35.3 C
Athens
Παρασκευή 19 Ιουλίου 2024

Πολύ πρωτότυπος και γοητευτικός “ήταν ο κύριος”!

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Το θέατρο, κατά τον Καμπανέλλη, δεν είναι μια έντεχνη αναπαράσταση της εξωτερικής πραγματικότητας, είναι κυρίως μια παράσταση της εσωτερικής πραγματικότητας. Ένα από τα κύρια γνωρίσματα του συγγραφέα είναι η γνησιότητα και η ελληνικότητά του. Τρία μονόπρακτα του Ιάκωβου Καμπανέλλη σε σκηνοθεσία Κατερίνας Πολυχρονοπούλου υπό τον γενικό τίτλο «Ποιoς Ήταν ο Κύριος;» («Ο Διάλογος», «Ο Επικήδειος» και «Πoιoς ήταν ο κύριος;») παρακολουθήσαμε στον πολυχώρο VAULT.
Το νεοελληνικό θέατρο έχει ως ημερομηνία γέννησης την ημέρα που ο Ιάκωβος Καμπανέλλης άρχισε να γράφει. Τη χειμωνιάτικη ημέρα του 1945 που θα του αποκαλυφθεί η θεατρική του κλίση. Ολότελα τυχαία, θα βρεθεί στο Θέατρο Τέχνης να παρακολουθεί την παράσταση του Έρσκιν Κώλντουελ «Για  ένα κομμάτι γης», σκηνοθετημένη από κάποιον ονόματι Κάρολο Κουν και με ηθοποιούς κάποιους άγνωστους σε αυτόν καλλιτέχνες, όπως οι Έλλη Λαμπέτη, Βάσω Μεταξά, Μαρία Φωκά, Βασίλης Διαμαντόπουλος. Ο εσωτερικός κόσμος του συνταράσσεται και η παράσταση γίνεται το έναυσμα για τις πρώτες πνευματικές του αναζητήσεις, ανησυχίες, αμφιβολίες και εμπνεύσεις. Η απορία του είναι πώς μια θεατρική παράσταση, εντελώς φανταστική, καταφέρνει να αναστατώσει με αυτό τον τρόπο έναν άρτι αφιχθέντα από το Μαουτχάουζεν, όπως ο ίδιος, μάρτυρα τόσων αποτρόπαιων καταστάσεων. Από την ημέρα εκείνη ο συγγραφέας αλλάζει κατεύθυνση και βρίσκει το δρόμο του στο θέατρο. Επειδή δεν έχει απολυτήριο γυμνασίου και δεν μπορεί να μπει στη δραματική σχολή του Εθνικού, αποφασίζει να γράψει. «Εκεί -στο Θέατρο Τέχνης- ανακάλυψα τον εαυτό μου και τον προορισμό μου»,  έχει πει ο ίδιος. Η πνευματικότητά του ως συγγραφέα διαμορφώνεται με μια εμβάθυνση στους δικούς μας, τους εγχώριους προβληματισμούς, χωρίς όμως να αποκόπτεται από τους ανάλογους προβληματισμούς του παγκόσμιου χώρου. Ο Καμπανέλλης και οι άλλοι νέοι συγγραφείς της γενιάς του καταφέρνουν να δημιουργήσουν στα έργα τους αυθεντικούς ελληνικούς χαρακτήρες, μορφές που μας είναι οικείες και που γι’ αυτό το λόγο εύκολα μπορούμε να τις αναγνωρίσουμε. Τύπους ζωντανούς, λαϊκούς, πηγαίους. Δεν είναι ο πνευματικός κόσμος που διαμορφώνει το θεατρικό του ενδιαφέρον. Οι έρευνές του δεν είναι πέρα από το καθημερινό μας επίπεδο. Δεν εμπεριέχουν τον κίνδυνο της πλαστότητας και της ψευδοκουλτούρας. Στο έργο του αυτός ο σκόπελος αποφεύγεται με σοφή διαίσθηση και η ποίηση αντλείται μέσα από την τάξη των απλών ανθρώπων, λαϊκών ή μικροαστών, η οποία έχει όντως πολλά ποιητικά στοιχεία. Ο Καμπανέλλης δεν τυποποιήθηκε ποτέ, αλλά στράφηκε σε διάφορα είδη και κατευθύνσεις αναζητώντας νέους τρόπους έκφρασης.
Όλα τα είδη και τα ρεύματα και όλες οι σύγχρονες θεωρητικές αναλύσεις βρίσκουν πρόσφορο πεδίο εφαρμογής στο πολυσχιδές έργο του. Ηθογραφία και νεορεαλισμός, πολιτικό, κοινωνικό ή ψυχολογικό θέατρο, υπερρεαλιστικό και παράλογο, αποδόμηση και μεταθέατρο, προσεγγίζονται με τη δική του διαφορετική οπτική.
Τα συγκεκριμένα μονόπρακτα, «Ο Διάλογος», «Ο Επικήδειος» και «Πoιoς ήταν ο κύριος;», ανιχνεύουν, αφουγκράζονται, στοχάζονται και ανατέμνουν κριτικά το σύνθετο και αντιφατικό ανθρώπινο πρόσωπο. Πραγματεύονται τη μοναχικότητα των ηρώων τους και την αγωνία τους για ουσιαστική επικοινωνία μέσα σ’ έναν παράλογο κόσμο.
Μέσα από φαινομενικά απλές ιστορίες επιδέξια σκιαγραφείται ένας καθημερινός και εύθραυστος κόσμος. Με γραφή ώριμη, προσωπική, ζωηρή και σε μερικά σημεία αρκετά παράδοξη. Μια έξοχη επιλογή για παράσταση τριών χαρακτηριστικών κειμένων του Ιάκωβου Καμπανέλη, που συνδυάζουν την παράδοση με την πρωτοπορία.
Αντιφάσεις, συγκρούσεις, αδυναμίες, συγκινησιακά ρήγματα, πάθη, απωθημένα, φέρνουν τον άνθρωπο ενώπιον των επιλογών του, τραγικά αλλά ενίοτε και κωμικά ένθετο.

