Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου
Η άφιξή του, πριν από λίγα μόλις χρόνια, στη θεατρική αποβάθρα στον «Κόκκινο Βράχο» (Μίμης) του Ξενόπουλου, σκηνοθετημένος από τη Ρούλα Πατεράκη, μας καθήλωσε. Είχε προηγηθεί η συμμετοχή του στον Χορό του «Ηρακλή Μαινόμενου» που μας παρουσίασε ο Μιχαήλ Μαρμαρινός στην Επίδαυρο. Έκτοτε ο Αργύρης Πανταζάρας έκανε πολλές και λαμπρές συνεργασίες. Τον επέλεξαν ο Χουβαρδάς, ο Παπαϊωάννου, ο Βογιατζής, ο Αρδίττης, η Μπρούσκου, η Κονιόρδου, ο Καραθάνος. Καθαρό μυαλό, ευαίσθητος, αέναα κινούμενος, ακατάπαυστα και ασυγκράτητα, ακαταπόνητος και κυρίως ακαταμάχητος, είναι ο ήρωας που ενσαρκώνει το νέο αίμα και τις νέες προκλήσεις στην ελληνική σκηνή. Φέτος παίζει “Σλάντεκ” του Έντεν φον Χόρβαρτ, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά αλλά μας παρουσιάζει και το απόλυτο λογοτεχνικό αριστούργημα του 20ου αιώνα L’ Innomable (ή «Ο Ακατονόμαστος») του Σάμουελ Μπέκετ με τίτλο «ΑΩ». Πρόκειται για το δικό του, προσωπικό άλμα. Καταπιάνεται με τις λέξεις του Μπέκετ, με αυτή τη «σκόνη των λέξεων», που είναι μαχαίρια κοφτερά και λέξεις προσευχής. Μια ευκαιρία να εξερευνήσει ένα διαφορετικό τρόπο σκέψης και μελέτης πάνω στο θέατρο, παρουσιάζοντας ένα μαραθώνιο λόγου, που στοχεύει στην επί σκηνής εναρμόνιση των τριών εκφάνσεων της ψυχής: σκέψη – βούληση – σώμα. Τέχνη σημαίνει περιέργεια, τόλμη, δοκιμασία, έκθεση και ο ίδιος γνωρίζει καλά πως ό, τι πριν σε βοηθάει, ενδέχεται μετά να μετατραπεί σε εμπόδιο και κατόπιν σε βελτίωση και πλήρωση. Ο Αργύρης Πανταζάρας, ηθοποιός, σκηνοθέτης, μουσικός, άνθρωπος με ιδιαίτερο ταλέντο στη ζωγραφική, αμφισβητεί, ανατρέπει, αναιρεί, ανησυχεί, αναρωτιέται κι αν χρειαστεί, πηγαίνει κόντρα σε όσα έχει μάθει. Μελετά αδιάκοπα χωρίς να φοβάται τις καινούργιες συνήθειες μέσω της γνώσης. Όπλο του κι ελευθερία του, το χαμόγελό του, η αισιοδοξία του. Εν τούτοις, μέσα σε μια σιωπή κριτικής και αυτοκριτικής, “είμαστε πνευματικά διαμελισμένοι”, μου λέει, και ως καλλιτέχνης προτρέπει να συνταιριάξουμε και να φέρουμε σε συμφωνία τις δυνάμεις μας. Ο Μπέκετ με τα έργα του πυροβολεί ό, τι είναι άσχημο και καθιερωμένο απ’ την ανθρωπότητα. Ο Αργύρης επέλεξε να εργαστεί πάνω στον «Ακατονόμαστο» και, όπως αντιλαμβάνομαι, σίγουρα δεν σκοπεύει να μετατραπεί ποτέ σε έναν «μικρό γήινο, πνιγμένο στη χλωροφύλλη!».
Διαβάστε τη συνέντευξη.
Φωτογραφίες: cat is art
Αργύρη, γιατί επέλεξες να γίνεις ηθοποιός;
* Για να μπορώ να προσφέρω στον κόσμο κάνοντας πρώτα καλύτερο το εαυτό μου.
