Cat Is Art

Νίκος Μάνεσης: “Η Επίδαυρος ήταν σαν να χόρευα ικαριώτικο στο fast forward”

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Τελείωσε τις σπουδές του στη Δραματική Σχολή «Δήλος». Ως ηθοποιός έχει παίξει στις παραστάσεις «Προμηθέας Δεσμώτης: ένα τραγούδι αντίστασης» σε σκηνοθεσία Γεωργίας Μαυραγάνη, «Μυθοπλασίες» (Μπέμπρα) σε σκηνοθεσία Δήμητρας Χατούπη, «Ντον Ζουάν» σε σκηνοθεσία Σίμου Κακάλα, «Απ’ τα κάγκελα βγαλμένοι» (Θεατρική Ομάδα Αυτόνομοι), «Πολυκατοικία» (Θεατρική Ομάδα Αυτόνομοι). Στις ταινίες μικρού μήκους «The Gun» (Παναγιώτης Γλυνός), «Μαιευτική αφόδευση» (Θεατρική Ομάδα Αυτόνομοι) και στο video clip Panx romana-παραμάνα, panx romana-μαύρη ανεμώνα.

Τη θεατρική περίοδο 2018 – 2019 έπαιξε στην παιδική σκηνή “018” του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου και το έργο «Ο τυχερός στρατιώτης» των Ξένιας Καλογεροπούλου και Θωμά Μοσχόπουλου σε σκηνοθεσία της Γεωργίας Μαυραγάνη, δίνοντας μια ευρηματική και παιγνιώδη ερμηνεία.

Εύστροφος και ταλαντούχος, το καλοκαίρι του 2019 δέχεται την πρόταση της Γεωργίας Μαυραγάνη να παίξει στις «Ευμενίδες», το τρίτο μέρος της τριλογίας της “Ορέστειας” του Αισχύλου, στη μεγάλη παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου με τις τρεις σκηνοθέτιδες, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου.

Ένα έργο που μας προκαλεί και μας προσκαλεί να σκύψουμε στο παρελθόν μας, να κατανοήσουμε για ποιο λόγο συμβαίνουν τα πράγματα και να αποδεχτούμε ότι άνθρωποι και… θεοί πρέπει να συνεργαστούν.

Οι «Ευμενίδες» δεν είναι μόνο ένα έργο αγωνίας, φυγής και ικεσίας. Το σημαντικό είναι ότι ξεκινάει με μια προσευχή. Πρέπει κανείς να ξέρει πώς διαχειρίζεται τους νεκρούς του.

Έχουμε σ’ αυτό την καταδίωξη του Ορέστη από τις Ερινύες και τη διαδικασία που θα περάσει για να εξευμενιστούν, αθωώνοντας το έγκλημά του. Η λύση δίνεται στον Άρειο Πάγο, το δικαστήριο των Αθηνών. Ορέστης και Ερινύες υπερασπίζονται τις θέσεις τους. Με την ψήφο της Αθηνάς κηρύσσεται αθώος. Η δίκη των θεών γίνεται δικαιοσύνη των ανθρώπων.

Στη σπουδαία αυτή παράσταση, που είχαμε την τύχη να παρακολουθήσουμε στο θέατρο του Πολυκλείτου, μας εξέπληξε ένας μόλις 22 ετών ηθοποιός με την υποκριτική του στιβαρότητα και την καθαρότητα του λόγου του. Κάπως έτσι γνωρίσαμε τον Νίκο Μάνεση. Έναν συμπαθέστατο άνθρωπο, έναν ηθοποιό απλά ακαταμάχητο.

Ο Ορέστης του υποστηρίχτηκε από τον δημιουργικό αυθορμητισμό, τη συγκλονιστική αθωότητα και τη φαντασία του. Μια φαντασία που αναβλύζοντας ανανεώνει την πίστη στον άνθρωπο και αγγίζει υποσυνείδητα συναισθήματα ξεχασμένα. Διέθετε όλη τη ζωντάνια, τη φωτεινότητα, τη φλόγα, την ορμή και τη φρεσκάδα της νεαρής, νεαρότατης ηλικίας του.

