24.3 C
Athens
Δευτέρα 4 Ιουλίου 2022
 

Στέλλα Ρουσάκη: Για τον ηθοποιό η μελέτη δεν σταματάει ποτέ

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

«Αγαπώ την υποκριτική. Είναι πολύ πιο πραγματική από τη ζωή», έλεγε ο Όσκαρ Ουάιλντ.

Είμαι βέβαιη ότι αυτή τη ρήση του μεγάλου Ιρλανδού συγγραφέα ενστερνίζεται και η Στέλλα Ρουσάκη όταν μου λέει ότι «ο ηθοποιός ομοιάζει με εργάτη που δουλεύει μέσα σ’ ένα σύνολο και λειτουργεί σε σχέση μ’ αυτό».

Επιπλέον πιστεύει ότι η μελέτη για έναν ηθοποιό δεν σταματάει ποτέ. «Για να είναι ένας ηθοποιός ολοκληρωμένος και να δουλέψει αποτελεσματικά πάνω στην υποκριτική, θα χρειαστεί να μελετήσει ιστορία, ψυχολογία, ιατρική και πολλές άλλες επιστήμες ή δεξιότητες, που θα τον βοηθήσουν στην προσέγγιση ενός ρόλου και στην ενσάρκωσή του», υπογραμμίζει δείχνοντας το σεβασμό της για την τέχνη της.

Η Στέλλα Ρουσάκη, που έπαιξε με τον Νίκο Μουτσινά στη «Βερβερίτσα», υπήρξε βοηθός του Παντελή Βούλγαρη, έχει ασχοληθεί με τον Tennessee Williams και τον Eugene O’ Neill, έχει κάνει μεταπτυχιακό Ιατρικής Σχολής πάνω στην έρευνα των νεοπλασματικών ασθενειών, αγάπησε με πάθος τόσο την έρευνα όσο και το θέατρο.

Φέτος ήταν από τους καλλιτέχνες που ξεχώρισαν στο φεστιβάλ Off Off Athens καθώς παρουσίασε το θεατρικό έργο «Όταν σταματήσουν οι δείκτες του ρολογιού» σε δική της συγγραφή και σκηνοθεσία. Επρόκειτο για έναν ευρηματικό και απρόβλεπτο μονόλογο, εμπνευσμένο από την ταινία «Τζόκερ» του Τοντ Φίλιπς και το θεατρικό έργο «Δεσποινίς Μαργαρίτα» του Ρομπέρτο Ανταϋντέ. Η παράσταση παρουσιάστηκε στο φεστιβάλ Off-Off Athens του θεάτρου Επί Κολωνώ, στις 12 Ιουνίου και στις 13 Ιουνίου του ’22.

Στην ενδιαφέρουσα συνέντευξη που η Στέλλα Ρουσάκη παραχώρησε στο catisart.gr μας εξομολογείται τι δεν ξεχνά από τα παιδικά της χρόνια, μας μιλά για την απόφασή της να γίνει ηθοποιός, για την ενασχόλησή της με τη συγγραφή και τη σκηνοθεσία, για τους δασκάλους της και για τους συναδέλφους της, για τους συγγραφείς που αγαπά και δεν παραλείπει μάλιστα να αναφερθεί στο γάτο της ο οποίος τη θεράπευσε από μια σοβαρή απώλεια που βίωνε την εποχή εκείνη στη ζωή της.

Στέλλα, πού γεννήθηκες και ποια είναι η καταγωγή σου;

* Γεννήθηκα και κατάγομαι από το Ηράκλειο Κρήτης, η μαμά μου έχει ρίζες από τη Μικρά Ασία, είμαι κράμα!

