Cat Is Art

«Τα μέσα μου»: Η ποίηση της Φιλίας Κανελλοπούλου σε εικαστικό περιβάλλον της Σίλβιας Τσομπανάκη

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

«Τα μέσα μου», είναι η παράλληλη αφήγηση δύο ιστοριών που καταλήγουν σε μία. Χρησιμοποιούνται ως μέσα, ο λόγος και η εικόνα για να αφηγηθούν, με τα ποιήματά της η Φιλία Κανελλοπούλου και με το εικαστικό της περιβάλλον η Σίλβια Τσομπανάκη, η μία στην άλλη, και οι δύο μαζί στους υπόλοιπους, τα «μέσα» τους, τους εσωτερικούς τους κόσμους.

Η εικαστικός, εκλείπει η ίδια ως παρουσία, από την ιστορία. Χρησιμοποιεί την ιστορία, άλλων, αγνώστων ανθρώπων για να φτάσει στην προσωπική της αφήγηση. Πειραματίζεται επάνω σε φωτογραφίες που δεν έχει τραβήξει η ίδια αλλά σε φωτογραφίες που βρήκε στα σκουπίδια και μέσω αυτών δημιουργεί τον κόσμο, ο οποίος συνοδεύει τα ποιήματα. Βάζει αυτές τις φωτογραφίες σε μία προσωπική της σειρά, χωρίς λογική ή χρονική αντικειμενική σειρά. Φέρνει κάτι παλαιό και πεταμένο, για να συνοδεύσει το καινούργιο, αυτό που δημιουργείται τώρα.

Το εικαστικό τοπίο είναι η προσπάθειά της να επαναπροσδιορίσει το τότε και να φέρει τον παρελθόντα χρόνο στον παρόντα χώρο. Καταλήγει έτσι, να αφηγηθεί με συνοδεία τον λόγο, μια καινούργια ιστορία σε καινούργιο χρόνο που μπορεί να μη συνάδει καθόλου με την αληθινή, παρελθοντική ιστορία των απεικονιζόμενων, που όμως έχει άμεση σχέση με τη σειρά των ποιημάτων και με την αντίθεση: “μέσα – εσωτερικός κόσμος- έξω – εξωτερικό περιβάλλον”.

Η ποιήτρια, προσπαθεί να ανακαλύψει πώς βιώνονται στην καθημερινότητα καταστάσεις, οι οποίες στην πραγματικότητα, δε βιώνονται. Πειραματίζεται με τις έννοιες, χρησιμοποιώντας σχήματα όπως αυτό της μεταφοράς και αυτό της παραβολής, για να πει για παράδειγμα ως ζωντανή, ιστορίες θανάτου.

Το κάθε ποίημα μόνο του, αφηγείται μια ιστορία διαφορετικής θεματολογίας του άλλου, αλλά και όλα μαζί συνθέτουν μια κοινή: Είναι η ιστορία των μικρών θανάτων που συμβαίνουν, από τη στιγμή της γέννησης, «μέσα» (μέσα της, μέσα στη ζωή, μέσα σε ένα αφήγημα κ.ο.κ.). Υπάρχουν διάφορες θεματικές, η γέννηση, η μητρότητα, ο έρωτας κ.α., όμως πάντα συνοδεύονται από τη θεματική “θάνατος”.

Εδώ συμβαίνει το αντίθετο απ’ ό,τι στο εικαστικό τοπίο: Όλα τα ποιήματα είναι βιωματικά. Χρησιμοποιείται ως μέσον αφήγησης η εαυτή, είτε για να αφηγηθεί κάποια προσωπική ιστορία που βιώθηκε σε παρελθόντα χώρο και χρόνο ή που γράφεται σε παρόντα χρόνο ίδιο με αυτό του βιώματος. Αλλά η ίδια αφηγείται και τις ιστορίες των άλλων, αγνώστων αλλά και γνωστών της ανθρώπων, τις οποίες βλέπει να εκτυλίσσονται στο εδώ και τώρα ή τις ανακαλεί στη μνήμη. Αφηγείται ιστορίες που συμβαίνουν εκτός της και αλλά και πως αυτές μεταφράζονται εντός.

Ο τίτλος “τα μέσα μου “, που αντλείται από το τελευταίο ποίημα της συλλογής, το οποίο αποτελεί και το τέλος της ιστορίας, είναι αυτο-αναφορικός αλλά και περιεκτικός ως προς το νόημά του. Εννοούνται τα μέσα: λόγος -εικόνα και ο πειραματισμός ως προς τη φωτογραφία, τα διάφορα σχήματα λόγου που χρησιμοποιούνται στα ποιήματα αλλά εννοείται και ο εσωτερικός κόσμος, κυριολεκτικά: τα εσωτερικά όργανα, και μεταφορικά: ο ψυχισμός. Τέλος, αποτελεί και σαρκασμό, εννοώντας κατά τη λαϊκή γλώσσα “το μέσον” που χρειάζεται κάποιος για να κάνει κάτι.

