Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου
Είναι κάποιες φορές που ένα αντικείμενο ένδυσης ή υπόδησης, είναι με τέτοιο μοναδικό τρόπο σχεδιασμένο που, βλέποντάς το, νομίζεις πως κάνεις βουτιά στα άδυτα της ψευδαίσθησης, με μια ενδιάμεση στάση, έντονα φαντασιακή, στην τρέχουσα ζωή. Είναι επίσης κάποιες φορές που κάποιος δημιουργός μπορεί να καταφέρει το δημιούργημά του να ισορροπεί ανάμεσα στην ομορφιά και στη λειτουργικότητα, χωρίς να χωλαίνει σε καμιά ιδιότητα από τις δύο. «Δώσε σε ένα κορίτσι τα σωστά παπούτσια, και θα κατακτήσει τον κόσμο», έλεγε η Marilyn Monroe. Μια νεαρή Ελληνίδα, ωστόσο, με καταγωγή από την ανεμόεσσα Άνδρο, πετυχαίνει στο Παρίσι γιατί ξέρει πώς να σχεδιάζει το σωστό παπούτσι. Για εκείνη κάθε μικρό κομμάτι μαλακό λουστρίνι ή σουέτ είναι ένας καμβάς που καταλήγει σε έργο τέχνης! «Το έργο του πράγματος και το έργο της αρετής του είναι το ίδιο», σύμφωνα με τον Αριστοτέλη. Το έργο του ανθρώπου είναι ψυχής ενέργεια. Η Αθανασία Παϊταζή -ή Τάνια για τους φίλους της- έχει τη θετική ικανότητα, το προτέρημα, την αξιοσύνη να κάνει σπουδαία πράγματα με ποιότητα και προορισμό.
Εμείς οι γυναίκες δεν κρύβουμε το πάθος μας για τα παπούτσια. Το υπόδημα ήταν πάντα αντικείμενο φετίχ και έρωτα ξεκινώντας από τα γυάλινα γοβάκια της Σταχτοπούτας των παιδικών μας χρόνων και τις μπότες του «παπουτσωμένου γάτου» και συνεχίζοντας είτε θαυμάζοντας τα σανδάλια των Καρυάτιδων, είτε τραγουδώντας το «These boots are made for walkin’» της Νάνσι Σινάτρα. Ας μην ξεχάσουμε ακόμα τα κεντημένα πασουμάκια των παλλακίδων, που δήλωναν τη φιλαρέσκεια της γυναίκας και ξάναβαν τον πόθο του άνδρα, την τακτική των ερωτευμένων να χρησιμοποιούν για ποτήρι της σαμπάνιας τους το γοβάκι της κοπέλας που επιθυμούσαν, κι ας καταλήξουμε στη γόβα στιλέτο που γίνεται το απόλυτο φονικό όπλο για τον έρωτα. Δεν υπάρχει δε πιο υποβλητικό στοιχείο σε μια ταινία μυστηρίου από τη γυναίκα που φορά ένα δυναμικό τακούνι και ο ήχος του βηματισμού της αποπνέει στυλ, ομορφιά, δραματικότητα και αυτοπεποίθηση.