“Ο Διάλογος”

Ένα ζευγάρι, η Άννα και ο Δημήτρης. Μια βαλτωμένη σχέση. Κανένας δεν έχει να πει τίποτα ουσιαστικό στον άλλον. Θραύσματα επικοινωνίας μέσα από κοινότοπα θέματα καθημερινότητας. Εσωτερικοί μονόλογοι για μια κοινή ζωή μέσα σε ασυνεννοησία και σιωπή… Σ’ αυτό το ναυάγιο μιας σχέσης, οι σκιές, οι σιωπές, η καθημερινότητα είναι γεμάτες καταπιεσμένες επιθυμίες, γεμάτες βουβά ξεσπάσματα, βάσανα, ψέματα, νευρώσεις. Το εκπληκτικό, ραφιναρισμένο στυλ του «Διαλόγου» ασκεί ιδιαίτερη γοητεία στο θεατή και υπάρχουν στιγμές που πονά σαν παλιά πληγή στην υγρασία.

“Ο Επικήδειος”

Ένας μονόλογος που σχολιάζει με καυστικό χιούμορ και σαρκασμό τη ματαιοδοξία και την αγωνία για υστεροφημία. Ένα σπάνιο λογοτεχνικό κόσμημα, αιχμηρό σαν νυστέρι, ένα αληθινό ψυχογράφημα. Γεμάτο αφοπλιστική ειλικρίνεια και σαρκοβόρο χιούμορ.

“Ποιος Ήταν ο Κύριος;”

Έπειτα από μια κηδεία ένας άγνωστος εμφανίζεται στην πενθούσα οικογένεια και ισχυρίζεται πως ήταν στενός φίλος του εκλιπόντα, αποκαλύπτοντας άγνωστες στιγμές της ζωής του. Από κανένας μεταμορφώνεται σε κάποιον. Αυτός ο κάποιος έχει τη μνήμη της εγγύτητας, την προοπτική του από μηχανής θεού, τον συμβολισμό του μεταμφιεσμένου αγγέλου. Ίσως να έχει και μιαν άλλη ζωή, πολύ συνηθισμένη, όμως συχνά να περιπλανιέται για να δώσει φως και χρώμα στις ετοιμόρροπες ζωές των άλλων.