Τελικά, οι δύο αφηγήσεις, γίνονται μία, μέσω της γνωριμίας των καλλιτεχνών μεταξύ τους.
Συστήνουν πια, η μία στην άλλη «τα μέσα» τους. Είτε αυτά είναι «ήδη» νεκρά, είτε αυτά βρίσκονταν μέχρι πριν από λίγο στα σκουπίδια, εντούτοις είναι για τις δυο τους, πολύτιμα.
Είναι η κοινή τους ιστορία!

  • Η πρώτη ποιητική συλλογή της Φιλίας Κανελλοπούλου “Τα μέσα μου”, σε εικαστικό περιβάλλον της Σίλβιας Τσομπανάκη, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Οροπέδιο, 2019.

 

 

Φιλία Κανελλοπούλου, Τα μέσα μου
Εξώφυλλο και εικαστικά, Σίλβια Τσομπανάκη
(25 ποιήματα, Σελ.64)
Εκδόσεις Οροπέδιο, 2019
ISBN: 978-618-5406-02-8
Τιμή Έκδοσης €8.00

***

Αποσπάσματα

0.

{(στις δικές μου Μ.Γ.Χ.Α και σε όλες)}

Κοίτα τι όμορφες,
σχεδόν αγέννητες
μικρές κι εύθραυστες
οι αδερφές μου
πολλές και λίγες
τεμαχισμένες καρδιές
μυαλά απ’ αλλού
δεν τις ξέρει κανείς
κι ας τις ξέρουν όλοι
αφού τις ξέρω εγώ
αυτό μου φτάνει
μεγάλες κι ατσάλινες
ψηλές σαν βουνά
κοντούλες πολύ μόλις πέσει σκοτάδι
χωράμε στις καταπακτές
στο χώμα
στη λάσπη
στο μολυσμένο σας νερό, βουτάμε
εκεί μέσα, μεγαλώσαμε
γνωρίζοντας πως είναι
να είσαι ορφανή
από πριν
έρθεις στον κόσμο (…)

 

Εικαστικό περιβάλλον – επεξεργασία φωτογραφιών Σίλβια Τσομπανάκη

 

13. { (Ελεγεία και σάτιρα μικρή, στον Μάνο, τη Μαρία και τον Κώστα) }

Το μεθυσμένο κορίτσι είπε:
«Πως είμαι η μία πιθανότητα που ήθελε να ζήσει;
Αφού είμαι όλες οι πιθανότητες
που –διαρκώς- αποζητούν το θάνατο!»

«Παιδεύονται οι ποιητές,
μα όχι γενικώς.
Η ζωή που την ζω
αυτή με βασανίζει
όχι εκείνη που δεν έζησα.
Αυτήν, που να την ξέρω;» είπα τότε εγώ

Ο οδοιπόρος είπε:
«Άλλοι γράφουν για να ζήσουν,
άλλοι για να γίνουν κι άλλοι για να πεθάνουν.
Όμως εγώ, δεν γράφω για να πεθάνω,
με τίποτα δεν γράφω για να πεθάνω»

«Σκοτώνεσαι όμως
και σκοτώνεις, κάθε μέρα» είπα τότε εγώ,
εκείνος στρίβει
ένα
Κι ο Αλκιβιάδης γελούσε μαζί μας
απ’ τον τάφο

Το μεθυσμένο κορίτσι είπε:
«Εγώ πίνω
για να κοιμάμαι
και να ξεχνώ»

«Νοσοκομείο λοιμωδών» είπα τότε εγώ

Κι ο οδοιπόρος λέει:
«Το ’20 φυματικοί.
άλλοι
συφιλιδικοί,
κι άλλοι αυτοκτονούσαν.
Οι ποιητές πεθαίνανε
στ’ αλήθεια.»

«Εμείς
είμαστε ήδη
μέσα μας
νεκροί» είπα τότε εγώ

{Εξάρχεια, Ιούλιος 2017}

Εικαστικό περιβάλλον – επεξεργασία φωτογραφιών Σίλβια Τσομπανάκη

19.

{ (Στην Χριστιάνα) }
Ο κουτσός της γειτονιάς βγάζει βόλτα τον σκύλο του
πάντα
την ώρα που εγώ επιστρέφω
χωρίς την παλιά μου σκέψη
με δανεισμένη μια καινούρια
δίδυμη αδερφή μου.

