35.8 C
Athens
Δευτέρα 15 Ιουλίου 2024

«Το γεφύρι της Άρτας – επί του μύθου σύνθεσις». Τα μεγάλα έργα απαιτούν προσωπικές θυσίες…

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

«Εμπρός! Άλλη μιά! Βαράτε δυνατά! Κλείστε την γερά! Μη σας ξεφύγει, προσέχετε καλά! Εμπρός, καλοτεχνίτες μου και καλοδουλευταράδες, δεξιοί και προκομμένοι μου, λεβέντες χρυσοχέρηδες! Για την τρανή μας τη δουλειά! Για την καλή μας λευτεριά! Βαστάτε! Χτυπάτε! Αέρα και το πήραμε το κάστρο του Σατανά, τ’ άτιμο το Γεφύρι, το μπαμπέσικο!…».

Αυτή είναι η φοβερή στιγμή του «χτισίματος» της γυναίκας του πρωτομάστορα, όπως προκύπτει από το θεατρικό έργο του Γιώργου Θεοτοκά «Το γεφύρι της Άρτας».

Το πέτρινο γεφύρι της Άρτας είναι το πιο ξακουστό στην Ελλάδα και αυτό βέβαια το χρωστάει στο θρύλο για τη “θυσία της γυναίκας του πρωτομάστορα”, που η λαϊκή μούσα τον έκανε τραγούδι. To γιοφύρι της Άρτας, σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, είναι η λιθόκτιστη γέφυρα του ποταμού Αράχθου, του 17ου αιώνα μ.Χ., που έγινε πασίγνωστη εξαιτίας της “εξ ανθρωποθυσίας” θεμελίωσής του. Ο ίδιος όρος αποτελεί επίσης σύγχρονη μεταφορική έκφραση όταν αναφέρονται έργα τα οποία αργούν να ολοκληρωθούν, όπως και στο θρύλο του τραγουδιού (“Ολημερίς το χτίζανε, το βράδυ εγκρεμιζόταν”).
Το τραγούδι σώθηκε σε πολλές παραλλαγές. Στις περισσότερες το γεφύρι που δε στεριώνει είναι της Άρτας, ενώ σε άλλες της Τρίχας, της Λάρισας, της Ελλάδας (Σπερχειού) του Ρεθύμνου κ.α. Στο τραγούδι επικρατεί ο δραματικός διάλογος. Η γλώσσα είναι φυσικά δημοτική με ελάχιστες ιδιωματικές λέξεις. Οι εικόνες, όπως σ’ όλα τα δημοτικά τραγούδια, χαρακτηρίζονται για τη ζωντάνια και την εκφραστική τους δύναμη. Ο στίχος είναι ο ιαμβικός δεκαπεντασύλλαβος παροξύτονος, χωρίς ομοιοκαταληξία, με τομή στην όγδοη συλλαβή.
Με αφορμή το γνωστό δημοτικό τραγούδι και υλικό από την πεζογραφία του Γ. Θεοτοκά και την ποίηση του Γ. Ρίτσου, οι θεατρικοί οργανισμοί Ευτοπία και Έβδομη Θύρα ένωσαν τις δημιουργικές τους δυνάμεις και παρουσιάζουν σε συμπαραγωγή με το Σύγχρονο Θέατρο την παράσταση «Το γεφύρι της Άρτας -επί του μύθου σύνθεσις». Τη σκηνοθεσία της ανέλαβε η Ίρις Χατζηαντωνίου, η οποία έχει επιμεληθεί μάλιστα και τη σύνθεση των κειμένων μαζί με τον Βαγγέλη Ρόκκο.

