16.7 C
Athens
Σάββατο 18 Μαΐου 2024

Ψηφιδωτό ανάγνωσης της Λούλας Αναγνωστάκη από τον Μάνο Καρατζογιάννη σε “σημείο” της Πόλης…

Του Παναγιώτη Μήλα

Ψηφιδωτό καλείται η τεχνική επένδυσης επιφανειών με ψηφίδες από φυσικά πετρώματα, οι οποίες προσκολλώνται σε κατάλληλα διαμορφωμένο υπόστρωμα, δημιουργώντας περίτεχνα διακοσμημένες επιφάνειες. Τα παλαιότερα σωζόμενα ψηφιδωτά εντοπίζονται στο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου και ιδιαίτερα στη Μικρά Ασία και χρονολογούνται στον 8ο π.Χ. αιώνα. Πρόκειται για μια πολύ δύσκολη, χρονοβόρο και επίπονη διαδικασία. Αυτή η παράγραφος ορίζει την κλασική έννοια της λέξης «ψηφιδωτό». Στο κείμενο αυτό όμως θα σας μιλήσω για ένα νεότερο σωζόμενο ψηφιδωτό, το οποίο διαπίστωσα ιδίοις όμμασι. Αν θέλετε να το δείτε κι εσείς, δεν έχετε παρά να πάτε στο θέατρο «Σημείο», όπως είναι το νέο όνομα που απέκτησε το Απλό Θέατρο που είχε άλλοτε ο Αντώνης Αντύπας.

Πράγματι, πρόκειται για ένα σύγχρονο ψηφιδωτό. Το υπόστρωμα είναι το κείμενο της Αναγνωστάκη με τον τίτλο “Σ’ εσάς που με ακούτε” (2001). Δημιουργός – καλλιτέχνης ο Μάνος Καρατζογιάννης. Ψηφίδες οι έξι συντελεστές και οι εννέα ηθοποιοί.
Η περιπλάνηση στην Πόλη της Λούλας Αναγνωστάκη άρχισε τον Δεκέμβριο του 2015 στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Η παράσταση δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του τιμητικού αφιερώματος για τη σημαντική προσφορά της συγγραφέως στο ελληνικό θέατρο.

Ο Μάνος Καρατζογιάννης, στο οπισθόφυλλο του βιβλίου του, γράφει για τη συγγραφέα: «Θυμάμαι την πρώτη μας συνάντηση με τη Λούλα Αναγνωστάκη το 2002, κατά τη γενική δοκιμή του έργου της «Η κασέτα», όπου έπαιζα τον Γιωργάκη. Ανήκω κι εγώ στην πλειάδα των ηθοποιών που έκαναν το ντεμπούτο τους με έργο της. Ποιον να πρωτοθυμηθείς; Από τη Ρένη Πιττακή και τον Μίμη Κουγιουμτζή, τη Ρουμπίνη Βασιλακοπούλου και τον Λάζαρο Γεωργακόπουλο, μέχρι τη Μαρία Πρωτόπαππα και τη Βασιλική Τρουφάκου. Και αυτό γιατί η Αναγνωστάκη είναι η μόνη Ελληνίδα θεατρική συγγραφέας που έγραψε τόσο πολύ για τους νέους. Αποτέλεσε σπουδή για εμάς να μαθαίνουμε θέατρο και να μιλάμε το αίσθημα στη γλώσσα μας με όχημα τη γραφή της.
Το 2014 οι «Ενέδρες της ζωής – Λούλα Αναγνωστάκη» mixage με έφεραν για μια ακόμη φορά κοντά της. Ένα έργο που συνέθεσα πάνω στη δραματουργία της και σκηνοθέτησα για το Δημοτικό θέατρο του Πειραιά. Το μεγαλύτερο ωστόσο ενδιαφέρον η Αναγνωστάκη το έδειξε για την παράσταση «Το ανείπωτο – για τον Γιώργο Χειμωνά», που σκηνοθέτησε ο Τάκης Τζαμαργιάς για το Φεστιβάλ Αθηνών, μια παράσταση στην οποία είχα τη χαρά να συμμετέχω ως ηθοποιός. Η γνήσια και παντοτινή της αγάπη για τον Χειμωνά ήταν κάτι που πραγματικά με συγκίνησε και με εντυπωσίασε.
Η Αναγνωστάκη αποτελεί για μένα σταθερή πηγή έμπνευσης. Εδώ και δύο χρόνια δουλεύω το διδακτορικό μου πάνω στη δραματουργία της με θέμα την ετερότητα στη δημόσια και την ιδιωτική σφαίρα. Αυτή είναι και η πλευρά της που θαυμάζω πιο πολύ. Πώς καταφέρνει η ίδια να είναι αυθεντική στην ιδιωτική μα και τη δημόσια ζωή της, αλλά και πώς το έργο της μιλάει για τα δημόσια της ζωής μας μέσα από τις προσωπικές στιγμές των ηρώων της».