Η Αθανασία Παϊταζή μεγάλωσε σε μια οικογένεια που ο πολιτισμός, το θέατρο και οι τέχνες κυριαρχούν. Η καλαισθησία κυλάει στο αίμα της. Αφού φοίτησε στη φημισμένη Ecole de la Chambre Syndicale de la Couture Parisienne και διδάχτηκε το σχεδιασμό του ενδύματος, ανακάλυψε μέσα της την επιθυμία της δημιουργίας υποδημάτων και γυναικείων αξεσουάρ. Μια από τις πρώτες πολύτιμες εμπειρίες που είχε στο Παρίσι, την πόλη όπου ζει, ήταν η συνεργασία της στο ατελιέ της Βελγίδας σχεδιάστριας Veronique Leroy, από την οποία άντλησε και αντλεί ακόμη πολλές επιρροές. Οι γραμμές της είναι λιτές και δομημένες έτσι ώστε να δίνεται έμφαση στην κομψότητα και τη θηλυκότητα, σύμφωνα με τις απαιτήσεις και τις επιθυμίες της σημερινής πολυάσχολης και καλλιεργημένης γυναίκας. Τα μποτίνια που σχεδιάζει θεωρούνται από τα ωραίοτερα και ποιοτικότερα στο Παρίσι. Είναι η καλλιτεχνική διευθύντρια και head designer των συλλογών του γαλλικού οίκου γυναικείων υποδημάτων και αξεσουάρ Karine Arabian Paris. Μιας επώνυμης μάρκας πολύ ξεχωριστής αισθητικής. Πρόκειται γι’ αυτό που ονομάζουμε parisian style, συνδυασμένο όμως με δημιουργικά και ροκ στοιχεία. Η μάρκα είναι δημοφιλής στο γυναικείο κοινό του Παρισιού, ενώ διατίθεται σε διάφορα πολυκαταστήματα και concept stores σε όλη τη Γαλλία. Το σχεδιαστικό της ύφος αντανακλά μια όμορφη δυαδικότητα. Ενώ παίζει με τα όρια της καινοτομίας, διατηρεί ταυτόχρονα την ευγένεια, την εκκεντρικότητα, τη σικ αύρα μιας έξυπνης λεπταισθησίας και ακολουθεί τη φυσική ισορροπία του γυναικείου σώματος. Αβίαστα συνδέει τη χάρη με την άνεση. Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε πως το σωστό παπούτσι είναι ο καλύτερος σύμμαχος της γυναίκας. Η σχέση της μαζί του είναι περίπλοκη και βασίζεται στην αυτο-επιβεβαίωση, στην εξάρτηση, στην αισθητική αρμονία και καθορίζει τη διάθεσή της. Η Τάνια δημιουργεί ένα σύμπαν που αποτελείται από πολυπολιτισμικές εμπνεύσεις, προσεγμένη φινέτσα και πολυεθνικές αναφορές, πάντα με σημείο εκκίνησης τη δημιουργία. Παρατηρεί το περιβάλλον, ψαχουλεύει παλιά αρχεία, ανακαλεί μνήμες από το συρτάρι με τα ραφτικά της γιαγιάς της, μελετά περιοδικά αρχιτεκτονικής και design από τα οποία αποτυπώνει χρώματα, σχήματα, επιθυμίες. Επίσης οι πινελιές της φύσης την ιντριγκάρουν, στις εικόνες του δρόμου ανακαλύπτει πρωτότυπες ιδέες, εμπνέεται από το ύφος της Charlotte Gainsbourg και φυσικά θαυμάζει την αδελφή της, την ηθοποιό Κίττυ Παϊταζόγλου. Είναι βέβαιο πως αν δείτε τις επαναστατικής φαντασίας δημιουργίες της στις παρισινές βιτρίνες, θα κάνετε πολύ καιρό να τις ξεχάσετε. Αν δε φορέσετε κάτι δικό της, θα εθιστείτε. Μη ζητήσετε εξήγηση γι’ αυτό. Ο έρωτας και η μόδα είναι για να γεννούν πάθη κι όχι για να δίνουν εξηγήσεις. Κυρίως μην παρεξηγηθείτε αν το βλέμμα των γύρω σας πέφτει πρώτα στα παπούτσια σας και μετά σε σας. Σημαίνει πως σας θαυμάζουν, εσάς μέσα από τις επιλογές σας. Στην Τάνια, που ειρήσθω εν παρόδω είναι και πολύ όμορφη, συμβαίνει συχνά…
Διαβάστε τη συνέντευξη.
* Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα αλλά η καταγωγή της οικογένειάς μου μοιράζεται ανάμεσα σε Άνδρο και Κωνσταντινούπολη. Οι πιο δυνατές αναμνήσεις που έχω ως παιδί είναι οι επικίνδυνες βουτιές από τα βράχια της Άνδρου (πάντα με πρωτεργάτη την αδελφή μου και τη μαμά να φωνάζει…), οι ιστορίες και το συρτάρι με τα ραφτικά της γιαγιάς, οι βόλτες στο κέντρο πριν από τα Χριστούγεννα, τα πάρτι μασκέ με τα αστραφτερά φορέματα και τους παλιούς καλούς φίλους…
Από πότε ασχολείσαι με τη μόδα;
* Είναι αρκετά περίεργο αλλά δεν μπορώ ποτέ να θυμηθώ ένα συγκεκριμένο σημείο στον χρόνο όπου ξεκίνησε αυτή η αγάπη. Θυμάμαι τον εαυτό μου σχεδόν από πάντα να περνάει ώρες να συνδυάζει ρούχα και χρώματα και να σχεδιάζει. Έχω ακόμη στο πατρικό μου ένα παμπάλαιο ντοσιέ με τα πρώτα μου σχέδια και οι πρώτες ημερομηνίες πάνε πίσω μέχρι το Δημοτικό νομίζω.
Τι ήταν αυτό που σε γοήτευσε ώστε να ασχοληθείς με αυτό το χώρο;
* Ο κύριος λόγος πιστεύω ότι ήταν πάντα η αμφίδρομη σχέση της μόδας με την αισθητική και την ομορφιά. Όσοι ασχολούνται με την εξέλιξη της μόδας γνωρίζουν πόσο αρέσει στους σχεδιαστές να βάζουν ερωτηματικά και να επαναπροσδιορίζουν το τι είναι όμορφο την κάθε συγκεκριμένη στιγμή. Στη δημιουργία, μου αρέσει και προσωπικά να σπρώχνω τα όρια της αισθητικής και του τι θεωρείται αντικειμενικά άσχημο, για να μπορέσω να φτάσω σε κάτι το ξεχωριστό, υβρίδιο ενός στοιχείου με το εντελώς αντίθετό του, ένα παιχνίδι ισορροπίας διαστάσεων και λεπτομερειών.
Μπαίνοντας στον κόσμο των ατελιέ από ποιους μεγάλους σχεδιαστές και οίκους μόδας είχες επιρροές;
* Μια πολύτιμη εμπειρία που είχα στο Παρίσι ήταν η δουλειά μου στο ατελιέ της Βελγίδας σχεδιάστριας Veronique Leroy, από την οποία αντλώ ακόμη πολλές επιρροές. Παθιασμένη ως το κόκαλο, αλλά με καίριες τεχνικές γνώσεις, μου έμαθε πολλά για τις ιδιαιτερότητες τού κάθε υφάσματος και ειδικά για το δέρμα και την επεξεργασία του. Ύστερα, έχω μια αδυναμία στην αισθητική της Miucia Prada και της Consuelo Castigloni (Marni) και οι δύο δυναμικές σχεδιάστριες με εκκεντρικό στυλ, με αγάπη για τους παράξενους συνδυασμούς χρωμάτων και τα δημιουργικά αξεσουάρ.
Τι ακριβώς είναι η εταιρεία Karine Arabian Paris στην οποία εργάζεσαι; Παρότι φημισμένη στο εξωτερικό, ενδεχομένως το ελληνικό κοινό να μην τη γνωρίζει.
* Ο οίκος Karine Arabian Paris είναι γαλλικός οίκος γυναικείων υποδημάτων και αξεσουάρ ο οποίος ιδρύθηκε το 2001 με έδρα το Παρίσι. Πρόκειται για μια μάρκα αρκετά ιδιαίτερης αισθητικής, αυτού που λέμε parisian style μιξαρισμένου όμως με δημιουργικά και ροκ στοιχεία. Η μάρκα είναι αγαπητή στο γυναικείο κοινό του Παρισιού, ενώ διατίθεται σε διάφορα πολυκαταστήματα και concept stores σε όλη τη Γαλλία.
Ποια η θέση σου σε αυτήν;
* Είμαι η καλλιτεχνική διευθύντρια και head designer των συλλογών.
