Ναταλία Μελά. Η καταξιωμένη γλύπτρια με δίπλωμα …οξυγονοκολλητή δάμαζε δύσκολα υλικά

Αντισυμβατική καλλιτέχνιδα και δυναμική προσωπικότητα δημιούργησε σπουδαία έργα δαμάζοντας δύσκολα υλικά, όπως το μάρμαρο, την πέτρα και το μέταλλο – με δίπλωμα μάλιστα οξυγονοκολλητή, ενώ ήταν γνωστή και για τα σκηνικά που έφτιαχνε για το Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν. Η Νάτα Μελά, όπως ήταν γνωστή, παρουσίασε τα έργα της σε ατομικές εκθέσεις και σε διεθνείς διοργανώσεις, όπως την Μπιενάλε του Σάο Πάολο στη Βραζιλία το 1965. Μερικές από τις υπαίθριες προτομές της είναι του Στέφανου Δραγούμη (Ζάππειο), του Γ. Πεσματζόγλου (Αθήνα, ΕΤΕ), του Παύλου Μελά (Θεσσαλονίκη), της Μπουμπουλίνας (Σπέτσες). Φανατική καπνίστρια, δεινή κολυμβήτρια, δούλευε συνεχώς στο προσωπικό της χώρο, έναν παλιό στάβλο στην οδό Μουρούζη που είχε μετατρέψει σε εργαστήριο, ενώ για χρόνια μετακινούνταν με το χαρακτηριστικό της τρίκυκλο.

Η Νάτα Μελά γεννήθηκε το 1923 και μεγάλωσε σε μια οικογένεια με βαθιές ιστορικές ρίζες. Ο πατέρας της ήταν ο αξιωματικός Μιχαήλ Μελάς, η μητέρα της ήταν κόρη του Ιωάννη Πεσμαζόγλου, συνιδρυτή της Εθνικής Τράπεζας. Από τη μεριά της μητέρας της, η γιαγιά της ήταν κόρη Μιαούλη. Η άλλη γιαγιά της, από την πλευρά του πατέρα της, προερχόταν από το γένος Δραγούμη και ήταν αδελφή του Ίωνος Δραγούμη και κόρη του Στέφανου Δραγούμη.

Το 1942 εγγράφεται στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (Α.Σ.Κ.Τ.) της Αθήνας, με καθηγητές τον Κώστα Δημητριάδη και τον Μιχάλη Τόμπρο. Εργάστηκε και στο εργαστήριο του Θανάση Απάρτη. Προσχώρησε στην ΕΠΟΝ, καθώς και έγινε μέλος του ΚΚΕ. Όμως, μετά τη δολοφονία του Κίτσου Μαλτέζου αποχώρησε.

Αποφοιτώντας, το 1948, δούλεψε για ένα διάστημα με τον καθηγητή Δημήτρη Πικιώνη για τη στήλη στον τάφο του Μητροπολίτη Χρύσανθου και αργότερα για το Μνημείο Πεσόντων στο Λεόντιο της Νεμέας στην Πελοπόννησο. Κατασκεύασε και τις προτομές του Στέφανου Δραγούμη στο Ζάππειο και του Γεωργίου Πεσμαζόγλου στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδας. Η επιρροή του Πικιώνη είναι εμφανής.

Στον φιλικό της κύκλο συμπεριλαμβάνονταν ο Εγγονόπουλος, ο Εμπειρίκος, ο Βάσος Καπάνταης, η Μπούμπα Λυμπεράκη, ο Νίκος Κούνδουρος, ο Γιάννης Μόραλης. Παντρεύτηκε με τον Άρη Κωνσταντινίδη το 1952.

Με τον αρχιτέκτονα Άρη Κωνσταντινίδη (1913 – 1993) αποκτά δύο παιδιά, τον Δημήτρη και την Αλεξάνδρα και για δέκα χρόνια παύει να δουλεύει, ασχολούμενη με την κατασκευή σκηνικών στο Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν.

Το 1963 έκανε την πρώτη ατομική της έκθεση στον Ζυγό, ακολούθησαν πολλές εκθέσεις και διακρίσεις και το 2008 το Μουσείο Μπενάκη της αφιέρωσε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση. Παρουσίασε έργα της (“Τα Χάρτινα”) για τελευταία φορά στην γκαλερί Σκουφά το 2012. «Η τέχνη είναι ανακούφιση. Μας εμπνέει και μας κάνει αισιόδοξους. Μας ελαφραίνει την καρδιά», είχε πει τότε στην εφημερίδα «Καθημερινή» (22/12/2012).

Πήρε μέρος στην ίδρυση της καλλιτεχνικής ομάδας «Αρμός».

Το 2011 βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών για το έργο της με το Αριστείον Καλών Τεχνών.

***

Σε ηλικία 96 ετών πέθανε το πρωί της Κυριακής 14 Απριλίου 2019 η καταξιωμένη γλύπτρια Ναταλία Μελά, εγγονή του Μακεδονομάχου Παύλου Μελά και σύζυγος του αρχιτέκτονα Άρη Κωνσταντινίδη.

Η κηδεία της, την Τετάρτη 17 Απριλίου 2019 στο Α’ Νεκροταφείο και ώρα 2 μ.μ.

 

Στη φωτογραφία, με τον μαθητή της, γνωστό ζωγράφο Κώστα Σπυριούνη, σε δημοσίευμα της εφημερίδας “Νέα” με την υπογραφή του Θανάση Νιάρχου και ημερομηνία 31 Ιανουαρίου 2014.