Η αρχή έγινε με μια κασέτα…

Ο Μάνος Καρατζογιάννης με αφετηρία τη διδακτορική του διατριβή στο Winchester University έγραψε το βιβλίο «Στην Πόλη της Λούλας Αναγνωστάκη». Μέσα από τις σελίδες του, ο αναγνώστης μπορεί να περιηγηθεί στα δώδεκα έργα της Αναγνωστάκη, καθώς υπάρχει ξεχωριστή ανάλυση για το καθένα, αλλά και να παρακολουθήσει την παραστασιογραφία των τελευταίων πενήντα ετών. Δύο κείμενα των συγγραφέων Λεωνίδα Προυσαλίδη (προλογικό σημείωμα) και Μάνου Λαμπράκη (βοηθού του Λευτέρη Βογιατζή – με αφορμή το ανέβασμα του «Σ’ Εσάς που με Ακούτε») συμπληρώνουν το βιβλίο του, το εξώφυλλο του οποίου κοσμούν η Όλια Λαζαρίδου, η Ρένη Πιττακή με τον Μίμη Κουγιουμτζή και τον Στράτο Τζώρτζογλου, η Εκάλη Σώκου, ο Γιώργος Αρμένης, η Λυδία Κονιόρδου, η Ρουμπίνη Βασιλακοπούλου, η Σοφία Ολυμπίου, ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος και ο Σπύρος Κωνσταντόπουλος.

Εμείς που μιλάμε σ’ εσάς που μας ακούτε

Βρισκόμαστε στο 2001. Σε ένα παλιό βερολινέζικο σπίτι, που σταδιακά ταράζεται από τον ήχο των επεισοδίων, τις ριπές και τα δακρυγόνα, ο κεντρικός ήρωας, ο Άγης, ηχογραφεί τις φωνές των υπόλοιπων θεατρικών προσώπων και τις μοντάρει με συνθήματα από τις διαδηλώσεις.
Το σπίτι ανήκει στον Χανς και στην Ελληνίδα σύζυγό του, Μαρία, που το υπενοικιάζουν. Εκεί λοιπόν συγκατοικούν: Ένα νεαρό ζευγάρι Ελλήνων, ο Άγης και η Σοφία, καθώς και ο Ιβάν. Ο Άγης είναι μεταπτυχιακός φοιτητής και συγγραφέας. Στο βιβλίο του «φέρνει» την επαναστάτρια Ρόζα Λούξεμπουργκ στον 21ο αιώνα και της δίνει τα χαρακτηριστικά και τις συνήθειες της Σοφίας. Ο Άγης προετοιμάζεται για την επόμενη ημέρα, οπότε θα μιλήσει για το βιβλίο του και θα παρουσιάσει τη Σοφία ως την ενσαρκωμένη ηρωίδα του, σε φιλειρηνικό φόρουμ που διοργανώνεται στο Πανεπιστήμιο. Γι’ αυτό τον σκοπό έχει φέρει στο σπίτι μαγνητόφωνα, μικρόφωνα, μεγάφωνα, πανό…
Το έργο της Λούλας Αναγνωστάκη «Σ’ εσάς που μας ακούτε» είναι ένα πολιτικό έργο που θα νόμιζε κανείς πως γράφτηκε μόλις χτες.