Το κλειδί του πραγματικού νοήματος του έργου είναι ο Νιτσεϊκός Υπεράνθρωπος, που επηρέασε πολλούς δημιουργούς, τόσο τον Καζαντζάκη σε αρκετά του έργα, όσο και τον Μανώλη Καλομοίρη. Ο Πρωτομάστορας είναι ένας χαρισματικός καλλιτέχνης που έμπλεος του «εγώ» και της «θέλησης για δύναμη» επιμένει να κτίσει το γιοφύρι της Άρτας το οποίο οι άλλοι μάστορες δεν κατόρθωσαν να αποπερατώσουν. Θέλει να προσφέρει αυτό το έργο στον κόσμο, που σκοτώνεται κάθε φορά που περνά από εκεί. Όμως ως Υπεράνθρωπος, ο Πρωτομάστορας πρέπει να φτάσει στην κορυφή της Γνώσης και της Τέχνης μέσω του πόνου και της οδύνης. Αυτή προέρχεται από τον θάνατο του θηλυκού, της γυναίκας του δηλαδή, που λυτρώνει τον ίδιο και τον κόσμο με τη θυσία της. Πάνω στις ανυπάκουες πέτρες, μέσα στα θλιβερά χαλάσματα του γεφυριού, εκεί το πάθος, η επιμονή, η φιλοδοξία, το χρέος, η αγάπη και η αφοσίωση αναμετρώνται σε έναν αγώνα μέχρι θανάτου, έναν αγώνα άνισο και συντριπτικό.
«Τι να σου κάμω γυναίκα ερημοσκότεινη; Ποιος να σε σώσει από την άραχλη τη μοίρα σου; Δε φταίει κανείς, χαντακωμένη ψυχή! Εμπρός! Άντε να τελειώνουμε! Να λευτερωθούμε! Άντε να σωθούμε! Εμπρός! Να λύσουμε τα μάγια! Να πνίξουμε τη βασκανιά! Να ξαναγίνουμε άνθρωποι! Εμπρός! Τον πηλό! Τον ασβέστη! Το μυστρί!».

Τα πρόσωπα κινούνται μέσα σε αέναους ανεξήγητους κύκλους. Πρόσωπα φευγαλέα. Πρόσωπα που καταρρακώνονται από το βάρος του καθήκοντος. Άλλοτε τρυφερά, άλλοτε βίαια. Ένα μυστηριώδες οδοιπορικό με προπομπό τη μουσική και την εκφραστικότητα των εικόνων, σε ένα αγωνιώδες τοπίο στην ομίχλη, όπου οι αλήθειες εισχωρούν σαν σκιές η μία μέσα στην άλλη.

Γεφύρι σημαίνει…

Η δοξασία είναι διαδεδομένη σε πολλούς λαούς και πολιτισμούς. Για να στεριώσει ένα χτίσμα πρέπει να θαφτεί ή να εντοιχιστεί στα θεμέλιά του ένα ζωντανό ζώο -ή καλύτερα- ένας άνθρωπος. Υπήρχε η πίστη ότι η ψυχή μετά το θάνατο αποκτά υπερφυσικές ιδιότητες και μ’ αυτές προφυλάσσει το χτίσμα. Το θύμα όμως έπρεπε να είναι «καλό», ώστε να μπορεί το καλό πνεύμα να διώχνει όλα τα κακά. Οι δοξασίες αυτές έχουν τις ρίζες τους στα πανάρχαια χρόνια και μας φέρνουν πίσω στην εποχή των ανθρωποθυσιών.

