Του Παναγιώτη Μήλα
«Όταν ήμουν μικρή, η μαμά μου είχε βαλθεί να μου τα μάθει όλα: Κέντημα, ραπτομηχανή, πλέξιμο, βελονάκι. Όλα τα έπαιρνα το μικρό νεοφώτιστο φιντάνι, μα σε ένα ήμουν ανεπίδεκτη: στο βελονάκι. Είχε σκάσει η γυναικούλα που πάλευε και προσπαθούσε, κι απέναντί της έβρισκε… ντουβάρι. Μη βιαστείτε όμως να με κρίνετε. Έχω κι εγώ τα ελαφρυντικά μου. Βρε μητέρα μου αγαπημένη, προσπαθούσες να με μάθεις με το πολύ λεπτό βελονάκι το Νο 1, 5 και με νήμα από αυτό που φτιάχνουν τις δαντέλες. Τι πόντο να πιάσω και καταρχήν πώς να τον δω τον έρμο τον πόντο;».
Κάτι παρόμοιο έλεγε στη μαμά της η Σταματία το γένος Αργυροπούλου όταν ήταν ακόμη μικρούλα και προσπαθούσε να φτιάξει με βελονάκι και καρέ, και σεμέν, και τραπεζομάντιλο…
Η Σταματία γεννήθηκε στην Αθήνα στα μέσα της δεκαετίας του ’30. Ζούσε σε μια κλασική μονοκατοικία, με αυλή και γλάστρες με τριανταφυλλιές, γεράνια και βασιλικούς. Ο πατέρας της ήταν ανώτερος δημόσιος υπάλληλος και η μαμά της τη διαπαιδαγώγησε με τα χρηστά ήθη της εποχής. Αρραβωνιάστηκε με λοχαγό του Εθνικού Στρατού και η ζωή της είχε τα χρώματα του πίνακα των δεκαετιών πριν και μετά τον πόλεμο, πριν και μετά τη δικτατορία.
Πίσω από τους τοίχους της αυλής της δεν έβλεπε τις εξελίξεις της ζωής. Ήταν προσκολλημένη σε αυτό που η ίδια θεωρούσε εθνικά, ηθικά και θρησκευτικά σωστό. Στο τέλος ήρθε σε ρήξη με το περιβάλλον της απομένοντας μόνη. Τότε κάνει την αναδρομή της ζωής της και μας υποδέχεται στο κομψό και νοικοκυρεμένο σαλόνι της. Στο σαλόνι που κυριαρχείται από έργα των χεριών της, από σεμέν που έφτιαξε με το βελονάκι της.
Με το ίδιο βελονάκι ο συγγραφέας Κώστας Σωτηρίου κέντησε τα δικά του σεμέν. Τις σελίδες του έργου του «Η Σταματία, το γένος Αργυροπούλου», που καλύπτει ένα μεγάλο κομμάτι της νεοελληνικής Ιστορίας από το 1940 μέχρι τώρα. Αν και περιγράφει σκοτεινές εποχές που είναι γεμάτες με σκληρές ιστορίες, εν τούτοις καταφέρνει με χιούμορ να μας μεταφέρει σε εκείνα τα χρόνια. Μας μεταφέρει με τρόπο τρυφερό και κυρίως με τέτοια επιδεξιότητα ώστε να γνωρίσουν και οι νέοι τα χρόνια που έζησαν οι γονείς και οι παππούδες τους. Το κείμενο του Σωτηρίου με εξαιρετική απλότητα και αμεσότητα, χωρίς να το επιδιώκει, εν τέλει κατακτά τον θεατή.
Η «Σταματία» είχε την ατυχία να γνωρίσει τον λοχαγό του Εθνικού Στρατού αλλά είχε την τύχη να γνωρίσει και τον σκηνοθέτη Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο του Θεάτρου του Νέου Κόσμου. Στα χέρια του μεγάλωσε, στα χέρια του μαθήτευσε, με τη βοήθειά του ξεπέρασε τις όποιες αναστολές της πετυχαίνοντας να βγει από τη μικρή της αυλή και να «πετάξει» σε κάθε ελληνική γωνιά. Ήδη φέτος «ταξίδεψε» τους θεατές στη Λάρισα, στην Πάτρα, στην Κομοτηνή (τη γενέτειρα της Λένας Ουζουνίδου), την Κοζάνη, τη Θεσσαλονίκη, την Καβάλα, τη Σάμο, τη Βέροια και τα Ιωάννινα.