Το ταλέντο του Νίκου Μάνεση αγκάλιασε τις απέραντες διαστάσεις του αισχυλικού δράματος και μας τις έδωσε αστραφτερά, ξεκάθαρα, πηγαία, συγκινητικά.

Την εμπειρία της Επιδαύρου τη χαρακτηρίζει “μαγική”. “Όλα σε ένα! Χαρά, φόβος, δέος, ευτυχία, ομορφιά, αγωνία, ενθουσιασμός, άγχος, γοητεία, ομορφιά, συγκίνηση. Αυτό που συμβαίνει εκεί είναι οριακά μεταφυσικό. Η Επίδαυρος ήταν σαν να χόρευα ικαριώτικο στο fast forward. Αξέχαστη και μοναδική εμπειρία, με πολύ αγαπημένους ανθρώπους”, μου λέει.

Μετά την ολοκλήρωση της περιοδείας της «Ορέστειας» με το Εθνικό Θέατρο, τον Νίκο μπορούμε να τον δούμε από τις 4 Οκτωβρίου έως και τις 30 Νοεμβρίου 2019 στους «Δαιμονισμένους» του Ντοστογιέφσκι, σε διασκευή και σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Χατζή, στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης.

Εκεί υποδύεται τον Αλεξέι Κυρίλοφ, ένα φιλόσοφο της ελευθερίας. Ένα πλάσμα που θυσιάζει τον εαυτό του για να αποδείξει πως όχι ο Θεός, αλλά ο ίδιος εξουσιάζει τη ζωή του. Έναν αντιφατικό ήρωα που οδηγείται σε ακραίες λύσεις από αγάπη για τον άνθρωπο.

Από τον Ιανουάριο του 2020 θα βρίσκεται στις “Τρεις Αδελφές” του Τσέχοφ σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Καρατζά στο θέατρο «Βεάκη».

 

Ευμενίδες / Ορέστεια

 

* Μεγάλωσα στην Αθήνα. Στα Μελίσσια. Μια έντονη ανάμνηση που έχω ακόμα, ήταν όταν ήμουν περίπου εφτά χρονών. Καθόμουν στο σαλόνι, στο πατρικό μου. Δεν ξέρω τι έκανα πριν. Θυμάμαι ότι ξαφνικά εκεί που καθόμουν, είχα κλείσει τα μάτια μου, και για αρκετή ώρα προσπαθούσα επίμονα να δω αν υπάρχει κάτι μέσα στο μαύρο. Παράλληλα από το δωμάτιο άκουγα που μίλαγαν η μαμά με την αδερφή μου, και σκεφτόμουν ότι όταν θα πεθάνω, θα είναι έτσι! Θα είναι όλα μαύρα και εγώ θα ακούω. Μετά έτρεξα κλαίγοντας στο δωμάτιο και προσπαθούσα να τους εξηγήσω ότι θα πεθάνουμε, και ότι όλα θα γίνουν μαύρο. Εεε με αυτό το μαύρο, ακόμα διαπραγματεύομαι.

Ποιοι ήταν οι λόγοι που σε έκαναν να μπεις στην περιπέτεια του θεάτρου;

* Ένας σημαντικός λόγος ήταν η Σάντρα, η διευθύντρια που είχα στο γυμνάσιο. Όταν με έβαλε να παίξω τον καραγκιόζη σε μια σχολική παράσταση. Εκεί έγινε το κλικ! Ύστερα από αυτό άρχισα να ψήνομαι περισσότερο. Και όταν πήγα λύκειο μάζεψα όλους τους φίλους μου, και φτιάξαμε τη θεατρική ομάδα “Αυτόνομοι”. Εκεί έγραφα, σκηνοθετούσα και έπαιζα. Όλα μαζί! Τουρλού! Είχα πολύ θυμό, και ένα τεράστιο αίσθημα αδικίας. Ήθελα να αλλάξουμε τον κόσμο. Να μας ακούσει ολόκληρη η γη. Το θέατρο τότε μου φαινόταν το καταλληλότερο μέσο.