Τι δεν ξεχνάς από τα παιδικά σου χρόνια;

* Νιώθω πολύ τυχερή που τα παιδικά μου χρόνια έχουν μια μυρωδιά ξεχωριστή και πολύ όμορφα χρώματα! Υπήρχαν πολλές δυσκολίες, αλλά η μητέρα μου ήταν πάντα το πρόσωπο εκείνο που θα φρόντιζε να καλύπτει τα δύσκολα και να μας φανερώνει μόνο τα όμορφα! Θα μου μείνουν έντονες και οι στιγμές μαζί με τη γιαγιά μου, που ήταν και είναι (αν και την έχω χάσει) μια ξεχωριστή παρουσία στη ζωή μου.

Πώς και πότε μπήκαν η υποκριτική και το θέατρο στη ζωή σου;

* Ανέκαθεν είχα καλλιτεχνικές ανησυχίες. Από μικρή θυμάμαι δεν έχανα τίποτα που είχε να κάνει με μουσική, θέατρο, χορό! Αυτό το έκανα ηθελημένα για ένα διάστημα να κρυφτεί κάπου, για ν’ ακολουθήσω τις σπουδές μου και την έρευνα που επίσης αγαπούσα. Παρ’ όλ’ αυτά, μου έλειπε αυτή η φύση μου και έπειτα από ένα σοβαρό θέμα υγείας που είχα, αποφάσισα να την ξεθάψω και να την ανακαλύψω. Έτυχε να βγάλει υποτροφία η δραματική σχολή και δοκίμασα τον εαυτό μου χωρίς να ξέρω καν τι είναι! Στο τρίτο έτος κατάλαβα αν μπορώ να το ακολουθήσω. Εύχομαι να έκανα τη σωστή επιλογή!

Ποιοι από τους καθηγητές σου άφησαν τη σφραγίδα της διδασκαλίας τους στον τρόπο που προσεγγίζεις το θέατρο και σε βοήθησαν συνολικά;

* Η θεατρική παιδεία στην Ελλάδα είναι σε λάθος δρόμο και χρόνια πίσω. Εγώ ήμουν τυχερή γιατί τη χρονιά που ήμουν σπουδάστρια, είχα αξιόλογους καθηγητές. Όλοι είχαν να μας δώσουν κάτι διαφορετικό. Η πιο πολύτιμη διδασκαλία αναμφισβήτητα ήταν από τον Παντελή Βούλγαρη. Αν όμως μπορούσα να γυρίσω τα χρόνια πίσω και ήξερα ότι αυτό μου ταιριάζει απ’ την αρχή, θα διάλεγα να πάω στο εξωτερικό. Στενοχωριέμαι που βλέπω τόσα παιδιά που μπαίνουν στις σχολές να έχουν ατελή ή και καθόλου γνώση της υποκριτικής τέχνης. Τα περισσότερα πράγματα που εγώ χρησιμοποίησα στη δουλειά μου, προήλθαν από προσωπική μελέτη και έρευνα ξένων βιβλίων και μεθόδων.

Ποια είναι, κατά τη γνώμη σου, η ιδανική σχέση ηθοποιού – σκηνοθέτη;

* Είχα διαβάσει παλιότερα ένα βιβλίο του μεγάλου Άγγλου σκηνοθέτη Πίτερ Μπρουκ, που έλεγε ότι ο σκηνοθέτης και οι ηθοποιοί μιας παράστασης είναι ένα σώμα, μια ομάδα, που βρίσκουν κοινό κώδικα και εμπνέονται ο ένας από τον άλλον για να γίνουν τα λόγια, εικόνα. Όταν υπάρχει αυτό σαν αμοιβαία συνειδητοποίηση, τότε αυτόματα υπάρχει και ο σεβασμός, βασικό στοιχείο για να λειτουργήσει το οτιδήποτε. Αυτό για εμένα είναι η ιδανική σχέση. Ο σκηνοθέτης δεν λειτουργεί αυτόνομα και δεν γνωρίζει το αποτέλεσμα από την αρχή. Το ίδιο και ο ηθοποιός. Μαζί θα δώσουν ένα όραμα, για να πουν την «ιστορία» κάθε έργου με το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

Ποιο πιστεύεις ότι πρέπει να είναι το επίκεντρο της προσοχής του ηθοποιού επί σκηνής;

