2 Νοεμβρίου 1960: Τελευταία νότα στο πόντιουμ για τον Δ. Μητρόπουλο

Δημήτρης Μητρόπουλος: «...η ίδια η ζωή είναι το μόνο αψεγάδιαστο έργο τέχνης»

***

“H τέχνη πρέπει να προσεγγίζει τον άνθρωπο”

Του Δημήτρη Μητρόπουλου

“Aρχικά θα πρέπει με λύπη μου να παραδεχθώ ότι είναι αρκετά πιθανό να είναι κανείς καλός μουσικός, ακόμη και μεγάλος καλλιτέχνης, και όμως να έχει αποτύχει ως άνθρωπος. Θα επιθυμούσα με όλη μου την καρδιά να μη συμβαίνει κάτι τέτοιο. Για πολύ καιρό δεν μπορούσα να το παραδεχθώ.

Aλλά είναι γεγονός. Ωστόσο, δεν είναι ένα γεγονός που θα μπορούσα να προσπεράσω αδιάφορος. Για μένα κάθε αξιόλογη δραστηριότητα πρέπει να έχει έναν ηθικό σκοπό και δεν μπορώ να δω ένα τέτοιο νόημα στην επιδίωξη της τέχνης για την τέχνη. O αισθητικός νόμος δεν λειτουργεί μέσα στο κενό…

Έχω πεισθεί πως η ίδια η ζωή είναι το μόνο αψεγάδιαστο έργο τέχνης. Φρονώ πως το υψηλότερο επίτευγμα του κάθε καλλιτέχνη, είναι να “ερμηνεύσει” αυτή την τελειότητα, φιλοδοξώντας να είναι αντάξιός της. H πλήρης, δηλαδή, πραγμάτωση του καλλιτεχνικού εγχειρήματος απαιτεί τον καλύτερο εαυτό μας. O συνθέτης, ο εκτελεστής, ακόμη και ο ακροατής δεν έχει τη δυνατότητα πατώντας ένα κουμπί να αποκλείσει την πραγματικότητα της δικής του συμμετοχής στα καθημερινά προβλήματα του κόσμου.

H τέχνη δεν είναι μια απόδραση· δεν είναι μια υπεκφυγή· είναι η έκφραση της πιο ευγενικής παρόρμησης του ανθρώπου… Ως καλλιτέχνης πρέπει, επίσης, να τονίσω ότι η δουλειά μας απαιτεί διαρκή προσπάθεια να κατανοήσουμε τους συνανθρώπους μας. H προνομιούχος θέση μου κάθε άλλο παρά με απαλλάσσει απ’ αυτή την ευθύνη.

H τέχνη πρέπει να προσεγγίζει τον άνθρωπο. O καλλιτέχνης που επαφίεται στην παρόρμησή του -που απαιτεί από το κοινό να τον καταλάβει- προδίδει μια βασική αρχή”.

Δημήτρης Μητρόπουλος. Διεθνούς φήμης αρχιμουσικός, συνθέτης και πιανίστας. Ήταν γνωστός για τη φωτογραφική του μνήμη. Μπορούσε να διευθύνει χωρίς παρτιτούρα. Ο τρόπος της ζωής του ήταν ασκητικός. Γεννήθηκε στην Αθήνα την 1 Μαρτίου 1896 (με το νέο ημερολόγιο).

O μεγάλος μαέστρος άκουσε τον τελευταίο ήχο της καρδιάς του πάνω στο πόντιουμ της Σκάλας του Μιλάνου, κατά τη διάρκεια της πρόβας για την «Τρίτη Συμφωνία» του Μάλερ, την Τετάρτη 2 Νοεμβρίου 1960. Είχαν προηγηθεί δύο καρδιακά επεισόδια, το 1953 και το 1959.

Η προτομή του Δημήτρη Μητρόπουλου στην Αρχαία Επίδαυρο. Στον χώρο μπροστά από το Αρχαιολογικό Μουσείο. Δεξιά βρίσκεται η σκάλα που οδηγεί προς το Αρχαίο Θέατρο.

Όσο ζούσε, αλλά και στη διαθήκη του, είχε εκφράσει την επιθυμία η σορός του να καεί και η τέφρα του να διακομισθεί στην Ελλάδα. Η καύση έγινε στο Λουγκάνο και η τέφρα του μεταφέρθηκε στην Αθήνα.