Γράφει η θεατρολόγος Μαρία Μαρή
Η παράσταση της Φένιας Προβελεγγίου, «Άλλα για τον Γλάρο δε γνωρίζω», είναι εμπνευσμένη από την τέταρτη πράξη του «Γλάρου» του Α. Τσέχωφ κι έκανε πρεμιέρα στις 12 Απριλίου στο νέο θεατρικό χώρο της πόλης, στο «Ρεκτιφιέ».
Στο χώρο αυτό η ομάδα έχει στόχο να δημιουργήσει ένα Κέντρο Έρευνας Μεικτών Παραστατικών Τεχνών, να γίνουν πειραματισμοί, συνέργειες, να φιλοξενήσουν και να συνεργαστούν με διαφορετικές ομάδες, να υπάρξουν καλλιτεχνικές συνομιλίες. Βρίσκονται σε μια διαρκή δημιουργική αναζήτηση, όπως αποτυπώνεται και σε αυτή την παράσταση του «Γλάρου».
Το έργο
Ένας θίασος, κάπου στην Αθήνα, την άνοιξη του 2024, ετοιμάζεται να ανεβάσει τον «Γλάρο», το πιο διάσημο έργο του Άντον Τσέχωφ. Αποτελείται από τέσσερις πράξεις και θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα του συγγραφέα.
Πρόκειται για ένα δράμα που διαδραματίζεται στη ρωσική ύπαιθρο στα τέλη του 19ου αιώνα. Σε αυτό, οι χαρακτήρες επιχειρούν την αναζήτηση της αγάπης, της επιτυχίας, της φήμης, της αυτοπραγμάτωσης.
Οι ήρωες δεν είναι ικανοποιημένοι με τη ζωή τους και ποθούν κάτι άλλο, που πιστεύουν ότι θα τους δώσει την ευτυχία που επιθυμούν. Εκφράζουν τις εσωτερικές τους συγκρούσεις και παίρνουν αποφάσεις που σημαδεύουν το πεπρωμένο τους.
Είναι σοκαριστική η στασιμότητα μέσα στο χρόνο, όπως και οι εμμονές, η αδυναμία να αντιμετωπίσει κάποιος την πραγματικότητά του.
Η παράσταση
Η σκηνή είναι γεμάτη σαΐτες, που δίνουν την αίσθηση πουλιού, γλάρου. Δυο βδομάδες πριν την πρεμιέρα όλα μοιάζουν να πηγαίνουν στραβά. Η σκηνοθέτις προετοιμάζεται για πρόβα, ενώ εμφανίζεται τεχνικός σκηνής για μετρήσεις και την ενημερώνει να μην περιμένει άλλα σκηνικά, περιστρεφόμενη σκηνή και λοιπά…
Αυτό θα είναι το σκηνικό της, οι σαΐτες θα είναι ο γλάροι, τα δέντρα θα είναι μαύρα σαν τη μαύρη ψυχή των ηρώων, δύο καρέκλες από το τραπέζι της κουζίνας του, οι πολυθρόνες από άλλες παραστάσεις.
«Δεν υπάρχουν λεφτά για άλλο σκηνικό. Δεν έχω λεφτά» φωνάζει η παραγωγή. Σε σοκ η σκηνοθέτις (Κρίστελ Καπερώνη). Κάνει αφηγηματικό, επιθετικό θέατρο και θέλει άτομα, ηθοποιούς, που της λείπουν. Ο Δημήτρης θα αργήσει. Η Λένα έχει κόβιντ. Η Νίνα αγνοείται.
Η Δήμητρα (Δήμητρα Μάζη) εκνευρίζεται για την ασυνέπεια. Η σκηνοθέτις προτείνει εισπνοές για να ηρεμήσουν.
Ο Δημήτρης (Δημήτρης Μπούρας) μπαίνει αργοπορημένος και εκνευρισμένος. Έχει τον ρόλο του Σορίν και αμέσως αναζητά την Ιρίνα Αρκάντινα, την αδελφή του.
Μαλώνουν όλοι μαζί και η σκηνοθέτις προτείνει δραστηριότητα – παιχνίδι για να επέλθει ηρεμία, να βρεθεί ισορροπία και να μονιάσει η ομάδα, ενώ παράλληλα θα συνδεθεί το κείμενο με τα προσωπικά βιώματα.
Με συνοδεία ένα μπουκάλι βότκα καθώς θα διαβάζουν το κείμενο, θα πίνουν κάθε φορά που διαβάζοντας κάτι θα ανακινεί μέσα σε κάποιον ηθοποιό μια μνήμη. Τότε θα διακόπτει και θα αφηγείται την ιστορία του και μετά θα πίνουν στην υγειά τους.