* Το θέατρο έχει κάτι μαγικό και παράλληλα δύσκολο για τον ηθοποιό. Κάτι συμβαίνει στο «τώρα» και σε αμοιβαία ανταλλαγή ενέργειας με το κοινό, ακόμα κι αν είναι ένας άνθρωπος από κάτω. Από τη στιγμή που ο ηθοποιός θα μελετήσει τον ρόλο του και τη σχέση του με τους συμπαίκτες του στις πρόβες, επάνω στη σκηνή το επίκεντρό του είναι να πει μια ιστορία και ν’ αντιδράσει στα συναισθήματα του κοινού. Αυτή είναι η άτυπη συμφωνία και αυτό αναπόφευκτα τον απασχολεί πάνω στη σκηνή.

Οι συνομήλικοί σου συνάδελφοί σου – ηθοποιοί σήμερα αισθάνονται αποδοχή, ασφάλεια και εμπιστοσύνη στο θέατρο, στοιχεία που είναι απαραίτητα για την απελευθέρωση της δημιουργικής τους έκφρασης;

* Θα μιλήσω πολύ ειλικρινά, είναι ελάχιστες οι φορές που άκουσα ότι υπάρχει τέτοιος βαθμός αποδοχής, ασφάλειας και εμπιστοσύνης σε μια δουλειά, για να ξετυλιχτεί ό,τι ακριβώς υπάρχει σε κάθε ηθοποιό που ξεκινάει. Ακόμα και από προσωπική εμπειρία, με την πρώτη μου μεγάλη συνεργασία στο θέατρο, μπορώ σίγουρα να πω, ότι συνέβη το αντίθετο. Η «κακώς» υιοθετημένη αντίληψη, ότι κάποιος έχει εξουσία πάνω στον ηθοποιό, τον κλειδώνει, τον απωθεί και δεν του επιτρέπει να βγάλει το μέγιστο της απόδοσής του στη δουλειά. Φυσικά, υπάρχουν και εξαιρέσεις και θα χαιρόμουν πολύ να τις συναντήσω στο δρόμο μου!

Ποια είναι η σχέση της ιατρικής επιστήμης, την οποία σπούδασες με την τέχνη του θεάτρου;

* Για να είναι ένας ηθοποιός ολοκληρωμένος και να δουλέψει αποτελεσματικά πάνω στην υποκριτική, θα χρειαστεί να μελετήσει ιστορία, ψυχολογία, ιατρική και πολλές άλλες επιστήμες ή δεξιότητες, που θα τον βοηθήσουν στην προσέγγιση ενός ρόλου και στην ενσάρκωσή του. Αυτή η μελέτη δεν σταματάει ποτέ. Εγώ έχω ήδη μελετήσει ιατρικά βιβλία για ένα από τα έργα μου και υποθέτω ότι αργότερα θα συναντήσω πολλά ακόμα!

Η υποκριτική, κατά την άποψή σου, πόσο αναπόσπαστη είναι από την τεχνική, την έρευνα και τη γνώση;

* Η βασική μέθοδος υποκριτικής, όπως υπάρχει τώρα παγκοσμίως, ξεκίνησε από τη Ρωσία και έπειτα την Αμερική. Εκεί, οι πρώτοι διδάσκαλοι της υποκριτικής δίδαξαν ένα συγκεκριμένο αλφάβητο, το οποίο αργότερα εξελίχτηκε και αποτελεί την τεχνική. Από κει και πέρα, η έρευνα έρχεται αυτονόητα να κουμπώσει στην τεχνική και για τον ηθοποιό είναι συνεχής. Περιλαμβάνει από απλή παρατήρηση, μέχρι ασκησιολόγιο και διάβασμα. Η ολοκληρωμένη γνώση, λοιπόν, είναι αποτέλεσμα τεχνικής και έρευνας. Οπότε το ένα είναι αναπόσπαστο κομμάτι του άλλου.

