Ο Αμερικανός σκηνοθέτης Μπομπ Γουίλσον όταν έγινε η διάγνωση των δισεπίλυτων προβλημάτων της υγείας του, άρχισε να τα αντιμετωπίζει με καθαρή ματιά και στωικότητα. Παράλληλα με αποφασιστικότητα συνέχισε να εργάζεται και να δημιουργεί μέχρι το τέλος.
Αυτό το τέλος είχε ελληνικό χρώμα. Συνεργάστηκε πριν από λίγους μήνες με τις «Τρεις ψηλές γυναίκες» πρώτα στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά και στη συνέχεια στο Δημοτικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας».
Η Ρένη Πιττακή, η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη και η Λουκία Μιχαλοπούλου είπαν το επαγγελματικό τελευταίο αντίο στον Robert M. Wilson που έφυγε από τη ζωή την Πέμπτη 31 Ιουλίου 2025, σε ηλικία 84 ετών, ειρηνικά στο Water Mill της Νέας Υόρκης, μετά από σύντομη αλλά οξεία ασθένεια.
Ο διάσημος καλλιτέχνης, σκηνοθέτης θεάτρου και όπερας, αρχιτέκτονας, σχεδιαστής σκηνικών και φωτισμού, εικαστικός καλλιτέχνης και ιδρυτής του The Watermill Center, είχε γεννηθεί στις 4 Οκτωβρίου του 1941 στο Γουάκο του Τέξας.
Όπως ανακοίνωσαν οι συνεργάτες του θα γίνουν τελετές μνήμης για τον Wilson στο άμεσο μέλλον σε τοποθεσίες που είχαν ιδιαίτερη σημασία για αυτόν.
***
Ο Αμερικανός σκηνοθέτης πειραματικού θεάτρου και θεατρικός συγγραφέας, από πολλούς θεωρείτο ο κορυφαίος εκπρόσωπος του avant-garde θεάτρου στις ΗΠΑ.
Απέκτησε διεθνή φήμη με τη συνεργασία του με τον συνθέτη Φίλιπ Γκλας και τη χορογράφο Λουσίντα Τσάιλντς στο έργο Einstein on the Beach, ενώ αξιομνημόνευτες είναι και οι αναρίθμητες συνεργασίες του με τον Τομ Γουέιτς.
Το 1991 ίδρυσε το The Watermill Center, «ένα εργαστήριο παραστατικών τεχνών» στο Λονγκ Αϊλαντ της Νέας Υόρκης, και συνεργάστηκε συστηματικά με όπερες, θέατρα και πολιτιστικά φεστιβάλ.
Κατά τη διάρκεια της καριέρας του, πάμπολλες παραστάσεις του έκαναν αίσθηση για την τόλμη, την παρατεταμένη διάρκειά τους (από μερικές ώρες έως και ημέρες…), την ιδιαίτερή του προσέγγιση στον λόγο και την κίνηση πάνω στη σκηνή. Διακρίθηκε στη συγγραφή, τη σκηνογραφία, τα εικαστικά, τη χορογραφία, την περφόρμανς, ακόμη και την αρχιτεκτονική.
Ανέπτυξε την avant-garde προσέγγισή του κυρίως στην Ευρώπη, δουλεύοντας με μερικά από τα σημαντικότερα πολιτιστικά κέντρα, μουσεία, θέατρα και λυρικές σκηνές των ΗΠΑ.
***
Στην Ελλάδα – σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Ελευθεροτυπία» – παρουσίασε τις ακόλουθες παραστάσεις:
1995: «Περσεφόνη», στο Αρχαίο Στάδιο των Δελφών
1999: «Monsters of Grace», τρισδιάστατη ψηφιακή όπερα, Φεστιβάλ Αθηνών
2001: «Προμηθέας», Μέγαρο Μουσικής
2007: «In the blink of the eye – Δερβίσηδες σε Έκσταση» στο «Παλλάς»
2007: «Κουαρτέτο» του Χάινερ Μίλερ με την Ιζαμπέλ Ιπέρ στο Φεστιβάλ Αθηνών
2010: «Οπερα της Πεντάρας» με το Berliner Ensemble στο «Παλλάς»
2010: «Τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ» του Μπέκετ, με τον ίδιο ερμηνευτή, στο «Θέατρον» του Ελληνικού Κόσμου
2012: «Οδύσσεια» σε συμπαραγωγή του Εθνικού Θεάτρου και του Piccolo Teatro του Μιλάνου
2019: «Οιδίπους» στο Φεστιβάλ Αθηνών
2022: «Οθέλλος» του Τζουζέπε Βέρντι στην Εθνική Λυρική Σκηνή
2023-2024: «Τρεις ψηλές γυναίκες», του Έντουαρντ Άλμπι.
***
Ο Ρόμπερτ Γουίλσον αναγνωρίστηκε τη δεκαετία του 1960 ως μία από τις κορυφαίες φυσιογνωμίες της πρωτοπορίας του Μανχάταν.
Οι θεατρικές του παραγωγές ενσωμάτωσαν μια μεγάλη ποικιλία καλλιτεχνικών μέσων (συμπεριλαμβανομένων χορού, κίνησης, φωτισμού, γλυπτικής, μουσικής και κειμένων).
Το έργο του είναι βαθιά ριζωμένο στις καλές τέχνες. Τα σκίτσα, οι πίνακες και τα γλυπτά του έχουν εκτεθεί σε όλο τον κόσμο.
Τιμήθηκε με μια σειρά από αναγνωρισμένα βραβεία, όπως το βραβείο Πούλιτζερ, το Premio Ubu, το βραβείο Olivier και τον Χρυσό Λέοντα από την Μπιενάλε της Βενετίας. Εξελέγη στην Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών και Γραμμάτων, καθώς και στη Γερμανική Ακαδημία Τεχνών.
Η Γαλλία του απένειμε τον τίτλο του Ταξιάρχη του Τάγματος των Τεχνών και των Γραμμάτων (2003) και του Αξιωματικού της Λεγεώνας της Τιμής (2014). Του απονεμήθηκε επίσης ο Σταυρός Αξιωματικού του Τάγματος της Αξίας από την κυβέρνηση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας.
