Γράφει η θεατρολόγος Κατερίνα Δημητρακοπούλου
Υπ. Διδάκτωρ Τμ. Θεατρικών Σπουδών
Ο γαλλικής καταγωγής Boris Vian (10 Μαρτίου 1920 – 23 Ιουνίου 1959) ήταν συγγραφέας, ποιητής, μουσικός, τραγουδιστής που έφυγε νωρίς, προδομένος από την αδύναμη καρδιά του, όταν απογοητευμένος από την κινηματογραφική μεταφορά του έργου του «Θα φτύσω στους τάφους σας» αντέδρασε έντονα εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του.
Ο Vian στο μυθιστόρημα του «Ο Αφρός των Ημερών» αφηγείται τη ζωή δύο ζευγαριών σε έναν κόσμο όπου το φανταστικό, το παράλογο και το σουρεαλιστικό στοιχείο δημιουργούν μία ονειρική πραγματικότητα.
Η πρώτη κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου θα γίνει το 1968 από τον σκηνοθέτη Charles Belmont, και θα ακολουθήσουν νέες διασκευές, το 2001 από τον Gō Rijū (Chloé) και το 2013 από τον Michel Gondry.
Σαν graphic novel κυκλοφόρησε το 2012 σε εικονογράφηση Marion Mousse.
Το μυθιστόρημα έχει χαρακτηριστεί ονειρικό, υπερρεαλιστικό καθώς η φαντασία θα «ζωγραφίσει» τη ματαιότητα του σύγχρονου κόσμου με έντονα χρώματα, αλλόκοτα σχήματα, ευωδιές και μουσική.
Οι αισθήσεις, οι απολαύσεις βιώνονται μέσα από την καθαρότητα και την ευγένεια. Η μουσική ξαναγεννά την πραγματικότητα και παράλληλα, φροντίζει για την τέρψη της με ένα μηχάνημα που έφτιαξε, το «πιανοκοκτέιλ» το οποίο μπορεί να ετοιμάσει λογιών λογιών ποτά ανάλογα με τις νότες που θα επιλεγούν.
Κινητήρια δύναμη για όλα, ο έρωτας. Ο συγγραφέας αμφισβητεί καθετί συμβατικό, εθιμοτυπικό, την αναγκαστικά υποχρεωτική εργασία, την οικονομική ανισότητα, χωρίς να είναι απαισιόδοξος, αλλά έντονα προβληματισμένος για τη ματαιότητα της ανθρώπινης ύπαρξης.
Σε αυτόν τον φαντασιακό και συνάμα αληθινό κόσμο ο ευκατάστατος Κολίν περνά την καθημερινότητά του ακούγοντας μουσική, τρώγοντας τα ιδιαίτερα φαγητά του Νικολά, διασκεδάζοντας στα πάρτυ της Ιζίς.
Η γνωριμία του με τη Χλόη θα εξελιχθεί σε μεγάλο έρωτα. Ο καλύτερός του φίλος, ο Τσικ, χάνεται όλο και πιο πολύ μέσα στα βιβλία και τις φιλοσοφικές αναζητήσεις και η σύντροφός του Αλίζ μάταια προσπαθεί να τον συνεφέρει.
Αλλά ένα λουλούδι, ένα νούφαρο θα αρχίσει να ανθίζει μέσα στη Χλόη και έτσι, η αντίστροφη μέτρηση για την κάθοδο από το φως στο σκοτάδι θα αρχίσει.
Η διασκευή της Μαριτίνας Πάσσαρη αφήνει το ονειρικό στοιχείο να κυριαρχήσει. Δημιουργεί ένα σκηνικό παραμύθι όπου οι ρόλοι αντιστρέφονται. Οι αιώνιοι άσπονδοι φίλοι, η γάτα και το ποντίκι, θα γίνουν αφηγητές της ιστορίας μίας επώδυνης ενηλικίωσης.
Η σκηνοθεσία ακροβατεί ανάμεσα στο στοιχείο του παραλόγου και του ρεαλισμού και η διδασκαλία της Πάσσαρη βοηθά τους ηθοποιούς να ξεδιπλώσουν το υποκριτικό τους ταλέντο.
Η Μαριτίνα Πάσσαρη (Ποντίκι, Ιζις) ως ηθοποιός θα έχει διακριτική παρουσία, αφήνοντας να λάμψει το άστρο των Αθανασίας Κουρκάκη (Χλόη, Αστυνομικός Ντάγκλας), Γιώργου Μπουφίδη (Τσικ, Ζαν Σολ Παρτρ, Ιερέας), Στρατή Νταλαγιώργου (Νικολά, Γιατρός, Χριστός, Γάτος), Νικόλα Παπούλια (Κόλιν) και Ντόνα Πετροπούλου (Αλίζ, Αστυνομικός Ντάγκλας).
Όλοι μαζί και ο καθένας ξεχωριστά θα ερμηνεύσουν τους ρόλους τους με ειλικρίνεια, καθαρότητα λόγου και εκφραστικότητα.
Η Ευδοκία Βεροπούλου, σκηνικά – κοστούμια, δημιουργεί ένα σύμπαν ψευδαισθήσεων με αγάπη και φροντίδα τέλεια εναρμονισμένο με τον κόσμο του μυθιστορήματος. Επίσης, θα συμβάλει στην ονειρική ατμόσφαιρα και τη συναισθηματική φόρτιση των χαρακτήρων με τα φωτιστικά της παιχνιδίσματα.
Ο Στάθης Ιωάννου υπογράφει την πρωτότυπη μουσική της παράστασης και με τις μουσικές επιλογές της Μαριτίνας Πάσσαρη προσκαλούν ηθοποιούς και θεατές σε μία γιορτή αισθήσεων και απολαύσεων.
Η Αλίκη Καζούρη, στην κίνηση, βοηθά στην ανάλαφρη παρουσία των ηθοποιών επί σκηνής.
Μία θεατρική πρόταση για τη χαμένη αθωότητα που οδηγείται τις περισσότερες φορές στην ενηλικίωση με βίαιο τρόπο. Αλλά, όσο πιο βαθύ σκοτάδι απλωθεί τόσο πιο όμορφα και μυρωδάτα λουλούδια θα ανθίζουν.
***
«Ο Αφρός των Ημερών» του Μπορίς Βιάν από τη Μαριτίνα Πάσσαρη στο Studio Μαυρομιχάλη