Οι ερμηνείες

Οι ηθοποιοί μας μάγεψαν με τις υποκριτικές τους δυνατότητες και την επιμελή εργασία τους πάνω στο κείμενο. Κάθε παύση, κάθε υπαινιγμός, κάθε σημείο στίξης είχαν χρωματιστεί και τονιστεί. Οι Ευγενία Αποστόλου, Ιωσήφ Ιωσηφίδης, Βίβιαν Κοντομάρη, Γιάννης Νικολάου κατέθεσαν στην παράσταση την πιο ακριβή πραμάτεια τους, τα πολύτιμα εφόδιά τους, τη βιωμένη εμπειρία τους με όλη τη συσσωρευμένη σ’ αυτήν σοφία.
Ειδικότερα: Η Ευγενία Αποστόλου, μια άψογη γυναικεία παρουσία επί σκηνής, λεπτή και γυμνασμένη, είναι μια ξεχωριστή αξία με κατακτημένη θεατρική ισορροπία. Και στο πρώτο και στο τρίτο μονόπρακτο ήταν θαυμάσια. Ειδικά στο ρόλο της Άννας μας κατέκτησε.
Ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης κάνει μια εμφάνιση πολύ δυνατή. Πρόκειται για το κεντρικό πρόσωπο στο «Ποιος ήταν ο κύριος;». Φανταστική η ερμηνεία του. Ένας ηθοποιός ευλογημένος. Χαίρεσαι να τον παρακολουθείς.
Η Βίβιαν Κοντομάρη είναι απλώς μια αποκάλυψη. Μας εντυπωσίασε πολύ στο μονόλογο του «Επικήδειου». Αδρή, λιτή, αστεία, συναρπαστική.
Ο Γιάννης Νικολάου, μια ευγενική και βιβλική σκηνική φυσιογνωμία,  έδωσε ένα εκλεπτυσμένο “παρών”, μας καθήλωσε ως Δημήτρης, μας συγκίνησε ως αδελφός του θανόντος. Ηθοποιός που κάνει θαύματα, με αυτοκυριαρχία και ετοιμότητα.

Η σκηνοθεσία

Τα πρόσωπα του Καμπανέλλη είναι τόσο αυτοδύναμα ώστε σχεδόν υπαγορεύουν αυτά στον σκηνοθέτη πώς να τα διαχειριστεί και, υποθέτω, στη διάρκεια των δοκιμών και της έρευνας αποκτούν μεγαλύτερη υπόσταση, πιο πλούσια ιστορία και εντονότερη προσωπικότητα. Η σκηνοθέτις Κατερίνα Πολυχρονοπούλου έσκυψε με σεμνότητα και σεβασμό στο συγγραφικό υλικό, χωρίς σοβαροφάνεια και επιτήδευση. Γι’ αυτό έστησε μια παράσταση χαρακτήρων, στην οποία δεν υπήρχαν μονοσήμαντοι άνθρωποι αλλά μόνον άνθρωποι με αδιέξοδα, πλέγματα και πληγές.
Η Κατερίνα Πολυχρονοπούλου, με ευαισθησία και οξύνοια, αναζήτησε τα γνωρίσματα εκείνα που κάνουν φανερή όχι μόνο την ελληνικότητα αυτών των μονόπρακτων μα και τη διαχρονικότητα και την οικουμενικότητά τους.

