Cat Is Art

“Βιργιλίου Θάνατος” του Hermann Broch (απόσπασμα)

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Αγκρίκολας εκ γενετής, άνθρωπος που αγαπά την ειρήνη της επίγειας ζωής, άνθρωπος που θαν του ταίριαζ’ απόλυτα μια λιτή και στέρια ζωή στους κόλπους μέσα της κοινωνίας του χωριού, άνθρωπος που η ίδια του η καταγωγή θα είχε αποφασίσει να του επιτρέψει να μείνει, να του επιβάλει να μείνει, και που, σε μοίρα υπείκοντας ανώτερη, δεν τού ‘χε μήτε να φύγει επιτρέψει απ’ την πατρίδα του, μήτε να μείνει εκεί: εξοστρακίσει τον είχε, διώξει τον είχε η μοίρα του από το Κοινόν, από την κοινότητα: τον είχε εξορίσει στην πιό γυμνή, στην πιό τρομερή και στην πιό άγρια μοναξιά του ανθρώπινου τσούρμου, τον είχε κυνηγήσει απ’ την απλότητα της ρίζας του και τον είχε φτάσει πέρα μακριά, στην ποικιλία που στιγμή δεν παύει να διπλώνεται και να πτυχώνεται, κι όποτε συνέβαινε να μεγαλώνει σε μήκος κάτι (μ’ αυτόν εκεί τον τρόπο) ή σε πλάτος, δεν ήταν άλλο παρά η απόσταση απ’ την πραγματική ζωή, μιάς κι αυτή ήταν η μόνη που μεγάλωνε στ’ αλήθεια: μέχρι τα όρια των χωραφιών του είχε απλώς περπατήσει, στου βιού του απλώς το περιθώριο είχε ζήσει ο ποιητής: στασιό δεν είχε, δεν έβρισκε στασιό, έφευγε το θάνατο, το θάνατο εγύρευε, εγύρευε το έργο, το έργο τό ‘φευγε, ερωτάρης ναι, ξεφωλεμένος πάλι, πλάνητας των παθών τού μέσα και τού έξω κόσμου, της ζωής του της ίδιας μουσαφίρης. Και σήμερα, στο τέλος σχεδόν των δυνάμεών του, στο τέλος του φευγιού του, στων αναζητήσεών του το τέλος,πολεμήσαντας εντός του κι έχοντας πάρει την απόφαση οτ’ είναι έτοιμος για τον αποχαιρετισμό, μέσα του πολεμήσαντας για χάρη αυτής της ετοιμότητας κι έτοιμος να πάρει επάνω του την έσχατη αυτή μοναξιά και να περιπατήσει το μέσα του δρόμο της επιστροφής σ’ αυτήν, σήμερα η μοίρα, τώρα δηλαδή, μ’ όλη της τη βία η μοίρα και μ’ όλη της την ισχύ τον είχε γι’ άλλη μια φορά κουρσέψει, τού ‘χε γι’ άλλη μια φορά απογορεύσει την απλότητα της ρίζας του, την απλότητα της μέσα του ζωής, τον είχε βάλει πάλι έξω απ’ τον δρόμο της επιστροφής, τον είχε ρίξει ξανά στο στρατί της ποικιλίας του όξω κόσμου, τον είχε ακόμα μια φορά πετάξει στο κακό πού ‘χε σκιάσει ολόκληρη τη ζωή του, ναι, σήμερα ήταν σα να τού ‘χε στερήσει η μοίρα άλλη μιά μοναδική λιτότητα: τη λιτότητα όχι του θανάτου, μα τη λιτότητα του πεθαμού…

* “Βιργιλίου Θάνατος” του Hermann Broch, σε μετάφραση Γιώργου Κεντρωτή, από τις εκδόσεις Gutenberg, στη σειρά “Orbis Literae”

 

 