Τι είδαμε και τι ακούσαμε

– Ο Μάνος Καρατζογιάννης στη νέα του σκηνοθετική δουλειά, είχε την ευφυΐα να επιλέξει αυτό το έργο και είχε επίσης την τύχη να συνεργαστεί με αυτή την τόσο μοντέρνα συγγραφέα. Κατάφερε να φέρει εις πέρας τη δύσκολη αποστολή, να ανακαλύψει και να αποκαλύψει όλα τα διαμάντια που ήταν κρυμμένα μέσα στις αράδες του χειρογράφου της Αναγνωστάκη. Περπατώντας πάνω σε τεντωμένο σκοινί ο Καρατζογιάννης πέρασε απέναντι χωρίς να παραπατήσει και χωρίς να μετατρέψει το έργο σε πολιτικό μανιφέστο κρατώντας την ντουντούκα για «εσάς που μας ακούτε». Ήταν όμως πολύ τυχερός αφού είχε εξαιρετικούς συμπαίκτες στο δύσκολο αγώνα του.
– Η Όλια Λαζαρίδου, κέρδισε το κοινό με το που βγήκε στη σκηνή. Τόσο με τις εκρήξεις της όσο και με τις μοναδικές σιωπές της «ζωγράφισε» με επιδεξιότητα τη φιγούρα της Έλσας. Παρέδωσε ένα πλήρες μάθημα υποκριτικής ακόμη και σε εκείνους που δεν το έχουν ανάγκη.
– Η Μαρία Ζορμπά, με όπλο την ηρεμία – όπως πάντα – ξεχωρίζει δίνοντας περισσότερο χώρο στον λόγο, στο ρόλο της Μαρίας.
– Η Δανάη Επιθυμιάδη, με κατέκτησε ήδη στο «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ρήγου. Εδώ, στον πολύ απαιτητικό ρόλο της Σοφίας, απλά επιβεβαίωσε ότι επάξια ανήκει σε αυτή τη δυναμική φουρνιά των Ελλήνων ηθοποιών.
– Η Κλεοπάτρα Μάρκου, η «γερμανιδούλα» Τρούντελ, εντυπωσιάζει και με την ερμηνεία της και ως ηθοποιός αλλά και ως τραγουδίστρια.
– Ο Ανδρέας Κοντόπουλος, ως Άγης, είναι ένα πολυεργαλείο απαραίτητο για κάθε σκηνοθέτη. Εύπλαστος σαν από πηλό και σκληρός σαν από μάρμαρο. Απόλαυση να τον βλέπεις.
– Ο Άντριαν Φρίλινγκ ερμηνεύει τον Χανς. Πετυχαίνει το ακατόρθωτο: Να αγαπήσουμε έναν Γερμανό. Να τον θαυμάσουμε. Να θελήσουμε να γίνει φίλος μας. Κόσμημα της παράστασης.
– Ο Γιάννης Καραούλης, ένας από τους επτά απολαυστικούς Ρωμαίους στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά, εδώ στο ρόλο του Τζίνο. Ξέρει να χρωματίζει με το ταλέντο του τον πίνακα της Αναγνωστάκη και με τις σωστές αποχρώσεις του χιούμορ και της τραγικότητας των στιγμών.
– Ο Σταύρος Γιαννακόπουλος, ως Νίκος, έχει δύσκολη αποστολή και τη διεκπεραιώνει χωρίς απώλειες.
– Ο Μάνος Στεφανάκης, στον ρόλο του Ιβάν, δεν υστερεί. Είναι χρήσιμη και απαραίτητη ψηφίδα στο ψηφιδωτό του Καρατζογιάννη.

Οι υπόλοιποι συντελεστές της παράστασης ήταν το δεύτερο δυνατό χαρτί του σκηνοθέτη:

– Ο Γιάννης Αρβανίτης, στα σκηνικά, με μινιμαλιστικές επιλογές αφήνει χώρο για να χαρούμε τις ερμηνείες των ηθοποιών.
– Η Βασιλική Σύρμα, στα κοστούμια. Δεν μπορώ να είμαι αντικειμενικός για τη δουλειά της. Πάντα άψογη.
– Η Κατερίνα Μαραγκουδάκη (φωτισμοί). Το δεύτερο δυνατό υπόστρωμα για να απλώσει ο Καρατζογιάννης τη δημιουργία του.
– Η Ζωή Χατζηαντωνίου, στην κίνηση. Απέδειξε πως τίποτα δεν είναι δύσκολο αν θέλεις πολύ να το πετύχεις. Θα συμφωνήσετε μαζί μου όταν δείτε τη λεπτομέρεια της δουλειάς της.