Γιατί πιστεύεις πως σε εμπιστεύτηκαν και σου ανέθεσαν αυτή την υπεύθυνη θέση;
* Ύστερα από την αποχώρηση της ιδρύτριας, ο οίκος είχε ανάγκη από μια «νέα δυναμική και περισσότερη ρεαλιστική δημιουργικότητα», όπως την ονομάζω, δηλαδή ένα στυλ ξεχωριστό αλλά πάντα σε αρμονία με τις πραγματικές ανάγκες της σύγχρονης γυναίκας. Πιστεύω ότι βρήκαν στο στυλ μου τη σωστή ισορροπία θηλυκότητας, τρέλας και πραγματικότητας.
Τα προϊόντα μόδας -ένδυσης, υπόδησης και παρελκόμενα- από ποιες ηθικές αξίες πρέπει να διέπονται;
* Πάνω απ’ όλα είναι ο σεβασμός προς τον καθένα που εργάζεται στα παρασκήνια κάθε συλλογής, σε όχι και τόσο glamorous συνθήκες και με πολλές ώρες δουλειάς και θυσίες. Πολλοί βλέπουν και κριτικάρουν μόνο τη λαμπερή και επιφανειακή πλευρά της μόδας, αλλά λίγοι γνωρίζουν πόσες ατέλειωτες ώρες δουλειάς, άγχη και ξενύχτια μπορεί να χρειάζονται για να βγει αυτό το πανέμορφο αποτέλεσμα. Ειδικά στον χώρο του υποδήματος, κάθε σχεδιαστής πρέπει να εκτιμά και να σέβεται τη δουλειά του κάθε τεχνίτη που θα κατασκευάσει τη φόρμα, το τακούνι, τις σόλες και όλα τα απαραίτητα μέρη του σκελετού ενός παπουτσιού.
Ποιο θεωρείς το κλειδί για μια κομψή παρουσία;
* Την αυτοπεποίθηση. Και το μέτρο.
Τι αποτελεί για σένα πηγή έμπνευσης;
* Γενικά μου αρέσει να ψαχουλεύω σε αρχεία παλιών περιοδικών και να ξεθάβω φωτογραφίες από άλλες δεκαετίες. Μετά διαβάζω αρκετά ανεξάρτητα περιοδικά αρχιτεκτονικής και design από τα οποία αποτυπώνω χρώματα, σχήματα, επιθυμίες. Και φυσικά πολλές ώρες παρατηρώντας στο δρόμο, στα ταξίδια.
Υπάρχει κάποια γυναίκα που να τη θεωρείς μούσα σου;
* Μούσα μου όχι ακριβώς. Αγαπώ την Charlotte Gainsbourg βέβαια. Κάποιοι μου λένε ότι έχουμε και την ίδια μύτη…
Εσύ προσωπικά ακολουθείς τις επιταγές της μόδας ή την προσωπική σου αισθητική;
* Ένα μιξ των δύο. Θα ήταν ψέμα να πω ότι μπορώ να μείνω ανέπαφη από το τι γίνεται γύρω μου και το τι βλέπω στα defilés και στα σόσιαλ μίντια. Μ’ αρέσει όμως να παίζω με τα δικά μου στάνταρντς και να δοκιμάζω διαφορετικά στυλ ανά περιόδους, πιο ανδρικά ή πιο γυναικεία, ανάλογα με τη διάθεση.
Τι τύπος γυναίκας μπορεί με άνεση να φορέσει τις δημιουργίες σου;
* Αυτή που δεν θα παρεξηγηθεί αν το βλέμμα των γύρω της πέφτει πρώτα στα παπούτσια της και μετά σε αυτήν. Εμένα μου συμβαίνει συχνά άλλωστε…
Οι ενδυματολογικές επιλογές και οι συνδυασμοί αποκαλύπτουν την προσωπικότητα μιας γυναίκας;
* Σε κάποιο βαθμό ναι. Διαφορετικά θα ντυθεί μια γυναίκα που της αρέσει να σαγηνεύει από αυτήν που είναι ντροπαλή ή από αυτή που έχει ένα «δεν με νοιάζει» attitude. Σε κάθε περίπτωση, δεν περιμένεις να σε πάρει κάποιος για σοβαρή αν ντύνεσαι σαν χριστουγεννιάτικο δέντρο…
Υπάρχει ενδυματολογική νοημοσύνη;
* Υπάρχει, αλλά θέλει εκπαίδευση.