Παράταση παράστασης

Όπως με πολλή χαρά και ανακούφιση πληροφορήθηκα, διότι δεν είχα προλάβει να ολοκληρώσω εγκαίρως αυτό το κείμενο της παρουσίασής της, η παράσταση “Ποιος ήταν ο κύριος;”, που παρουσιάζεται στον πολυχώρο VAULT, παρατείνεται -με αλλαγή ημέρας και ώρας- έως και τις 2 Δεκεμβρίου 2014. Συγκεκριμένα, το “Ποιος ήταν ο κύριος” θα παρουσιάζεται κάθε Δευτέρα και Τρίτη, από τις 10 Νοεμβρίου έως και τις 2 Δεκεμβρίου 2014, στις 21.00. Είναι βέβαιο δε ότι θα γνωρίσει και περαιτέρω επιτυχία καθώς υπάρχει ήδη διαρκής προσέλευση κοινού για να την παρακολουθήσει.
Μέσα σε αυτό τον παράδοξο, αντιφατικό και ειρωνικό κόσμο μας, υπάρχει κάτι που κάνει τη διαφορά: τα έξυπνα παραμύθια, η παιδιάστικη ευχαρίστηση, η ουσία. Το θέατρο στον κόσμο μας είναι είδος πρώτης ανάγκης, τροφή για την ψυχή. Όσο λοιπόν τέτοιοι καλλιτέχνες κάνουν θέατρο και μας συγκινούν, τόσο γαληνεύουμε, τόσο οι άνθρωποι μένουμε άνθρωποι.

Στη Νάξο

Αξίζει να σημειώσουμε, πως η παράσταση στη σκηνοθεσία της Κατερίνας Πολυχρονοπούλου, που αποτελείται από τα μονόπρακτα του Ιάκωβου Καμπανέλλη «Ο Διάλογος», «Ο Επικήδειος» και «Ποιος ήταν ο κύριος;», έκανε πρεμιέρα το καλοκαίρι στην ιδιαίτερη πατρίδα του μεγάλου Έλληνα θεατρικού συγγραφέα, τη Νάξο και από τον Οκτώβριο ήρθε στην Αθήνα, παρουσιάζοντάς μας για πρώτη φορά επί σκηνής τα άπαικτα μέχρι τώρα μονόπρακτα του Ι. Καμπανέλλη «Ο Διάλογος» και «Ποιoς ήταν ο κύριος;».

* Παράταση παραστάσεων, από 10 Νοεμβρίου έως και 2 Δεκεμβρίου 2014, κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21.00, στον πολυχώρο Vault.
“Ποιoς Ήταν ο Κύριος;” («Ο Διάλογος», «Ο Επικήδειος» και «Πoιoς ήταν ο κύριος;») (Έως 2/12)
1η Παρουσίαση των μονόπρακτων «Ο Διάλογος» και «Ποιoς ήταν ο κύριος».

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Κατερίνα Πολυχρονοπούλου
Εικαστική επιμέλεια: Κατερίνα Καμπανέλλη
Μουσική επιμέλεια: Κατερίνα Πολυχρονοπούλου
Επιμέλεια κίνησης: Βάσια Αγγελίδου
Φωτισμοί: Βαγγέλης Μούντριχας
Βοηθός Σκηνοθέτη: Μάριος Παϊτάρης
Φωτογραφίες: Αγγελίνα Παγώνη

Ηθοποιοί (αλφαβητικά)

Ευγενία Αποστόλου
Ιωσήφ Ιωσηφίδης
Βίβιαν Κοντομάρη
Γιάννης Νικολάου

Πληροφορίες

Παραστάσεις (10 Νοεμβρίου – 2 Δεκεμβρίου 2014)
Δευτέρα και Τρίτη: 21.00
Διάρκεια παράστασης: 85 λεπτά (χωρίς διάλειμμα)
Εισιτήρια:
Κανονικό 12€
Μειωμένο: 8€ (Φοιτητές / Μαθητές / Σπουδαστές / Κάτοχοι Κάρτας Πολυτέκνων (ΑΣΠΕ) / ΑμΕΑ / Κάτοχοι Κάρτας Ανεργίας (ΟΑΕΔ)
Πολυχώρος Vault
Μελενίκου 26, Γκάζι, Βοτανικός
Πλησιέστερος σταθμός μετρό: Κεραμεικός (8’ περίπου με τα πόδια)
Τηλέφωνα: 213 0356472 / 6945 993870 (για τηλεφωνικές κρατήσεις 11:00 – 14:00 και 17:00 – 21:00)
E-mail: [email protected]
https://www.facebook.com/VAULTTheatreGr1

 

 

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε


Τελευταία άρθρα

- Advertisement -