 

 

Τι έχεις να θυμάσαι από τα χρόνια της σχολής;

* Τους μαύρους τοίχους, τον Ρουφαγάλα, τους έρωτες, τους τσακωμούς, τα κλάματα, τις σφιχτές αγκαλιές, τα γέλια, τα πιώματα, τις αλήθειες, τις πρόβες μέχρι το ξημέρωμα, τις συμβουλές, τα μαθήματα. Τους γενναιόδωρους καθηγητές μου και τους υπέροχους συμμαθητές μου. Στη σχολή γνώρισα πολλούς φωτεινούς ανθρώπους, και αυτοί είναι που με διαμόρφωσαν αρκετά.

Τι έχεις να πεις για τη συνεργασία σου με τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου στην παιδική σκηνή του με το έργο “Ο τυχερός στρατιώτης” των Ξένιας Καλογεροπούλου και Θωμά Μοσχόπουλου;

* Ο “Τυχερός Στρατιώτης” ήταν μια πολύ όμορφη δουλειά που αγάπησα βαθιά. Θεωρώ ευφυέστατο αυτό το κείμενο. Πώς λες στα παιδιά για το γεγονός του θανάτου; Απλά το λες! Γιατί απλά συμβαίνει! Ήταν εκπληκτικό, πως τα παιδιά σε αντίθεση με τους ενήλικες, αυτό το δέχονταν χωρίς κανένα επιπλέον βάρος. Έμαθα πολλά πράγματα από αυτήν τη δουλειά. Στην Κύπρο γνώρισα σημαντικούς ανθρώπους. Και ο ΘΟΚ ήταν το καλύτερο θεατρικό βάπτισμα που θα μπορούσα να έχω.

 

Ευμενίδες / Ορέστεια

 

Σε είδαμε στις «Ευμενίδες» του Αισχύλου σε σκηνοθεσία Γεωργίας Μαυραγάνη, στην τριλογία «Ορέστεια», στο Φεστιβάλ Επιδαύρου. Πώς ήταν η πρώτη σου θεατρική γνωριμία με την Επίδαυρο;

* Μαγική! Όλα σε ένα! Χαρά, φόβος, δέος, ευτυχία, ομορφιά, αγωνία, ενθουσιασμός, άγχος, γοητεία, ομορφιά, συγκίνηση. Αυτό που συμβαίνει εκεί είναι οριακά μεταφυσικό. Η Επίδαυρος ήταν σαν να χόρευα ικαριώτικο στο fast forward. Αξέχαστη και μοναδική εμπειρία, με πολύ αγαπημένους ανθρώπους.

Πώς σκιαγραφείται ο Ορέστης στις «Ευμενίδες» του Αισχύλου;

* Στις «Ευμενίδες» βλέπουμε τον Ορέστη σαν ένα φοβισμένο ζώο που τρέχει. Αυτή είναι και η βασική δράση του. Είναι ένα πλάσμα έρμαιο αποφάσεων άλλων, το οποίο αναζητά εκ νέου την ταυτότητά του. Προηγουμένως σκοτώνει την Κλυταιμνήστρα για τη δικαίωση του πατέρα του, όμως εδώ θρηνεί και για αυτήν. Όταν με την ίδρυση του δικαστηρίου αθωώνεται, αποκτά ξανά ανθρώπινη υπόσταση, και μέσω του ίδιου πραγματοποιείται ένας καθαρμός όλου του γένους του. Στην ουσία αυτός είναι μόνο η αφορμή για να εξελιχθεί και να προχωρήσει μια ολόκληρη πόλη.

 

Ευμενίδες / Ορέστεια

 

Ποια στιγμή της παράστασης θα σου μείνει αλησμόνητη;

* Όταν όλος ο θίασος της Ορέστειας μπαίνει στη σκηνή και τραγουδάμε όλοι μαζί τον στίχο «σήμερα είμαι, αύριο δεν είμαι». Μα πόσο αλήθεια είναι αυτό;!