Υπάρχει κάποιος δικός σου άνθρωπος, του οποίου εμπιστεύεσαι τη γνώμη, όταν εργάζεσαι πάνω σε ένα νέο ρόλο ή γράφεις κάτι για το θέατρο;

* Η αλήθεια είναι πως είμαι τρομερά ανασφαλής όσον αφορά σ’ έναν καινούργιο ρόλο ή ένα έργο που γράφω. Επομένως ρωτάω αρκετούς δικούς μου ανθρώπους είτε του χώρου, είτε όχι, για να μου πουν. Παρ’ όλ’ αυτά, κυρίως σε κάτι που γράφω, ένας άνθρωπος που εμπιστεύομαι και ρωτάω γιατί δοκιμασμένα ξέρω ότι θα έχει αυθόρμητη και ειλικρινή αντίδραση, είναι η μητέρα μου.

Με ποιους χαρακτήρες ανθρώπων δυσκολεύεσαι να συνεργαστείς;

* Έχω περάσει και από τη θέση του ηθοποιού, αλλά και από τη θέση του σκηνοθέτη. Και στις δύο θέσεις αντιμετώπισα δύσκολες συνεργασίες κατά κύριο λόγο, με εξαίρεση την τωρινή μου συνεργασία με την ηθοποιό Στέλλα Κοσμοπούλου για το φεστιβάλ Off Off Athens. Θα απαντήσω λοιπόν δια της εις άτοπον απαγωγής και θα πω με ποιους χαρακτήρες μου αρέσει να συνεργάζομαι. Με εκείνους που μπορούν να ακούν πραγματικά, που σέβονται, που είναι ταπεινοί και βγάζουν τη δυναμική τους μόνο πάνω σε ρόλους, με εκείνους που δεν έχουν κόμπλεξ και απωθημένα κάθε είδους. Με εκείνους που έχουν ομαδικότητα και αληθινό επαγγελματισμό.

Τι αξία έχει για τον καλλιτέχνη – δημιουργό η συνέπεια και η πειθαρχία;

* Για εμένα η συνέπεια και η πειθαρχία, χαρακτηριστικά που πρέπει να υπάρχουν σε κάθε επάγγελμα, είναι από τα πιο βασικά στοιχεία του ηθοποιού. Ο ηθοποιός ομοιάζει με εργάτη που δουλεύει μέσα σ’ ένα σύνολο και λειτουργεί σε σχέση μ’ αυτό. Οπότε αυτά τα δύο είναι απαραίτητα.

Ποια είναι τα όρια της Τέχνης; Μέχρι τι αντέχει να βλέπει ο θεατής επί σκηνής; Μέχρι τι μπορούμε να δείχνουμε επί σκηνής;

* Η τέχνη σε όλες τις μορφές της, είναι ναι μεν μέσο έκφρασης του καλλιτέχνη, αλλά κυρίως προσπαθεί να δώσει ένα μήνυμα, να ευαισθητοποιήσει, να κινητοποιήσει, να βάλει κάποιον να σκεφτεί ή να του δημιουργήσει συναισθήματα. Επομένως, δεν πρέπει ποτέ να νιώθει ο καλλιτέχνης ότι το καθετί που εκφράζει δεν στέλνεται κάπου για να επηρεάσει. Κατά συνέπεια, στο θέατρο, θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί για να μην απωθήσουμε τον θεατή, αλλά να τον πάρουμε με το μέρος μας και να τον αφυπνίσουμε.

Με τον ερχομό της πανδημίας και τώρα με μια πρωτοφανή ενεργειακή και οικονομική κρίση κι έναν ανελέητο πόλεμο στη γειτονιά μας, το κοινό, καθώς και τα καλλιτεχνικά επαγγέλματα, υπέστησαν ένα ισχυρό πλήγμα. Η σημερινή κατάσταση θα επηρεάσει, κατά τη γνώμη σου, τη θεατρική και κινηματογραφική μας παραγωγή;

