Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου
Το Φεβρουάριο του 2016 είχα δει στο θέατρο «Olvio» την Κορίνα Χρυσάιδου στην παράσταση «Ο Εραστής» του Χάρολντ Πίντερ.
Στο σκηνοθετικό της σημείωμα για το έργο του Πίντερ η Κορίνα μαζί με τον Γιώργο Χαρατζά είχαν γράψει και τα εξής:
«Ο λόγος που μας οδήγησε να ανεβάσουμε τον “Εραστή” τώρα, σε αυτή τη δύσκολη για όλους συγκυρία, ήταν η ανάγκη μας να αντιταχθούμε στη γενική κατήφεια που φέρει η κρίση και να ανεβάσουμε ένα έργο διασκεδαστικό και αστείο, χωρίς όμως να καταφύγουμε στην ευκολία της σάχλας. Θέλαμε να ξεφύγουμε από τα “βαριά έργα” που ανεβάσαμε στο παρελθόν και να ασχοληθούμε με κάτι που θα μας έκανε να γελάμε και να ευχαριστιόμαστε στις πρόβες πρώτα απ’ όλα εμείς οι ίδιοι».
Τότε αυτή την αισιόδοξη ματιά, ήταν δύσκολο να την σκεφτείς, πόσο μάλλον να την γράψεις στο σημείωμά σου.
Αυτό μου είχε κάνει μεγάλη εντύπωση γι’ αυτό όταν είδα πως η Κορίνα Χρυσάιδου παίζει φέτος στο έργο του Βραζιλιάνου συγγραφέα Ρομπέρτο Ατάιντε «Η Κυρία Μαργαρίτα Εμφανίζεται» σκέφτηκα πως άξιζε να έχουμε μια συζήτηση μαζί της.
***
Η παρουσία της Κορίνας στο χώρο του θεάτρου θυμίζει μαραθωνοδρόμο.
Παρακολούθησε Θεατρικά εργαστήρια, Δραματική Σχολή, Master Class στην Πρακτική Αισθητική και στην Τεχνική Υποκριτικής.
Σπούδασε σε Σεμινάρια φωνητικής, σωματικής έκφρασης και μονολόγου. Επίσης διδάχτηκε σε Σεμινάρια Υποκριτικής κινηματογράφου, μπροστά στην κάμερα, θεάτρου του παραλόγου και όλων των ειδών χορού.
Συνεργάστηκε με κορυφαίους σκηνοθέτες στο θέατρο, στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση.
Και τέλος δίδαξε σε στούντιο, σε σεμινάρια υποκριτικής και Δραματικές Σχολές.
Φέτος συνεργάζεται με τον Γιώργο Χαρατζά στην σκηνοθεσία και στην ερμηνεία του έργου «Η Κυρία Μαργαρίτα Εμφανίζεται».
Για το έργο αυτό, την πορεία της στο θέατρο αλλά και τα μελλοντικά της σχέδια είχαμε τη συζήτηση που ακολουθεί.
Ας την παρακολουθήσουμε…
***
Κορίνα, οι αναγνώστες του catisart.gr θα ήθελαν να μάθουν κάποια πράγματα για σένα. Από πού κατάγεσαι και πού πέρασες τα παιδικά σου χρόνια;
*Γεννήθηκα στη Νεμέα, Κορινθίας από όπου κατάγονται και οι δυο μου γονείς, αλλά μετακομίσαμε στην Ελευσίνα όταν ήμουν 6 μηνών και στα 5 μου ήρθαμε στην Αθήνα.
Υπάρχει κάποια ανάμνηση από τα παιδικά ή τα εφηβικά σου χρόνια που θα ήθελες να μοιραστείς μαζί μας;
*Ναι, από τις πιο όμορφες και διασκεδαστικές αναμνήσεις που έχω από τα εφηβικά μου χρόνια είναι στις γιορτές των Χριστουγέννων που ετοιμάζαμε μαζί με τον αδερφό μου και τα ξαδέρφια μου αυτοσχέδιες παραστάσεις για τους γονείς και τους παππούδες μας. Οι πρόβες ήταν το πολύ 3! Όπου έπρεπε ταυτόχρονα να γράψουμε κείμενα, να τα μάθουμε, να φτιάξουμε κοστούμια και να σκηνοθετήσουμε! Και φυσικά, τα απρόοπτα κατά τη διάρκεια της τελικής παρουσίασης ήταν ατελείωτα και ξεκαρδιστικά! Ακόμα συζητάμε στην οικογένεια γι’ αυτές τις παραστάσεις.