Από καταβολής κόσμου ο άνθρωπος περιβάλλει με μύθους, σέβεται και εκτιμά ό, τι εύχεται και ελπίζει ότι θα του διασφαλίζει την επιβίωση και την ευημερία. Το γεφύρι είναι ένα σύμβολο κοινωφελούς πράξης, μια ευαίσθητη προσφορά στην επίλυση κοινών προβλημάτων. Γεφύρι σημαίνει επικοινωνία ανθρώπων και διακίνηση αγαθών, υπέρβαση των γεωγραφικών και τοπικών πολιτισμικών ορίων. Γεφύρι σημαίνει υπερπήδηση των υδάτινων εμποδίων και ξεπέρασμα της κυριαρχίας της φύσης. Γεφύρι σημαίνει μεγάλο έργο και τα μεγάλα έργα απαιτούν ανθρώπινες θυσίες. Αυτές οι θυσίες είναι που προφυλάσσουν και προστατεύουν τα έργα αυτά. Το μεγάλο κόστος του έργου του, δε, στην προσωπική και οικογενειακή του ζωή, το υφίσταται ο ηγέτης. Η ηγετική ομάδα πρέπει να πάρει κρίσιμες αποφάσεις με κόστος προσωπικό. Και η γυναίκα που αποφασίζεται να χτιστεί μέσα στο γεφύρι αντιπροσωπεύει τον καθημερινό άνθρωπο που έχει επιλέξει να αφιερώσει στη ζωή την αγάπη της, μια ηρωική φιγούρα, πιστή στις αξίες που γνωρίζει. Από την άλλη η δύναμη της κατάρας αυτών που πρόκειται να πεθάνουν άδικα είναι πολύ μεγάλη και επηρεάζει τη ζωή των ζωντανών. Ο άνθρωπος δεν μπορεί να αποφύγει το πεπρωμένο του ούτε αυτό που του έχει γραμμένο η μοίρα του.
Επί σκηνής βλέπουμε ουσιαστικά την ιστορία του ανθρώπου να κερδίσει τη ζωή του, να τιθασεύσει τη φύση και τον εαυτό του σε έναν αγώνα επίμονο, άνισο, γεμάτο τραγικότητα και διαψεύσεις, αλλά σχεδόν πάντα… μεγαλειώδη. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο σημείωμα των συντελεστών: «Θίγεται η σύγκρουση του κοινωνικού με το ατομικό, η αναζήτηση της προσωπικής αυτάρκειας και πληρότητας μέσα στη συλλογικότητα αλλά και οι προσωπικοί δαίμονες του καθενός. Ένα διαπολιτισμικό θέμα που σχετίζεται με εκπληκτικά άμεσο τρόπο με την εποχή μας και φέρνει στο προσκήνιο οικείες, αναγνωρίσιμες πραγματικότητες».

Το ατομικό και το κοινωνικό

Έχει ιδιαίτερη σημασία το θύμα να είναι η γυναίκα του Πρωτομάστορα γιατί αυτός πρώτος προσπάθησε να επικρατήσει πάνω στις δυνάμεις της φύσης, να αγνοήσει τους φυσικούς νόμους. Άρα αυτός πρέπει να τιμωρηθεί, να πάθει και να πονέσει θυσιάζοντας ό, τι πιο αγαπημένο έχει στη ζωή. Η απόφαση του Πρωτομάστορα έρχεται ύστερα από εσωτερική σύγκρουση: Ποια πράξη είναι πιο ωφέλιμη; Να σώσει τη γυναίκα του ή το γεφύρι; Η γυναίκα του εκπροσωπεί τον ίδιο, το άτομό του, την προσωπική του ευτυχία. Το γεφύρι εκπροσωπεί τους άλλους, το κοινωνικό σύνολο, το κοινωνικό συμφέρον. Θυσιάζει λοιπόν το ατομικό για το κοινωνικό. Τα μεγάλα έργα, οι μεγάλες πράξεις που ωφελούν τον άνθρωπο απαιτούν υπέρτατες θυσίες. Και ο Πρωτομάστορας θυσιάζει την αγάπη του.
Η υπεροχή της λογικής των μαστόρων κονταροχτυπιέται με τον άνθρωπο, τις φοβίες, τις αδυναμίες και τα πάθη του. Ο μύθος γνωστός και με πανάρχαιες ρίζες. Με μικρές παραλλαγές συναντάται στις παραδόσεις και άλλων βαλκανικών λαών. Μια μάχη πολλές φορές μάταιη, απεγνωσμένη, επίπονη. Η παραλογή αυτή του γεφυριού της Άρτας είναι ένα από τα γνωστότερα και ωραιότερα δημιουργήματα της λαϊκής μούσας και στηρίζεται σε μια μακραίωνη παράδοση, σχετική με τη θεμελίωση μεγάλων έργων.