* Όλα στη σημερινή κοινωνική δομή είναι κύκλος και αλυσίδα. Το καθετί επηρεάζει το άλλο, γιατί είμαστε ζωντανοί οργανισμοί που επηρεαζόμαστε βιολογικά και ψυχολογικά από κάθε αλλαγή. Το θέατρο και ο κινηματογράφος επηρεάζονται οικονομικά και έτσι επηρεάζονται και καλλιτεχνικά. Η τέχνη αυτή δεν γίνεται για την τέχνη, ειδικά σήμερα. Αν το σύστημα χωλαίνει οικονομικά, θα χαθεί η ουσία. Παράλληλα, το κοινό χάνει τα ψυχολογικά του κίνητρα να ψυχαγωγηθεί, γιατί οι βασικές ανάγκες είναι πιο πάνω. Όλα λοιπόν επηρεάζονται και αλλάζουν συνεχώς, όσο συμβαίνουν αυτά τα γεγονότα.

Έχεις ασχοληθεί στη μέχρι τώρα πορεία σου με τον Τενεσί Ουίλλιαμς. Πώς επανερχόμαστε στον Τενεσί Ουίλλιαμς όταν έχουν ειπωθεί τόσα πολλά γι’ αυτόν και μάλιστα χωρίς αυτόν;

* Ο Τενεσί Ουίλιαμς είναι για εμένα ένας συγγραφέας πρωτοποριακός για την εποχή του, αλλά παράλληλα τόσο διαχρονικός και επίκαιρος. Τα έργα του, αν και ρεαλιστικά, έχουν τόσο καλά αποτυπωμένα ψυχολογικά μοτίβα, που κάθε φορά που επανέρχεται ένα έργο του, αγγίζει με μια διαφορετική πτυχή το κοινό. Συναντάμε ξανά και ξανά τις φιγούρες των χαρακτήρων του, γιατί τους σχημάτισε σαν σύμβολα και όχι απλά σαν πρόσωπα μιας ιστορίας.

Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σου;

* Θα ήθελα πολύ ο χρόνος που πάγωσε για λίγο τα δύο αυτά χρόνια, να μπορέσει να προχωρήσει για εμένα τώρα πάνω σε όλα όσα προσπαθώ και παλεύω γι’ αυτό που αγαπώ. Δεν θέλω να γίνονται γρήγορα και παρορμητικά βήματα, αλλά ν’ ανοίξει ένας δρόμος για εμένα, να καταφέρω να συμμετάσχω θεατρικά σε κάποιο από τα έργα που μου αρέσουν και να συνεργαστώ με ανθρώπους που θαυμάζω. Επίσης εύχομαι, αυτό το έργο που ανεβαίνει στο φεστιβάλ, να ξεχωρίσει και να γίνει εφαλτήριο και για τα επόμενα.

Πώς σκέπτεσαι το μέλλον σου στην τέχνη;

* Από τότε που ασχολήθηκα πραγματικά και σοβαρά με την υποκριτική, η επιθυμία που μου προέκυψε είναι να καταφέρω να κάνω όμορφες δουλειές, με ουσία για εμένα, που μου ταιριάζουν και θα με βοηθήσουν να εκφραστώ. Επίσης όνειρό μου είναι να καταφέρω να κάνω ένα τρίμηνο masterclass υποκριτικής στη Νέα Υόρκη. Μακάρι να με βοηθήσει ο Θεός να κάνω τα σωστά βήματα.

Τι σημαίνουν για σένα οι λέξεις «φόβος» και «θυμός»;

* Θα μιλήσω ξεχωριστά για το καθένα. Ο φόβος για μένα είναι συναίσθημα που νιώθει ο άνθρωπος όταν νιώθει ότι στη ζωή είναι μόνος. Όταν κάποιος έχει πίστη στο Θεό, δεν νιώθει φόβο. Γιατί ξέρει ότι κάποιος τον βλέπει, τον ακούει και πάντα τον προστατεύει. Όταν νιώθεις συνεχή προστασία, δεν φοβάσαι τίποτα. Άργησα να το βρω, αλλά είμαι ευλογημένη που το βρήκα. Ο θυμός πάλι, υπακούει στην ανθρώπινη φύση και είναι αναπόφευκτο συναίσθημα. Ανέκαθεν δεν μπορούσα να τον εκφράσω και μου έκανε κακό. Τώρα μπορώ να πω, πως αρχίζω να τον νικάω ή τουλάχιστον προσπαθώ.