Σε έχουμε γνωρίσει ως ηθοποιό και σκηνοθέτη. Πώς προέκυψε το θέατρο και η σκηνοθεσία στη ζωή σου;
*Θυμάμαι από το νηπιαγωγείο τα άλλα παιδάκια να λένε κάθε μέρα σχεδόν και κάτι διαφορετικό που ήθελαν να γίνουν όταν μεγαλώσουν και μου έκανε εντύπωση που συνεχώς άλλαζαν γνώμη. Εγώ, άγνωστο πώς και γιατί, έλεγα από τότε πως θα γίνω ηθοποιός. Και δεν άλλαξα ποτέ γνώμη!
Έχεις συνεργαστεί με σπουδαίους θεατρανθρώπους. Ποιους θεωρείς δασκάλους σου στο θέατρο και στην υποκριτική;
*Είναι κάπως δύσκολο να αναφερθώ μόνο σε κάποιους γιατί θεωρώ πως πάντα μαθαίνεις πολλά από κάθε δάσκαλο ή ακόμα και συνεργάτη, ηθοποιό ή σκηνοθέτη, που έχεις. Ξέρετε, έχει να κάνει και το timing, το επίπεδο συνειδητότητάς μας, οι συνθήκες μας και το στάδιο αναζήτησής μας, όπου κάποιος μπορεί να μας δώσει το «χρυσό κλειδί» ενός υποκριτικού θησαυρού μέσα μας και εμείς να μπορούμε να το αξιοποιήσουμε. Ωστόσο, αν θα έπρεπε να ξεχωρίσω κάποιους, θα μιλούσα για τον Δημήτρη Καταλειφό, την Νέλλη Καρρά, την Ελένη Σκότη και τους Lee Cohn και Scott Ziegler στη Νέα Υόρκη. Αυτοί είναι κυρίως οι δάσκαλοι που, την κατάλληλη στιγμή, με οδήγησαν σε μια αποκάλυψη μέσα μου.
Έχεις δώσει δείγματα εξαιρετικής δουλειάς στο θέατρο. Τι ήταν αυτό που ενεργοποίησε τη διάθεσή σου να σκηνοθετήσεις για το θέατρο;
*Όταν φοιτούσα στο Atlantic Theater Company Acting School μας ζητούσαν να λέμε τη γνώμη μας στους συμμαθητές μας για τη δουλειά που παρουσίαζαν σε κάθε μάθημα. Εκεί, λοιπόν, άκουσα από διάφορους δασκάλους μου ότι έχω πολύ καλό σκηνοθετικό κριτήριο κι ότι θα έπρεπε να ασχοληθώ και με αυτό.
Φέτος σε βλέπουμε να παίζεις ως ηθοποιός στη παράσταση «Κυρία Μαργαρίτα». Ποιος είναι ο χαρακτήρας που υποδύεσαι και τι σε τράβηξε να αποφασίσεις να δεχτείς το συγκεκριμένο ρόλο;
*Η Κυρία Μαργαρίτα είναι δασκάλα στην 6η Δημοτικού. Πρόκειται ωστόσο για μια πολύ ιδιαίτερη δασκάλα, η οποία, ενώ θέλει να βοηθήσει τα παιδιά να μπουν στο Γυμνάσιο και χρησιμοποιεί όλους τους πιθανούς τρόπους για να τους επιβληθεί, την κατατρέχουν οι δικές της εμπειρίες και προσωπικές προβολές. Ξέρετε, η εξουσία είναι μεγάλη παγίδα και σίγουρα ένας δάσκαλος βρίσκεται σε θέση εξουσίας. Η Κυρία Μαργαρίτα είναι θύτης και ταυτόχρονα θύμα ενός ολοκληρωτικού καθεστώτος (μην ξεχνάμε ότι, όταν έγραψε ο Ατάιντε το έργο αυτό, στη Βραζιλία υπήρχε δικτατορία). Με πολύ χιούμορ και, μπορώ να πω, μια βαθιά αθωότητα η Κυρία Μαργαρίτα αγγίζει όλα τα θέματα της ζωής και της κοινωνίας μας, προσπαθώντας ταυτόχρονα η ίδια να αντισταθεί στον επερχόμενο θάνατό της, εφόσον νοσεί από θανατηφόρο ασθένεια.