Πώς μπορεί μια γυναίκα να ντυθεί λειτουργικά και ταυτόχρονα να είναι ελκυστική και θηλυκή;
* Πολύ εύκολα, αν βγάλει από το μυαλό της τα στερεότυπα για το τι τελικά είναι ελκυστικό ή θηλυκό. Δεν χρειάζεται απαραίτητα φορέματα, φρουφρού και μακιγιάζ. Θηλυκότητα μπορεί να είναι ένα λευκό πουκάμισο χαλαρά κουμπωμένο, ένα ελαφρά
διάφανο ζέρσεϊ ζιβάγκο, ένα λεπτό κολιέ που χάνεται στο ντεκολτέ, ένα ζευγάρι κομψά μποτάκια…
Η σύγχρονη Ελληνίδα έχει καλαισθησία; Συνήθως τι λάθη κάνει;
* Βρίσκω ότι πολλές Ελληνίδες προσπαθώντας να φτιαχτούν στην εντέλεια και να συνδυάσουν τα πάντα, συχνά καταλήγουν στην υπερβολή και δεν αφήνουν περιθώριο για μικρές ατέλειες που χαρίζουν μια αυθεντικότητα. Παρ’ όλα αυτά, το ανέμελο στυλ της Ελληνίδας το καλοκαίρι δεν συγκρίνεται με τίποτα…
Γενικότερα τι ενοχλεί την αισθητική σου σε μια εμφάνιση;
* Ο απόλυτα προβλέψιμος συνδυασμός αξεσουάρ.
Τι δεν πρέπει να λείπει από την γκαρνταρόμπα μιας γυναίκας; Ποιο ρούχο και ποια αξεσουάρ, ώστε να βρίσκει λύσεις στο ντύσιμό της ανά πάσα στιγμή;
* Οπωσδήποτε ένα navy μπλέιζερ, ένα μαύρο τζιν και ένα μαύρο ζιβάγκο, ένα ζευγάρι ροκ μποτάκια με τακούνι 5-6 cm για όλη την ημέρα, ένα trench coat, ένα λευκό και ένα σιέλ πουκάμισο, ελληνικά σανδάλια για το καλοκαίρι και τουλάχιστον δύο κομψά κοσμήματα.
Ποια είναι τα αγαπημένα σου υλικά;
* Από δέρματα λατρεύω και χρησιμοποιώ συνέχεια το vernis liquide (μαλακό λουστρίνι με υγρή υφή και ρεφλέ) και το taurillon nubuck (σουέτ δέρμα ταύρου με ρελιέφ). Ύστερα έχω μια ιδιαίτερη αγάπη για το μάρμαρο και το plexiglass.
Ποια θεωρείς τη μεγαλύτερη αρετή για ένα σχεδιαστή μόδας;
* Η επιμονή, η διορατικότητα, η αυτοπεποίθηση εκεί που πρέπει και η σεμνότητα στα υπόλοιπα, η συνεχής δίψα για αναζήτηση ιδεών…
Έχουν ειπωθεί πολλά για τη μόδα. Όπως «Η μόδα περνάει, μόνο το στυλ μένει πάντα το ίδιο» (Κοκό Σανέλ) και «Τίποτε δεν είναι πιο επικίνδυνο από το να είσαι υπερβολικά μοντέρνος. Διατρέχεις τον κίνδυνο να γίνεις ξαφνικά υπερβολικά ξεπερασμένος» (Όσκαρ Ουάιλντ). Πώς θα τα σχολίαζες;
* Πολλοί έχουν κατηγορήσει τη μόδα για την εφήμερη φύση της και την επιφανειακή εικόνα της. Παρ’ όλα αυτά βρίσκω συχνά αναζωογονητική αυτή την αέναη αλλαγή και το «ταρακούνημα» που προσφέρει. Άλλωστε δεν μπορούμε να μιλάμε για ένα απαράλλαχτο στυλ, πάντοτε επηρεάζεται και εξελίσσεται θέλοντας και μη ανάλογα με την εξέλιξη των αναγκών μας και της κοινωνίας.
