Cat Is Art

«Η γάτα μου η Γιουγκοσλαβία» του Παϊτίμ Στάτοβτσι

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ένα κορίτσι αλβανικής καταγωγής, η Εµινέ, ζει στη γιουγκοσλαβική ύπαιθρο, όπου η θέση της γυναίκας είναι στο σπίτι, η αξία της µετριέται µε τις δουλειές που κάνει και την ικανότητά της να ικανοποιεί τον άντρα, ο οποίος είναι η κεφαλή της οικογένειας. Την παντρεύουν µε κάποιον που έχει συναντήσει µόνο µια φορά στη ζωή της. Όταν η χώρα διαλύεται, η ζωή της οικογένειας σε µια καινούρια χώρα κυριαρχείται από τον φόβο και την ντροπή.

Ο γιος της, ο Μπεκίµ, µεγαλώνει σε µια κρύα χώρα, στην οποία οι µετανάστες αναγκάζονται να αρκούνται στο λίγο και να είναι ευγνώµονες. Αγοράζει έναν βασιλικό βόα για κατοικίδιο και ένας γάτος που συναντά σ’ ένα µπαρ τον οδηγεί σε ένα αµείλικτο ταξίδι στο παρελθόν.

***

-«Προκαλεί τις προσδοκίες µας, αρνείται να δώσει εξηγήσεις και διαπρέπει στην πιο δύσκολη πλευρά της µυθοπλασίας, αυτή της δηµιουργίας ενός κόσµου… Η Γάτα µου η Γιουγκοσλαβία είναι ένα θαύµα, ένα πραγµατικό επίτευγµα, εντελώς διαφορετικό από ό,τι άλλο µπορεί να διαβάζουµε σήµερα».

Tea Obreht, New York Times

-«Ατρόµητο, ευαίσθητο, πανέµορφο, καταιγιστικό, υπέροχο. Ένα εξαιρετικό µυθιστόρηµα, διαπεραστικής µοναδικότητας και ανθρωπιάς».

Jeff Van der Meer, New Yorker

-«Ο Στατόβτσι ακροβατεί ανάµεσα στα είδη σε αυτή τη συνταρακτική ιστορία ενός outsider στη σηµερινή Ευρώπη. Το Η γάτα µου η Γιουγκοσλαβία µιλάει για το δέρµα και τον ιδρώτα των ανθρώπων και για τις παράφορες ρήξεις της Ιστορίας».

The Guardian

***

Ο Παϊτίμ Στάτοβτσι γεννήθηκε στο Κόσοβο το 1990 και δύο χρόνια μετά, λόγω της τεταμένης κατάστασης στη Γιουγκοσλαβία, η οικογένειά του έφυγε για τη Φιλανδία. Σπούδασε σενάριο κινηματογράφου και τηλεόρασης στο Πανεπιστήμιο Άολτο και συγκριτική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι, στο οποίο τώρα κάνει το PhD του. Μετά το πολύ επιτυχημένο Η γάτα μου η Γιουγκοσλαβία, που κυκλοφόρησε το 2014 και του χάρισε το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα, ακολούθησε το αμετάφραστο για την ώρα στα ελληνικά Tiranan sydän, αγγλιστί Crossing, το 2016.

Χωρισμένο σε δύο χωροχρονικά μέρη, το Κόσοβο της δεκαετίας του ’80 και το Ελσίνκι του σήμερα, με δύο αφηγητές, μάνα και γιο αντίστοιχα, το «Η γάτα μου η Γιουγκοσλαβία» είναι η αποτύπωση δύο κόσμων που δεν συναντήθηκαν ποτέ, παρά μονάχα στη μοναξιά των ανθρώπων που τους κατοικούν. Η Εμινέ γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Κόσοβο, έμαθε μόνο όσα η θέση και το φύλο της πρόσταζαν, και, όταν ήρθε η ώρα, παντρεύτηκε έναν σχεδόν άγνωστο άνδρα, στο πλάι του οποίου στάθηκε σύζυγος και μάνα. Ο Μπεκίμ έφτασε μαζί με την οικογένειά του στη Φιλανδία όταν ήταν πολύ μικρός. Στο σχολείο ήταν ο ξένος, στο σπίτι ένιωθε ξένος. Κάτω από το άγρυπνο βλέμμα ενός βίαιου πατέρα προσπαθούσε να βρει τον εαυτό του, να πάρει τον δρόμο του, έναν δρόμο που η πατρική φιγούρα δεν ενέκρινε.

  • «Η γάτα μου η Γιουγκοσλαβία» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη σε μετάφραση της Μαρίας Μαρτζούκου από τα Φιλανδικά.
Εκτύπωση
Ειρήνη Αϊβαλιώτου«Η γάτα μου η Γιουγκοσλαβία» του Παϊτίμ Στάτοβτσι

Related Posts