Πολυκατοικία στη Φιλοθέη (1971-1973) – Άρης Κωνσταντινίδης

Kτισμένο στο ακριβό προάστιο της Φιλοθέης, το κτήριο της οδού Kαραολή-Δημητρίου 30 αποτελεί τη μόνη αστική πολυκατοικία που κατόρθωσε να κτίσει ο ριζοσπάστης αρχιτέκτων Άρης Kωνσταντινίδης. Παρά το γεγονός ότι ανήκει στα λιγότερο σχολιασμένα έργα του Kωνσταντινίδη, αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της «σύγχρονης αληθινής αρχιτεκτονικής» του, η οποία έπλαθε «δοχεία ζωής» μέσα από κοινή κατασκευαστική διάρθρωση, εναρμόνιση κλειστών-ημιυπαίθριων-υπαίθριων χώρων, και ιδιαίτερη ευαισθησία στις φυσικές παραμέτρους του σχεδιασμού –κλίμα, τοπίο, φωτισμό, αερισμό.

Η πολυκατοικία αποτελείται από δύο ανισοϋψείς όγκους –ένα διώροφο και έναν τετραώροφο- που συνδέονται μεταξύ τους με τον όγκο του κλιμακοστασίου σχηματίζοντας Π σε κάτοψη.

Στο ισόγειο περιλαμβάνεται η είσοδος προς το κλιμακοστάσιο, χώροι στάθμευσης σε pilotis κάτω από τον ψηλότερο όγκο και αποθηκευτικοί χώροι κάτω από τον χαμηλότερο όγκο. Υπάρχουν δύο τυπικοί όροφοι με ένα διαμέρισμα ο καθένας και δύο όροφοι σε εσοχή που καταλαμβάνονται από ένα διαμέρισμα δύο επιπέδων (duplex).

Η οργάνωση των κατόψεων είναι ορθολογιστική με σαφή διάκριση λειτουργικών ενοτήτων. Χαρακτηριστική είναι η έμφαση που δόθηκε στους μεταβατικούς χώρους προς το ύπαιθρο. Oι εξώστες, οι ημιυπαίθριοι χώροι και τα στέγαστρα των δωμάτων, κατασκευασμένα από απλά μεταλλικά πλαίσια που καλύπτονται με καλαμωτές, αποτελούν τα χαρακτηριστικότερα στοιχεία αυτής της πολυκατοικίας.

Τα κατασκευαστικά στοιχεία διαφοροποιούνται σε υλικά και χρώμα με βάση τη στατική τους κυρίως όψεων του κτηρίου γίνεται με τον κάνναβο του φέροντος οργανισμού του από ανεπίχριστο οπλισμένο σκυρόδεμα και με λευκούς επιχρισμένους τοίχους πληρώσεως. Eξωτερικά δημιουργείται ένας δεύτερος κάνναβος από λεπτές μεταλλικές διατομές με αρμονικές αναλογίες, ο οποίος περιλαμβάνει τα κιγκλιδώματα των εξωστών και των δωμάτων καθώς και τα περιμετρικά στηρίγματα των στεγάστρων με τις καλαμωτές που υπάρχουν στα δύο δώματα.

Κείμενο: culture2000.tee.gr

Φωτογραφία: φθινοπωρινό εξάμηνο 2025 του καθηγητή Jonathan Sergison στην Accademia di Architettura του Mendrisio στο Τιτσίνο της Ελβετίας το οποίο είναι αφιερωμένο στην αθηναϊκή πολυκατοικία.