Πώς θα χαρακτήριζες τη συνεργασία σου με τον σκηνοθέτη της παράστασης, Γιώργο Χαρατζά;
*Με τον Γιώργο γνωριζόμαστε και συνεργαζόμαστε πολλά χρόνια τώρα. Έχουμε τελειώσει και οι δύο τη σχολή «Αρχή» και σπουδάσαμε στο Atlantic Theater Company Acting School στη Ν. Υόρκη την τεχνική υποκριτικής των Ντέιβιντ Μάμετ και Ουίλιαμ Μέισι, που ονομάζεται Πρακτική Αισθητική. Έχουμε μεταφράσει το εγχειρίδιο της Πρακτικής Αισθητικής, έχουμε δημιουργήσει ομάδα με βάση αυτή την τεχνική, διδάσκουμε την τεχνική και κάνουμε τις δικές μας παραγωγές. Αυτό είναι πολύ σημαντικό γιατί έχουμε κοινή γλώσσα πάνω στη δουλειά, πράγμα που σημαίνει ότι αμέσως καταλαβαίνουμε και οι δύο όταν χρησιμοποιούμε μια ορολογία τι σημαίνει και τι πρέπει να κάνουμε. Και βέβαια, μας συνδέει μια βαθιά φιλία, αγάπη και σεβασμός.
Μπορούμε να πούμε ότι «Το σχολείο είναι μια δεύτερη οικογένεια»;
*Μπορώ να πω ότι το σχολείο, ναι, μπορεί να είναι μια δεύτερη οικογένεια με την έννοια του εναγκαλισμού της προσωπικότητας και της ώθησης για εξέλιξη και ανάπτυξη των προσωπικών χαρακτηριστικών του κάθε παιδιού και όχι κονσερβοποίηση της εκπαίδευσης. Έχω δει να συμβαίνει το πρώτο αλλά, δυστυχώς, κυρίως βλέπω να συμβαίνει το δεύτερο, τουλάχιστον στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα.
Ένας εκπαιδευτικός, πρέπει να φανερώνει αν είναι ή όχι ευαίσθητο πλάσμα;
*Αυτή λοιπόν η ερώτηση σε συνάρτηση με την προηγούμενη, πάει και σαν απάντηση και στο αν ένας γονιός πρέπει να δείχνει ότι είναι ευαίσθητος, τις ευαίσθητες πτυχές του. Κατά τη γνώμη μου, ναι, θα πρέπει να δείχνει όλες τις πτυχές του γιατί αυτή είναι η ανθρώπινη φύση. Το παιδί θα πρέπει να μάθει ότι οι άνθρωποι που έχει απέναντί του δεν είναι ούτε ρομπότ ούτε μονόπλευρα όντα, ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα σε συναισθήματα, σε διαφορετικές ποιότητες. Θεωρώ ότι αυτό είναι απαραίτητο ώστε να μπορέσει και το ίδιο το παιδί να αναγνωρίσει και να αποδεχτεί τα δικά του συναισθήματα και τις δικές του ποιότητες, να τα επιτρέψει δηλαδή στον εαυτό του.
Ένας σημερινός μαθητής θα μπορούσε να ακούσει τον δάσκαλό του να λέει πως «Είμαι εδώ για να σας σώσω. Είμαι ο φύλακας άγγελός σας»;
*Νομίζω πως η εκπαίδευση σήμερα έχει κάπως απαξιωθεί. Και ο ρόλος του δασκάλου. Και νομίζω ότι αν έλεγε ένας δάσκαλος κάτι τέτοιο στα παιδιά, εξαρτάται βέβαια και τι ηλικίας είναι τα παιδιά, θα τον έβλεπαν λίγο γραφικά και ίσως δικαίως.