Είναι η πρώτη φορά
που έχω πιο κοντά μαλλιά από ‘κείνη
οι αφέλειες πάνε στις αφελείς
κι έτσι
εκείνη τις άφησε να μακρύνουν,
ενώ εγώ της έδωσα το ψαλίδι στο χέρι
και της είπα “κόψ’ τα” μα
αυτή
έκοψε το καινούριο ύφασμα
και μου χάρισε μία κουρτίνα
με λουλούδια.

Η σύλληψη έγινε από το ίδιο σπέρμα
μα άλλη μήτρα μας κυοφόρησε
εγώ γεννήθηκα ορφανή
μολύνθηκε κάτι στη γέννα
και τη μάνα μου την πέταξαν
οι χειρουργοί, στα σκουπίδια
ενώ εκείνη δεν θα ορφανέψει ποτέ
κι είναι πάντα δεμένη
με την μήτρα της μάνας της
δεν τους κόψανε τον ομφάλιο λώρο
ούτε πρόκειται.

Η Φιλία Κανελλοπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα και μεγάλωσε στο προάστιο του Αγίου Δημητρίου.
Σπούδασε Υποκριτική στη δραματική σχολή “Δήλος” και Φιλοσοφία, στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Εργάζεται ως ηθοποιός από το 2016. Επίσης εργάστηκε από το 2009 έως το 2016 σε κατασκηνώσεις και παιδότοπους, αλλά και εθελοντικά (μ.κ.ο. “Η Κιβωτός του Κόσμου”) διδάσκοντας θεατρικό παιχνίδι και μουσικο-κινητική αγωγή σε παιδιά από πέντε ως δεκαοκτώ ετών.
Ασχολείται ενεργά με τη συγγραφή. Το πρώτο της θεατρικό κείμενο “Γυναίκες – Ή και όχι – Μόνες στην πόλη, Ιούλιο μήνα με 40 βαθμούς Κελσίου” ανέβηκε τον Ιούνιο του 2018, στο θέατρο Tempus Verum – εν Αθήναις, από την ομάδα NEKO, της οποίας είναι ένα από τα ιδρυτικά μέλη. (Οι υπόλοιποι είναι η Ελένη Ζουρελίδου, ο Τρύφωνας Ζάχαρης, ο Άρης Καλλέργης και η Χριστιάνα Λαδοπούλου).
Πρόσφατα, έγραψε μαζί με τον Παναγιώτη Πράσινο, γυμναστή και δάσκαλο παραδοσιακών χορών, ένα θεατρικό κείμενο με λαογραφικά στοιχεία και με τον τίτλο “Νόστιμον Ήμαρ”, το οποίο θα ανέβει τον Ιούνιο του 2019 από τον πολιτιστικό λαογραφικό σύλλογο “Ο κύκλος”.
Αυτήν την περίοδο εργάζεται στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, στο πρόγραμμα: “Το Κρατικό Θέατρο στην εκπαίδευση”, και με συναδέλφους της παίζουν την παράστασή τους “Η Αχίλλειος πτέρνα μου” σε γυμνάσια και λύκεια της Βόρειας Ελλάδας. Η σκηνοθεσία είναι της Μίτσης Μαυρίδου, ενώ το κείμενο είναι βασισμένο στο βιβλίο της κυρίας Μαρούλας Κλιάφα, “Ο δρόμος για τον παράδεισο είναι μακρύς”, όπου η Φιλία Κανελλοπούλου ενσαρκώνει την Ελένη, μία έφηβη με αναπηρία.
Προηγούμενη δουλειά της ως ηθοποιός ήταν στο ανέβασμα του δικού της κειμένου, στο θέατρο Tempus Verum – εν Αθήναις, τον Ιούνιο του 2018, στο οποίο έπαιζαν επίσης η Χριστιάνα Λαδοπούλου και ο Σήφης Μηλιαράκης, και πριν από αυτό συνεργάστηκε με την ομάδα Nostalghia και τον σκηνοθέτη Γιώργο Σίμωνα στην παράστασή του “Ιλλινόι”, στο θέατρο Rabbithole, στις αρχές του 2018.
“Τα μέσα μου”, είναι η πρώτη της ποιητική συλλογή, η οποία γράφτηκε την περίοδο 2016-2018 και της οποίας το εικαστικό τοπίο ανέλαβε τον Δεκέμβριο του 2018 η Σίλβια Τσομπανάκη, εικαστικός – φωτογράφος.
Η συλλογή κυκλοφόρησε τον Μάιο του 2019 από τις εκδόσεις “Οροπέδιο”.

  • Αρχική φωτογραφία: Η Φιλία Κανελλοπούλου φωτογραφημένη από τον Θεόφιλο Τσιμά
Εκτύπωση
Ειρήνη Αϊβαλιώτου«Τα μέσα μου»: Η ποίηση της Φιλίας Κανελλοπούλου σε εικαστικό περιβάλλον της Σίλβιας Τσομπανάκη

Related Posts