Ποια είναι η Λούλα Αναγνωστάκη

Η Λούλα Αναγνωστάκη γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Εμφανίστηκε στο θέατρο το 1965 με την τριλογία της Πόλης (“Η διανυκτέρευση”, “Η πόλη”, “Η παρέλαση”), που παρουσίασε σε ενιαία παράσταση στο Θέατρο Τέχνης ο Κάρολος Κουν. Το Φεβρουάριο του 1967 ανέβηκε από το Εθνικό Θέατρο το τρίπρακτο έργο της “Η συναναστροφή”, σε σκηνοθεσία Λεωνίδα Τριβιζά. Ακολούθησαν: “Αντόνιο ή το Μήνυμα” (1972), “Η νίκη” (1978), “Η κασέτα” (1982), “Ο ήχος του όπλου” (1987), όλα από το Θέατρο Τέχνης, σε σκηνοθεσία Κάρολου Κουν. Το 1990 ο θίασος Τζένης Καρέζη – Κώστα Καζάκου παρουσίασε το έργο “Διαμάντια και μπλουζ”, σε σκηνοθεσία Βασίλη Παπαβασιλείου. Το 1995 ανέβηκε Το “Ταξίδι μακριά” από το Θέατρο Τέχνης, σε σκηνοθεσία Μίμη Κουγιουμτζή. Το 1998 το μονόπρακτο “Ο ουρανός κατακόκκινος” από το Εθνικό Θέατρο, σε σκηνοθεσία Βίκτορα Αρδίττη και το 2003 το έργο “Σ’ εσάς που με ακούτε” από τη Νέα Σκηνή, σε σκηνοθεσία Λευτέρη Βογιατζή.
Τα έργα της Λούλας Αναγνωστάκη έχουν επίσης παρουσιαστεί από αθηναϊκούς θιάσους και Δημοτικά Περιφερειακά Θέατρα, καθώς και στο εξωτερικό (Γαλλία, Ιταλία, Αγγλία, Γερμανία, Κύπρο, Ισπανία, ΗΠΑ).
Δημιουργός μιας ιδιαίτερης γραφής, η Λούλα Αναγνωστάκη αποτύπωσε στα έργα της το εσωτερικό τοπίο του σύγχρονου Έλληνα και τις μεταβολές του υπό την επίδραση της Ιστορίας. Πραγματεύτηκε τα σημαντικότερα θέματα της μεταπολεμικής περιόδου στη χώρα μας, όπως το τραύμα, η ενοχή, η μοναξιά, η ήττα. Παρακολουθώντας την εξέλιξη της νεοελληνικής κοινωνίας και μετά τη μεταπολίτευση, πραγματεύεται τον εγκλωβισμό των ανθρώπων και των κοινωνιών, τα αδιέξοδα του σύγχρονου κόσμου, τη μοναξιά, την έλλειψη επικοινωνίας και το αίσθημα ασφυξίας του ατόμου. Βαδίζει το δικό της δημιουργικό, μοναχικό δρόμο, επενδύοντας ιδιαιτέρως στη μουσική διάσταση του λόγου της, που ενισχύει τη δραματικότητα και την εμβέλειά του.

Ταυτότητα παράστασης

«Σ΄ εσάς που με ακούτε»
Της Λούλας Αναγνωστάκη
Σκηνοθεσία: Μάνος Καρατζογιάννης
Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα
Σκηνικά: Γιάννης Αρβανίτης
Επιμέλεια κίνησης: Ζωή Χατζηαντωνίου
Φωτισμός: Κατερίνα Μαραγκουδάκη
Φωτογραφίες: Σωτηρία Ψαρού
Trailer: Άλεξ Τριανταφύλλου

Ερμηνεύουν οι ηθοποιοί (με σειρά εμφάνισης)

Άντριαν Φρίλινγκ (Χανς)
Δανάη Επιθυμιάδη (Σοφία)
Μάνος Στεφανάκης (Ιβαν)
Mαρία Ζορμπά (Μαρία)
Κλεοπάτρα Μάρκου (Τρούντελ)
Ανδρέας Κοντόπουλος (Άγης)
Γιάννης Καραούλης (Τζίνο)
Όλια Λαζαρίδου (Έλσα)
Σταύρος Γιαννακόπουλος (Νίκος)

* Διάρκεια: 90 λεπτά

Στο Θέατρο «Σημείον»

Χαριλάου Τρικούπη 4
Καλλιθέα (πίσω από το Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Τηλέφωνο: 210-92.29.579 και 6973 -308.172.
Γενική είσοδος: 12 ευρώ
Ατέλεια και ανέργων: 10 ευρώ.

* Στη μεγάλη φωτογραφία: Από αριστερά, Δανάη Επιθυμιάδη, Μάνος Στεφανάκης, Ανδρέας Κοντόπουλος, Σταύρος Γιαννακόπουλος, Όλια Λαζαρίδου, Κλεοπάτρα Μάρκου, Μαρία Ζορμπά, Γιάννης Καραούλης, Άντριαν Φρίλινγκ.
Στη δεύτερη φωτογραφία η συγγραφέας Λούλα Αναγνωστάκη και στην τρίτη ο σκηνοθέτης Μάνος Καρατζογιάννης.

Το τρέιλερ της παράστασης ΕΔΩ

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε


Τελευταία άρθρα

- Advertisement -