Στις 6 Νοέμβριου ανεβαίνει στο θέατρο «Πόρτα», η παράσταση “Σλάντεκ” του Έντεν φον Χόρβαρτ, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά, στην οποία παίζεις. Πώς είναι η συνεργασία σου με τον σκηνοθέτη και την ομάδα;
* Χαίρομαι πολύ που δουλεύω με ανθρώπους της γενιάς μου, που παίρνουν τα ηνία στα χέρια τους, κάνοντας αυτό που αγαπούν με συνέπεια και φροντίδα, προς την εξέλιξη του θεάτρου. Ολόκληρη η ομάδα του “Σλάντεκ” μου προκαλεί διαρροή θαυμασμού.
Σε τι αναφέρεται ο «Σλάντεκ»;
* Ο “Σλάντεκ” του Έντεν φον Χόρβαρτ είναι ένα έργο που με εντυπωσίασε από την πρώτη στιγμή που το διάβασα. Γράφτηκε και αναφέρεται στην εποχή του Μεσοπολέμου κατά την άνοδο του ναζισμού στη Γερμανία. Είναι ένα πολιτικό έργο που σε φέρνει αντιμέτωπο με την ανθρώπινη ύπαρξη μέσα στην παγκόσμια ιστορία των λαών. Mπορείς να δεις τη σύγχυση του ατόμου μέσα στην αναζήτηση ταυτότητας, την άγνοια της βίας και τη βία της άγνοιας.
Ο σημερινός καλλιτέχνης οφείλει να είναι πολιτικοποιημένος, κατά τη γνώμη σου, ή όχι;
* Να ορίσουμε καταρχάς τι είναι πολιτικοποιημένος. Αν θεωρήσουμε ότι πολιτικοποίηση είναι να έχεις πολύ δυνατή αίσθηση ευθύνης απέναντι στο κοινό, τότε ναι είμαι πολιτικοποιημένος.
Ετοιμάζεσαι να ανεβάσεις ένα από τα σπουδαιότερα κείμενα του Μπέκετ, τον “Ακατονόμαστο”. Η παράσταση έχει τίτλο «ΑΩ» και θα ανεβεί τον Δεκέμβριο στο “Θέατρο της οδού Κυκλάδων Λευτέρης Βογιατζής”.
* Όντως πρόκειται για ένα σπουδαίο έργο του Σάμουελ Μπέκετ, που αποτελεί μέρος της τριλογίας: Μολλόυ – Ο Μαλλόν πεθαίνει – Ο Ακατονόμαστος. Το κείμενο αυτό αποτελεί για μένα ένα μανιφέστο συνειρμικού λόγου, μια διαδικασία μάχης ανάμεσα στις λέξεις και τη σιωπή, στον πραγματικό και το φανταστικό χρόνο. Είναι μια αφορμή να εξερευνήσω έναν καινούργιο τρόπο σκέψης και μελέτης πάνω στο θέατρο, παρουσιάζοντας ένα μαραθώνιο λόγου, που στοχεύει στην επί σκηνής εναρμόνιση των τριών εκφάνσεων της ψυχής (σκέψη – βούληση – σώμα).
Έχεις κάνει σημαντικές συνεργασίες με πολύ σοβαρούς σκηνοθέτες και καλλιτέχνες, Χουβαρδάς, Παπαϊωάννου, Μαρμαρινός, Βογιατζής, Πατεράκη, Αρδίτης, Μπρούσκου, Κονιόρδου, Καραθάνος. Τι πιστεύεις ότι βρήκαν σε σένα αυτοί οι θεατράνθρωποι και σε εμπιστεύτηκαν;
* Βρήκαν αυτό που βρήκα κι εγώ σε αυτούς, εμπιστοσύνη και γενναιοδωρία. Είναι αλήθεια πως ό, τι δίνεις σου επιστρέφεται.
Η ζωή του ηθοποιού έχει αγωνίες, έρευνα, απογοητεύσεις και συνεχές τρέξιμο. To αντέχεις;
* Όλων η ζωή έχει αυτά τα στοιχεία ανεξάρτητου επαγγέλματος. Αγαπώ πολύ τη ζωή του ηθοποιού, γιατί κάνει τον συγκεκριμένο αγώνα να μοιάζει με τη ζωή ενός παιδιού που ξυπνάει και ανακαλύπτει τον κόσμο από την αρχή κάθε μέρα.