Η συγκεκριμένη τραγωδία τι διδάσκει σήμερα;

* Ίσως πρώτα θα έπρεπε να δούμε τον χρόνο από μια άλλη οπτική γωνία. Αδιαμφισβήτητα αν βγάλουμε έξω τη θλιβερή θνητότητά μας, ο χρόνος είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο. Σε σχέση με μας, αυτός είναι αιώνιος, ρε παιδί μου, πώς να το κάνουμε; Άρα, αφού δεν υπάρχει αρχή και τέλος. Σκάβοντας βαθιά μέσα μας, θα βλέπαμε πως εκεί βρίσκονται όλοι τους! Όλοι οι ζωντανοί μας, όλοι οι νεκροί μας, αλλά και όλοι εκείνοι που θα ‘ρθουν.

 

“Δαιμονισμένοι”

 

Μπορεί ο άνθρωπος να διεκδικήσει εκ νέου τους όρους της ζωής του, ύστερα από μια συντριβή;

* Εξαρτάται με το τι εννοούμε συντριβή. Σίγουρα μπορεί, όμως δύσκολα θα τα καταφέρει μόνος του.

Πώς θα χαρακτήριζες τη συνεργασία σου με τη Γεωργία Μαυραγάνη;

* Υπέροχη! Θαυμάζω τον τρόπο με τον οποίο δουλεύει. Είναι πάντα παρόν, το ψάχνει μαζί σου μέχρι τέλους και δεν κάνει ποτέ εκπτώσεις. Μαζί της δουλεύεις ουσιαστικά και δεν σταματάς να μαθαίνεις. Τη Γεωργία την είχα και δασκάλα στη σχολή. Για μένα η ίδια είναι μεγάλο σχολείο από πολλές απόψεις. Νιώθω ιδιαίτερα τυχερός που τη γνώρισα.

 

Ευμενίδες / Ορέστεια

 

Τι σημαίνει για σένα θέατρο;

* Μία συνάντηση. Ας πούμε κάπως σαν τη ζωή. Τσαφ και έσβησε.

Στο θέατρο ονειρεύεσαι ρόλους ή συνεργασίες;

* Φυσικά συνεργασίες! Δεν μπορώ να πω ότι κατανοώ απόλυτα τι σημαίνει “ρόλος”.

 

 

Τι πιστεύεις ότι έχει αλλάξει ή έχει διαφοροποιηθεί μέσα σου από τότε που ξεκίνησες να κάνεις θέατρο;

* Τα πάντα! Κυρίως έμαθα να ακούω τους άλλους, αλλά και τον εαυτό μου. Ήταν σαν τόσο καιρό να φορούσα ωτοασπίδες, ρε παιδί μου.

Στην τηλεόραση θα έλεγες “ναι”;

* Όπως θα έλεγα στο θέατρο, έτσι θα έλεγα και στην τηλεόραση. Εξαρτάται από τη δουλειά.

 

Ευμενίδες / Ορέστεια

 

Πώς θα χαρακτήριζες τη δική σου γενιά ηθοποιών και καλλιτεχνών;

* Συγχυσμένη, αλλά ταυτόχρονα και πολύ δημιουργική.

Πόσο απλό είναι να έχουμε νέες ιδέες;

* Πολύ απλό! Σημασία έχει να τολμάμε και να εμπιστευόμαστε τις δικές μας ιδέες, γιατί εν τέλει αυτές είναι και οι νέες.

 

Ευμενίδες / Ορέστεια

 

Η τέχνη -και η ειδικά η τέχνη του θεάτρου- πόση πειθαρχία χρειάζεται;

* Πιστεύω πως χρειάζεται κυρίως, κυρίως, κυρίως πειθαρχία.

Έχει σημασία να λειτουργούμε ομαδικά; Ειδικά στο θεατρικό χώρο;

* Αν δεν λειτουργούμε ομαδικά, επί της ουσίας δεν λειτουργούμε.

 

Ευμενίδες / Ορέστεια

 

Πώς θα χαρακτήριζες την περίοδο που διανύουμε;

* Σε ένα τραγούδι του Άσιμου λέει «δεν ξέρει ο κόσμος να ζει, κατέβα να πάμε πεζοί». Κάπως έτσι.