Η «Σταματία» στις αποσκευές της έχει τα μουσικά κομμάτια που επέλεξε ο Νέστορας Κοψιδάς. Μελωδίες και τραγούδια που χαρακτηρίζουν την ιστορική της διαδρομή μέχρι σήμερα. Πινελιές γλυκών αναμνήσεων.
Τον δρόμο της, τον χώρο της, το πρόσωπό της και τις ψυχές μας φωτίζει ο Σάκης Μπιρμπίλης ενώ η «φωλιά» που αγκαλιάζει της Σταματία έχει την υπογραφή της Μαγδαληνής Αυγερινού η οποία έχει και την ενδυματολογική φροντίδα της.
Με τους συνεργάτες αυτούς ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος είχε στη συνέχεια πιο εύκολο έργο. Πέτυχε μάλιστα στο πικρό κείμενο του Σωτηρίου να προσθέσει μικρές γλυκές δόσεις με τη χιουμοριστική του σκηνοθεσία. Ακόμη έφερε στο φως τα κρυφά μυστικά της Σταματίας που τα είχε καλά φυλαγμένα στην καρδιά και στο μυαλό της.
Το βαρύ φορτίο, βέβαια, σηκώνει η Λένα Ουζουνίδου η οποία με τις αριστοτεχνικές της βελονιές δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες για ένα μαγικό και μυστικό διάλογο με τους θεατές της. Η ερμηνεία της είναι ένα θείο δώρο. Ασφαλώς πολλοί λένε πως η «Σταματία» είναι ο ρόλος της ζωής της. Ίσως να είναι ο ρόλος που χρώσταγε στον εαυτό της όμως στην πραγματικότητα πιστεύω «οι ρόλοι της ζωής της είναι πολλοί ακόμα, κι όλους τους έχει στο… τσεπάκι της», όπως έγραψε η Ειρήνη Αϊβαλιώτου στον πρόλογο της συνέντευξης που πήρε από τη Λένα Ουζουνίδου.
***
Ο συγγραφέας Κώστας Σωτηρίου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1957 και σπούδασε στην Πολυτεχνική Σχολή του Πανεπιστημίου των Πατρών. Ζει στην Αθήνα και εργάζεται ως πολιτικός μηχανικός. Με τον Νίκο Θεοτοκά έχει γράψει τα μυθιστορήματα “Οι αχινοί” (Καστανιώτης, 1996) και “Ο νάμπυκας” (Νεφέλη, 1997). Άλλα του βιβλία: “Κοντραπόστο” (Νεφέλη, 1998), “Ο παναμάς” (Νεφέλη, 1999), “Σκύλος χωρίς όνομα” (Εστία, 2001).
Συντελεστές της παράστασης
Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Σκηνικά-Κοστούμια: Μαγδαληνή Αυγερινού
Μουσική επιμέλεια: Νέστορας Κοψιδάς
Σχεδιασμός φωτισμών: Σάκης Μπιρμπίλης
Φωτογραφίες: Νίκος Καρανικόλας (Locotoro Design & Photography)
Ερμηνεύει η ηθοποιός Λένα Ουζουνίδου
Πληροφορίες
Θέατρο του Νέου Κόσμου
Κεντρική Σκηνή
Παραστάσεις
Τετάρτη 6:30 μ.μ., Πέμπτη 9:15 μ.μ.
(τιμή εισιτηρίου 13 ευρώ)
Σάββατο 6:30 μ.μ., Κυριακή 9:30 μ.μ.
(τιμή εισιτηρίου 15 ευρώ)
Από Καλλιρόης 65 στην Αντισθένους 7 και Θαρύπου
210 – 92.12.900
(δίπλα στον σταθμό μετρό Συγγρού-Φιξ
και στον σταθμό τραμ Φιξ).
Λένα Ουζουνίδου
Συνέντευξη στο catisart.gr
https://www.catisart.gr/index.php/2010-05-03-21-16-20/2820-qq-31922288
***
ΒΙΝΤΕΟ ΤΡΕΪΛΕΡ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