Οδηγός της Ίριδας Χατζηαντωνίου στη σκηνοθεσία αυτής της παράστασης υπήρξε η περιδίνηση του μύθου. Μέσα από την τέχνη του στροβιλισμού, την εκστατική αυτή πρακτική, στην οποία τέσσερις από τους έξι ηθοποιούς που παίρνουν μέρος στην παράσταση «Το γεφύρι της Άρτας -επί του μύθου σύνθεσις» έχουν εντρυφήσει (από το 2000 με την ομάδα «Στροφοδίνες», του δασκάλου Βίκου Ναχμία), δημιουργήθηκε ένας δικός τους κώδικας επικοινωνίας. Με επίκεντρο του κύκλου τον θεατρικό λόγο, μέσα από την ενδελεχή έρευνα σε επιλεγμένα κείμενα, έριξαν το δικό τους γεφύρι με το κοινό.
Ανάμεσα στους ήρωες του μύθου γλίστρησαν θαρραλέα, παρεμβαίνοντας στην αφήγηση, μορφές φανταστικές, σαν τη Γυναίκα που μιλά με την ποίηση του Ρίτσου («Ένα σκυλί μέσα στη νύχτα») ή σαν την Κασσάνδρα («Τρωάδες» του Ευριπίδη) που ο θεός Απόλλων της έδωσε το χάρισμα της μαντικής και ζήτησε τον έρωτά της ως αντάλλαγμα. Η Κασσάνδρα όμως αρνήθηκε. Τότε ο θεός την εκδικήθηκε δίνοντάς της την κατάρα του να μη δίνει κανένας πίστη στις προφητείες της. Ο πυρήνας είναι αυτός ο κατεστραμμένος κόσμος, μέσα από τα μάτια του Πρωτομάστορα, οι μορφές μέσα στο μυαλό του. Σκληρό σκοτάδι, εσωτερικότητα και ρεαλισμός. Η διεσταλμένη νύχτα, ο αέναος κόσμος της ποίησης και τα εκστατικά σώματα που ανυπομονούν για τη λύτρωση, δημιουργούν μια πυρετική ατμόσφαιρα καταλυτικής θεατρικής υπέρβασης.

Οι ερμηνείες

«Είμαι σαν τη γη ανοιχτή κι ο άντρας μου είναι ένα μεγάλο δέντρο που με αγκαλιάζει με τη φυλλωσιά του…». Η Εβελίνα Αραπίδη είναι μια μούσα σε οτιδήποτε κι αν κάνει. Η ερμηνεία της συγκλονίζει με τη δραματική της προσέγγιση και την ποιητικά επεξεργασμένη διάσταση που της προσδίδει. Εκπληκτική.
«Ό, τι και αν μου ζητηθεί το έχω χαρισμένο από πριν, αφού έχω δώσει σε έναν άντρα την ψυχή μου…». Η Αντωνία Γιαννούλη είναι εντυπωσιακή, αναλυτική στην ερμηνεία της και διακριτικά συγκινητική. Διαθέτει δε την ομορφιά μιας βυζαντινής αγιογραφίας.