Οι λέξεις «συγχώρεση» και «συγγνώμη».

* Οι λέξεις αυτές είναι δύσκολες και έχουν μεγάλη δύναμη… γιατί συνάδουν με την αληθινή αγάπη. Όταν καταφέρεις να τις εφαρμόσεις, είσαι απλά ένας ευτυχισμένος άνθρωπος…

Αν βρισκόσουν τώρα μπροστά σε ένα ανοιχτό παράθυρο, τι περιβάλλον θα ήθελες να έβλεπες;

* Θα ήθελα να βλέπω ό,τι εκπέμπει φως… Από τον ήλιο και τη φύση, μέχρι ανθρώπους που είναι αληθινά χαρούμενοι… Όταν συνέβη το θέμα υγείας μου και αναθεώρησα πολλά, θυμάμαι κοίταξα από το παράθυρο του νοσοκομείου που έτυχε να βλέπει στο λιμάνι και κάποιους ανθρώπους να περπατούν κοντά στο λιμάνι. Δεν θυμάμαι να είχα δει ποτέ, πιο όμορφη τη θάλασσα και τους ανθρώπους που περπατούσαν.

Ποιο βιβλίο διαβάζεις αυτό τον καιρό;

* Το τελευταίο βιβλίο που διάβασα είναι ένα θεατρικό έργο του Πίντερ, που μου αρέσει εξίσου σαν θεατρικός συγγραφέας, το «Η επιστροφή».

Υπάρχουν προσωπικότητες που θαυμάζεις;

* Θαυμάζω πολύ τους ανθρώπους που αφιερώνονται να βοηθούν με κάθε τρόπο, παιδιά, αναξιοπαθούντες, ζώα, ανθρώπους που χρειάζονται κάθε είδους βοήθεια. Θαυμάζω ανθρώπους που έχουν θέματα υγείας και καταφέρνουν να γίνουν αυτό που ονειρεύονται. Όσον αφορά στον χώρο μας, θαυμάζω πολύ έναν ηθοποιό που για εμένα είναι ο master της υποκριτικής σε όλο τον κόσμο, τον Antony Hopkings!

Τι σε κάνει να θυμώνεις και με τι γελάς περισσότερο;

* Θυμώνω πολύ με την εκμετάλλευση και την καταπάτηση κάθε αξίας στο βωμό του χρήματος και του συμφέροντος και με το άδικο! Γελώ πολύ με γκάφες, ατάκες και εκφράσεις ανθρώπων δικών μου και με τη συμπεριφορά της γάτας μου! (και γενικότερα με τα ζώα και τις συμπεριφορές τους).

Αλήθεια, ποια είναι η σχέση σου με τα ζώα; Μίλησέ μας για το κατοικίδιο με το οποίο συμβιώνεις;

* Αγαπώ πάρα πολύ τα ζώα. Όταν έτυχε να βρω, ή μάλλον να με βρει ο γάτος μου, είχα μόλις χάσει τη γιαγιά μου… δεν είχα γελάσει μέχρι τότε. Η πρώτη φορά που άκουσα το γέλιο μου ήταν με κάτι που έκανε ο γάτος μου. Άλλαξε την ενέργεια του σπιτιού μου και με θεράπευσε από το πένθος που είχα. Θεωρώ ότι τα ζώα είναι θεραπευτικά για τους ανθρώπους… Στάλθηκαν για εκείνους…

Ευχαριστώ πολύ, Στέλλα!

* Κι εγώ ευχαριστώ το Catisart για τη φιλοξενία.

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
694ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
- Advertisement -

Τελευταία άρθρα

Cat Is Art