Ποια είναι η άποψή σας για τον ρόλο των εκπαιδευτικών στη διαμόρφωση του χαρακτήρα των μαθητών τους;
*Πιστεύω ότι ο χαρακτήρας διαμορφώνεται από τους γονείς, πέρα από τα βασικά χαρακτηριστικά που έχει ένα παιδί όταν γεννιέται, οι γονείς είναι αυτοί που καθορίζουν την πορεία του παιδιού. Όμως ένας δάσκαλος μπορεί να καθοδηγήσει και να βοηθήσει το παιδί να αναπτυχθεί προς μία σωστή κατεύθυνση για εκείνο.
Έχεις κάποια κοινά στοιχεία με την ηρωίδα του έργου;
*Νομίζω ότι είναι από τους πιο μακρινούς χαρακτήρες σε μένα που έχω παίξει ποτέ. Δεν μπορώ να πω ότι έχω πολλά κοινά στοιχεία. Αυτό που έχω κοινό είναι οι τραυματικές εμπειρίες. Έχω τραυματικές εμπειρίες όπως έχει και η Κυρία Μαργαρίτα και ίσως κάποιες με κοινά χαρακτηριστικά. Και, πριν κάνω ψυχοθεραπεία, δυστυχώς, αυτές οι τραυματικές εμπειρίες μου συχνά καθόριζαν τη συμπεριφορά μου και εκτονώνονταν πάνω στους γύρω μου, όπως κάνει η Κυρία Μαργαρίτα στους μαθητές της. Ευτυχώς, έχω προχωρήσει από τότε!
Η «Κυρία Μαργαρίτα» θα είχε θέση σήμερα στο εκπαιδευτικό μας σύστημα;
*Νομίζω πως όχι. Η Κυρία Μαργαρίτα είναι ένα προϊόν ενός απολυταρχικού καθεστώτος και είμαστε μακριά πια χρονικά, ευτυχώς, από κάτι τέτοιο.
Οπότε νομίζω ότι, όχι, δεν θα είχε θέση.
Και ως ηθοποιός, και ως σκηνοθέτις, και ως εκπαιδευτικός έχεις βιώσει και τους δυο ρόλους: Της μαθήτριας και της δασκάλας. Έχεις να κάνεις κάποιες προτάσεις για αλλαγές σε αυτούς τους δυο ρόλους;
*Ω, τεράστιο θέμα! Το θέμα της παιδείας και της εκπαίδευσης έχει να κάνει με τη δομή ολόκληρης της κοινωνίας μας. Δεν νομίζω πως μπορώ να απαντήσω ούτε εύκολα ούτε σύντομα σε αυτή την ερώτηση…
Πες μας Κορίνα δυο λόγια για την «Πρακτική Αισθητική», την Μέθοδο Υποκριτικής του Ντέιβιντ Μάμετ…
*Η «Πρακτική Αισθητική» ήταν για μένα μια αποκάλυψη στην δουλειά μου ως ηθοποιού διότι, όταν πήγα στην Νέα Υόρκη, είχα πολλά εργαλεία στα χέρια μου, τα οποία όμως, πολλά από αυτά, δεν ήξερα ακριβώς πότε και πώς να τα χρησιμοποιήσω και πώς να τα συνδυάσω. Η «Πρακτική Αισθητική» λοιπόν είναι μία τεχνική η οποία αποτελεί ένα «χρυσό κλειδί» που μπορεί να ξεκλειδώσει απίστευτους θησαυρούς μέσα μας και να απογειώσει τη δουλειά του ηθοποιού. Βασίζεται στην αλήθεια της στιγμής, στο εγώ εδώ και τώρα και στον άλλο ηθοποιό. Έχει να κάνει πάρα πολύ με την τοποθέτηση της προσοχής του ηθοποιού σε κάποιον ή σε κάτι έξω από τον εαυτό του, και την προσήλωσή του σε έναν στόχο που προσπαθεί να πετύχει με όλες του τις δυνάμεις. Σκοπός είναι η επικοινωνία και η αλληλεπίδραση στη μοναδική αλήθεια της κάθε στιγμής και όχι η βύθιση στο Εγώ μου και την εσωτερική μου κατάσταση, που γίνεται λίγο αυτιστική διαδικασία
Είναι δυνατόν να υπάρξει συμπερίληψη στο θέατρο;
*Το θέατρο είναι ένας χώρος ανεξάντλητης ελευθερίας και αλήθειας. Οπότε, αν μπορούμε να μιλήσουμε για συμπερίληψη κάπου, αυτό είναι το θέατρο.
