Στις 7 Απριλίου 1614 (πριν από 412 χρόνια)… πέθανε ο Ελ Γκρέκο, γεννημένος ως Δομήνικος Θεοτοκόπουλος στον Χάνδακα της Κρήτης, (το σημερινό Ηράκλειο) το 1541. Ήταν ένα από τα μεγάλα ονόματα της Αναγέννησης.
Το έργο του ερχόταν σε ρήξη με τους κανόνες της εποχής του. Με επιμήκεις φιγούρες, έντονα πρόσωπα και μια σχεδόν ανησυχητική πνευματικότητα, ανέπτυξε ένα τόσο προσωπικό στυλ που για χρόνια παρεξηγούνταν, αλλά σήμερα αναγνωρίζεται ως μοναδικό. Επιπλέον, άφησε το στίγμα του μέσα από τους δικούς του πίνακες, παρουσιάζοντας τον εαυτό του σαν να ήθελε να μας υπενθυμίσει ότι ο καλλιτέχνης δεν εξαφανίζεται ποτέ εντελώς από το έργο του… παραμένει σε αυτό.
H εικόνα απεικονίζει μια λεπτομέρεια από το αριστούργημα «Η Ταφή του Κόμη Οργκάθ» (1586-1588), του διάσημου Έλληνα ζωγράφου της Αναγέννησης, Ελ Γκρέκο.
Ο πίνακας βρίσκεται στην εκκλησία του Σάντο Τομέ στο Τολέδο της Ισπανίας.
Απεικονίζει έναν τοπικό θρύλο όπου ο Άγιος Αυγουστίνος και ο Άγιος Στέφανος κατεβαίνουν από τον ουρανό για να θάψουν τον ευγενή Γκονθάλο Ρουίθ ντε Τολέδο.
Η σκηνή συνδυάζει ρεαλιστικά πορτρέτα σύγχρονων του Ελ Γκρέκο ευγενών στο κάτω μέρος με μια πνευματική, ουράνια σκηνή στο πάνω μέρος.
Θεωρείται ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα τέχνης στην ιστορία, συνδυάζοντας βυζαντινά στοιχεία με την ιταλική Αναγέννηση.
Πέρα από το μέγεθος του έργου και από το θέμα του που προκαλούν ούτως ή άλλως δέος, εδώ υπάρχουν και οι λεπτομέρειες. Τα πρόσωπα, για παράδειγμα. Ο ίδιος ο Ελ Γκρέκο έχει φροντίσει να τοποθετήσει τον εαυτό του μέσα στον πίνακα –βρίσκεται στην ομάδα των ανδρών που βλέπει κανείς κάτω αριστερά και είναι ο μόνος που κοιτάζει τον θεατή στα μάτια. Όλοι οι υπόλοιποι έχουν το βλέμμα τους στραμμένο κάπου αλλού, άλλος δεξιά, άλλος αριστερά, άλλος επάνω και άλλος κάτω.
Ο αποθανών Κόμης Οργκάθ μέγας φιλάνθρωπος του 14ου αιώνος, οδεύει προς τους ουρανούς όπου τον αναμένουν η Παναγία και ο Χριστός για να τον υποδεχτούν με όλη τη στοργή που του αξίζει. Ο θρύλος λέει ότι την ημέρα της ταφής του δύο Άγιοι, ο Άγιος Αυγουστίνος και ο Άγιος Στέφανος, κατέβηκαν στη γη για να τον θάψουν με τα χέρια τους μπροστά στο πλήθος που παρακολουθούσε κατάπληκτο.
Αλλά ποιοι άλλοι είναι παρόντες σ’αυτή την τόσο σημαντική στιγμή; Μεταξύ των θνητών διάφοροι μοναχοί, ο ιερέας Αντρές Νούνιεζ που έκανε την ανάθεση του έργου, ο ανθρωπιστής, νομικός και θεολόγος Didacus Covarruvias της Σχολής της Σαλαμάνκας και άλλοι. Αφήνοντας τα επίγεια, συναντάμε επίσης τον Ιωάννη τον Βαπτιστή, τους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο, τον Φίλιππο, τον Θωμά, τη Μαρία τη Μαγδαληνή, τον Λάζαρο, έναν Άγγελο και από την Παλαιά Διαθήκη τον Βασιλέα Δαυίδ με την άρπα του, τον Νώε με μια μικρή Κιβωτό και τον Μωυσή. Όλοι έχουν συναχθεί για να δεχτούν την ψυχή του Οργκάθ, του οποίου το σώμα κρατούν στα χέρια τους ο Άγιος Στέφανος με τον Άγιο Αυγουστίνο.
Έχουμε εδώ μια σύνδεση του κόσμου των θνητών μ’ εκείνον του Θεού.
Στη Σύρο υπάρχει μια μικρή εικόνα η οποία θυμίζει στο θέμα και στο ύφος αυτόν τον πολύ μεγάλο πίνακα. Ο Ελ Γκρέκο, που το έργο του τιμάται πάντα στην Ισπανία με διάφορες εκθέσεις και εκδηλώσεις, φιλοτέχνησε κυρίως θρησκευτικά έργα, πολλά εκ των οποίων βρίσκονται σε διάφορα μουσεία ανά την υφήλιο. Αλλά και στην Κρήτη, τη Βενετία και την Αθήνα γίνονται εκθέσεις για τον μεγάλο καλλιτέχνη.
Πριν γίνει Ελ Γκρέκο στην Ισπανία, ήταν εδώ στην Ελλάδα Δομήνικος Θεοτοκόπουλος ο Κρης.
... πέθανε ο Ελ Γκρέκο, γεννημένος ως Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, ένα από τα μεγάλα ονόματα της Αναγέννησης.){kind=link}