Μπορείς να περιγράψεις τον εαυτό σου με λίγες λέξεις;
* Παρορμητική, πεισματάρα, δουλευταρού, γενναιόδωρη, ονειροπόλα και περίεργη…
Η αδελφή σου, η Κίττυ Παϊταζόγλου, είναι γνωστή ηθοποιός στην Ελλάδα. Εσύ, εκτός από τη μόδα, έχεις και κάποια άλλη καλλιτεχνική ασχολία;
* Ασχολούμαι αρκετά με τη μουσική, πιάνο και τραγούδι, και συνεχίζω εννοείται να ζωγραφίζω και να σχεδιάζω γενικότερα, εκτός μόδας. Στο θέατρο, όλο το ταλέντο της οικογένειας πήγε προφανώς στην αδελφή μου. Χάρη στην Κίττυ όμως καλλιεργήθηκε με τα χρόνια το ενδιαφέρον μου να παρακολουθώ παραστάσεις σε Αθήνα και Παρίσι.
Ποια είναι η καλύτερη συμβουλή που σου έχουν δώσει μέχρι τώρα;
* Μιας και όλοι μετά θα προσπαθήσουν να σε περιορίσουν δημιουργικά, μην περιορίζεις η ίδια απ’ την αρχή τον εαυτό σου. Φτάσε πρώτα στα άκρα.
Στο χώρο της ευρωπαϊκής μόδας τι σκέπτονται οι άνθρωποι για την κρίση στη χώρα μας;
* Δυστυχώς δεν έχουν μια ξεκάθαρη εικόνα, μιας και οι περισσότεροι γνωρίζουν μόνο μια εξιδανικευμένη εικόνα του glamour των ελληνικών νησιών το καλοκαίρι και δεν πολυασχολούνται με το τι γίνεται τις υπόλοιπες μέρες του χρόνου.
Ποιους θαυμάζεις στη λογοτεχνία, στη ζωγραφική, στον κινηματογράφο αλλά και στο θέατρο;
* Από λογοτεχνία αγαπώ τα κείμενα του Alessandro Baricco. Στη ζωγραφική έχω λίγο κλασικό γούστο, οι αγαπημένοι μου ζωγράφοι είναι κυρίως Προραφαηλίτες και οι εστέτ της βικτωριανής περιόδου. Στον κινηματογράφο θαυμάζω την αισθητική του Sorrentino και του Wong Kar Wai, και τη συγκινητική αλήθεια του Παντελή Βούλγαρη. Στο θέατρο εκτιμώ πολύ τη δουλειά του Τ. Οστερμάιερ και του Θωμά Μοσχόπουλου και θαυμάζω πάνω απ’ όλα την αδελφή μου.
Τι αποτελεί πρόκληση για σένα και τι σε φοβίζει;
* Πρόκληση για μένα είναι το να είσαι συνέχεια σε εγρήγορση και να μην επαναπαύεσαι. Μεγαλύτερος μου φόβος είναι η αποτυχία. Και η μετριότητα.
Ποια εικόνα αντιπροσωπεύει την ευτυχία για σένα;
* Η οικογένειά μου στο πρωτοχρονιάτικο τραπέζι. Αγαπημένοι φίλοι μαζεμένοι για κυριακάτικο πρωινό στην ταράτσα μου στο Παρίσι. Και η θέα απ’ το σπίτι μας στην Άνδρο όταν δύει ο ήλιος. Απόλυτη ευτυχία.
Ευχαριστώ πολύ, Τάνια!
* Κι εγώ ευχαριστώ!