«Δεν γνωρίζω τις ρίζες…». Η Ίρις Χατζηαντωνίου και ως σκηνοθέτις και ως ηθοποιός καλλιεργεί ένα είδος μεταφορικού ρεαλισμού. Χρησιμοποιεί πολύ επιτυχημένα μη ρεαλιστικά στοιχεία, τα οποία προβάλλει πάνω σ’ ένα ρεαλιστικό φόντο. Tο σύνολο του έργου αποκτά μιαν αρμονική αμφισημία και η προέλευση της έμπνευσης μοιάζει ονειρική.
«Ποιος ξέρει πόσες ακόμα νύχτες έχει σίγουρες για να ονειρεύεται;». Ο Βαγγέλης Ρόκκος είναι ένας ηθοποιός με σταθερές, ένας από τους ηθοποιούς που χρειάζονται στο θέατρό μας, ένας ηθοποιός που δεν σταματά να εξελίσσεται. Άριστος ως Πρωτομάστορας.
Ωραίους ρόλους, σε υπόσταση, σωματικότητα και αφηγηματικότητα, έπλασαν επίσης ο γοητευτικός Χάρης Αγγέλου («Ο Έρωτας πρέπει να μείνει έξω από αυτήν την ιστορία») και ο αδρός Γιώργος Παπαστυλιανός («Μονάχα στην καρδιά μας δεν τολμούμε να ψάξουμε…»).

Μνημεία

Για να κτιστούν αυτά τα μικρά έργα τέχνης και, στις μέρες μας πια, μνημεία πολιτισμού, τα γιοφύρια, οι πρώτες ύλες υπήρχαν. Γεμάτη η άγονη γη μας από πέτρες. Οι κτιστάδες είχαν αναπτύξει την τέχνη τους. Προερχόμενοι από τα θρυλικά μαστοροχώρια της Ηπείρου, δημιουργοί εντυπωσιακών αρχοντικών, ξεκίνησαν να φτιάχνουν με μεράκι τις γέφυρες. Όπως χτίζει και η θεατρική συνεργασία παραστάσεις εξαιρετικές, με υλικό τη δουλειά, την έρευνα και το ταλέντο αυτών των θαυμάσιων καλλιτεχνών.
Τα μνημεία του λόγου, της εικόνας, του ονείρου και «οι κατά παράδοση πράξεις και ενέργειες», όπως γενικότερα όλες οι ανθρώπινες επιλογές και πρακτικές, είναι πολυσήμαντες και αντανακλούν ή αναπαράγουν το πολιτισμικό ήθος των δημιουργών τους.
Χτίζονται όνειρα θεατρικά με απλό χώμα και νερό από το ποτάμι, το νερό που είναι πηγή και σύμβολο ζωής. Το «ζείδωρον» ύδωρ, σύμβολο ευγονίας, αφθονίας και κάθαρσης, το νερό που δεν λείπει από τις εθιμικές τελετές τόσο του κύκλου της ζωής όσο και του κύκλου του χρόνου. Τελικά, μύθος και ορθολογισμός, δοξασία και λογική, πεζό και ποιητικό, αληθινό και ιδεατό αλληλοσυμπλέκονται και προωθούνται μέσω της αποδεκτής σύμβασης του εθίμου και της παράδοσης.
Στο «Γεφύρι της Άρτας – ἐπί τοῡ μῦθου σύνθεσις» με τα γοτθικά, βαλτώδη σκηνικά και τα ιερατικά κοστούμια του Γιώργου Γαβαλά, τη μεταφυσική μουσική του Γιώργου Στεφανακίδη και τους μυστηριακούς φωτισμούς της Βαλεντίνας Ταμιωλάκη, εξιστορείται μια αφήγηση μυθική, παρουσιάζονται ήρωες αρχετυπικοί, διαφορετικοί χώροι οριοθετούνται ή αλληλοσυμπληρώνονται, το παρελθόν και το μέλλον μπαίνουν σε τροχιά παράλληλη. Επιπλέον επιβάλλεται ένα παρόν, ένα παρόν που συγχωνεύει ανθρώπινες καταστάσεις και κινήσεις της ψυχής… Το παρόν του σεμνού και αθόρυβου θεάτρου.