Υπάρχει καλλιτεχνική δημιουργικότητα σήμερα στη χώρα μας;
Βρισκόμαστε σε μια παράξενη εποχή, όπου το καλλιτεχνικό και το δημιουργικό δεν συμπλέουν πολλές φορές, ψάχνει η μια έννοια την άλλη. Έχουμε “διάθεση” και “πρόθεση” αλλά δεν έχουμε “εργαλεία”. Και όσοι έχουν εργαλεία δεν έχουν χέρια, όσοι έχουν χέρια δεν έχουν μυαλό και όσοι έχουν μυαλό δεν έχουν ψυχή. Είμαστε πνευματικά διαμελισμένοι. Άρα η “διάθεση” και το “να γίνονται πράγματα” δεν αρκεί. Αυτό που αναζητάμε είναι η εναρμόνιση των δυνάμεών μας.
Πόσο μας καθορίζει, κατά τη γνώμη σου, η εικόνα που έχουν οι άλλοι για μας;
* Πολύ, δυστυχώς. Σημασία όμως έχει το ποσοστό επιρροής. Χρησιμοποιούμε τη γνώμη των άλλων για να γίνουμε καλύτεροι σε σχέση μ’ αυτό που καταλαβαίνουμε, όχι σε σχέση με αυτό που θα ήθελαν οι άλλοι να είμαστε, ή να μην είμαστε.
Το θέατρο είναι και μέσο θεραπείας;
* Το θέατρο συνδέεται εξ ορισμού με της έννοιες της γιορτής και της κάθαρσης. Αυτές οι έννοιες επιφέρουν και τις θεραπευτικές τους ιδιότητες και σε αυτούς που το τελούν και σε αυτούς που έρχονται να μεταλάβουν… Κάθε θεραπεία όμως απαιτεί προσωπική πίστη, διαθεσιμότητα και συγκατάθεση. Άρα μπορούμε να πούμε ότι το θέατρο είναι “μέσο” θεραπείας, αλλά όχι “χάπι”.
Απ’ όσο ξέρω, είσαι και μουσικός. Παίζεις βιολί. Ποιο είναι το αγαπημένο σου κομμάτι στο βιολί;
* Άλλοι δίνουν λεφτά στους ψυχαναλυτές. Εγώ συλλέγω μουσικά όργανα και με την πρώτη ευκαιρία ρίχνομαι πάνω τους. Λατρεύω να παίζω τσιγγάνικα swing και κέλτικα. Έχω σπουδάσει βιολί και με έχει βοηθήσει πολύ στην αντίληψη και την ευχέρεια προς τα άλλα μουσικά όργανα. Δεν είμαι μουσικός, παίζω ένα όργανο όπως θα ανακάλυπτα ένα ρόλο, είναι μια επέκταση της μελέτης μου.
Θέλεις σε κάποια παράσταση να μοιραστείς τη σκηνή με την αδελφή σου, επίσης ηθοποιό, Ίριδα Πανταζάρα; Ποιο έργο θεωρείς ιδανικό για τους δυο σας;
Υπάρχουν κάποια έργα που έρχονται και μου ψιθυρίζουν στο αυτί “αυτό πρέπει να το παίξεις με την αδερφή σου”… Ναι, είναι μέσα στα πλάνα. Συγχωρέστε με αλλά δεν μπορώ να αποκαλύψω τα σχέδιά μου.
Τι σημαίνουν για σένα οι λέξεις:
– Έκθεση – κατάθεση
– Ψέμα – ενοχές
– Λάθος – όλα διορθώνονται
– Θυμός – το όπλο της αδυναμίας
– Φόβος – ένστικτο επιβίωσης
– Χαρά – γενναιοδωρία
– Φιλία – θαυμασμός
– Έρωτας – καθρέφτης της ψυχής
– Αγάπη – να σέβεσαι και να χαρίζεις τον εαυτό σου
Στο ημερολόγιό σου ποια μέρα της ζωής σου θα μείνει ανεξίτηλη;
* Όταν συγκεντρώθηκε όλη η Ελλάδα στην πλατεία Συντάγματος να διαμαρτυρηθεί για το “ξεπούλημα της χώρας”, μέσα σε όλο αυτό τον κόσμο, συναντήθηκαν τα βλέμματά μας με την κοπέλα που είμαι ερωτευμένος μέχρι και αυτή τη στιγμή. Τελικά κατάλαβα ότι ο έρωτας είναι η μεγαλύτερη πολιτική πράξη!
Ποιο από τα ζωγραφικά σου έργα, θα δώριζες στο www.catisart.gr;
Ευχαριστούμε πολύ!
* Κι εγώ ευχαριστώ!