Ο πρώτος που διηγείται θίγει τον φόβο του θανάτου. Αυτοί που πιστεύουν στην αιώνια ζωή και φοβούνται για τις αμαρτίες τους, έχουν λόγο να φοβούνται τον θάνατο.
Η Νίνα (Κρίστελ Καπερώνη) διηγείται τη ζωή της. Ο Τριγκόριν την παράτησε και αφιερώθηκε στην Αρκάντινα, από την οποία ποτέ δεν είχε αληθινά χωρίσει. Την άφησε έγκυο. Το παιδί της πέθανε. Στο θέατρο έπαιζε ρόλους άγαρμπα και κακόγουστα. Νιώθει ότι είναι ένας γλάρος, όπως όλοι τους είναι γλάροι, γι’ αυτό υπάρχουν πολλοί γλάροι στη σκηνή. Όμως κάποιος μόνο σκότωσε κάποτε έναν γλάρο.
Η παραγωγός, η Νάστια (Νάστια Βραχάτη), έρχεται και ανακοινώνει ότι ο Αιμίλιος δεν μπορεί να συμμετέχει γιατί έχει υποχρεώσεις, αλλά εκείνη έφερε στη θέση του τον Τάσο Δέδε, γνωστό και πετυχημένο ηθοποιό. Τα πρόσωπα μπαίνουν σε ρόλους, η Νάστια μπαίνει στο ρόλο της Αρκάντινα και ενώ φλερτάρει τον Τάσο, που αυτός γίνεται Τριγκόριν συγχέοντας τους ρόλους, του λέει ότι είναι το δημιούργημά της και έτσι θα πρέπει να μείνει. Εκείνος δηλώνει ότι δεν έχει θέληση και απορεί και ο ίδιος πώς αυτό αρέσει στις γυναίκες.
Η Νάστια φτάνει στα όριά της. Τα νεύρα φτάνουν στα άκρα, απειλεί να μην ανεβάσει την παράσταση». Επανέρχονται στο παιχνίδι για ηρεμία. Το θέμα είναι «Εγώ ποτέ δεν…»
Διηγούνται ιστορίες, γιατί τι άλλο είναι το θέατρο;
Διηγείται ο ηθοποιός την ιστορία του. «Δεν έχει ποτέ εγκλωβιστεί στο βαγονάκι της ρόδας του Λούνα Παρκ πάνω από μια ώρα» και δικαιολογεί έτσι ότι έκτοτε έχει υψοφοβία.
Άλλος εξομολογείται ότι ποτέ δεν έχει ερωτευτεί και αυτό είναι κατάρα, να ξέρεις ότι ο άλλος σε θέλει και να μην μπορείς να κάνεις τίποτα.
Αυτός είναι ο Τριγκόριν, ένας, που δεν μπορεί να ερωτευτεί, ενώ η Νίνα με τα λόγια της σκοτώνει τον Τρέπλιεφ δηλώνοντάς του ότι παρ’ όλα όσα έχει πάθει από τον Τριγκόριν τον αγαπά παράφορα. Ο μίσχος της ζωής της Νίνας, τόσο ευαίσθητος, πήρε μαζί του τη ζωή του Τρέπλιεφ. Μια κοπέλα ζούσε στη διπλανή λίμνη και αγαπούσε τη λίμνη και τους γλάρους ώσπου πέρασε κάποιος και…
Η παράσταση επιμένει ακριβώς στην αλληλουχία των καταστάσεων, πως ό,τι έχει προηγηθεί καθορίζει το μετά. Ένας που δεν έχει πάρει αγάπη δεν μπορεί να δώσει και ένας που είναι πληγωμένος βαθιά σε πρωτογενή κύτταρα, θα το κουβαλά πάντα, θα σέρνει μαζί του την δυστυχία του και θα την επικολλά και στους γύρω του. Έφτασε ένας λόγος της Νίνας για να σκοτωθεί ο Τρέπλιεφ.
Μια παράσταση συνόλου, με ωραίες ερμηνείες όλων των ηθοποιών (Νάστια Βραχάτη, Τάσος Δέδες, Κρίστελ Καπερώνη, Δήμητρα Μάζη, Δημήτρης Μπούρας, Ουσίκ Χανικιάν), με συντονισμό, συνεργασία και εσωτερική επικοινωνία.
Υπέροχη η μουσική και οι μουσικές επιλογές της παράστασης. Το τραγούδι του τέλους των Strokes «ode to the mets» νομίζω ότι εμπεριέχει όλα όσα διαμείβονται στην σκηνή και συμπυκνώνει το νόημα της παράστασης.
«Άλλα για τον Γλάρο δε γνωρίζω», από την Φένια Προβελεγγίου στο «Ρεκτιφιέ»