Ο Χέρμαν Μπροχ γεννήθηκε την 1.11.1886 στη Βιέννη. Η οικογένειά του είναι μια ευκατάστατη εβραϊκή οικογένεια (ο πατέρας του Josef Broch έχει βιομηχανία υφαντουργίας).  Ο Χέρμαν, μετά τη  δευτεροβάθμια εκπαίδευση, από το 1904 ως το 1906 σπούδαζε σε τεχνικό κολέγιο με ειδικότητα την υφαντική και για πολλά χρόνια (ως το 1927) εργάστηκε στο εργοστάσιο της οικογένειας. Κατά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο ήταν στον Αυστριακό Ερυθρό Σταυρό.
Στη Βιέννη ο Μπροχ γνωρίζεται με τους Robert Musil και Rainer Maria Rilke. Γνωρίζει, επίσης, την περίφημη Milena, γνωστή από την αλληλογραφία της με τον Κάφκα.
Το 1927 το εργοστάσιο της οικογενείας Μπροχ πωλείται και ο Χέρμαν Μπροχ, σαράντα χρονών πλέον, αφιερώνεται στο γράψιμο και στις σπουδές. Από το 1926 ως το 1930 σπουδάζει στη Βιέννη μαθηματικά, φιλοσοφία και ψυχολογία, αλλά τελικά τον κερδίζει η λογοτεχνία.
Το 1928 ξεκινά τους “Υπνοβάτες”, που εκδίδονται το 1931. Είναι μια τριλογία, που καλύπτει 40 χρόνια (1880 – 1920) γερμανικής ιστορίας. Ένα μυθιστόρημα για την παρακμή και την αποσύνθεση των αξιών, όπου η μυθιστορηματική αφήγηση συναντά την ποίηση και τη φιλοσοφία, το οποίο αποδεικνύεται προφητικό έργο. Ο ναζισμός εδραιώνεται στη Γερμανία και μετά την προσάρτηση της Αυστρίας το 1938, ο Μπροχ συλλαμβάνεται και φυλακίζεται. Σώζεται με την παρέμβαση των φίλων του και με τη βοήθεια του Τζαίημς Τζόυς και άλλων συγγραφέων. Φεύγει για το Λονδίνο, μετά Σκωτία και τελικά, το 1939, καταλήγει στην Αμερική, στο Νιου Τζέρσεϋ.
Το 1945 δημοσιεύεται το “Βιργιλίου Θάνατος” που δίνει νέα ώθηση στη λογοτεχνική έκφραση. Παράλληλα γράφει άρθρα, δοκίμια και ποιήματα.
Στην Αμερική περνά δύσκολα χρόνια. Τα δύο έργα του δεν φέρνουν χρήματα. Το επόμενο βιβλίο του, “Οι Αθώοι”, είναι ένα ιδιότυπο μυθιστόρημα, που ο Μπροχ συνθέτει προσθέτοντας εμβόλιμα σε πέντε παλιά του αφηγήματα, που αναθεωρεί, έξι καινούρια και τρία ποιήματα. Είναι ένα βιβλίο, ουσιαστικά, γραμμένο μέσα σε διάρκεια 35 χρόνων. Από το 1913 ως το 1948.
Ο Μπροχ παντρεύτηκε δυο φορές. Την πρώτη το 1909 στη Βιέννη και τη δεύτερη το 1949 στην Αμερική.
Τις παραμονές μιας επίσκεψης στην Ευρώπη παθαίνει καρδιακή προσβολή. Πεθαίνει στο New Haven στις 30.5.1951.
Μετά το θάνατό του δημοσιεύτηκε το τελευταίο του μυθιστόρημα “Ο Εκμαυλιστής”. Το 1999 κυκλοφορούν τα έργα του “Ψυχική Αυτοβιογραφία” και “Η αυτοβιογραφία ως πρόγραμμα εργασίας”.
Στα άπαντά του περιλαμβάνονται ποιήματα, δοκίμια, άρθρα, θεατρικά, αλληλογραφία και κείμενα ψυχανάλυσης.

Εκτύπωση
Ειρήνη Αϊβαλιώτου“Βιργιλίου Θάνατος” του Hermann Broch (απόσπασμα)

Related Posts