Ταυτότητα παράστασης

«Το γεφύρι της Άρτας- ἐπί τοῡ μῦθου σύνθεσις»
Σύνθεση κειμένων: Βαγγέλης Ρόκκος και Ίρις Χατζηαντωνίου
Σκηνοθεσία: Ίρις Χατζηαντωνίου

Παίζουν οι: Χάρης Αγγέλου, Εβελίνα Αραπίδη, Αντωνία Γιαννούλη, Γιώργος Παπαστυλιανός, Βαγγέλης Ρόκκος, Ίρις Χατζηαντωνίου. Βοηθός σκηνοθέτη: Γιώργος Παπαστυλιανός. Σκηνικά/κοστούμια: Γιώργος Γαβαλάς. Μουσική: Γιώργος Στεφανακίδης. Φωτιστικός σχεδιασμός: Αλέκος Αναστασίου. Γραφιστική επιμέλεια: Σωτηρία Μπράμου. Βίντεο παράστασης: Γιώργος Παντελεάκης. Ενδύματα: Parthenis. Η παράσταση αποτελεί δημιουργία των θεατρικών οργανισμών ΕΥΤΟΠΙΑ και ΕΒΔΟΜΗ ΘΥΡΑ, σε συμπαραγωγή με το Σύγχρονο Θέατρο.

* Σύγχρονο Θέατρο – Εταιρεία Θεάτρου, Ευμολπιδών 45, Γκάζι, τηλ.: 210 3464380.

Το γεφύρι της Άρτας

Η αρχική κατασκευή του γεφυριού τοποθετείται στα χρόνια της κλασικής Αμβρακίας επί βασιλέως Πύρρου Α. Αυτό είναι φυσικό, δεδομένου ότι σε αυτά τα μέρη αναπτύχθηκε αξιόλογος πολιτισμός από τα προχριστιανικά ακόμη χρόνια. Συνεπώς, οι αρχαίοι Αμβρακιώτες είχαν ανάγκη να κατασκευάσουν στο σημείο αυτό κάποιο πέρασμα, γεφύρι, έργο που ασφαλώς θα βελτιώθηκε στα Ελληνιστικά χρόνια, όταν ο βασιλιάς Πύρρος Α’ έκανε την Αμβρακία πρωτεύουσα του κράτους του, κι ακόμη αργότερα – στα ρωμαϊκά χρόνια – με την άνθηση της διπλανής Νικόπολης και την αύξηση της εμπορικής κίνησης. Τη σημερινή του μορφή, το Γεφύρι της Άρτας απέκτησε το έτος 1602-1606 μ.Χ. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι τη χρηματοδότηση της κατασκευής του Γεφυριού της Άρτας έγινε από έναν Αρτινό παντοπώλη, τον Ιωάννη Θιακογιάννη ή Γυφτοφάγο, ο οποίος προφανώς είχε εμπορικές δραστηριότητες και είχε ενδιαφέρον για τη διάβαση του Αράχθου ποταμού από τα μουλάρια με τα φορτία του. Δυστυχώς τα στοιχεία που μας παρέχουν οι αρχαίες πηγές είναι ελάχιστα και γι’ αυτό είμαστε αναγκασμένοι να στηριχθούμε για τη μελέτη του στο ίδιο το κτίσμα.