Όταν δεν παίζεις στο θέατρο, με τι σου αρέσει να ασχολείσαι;

* Θέλω να κάνω ποδήλατο με τα ανίψια μου, και μετά να βλέπουμε ταινίες τρώγοντας πίτσα.

Πιστεύεις ότι έχουμε ικανή θεατρική παιδεία στην Ελλάδα;

* Όχι! Πιστεύω όμως ότι έχουμε πολύ ικανούς ανθρώπους, που θα μπορούσαν να αποτελέσουν έναν σημαντικό πυρήνα.

 

Ευμενίδες / Ορέστεια

 

Πιστεύεις ότι ένας καλλιτέχνης πρέπει να είναι κοινωνικά ή πολιτικά ενταγμένος;

* Πιστεύω πως ένας καλλιτέχνης δεν πρέπει να είναι πουθενά ενταγμένος, εκτός από την τέχνη του. Θεωρώ αυτονόητο να είναι ευαισθητοποιημένος κοινωνικοπολιτικά.

Τι κάνεις την τρέχουσα περίοδο και πού θα σε βρει θεατρικά και καλλιτεχνικά ο φετινός χειμώνας;

Μόλις τελειώνουμε την περιοδεία με τις «Ευμενίδες» (Σ.σ. 21 Σεπτεμβρίου στο Θέατρο Βράχων). Από τις 4 Οκτωβρίου έως και τις 30 Νοεμβρίου 2019 θα είμαι στους «Δαιμονισμένους» του Ντοστογιέφσκι, σε διασκευή και σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Χατζή, στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Από τον Ιανουάριο θα βρίσκομαι στις “Τρεις Αδελφές” του Τσέχοφ σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Καρατζά στο θέατρο «Βεάκη».

 

“Δαιμονισμένοι”

 

Υπάρχει κάτι, κάποιο γεγονός που να έχει σφραγίσει τη ζωή σου;

* Αρκετά γεγονότα! Ένα από αυτά, ήταν όταν πέθανε ο σκύλος μου, ο Σκούμπι.

Διαβάζεις εφημερίδες / περιοδικά ή ενημερώνεσαι μόνο από το Διαδίκτυο;

* Ενημερώνομαι μόνο από το Διαδίκτυο.

Ποιο θεωρείς το ωραιότερο ποίημα από όσα έχεις διαβάσει;

* «Θάνατος». Είναι του Χάρολντ Πίντερ.

Πώς κρίνεις τη στάση του Νεοέλληνα απέναντι στη φύση;

* Τραγική και καταστροφική. Γκώσαμε στο πλαστικό.

Τι σε ενοχλεί στην εικόνα της πόλης μας;

* Η κίνηση! Και χωρίς air-conditioned δεν την αντέχω καθόλου.

Τέλος, ποια είναι η σχέση σου με τα ζώα; Συμβιώνεις με κάποιο κατοικίδιο;

* Μεγάλωσα με τρεις σκύλους, και κάμποσες γάτες. Τώρα πια δεν συμβιώνω με κάποιο κατοικίδιο γιατί οριακά δεν είμαι ποτέ σπίτι μου.

  • Οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες είναι του Alex.Kat.
    Οι φωτογραφίες από την παράσταση «Ευμενίδες» («Ορέστεια» – Επίδαυρος) είναι των Πάτροκλου Σκαφίδα και Φάνη Παυλόπουλου.
  • Η αρχική φωτογραφία είναι από τις πρόβες των “Δαιμονισμένων” (Alex.Kat)

***

  • Διαβάστε επίσης:

«Ορέστεια» του Αισχύλου από το Εθνικό Θέατρο / «Ευμενίδες» σε σκηνοθεσία Γεωργίας Μαυραγάνη

 

Ευμενίδες / Ορέστεια

Εκτύπωση
Ειρήνη ΑϊβαλιώτουΝίκος Μάνεσης: “Η Επίδαυρος ήταν σαν να χόρευα ικαριώτικο στο fast forward”

Related Posts