27.4 C
Athens
Τρίτη 21 Μαΐου 2024

Sic transit gloria mundi (Έτσι παρέρχεται η δόξα του κόσμου)

Sic transit gloria mundi = Έτσι παρέρχεται η δόξα του κόσμου. Για να δηλωθεί η ματαιότητα της ανθρώπινης εξουσίας, λέει το Μείζον, αν και ίσως είναι κάπως ευρύτερο.

Σικ τράνζιτ γκλόρια μούντι, έτσι παρέρχεται η δόξα του κόσμου. Το ρητό είναι λατινικό, αλλά όχι της κλασικής εποχής -αφού χρησιμοποιήθηκε αρχικά κατά τις τελετές ενθρόνισης του Πάπα τον 15ο αιώνα.

 

Juan de Valdés Leal, Finis gloriae mundi (1672). Σεβίλλη, Νοσοκομείο de la Caridad

 

Η φράση αυτή λέγεται συνήθως, όταν ένας πλούσιος ή ισχυρός άνθρωπος έχει άδοξο ή αξιολύπητο τέλος. Οι λέξεις μάς είναι όλες οικείες.

Το sic το χρησιμοποιούμε, ειρωνικά συνήθως, όταν παραθέτουμε λόγια άλλων, για να δείξουμε ότι κάτι, που συνήθως είναι κάποιο μαργαριτάρι ή μια υπερβολική άποψη, ειπώθηκε όντως έτσι, ότι δεν το αλλάξαμε εμείς.

Το τράνζιτ ή τράνζιτο το ξέρουμε από τους επιβάτες ή τα εμπορεύματα που περνούν τράνζιτ από μια χώρα δηλαδή χωρίς να περάσουν από τελωνειακό έλεγχο, και το χρησιμοποιούμε και για τους χώρους τράνζιτ των αεροδρομίων ή των λιμανιών. Αποδίδεται διέλευση ή διαμετακόμιση, αναλόγως. Και στις δυτικοευρωπαϊκές γλώσσες έχει πάμπολλα ομόρριζα, που καμιά φορά επανέρχονται στην ορολογία ειδικών κλάδων, όπως το τρανζίσιον γκέιμ που είναι όρος της μόδας τώρα στο ποδόσφαιρο.

Γκλόρια είναι βεβαίως η δόξα, είναι και γυναικείο όνομα, όχι ελληνικό όμως, π.χ. η Γκλόρια Γκέινορ, αλλά και όνομα θεάτρου. Υπάρχει κι ένα λουλούδι που το λένε γκλοριόζα.

Μούντι είναι ο κόσμος, πτώση γενική. Η ονομαστική είναι mundus (ενώ το espressus freddus schettus είναι αιτιατική πληθυντικού, ανώμαλη γλώσσα τα λατινικά). Από εκεί και το Μουντιάλ, βεβαίως, που το λέμε έτσι στη χώρα μας ακόμα κι όταν γίνεται σε χώρες που μιλάνε μη λατινογενή γλώσσα.

Το ρητό είναι πασίγνωστο, χρησιμοποιείται και χιουμοριστικά παραλλαγμένο κάμποσες φορές, π.χ. Sic transit gloria Mundial, για τον αποκλεισμό μεγάλων ομάδων από νωρίς στο Μουντιάλ.

Θα μπορούσε επίσης να μεταφραστεί «τα κοσμικά πράγματα είναι φευγαλέα». Τη φράση αυτή τη χρησιμοποιούσαν στις παπικές τελετές στέψης μεταξύ 1409 και 1963. Ο νεοεκλεγείς Πάπας μεταφερόταν πάνω σε «καρέκλα μεταφοράς» (sedia gestatoria). Τρεις φορές ο παπικός τελετάρχης αναφωνούσε (με δυνατή και πένθιμη φωνή):

«Άγιε Πατέρα, έτσι παρέρχεται η δόξα του κόσμου!».

Λατινικά:

Pater Sancte, sic transit gloria mundi!

Υποτίθεται, ότι τα λόγια αυτά ήταν υπενθύμιση του μεταβατικού χαρακτήρα της ζωής και της ματαιότητας των γήινων εξουσιών. Ο Thomas à Kempis (στο De Imitatione Christi) μας προσέφερε μια παραλλαγή:

«O quam cito transit gloria mundi» («Πόσο γρήγορα η δόξα του κόσμου παρέρχεται»).

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε


Τελευταία άρθρα

- Advertisement -