* * *

Σαράντα πέντε μάστοροι κι εξήντα μαθητάδες
γιοφύρι-ν-εθεμέλιωναν στης Άρτας το ποτάμι.
Oλημερίς το χτίζανε, το βράδυ εγκρεμιζόταν.
Μοιριολογούν οι μάστοροι και κλαιν οι μαθητάδες:
«Αλίμονο στους κόπους μας, κρίμα στις δούλεψές μας,
ολημερίς να χτίζουμε, το βράδυ να γκρεμιέται!»
Πουλάκι εδιάβη κι έκατσε αντίκρυ στο ποτάμι,
δεν εκελάηδε σαν πουλί, μηδέ σα χελιδόνι,
παρά εκελάηδε κι έλεγε, ανθρωπινή λαλίτσα:
«Α δε στοιχειώσετε άνθρωπο, γιοφύρι δε στεριώνει•
και μη στοιχειώσετε ορφανό, μη ξένο, μη διαβάτη,
παρά του πρωτομάστορα την όμορφη γυναίκα,
πόρχεται αργά τ’ αποταχύ* και πάρωρα* το γιόμα».
Τ’ άκουσ’ ο πρωτομάστορας και του θανάτου πέφτει.
Πιάνει, μηνάει της λυγερής με το πουλί τ’ αηδόνι:
Αργά ντυθεί, αργά αλλαχτεί, αργά να πάει το γιόμα,
αργά να πάει και να διαβεί της Άρτας το γιοφύρι.
Και το πουλί παράκουσε κι αλλιώς επήγε κι είπε:
«Γοργά ντύσου, γοργά άλλαξε, γοργά να πας το γιόμα,
γοργά να πας και να διαβείς της Άρτας το γιοφύρι».
Να τηνε κι εξανάφανεν* από την άσπρη στράτα.
Την είδ’ ο πρωτομάστορας, ραγίζεται η καρδιά του.
Από μακριά τους χαιρετά κι από κοντά τους λέει:
«Γεια σας, χαρά σας, μάστοροι και σεις οι μαθητάδες,
μα τι έχει ο πρωτομάστορας κι είναι βαργωμισμένος*;
– Το δαχτυλίδι τόπεσε στην πρώτη την καμάρα,
και ποιος να μπει και ποιος να βγει το δαχτυλίδι νά ‘βρει;
– Μάστορα, μην πικραίνεσαι κι εγώ να πά’ σ’ το φέρω,
εγώ να μπω, κι εγώ να βγω, το δαχτυλίδι νά βρω».
Μηδέ καλά κατέβηκε, μηδέ στη μέση επήγε•
«Τράβα, καλέ μ’, τον άλυσο, τράβα την αλυσίδα,
τι όλον τον κόσμο ανάγειρα και τίποτες δεν ήβρα».
Ένας πιχάει* με το μυστρί*, κι άλλος με τον ασβέστη,
παίρνει κι ο πρωτομάστορας και ρίχνει μέγα λίθο.
«Αλίμονο στη μοίρα μας, κρίμα στο ριζικό* μας!
Τρεις αδερφάδες είμαστε, κι οι τρεις κακογραμμένες,
η μια ‘χτισε το Δούναβη, κι η άλλη τον Αφράτη*,
κι εγώ η πλιο στερνότερη* της Άρτας το γιοφύρι.
Ως τρέμει το καρυόφυλλο*, να τρέμει το γιοφύρι,
κι ως πέφτουν τα δεντρόφυλλα, να πέφτουν οι διαβάτες.
– Κόρη, το λόγον άλλαξε κι άλλη κατάρα δώσε,
πόχεις μονάκριβο αδερφό, μη λάχει* και περάσει».
Κι αυτή το λόγον άλλαξε κι άλλη κατάρα δίνει.
«Αν τρέμουν τ’ άγρια βουνά, να τρέμει το γιοφύρι,
κι αν πέφτουν τ’ άγρια πουλιά, να πέφτουν οι διαβάτες,
τι έχω αδερφό στην ξενιτιά, μη λάχει και περάσει».

Ν. Γ. Πολίτη, Εκλογαί από τα τραγούδια
του ελληνικού λαού

* * *

*αποταχύ: νωρίς το πρωί *πάρωρα: πριν από την ώρα *εξανάφανεν: φάνηκε να έρχεται *βαργωμισμένος: στεναχωρημένος, δύσθυμος *πιχάει: μυστρίζει τη λάσπη, σοβατίζει *μυστρί (μύστρον, μυστρίον): το τριγωνοειδές εργαλείο των κτιστών *ριζικό: μοίρα, πεπρωμένο *Αφράτης: Ευφράτης *η πλιο στερνότερη: η πιο μικρή *καρυόφυλλο: το φύλλο της καρυδιάς *μη λάχει: μην τύχει

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε


Τελευταία άρθρα

- Advertisement -