινεμά;
*Τόσους πολλούς. Ενδεικτικά θαυμάζω τον Ντοστογιέφσκι, τον Σαίξπηρ, τον Μπέκετ στη λογοτεχνία. Στη ζωγραφική έχω αδυναμία στον Βαν Γκογκ, στον Νταλί και στον Μονέ. Στη γλυπτική λατρεύω τον Ροντέν. Στο σινεμά αγαπώ τις ταινίες των Αντρέι Ταρκόφσκι, Κιμ Κι – Ντουκ, Πέδρο Αλμοδόβαρ.
Τι σημαίνει για σένα η λέξη “λάθος”;
*Δεν τη χρησιμοποιώ καθόλου. Είναι επενδυμένη με αρνητική χροιά και λειτουργεί επικριτικά και ενοχικά σε αυτόν που την ακούει. Την έχω αντικαταστήσει με το «δεν λειτουργεί».
Και η λέξη «ψέμα»;
*Με απωθεί. Με παραπέμπει στην εποχή που ζούμε. Στην εποχή του παγκόσμιου ψεύδους.
Υπάρχει κάτι κοινό ανάμεσα στο φόβο και στο θυμό;
*Ασφαλώς. Πίσω από τον θυμό είναι μασκαρεμένος ο φόβος ενός ανθρώπου.
Θα μπορούσες να δουλέψεις στην περιφέρεια;
*Και βέβαια. Το έχω ήδη κάνει και ευχαρίστως θα το έκανα ξανά.
Η έρευνα του ηθοποιού για ένα ρόλο είναι μια εμπειρία ζωής;
*Είναι μια εμπειρία μαγική και μερικές φορές επίπονη.
Ποιο είναι το συναίσθημά σου όταν μία παράσταση ρίχνει αυλαία;
*Έχω ανάμεικτα συναισθήματα. Διαφέρουν κάθε φορά. Συνήθως πενθώ ήπια.
Έχεις πρόβλημα να έρχονται οι θεατές να σου μιλάνε μετά την παράσταση ή όταν σε πετυχαίνουν στον δρόμο;
*Όχι. Αντιθέτως, μου αρέσει πολύ.
Όταν είσαι στη σκηνή, βλέπεις, παρατηρείς τι συμβαίνει στο κοινό.
*Το διαισθάνομαι. Το αφουγκράζομαι. Προσπαθώ να συνταξιδεύω μαζί του.
Έχεις θέμα με την απόρριψη;
*Νομίζω τα τελευταία χρόνια έχω βρει έναν τρόπο να τη διαχειρίζομαι. Μια απόρριψη, ξέρεις, μπορεί να είναι ένα καλό μάθημα αυτογνωσίας, αυτοεκτίμησης και ένα σημάδι φωτεινής επανεκκίνησης.
Για ποιο λόγο θα έλεγες «μπράβο» στον εαυτό σου;
*Για την υπομονή και την επιμονή που έχω επιδείξει σε αντίξοες, δυσάρεστες, συνθήκες, που ενίοτε έχουν προκύψει στην προσωπική και στην επαγγελματική μου ζωή.
Πώς πιστεύεις ότι θα σε περιέγραφε ένας δικός σου άνθρωπος;
*Υπερκινητικό και μανιακό με την καθαριότητα.
Ποια σκέψη σε συνοδεύει τις περισσότερες ώρες της ημέρας;
*Δεν έχω ιδέα. Είναι τόσες πολλές, διάσπαρτες, μπλεγμένες, αμφιλεγόμενες, τρομακτικές, αισιόδοξες και ταυτόχρονα απαισιόδοξες. Όμως, μπορώ να σου πω ποια θετική σκέψη θα ήθελα να με συνοδεύει τις περισσότερες ώρες της ημέρας. «Έχω ό,τι χρειάζομαι για να νιώθω πλήρης και ευτυχισμένος».
Μίλησέ μας για τη θεατρική παράσταση στην οποία σε είδαμε.
*Συμμετείχα στην ακροβατική – θεατρική περφόρμανς «Αίνιγμα – Σφιγξ/Οιδίπους», σε σύλληψη και σκηνοθεσία της Ηλέκτρας Καρτάνου, στο πλαίσιο του «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός». Μια πολύ ενδιαφέρουσα διασκευή που βασίζεται στον μύθο του Οιδίποδα. Οι παραστάσεις μας δόθηκαν στις 19 και 20 Αυγούστου, στο Κάστρο της Πάτρας.
Ποια είναι η σχέση σου με τα ζώα;
*Αγαπώ πολύ τα ζώα. Εύχομαι κάποια στιγμή να φτιάξουμε έναν καλύτερο κόσμο για αυτά και να τους δώσουμε ό,τι τους αξίζει.
Υπάρχει κάποιο κατοικίδιο το οποίο είναι συνοδοιπόρος σου στη ζωή;
*Ναι. Ο σκύλος μου ο Φρανκ. Είμαστε συντροφιά 14 χρόνια.
Ευχαριστώ πολύ, Θανάση, για τη συνομιλία.
*Κι εγώ για τη φιλοξενία στο Catisart.
***
Ο Θανάσης Ακοκκαλίδης είναι ηθοποιός, performer/χορευτής και σκηνοθέτης. Γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε στην Ανώτερη Ιδιωτική Σχολή Δραματικής Τέχνης Βεάκη. Το χορευτικό του ντεμπούτο ξεκίνησε με τη Χορογράφο Ζουζού Νικολούδη στην Ομάδα Χορικά. Από τότε έχει συνεργαστεί ως ηθοποιός ή χορευτής στο Εθνικό Θέατρο, Κ.Θ.Β.Ε., Εθνική Λυρική Σκηνή, Θέατρο Τέχνης, Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, Sadler’s Wells, Piccolo Teatro, Guggenheim Museum, Vakhtangov Theatre υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση των Robert Wilson, Pina Bausch Group, Μιχαήλ Μαρμαρινού, Rimas Tuminas, Δημήτρη Παπαϊωάννου, Θοδωρή Αμπαζή, Wang Xiaoygin, Στάθη Λιβαθινού, Μαριάννας Καβαλλιεράτου, Osmosis- Ευριπίδη Λασκαρίδη, Lynsey Peisinger και άλλων διακεκριμένων δημιουργών.
Από το 2010 αρχίζει να παρουσιάζει τις προσωπικές του δουλειές: το Moment σε συν-δημιουργία με τη Μαριάννα Καβαλλιεράτου, ακολουθεί το Μισό – θέατρο επινόησης, το Meeting– η ιστορία μιας δια χειρός εκτυπωμένης ζωγραφιάς (performance), το Window – μια εικαστική παράσταση, το Nature’s HotSpot– μια εγκατάσταση performance, το U– μια φωτιστική εγκατάσταση performance (ΝΥ), τον Pessoa– θέατρο επινόησης, το Κήτος – μια παράσταση βασισμένη στο έργο της Ειρήνης Αναγνωστοπούλου, το Σονέτο – μια παράσταση βασισμένη στα σονέτα Ελλήνων ποιητών.
Από το 2014 διδάσκει μαθήματα υποκριτικής στο Κολέγιο Αθηνών και στις Δραματικές Σχολές Βεάκη και Φωτιάδη.
***
«Αίνιγμα – Σφιγξ / Οιδίπους». Ακροβατική εμπειρία στο Κάστρο της Πάτρας από τη Λυρική Σκηνή