Υπάρχει ελευθερία του λόγου σήμερα στη χώρα μας;
*Θεωρητικά ναι, αλλά αν έχεις μια αντίθετη γνώμη από την πλειοψηφία υπάρχει μία καταδυνάστευση, μία επίθεση όταν την εκφράζεις. Δεν υπάρχει σεβασμός και ανεκτικότητα νομίζω στη διαφορετική γνώμη. Υπάρχει μία ανωριμότητα, κατά την άποψή μου, στο να δεχτούμε να ακούσουμε μία αντίθετη γνώμη από τη δική μας.
Προσωπικά πώς ορίζεις την ελευθερία σου;
*Ελευθερία για μένα είναι να μπορώ να είμαι ο εαυτός μου, χωρίς να περιορίζω καταρχήν εγώ τον εαυτό μου και τις επιλογές μου, να ξεπερνάω τα εμπόδια που θέτω εγώ σε μένα, τις αναστολές μου και να ζω σύμφωνα με αυτό που ονειρεύομαι.
Από τι γοητεύεται το κοινό σήμερα;
*Η θεατρική παιδεία στην Ελλάδα είναι λίγο περιορισμένη και είναι οξύμωρο αυτό γιατί ο αριθμός παραστάσεων που παίζονται κάθε χρόνο είναι απίστευτα μεγάλος σε σχέση με τον πληθυσμό μας. Παρόλα αυτά, υπάρχει μία πολύ ισχυρή επιρροή που είναι αυτή της τηλεόρασης και ο κόσμος έλκεται από την αντίστοιχη αισθητική στο θέατρο και βέβαια, παρακολουθεί τους ανθρώπους που γνωρίζει ήδη από την τηλεόραση. Δεν μέμφομαι το κοινό. Ίσα ίσα. Διότι πολλές παραστάσεις, κατά τη γνώμη μου, δεν είναι κατάλληλα δουλεμένες. Και βέβαια, όταν κάποιος διαθέτει χρήματα και χρόνο για να πάει να δει μία παράσταση και η ποιότητα δουλειάς δεν είναι αυτή που θα έπρεπε, απογοητεύεται. Οπότε προτιμάει να πάει να δει κάποιον που είναι γνωστός παρά να πειραματιστεί με άλλες παραστάσεις.
Επίσης, αυτό που ακούω συχνά, είναι ότι όλοι έχουν προβλήματα στην καθημερινότητά τους και θέλουν να δουν κάτι για να «ξεφύγουν» κι όχι για να προβληματιστούν. Οπότε, πολύς κόσμος ενδιαφέρεται πιο πολύ για τη διασκέδαση παρά για την ψυχαγωγία.
Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για σένα;
*Να ζω με την ελευθερία που προανέφερα.
Τι σημαίνει – κατά τη γνώμη σου – λάθος; Στη ζωή σου και στο θέατρο δίνεις χώρο στο λάθος;
*Α, τι ωραία ερώτηση! Παλιά φοβόμουν πάρα πολύ το λάθος και στη ζωή μου και στο θέατρο. Και νομίζω αυτό ήταν το λάθος μου! Το λάθος είναι ένας πολύ μεγάλος δάσκαλος όπως είναι και ο φόβος. Και το λάθος και ο φόβος μας μαθαίνουν τόσα πράγματα όσα δεν μπορεί το μυαλό να κάνει, να μας διδάξει με τη λογική του. Πλέον, ναι, επιτρέπω στον εαυτό μου το λάθος στη ζωή και στο θέατρο και προσπαθώ να μάθω και στην κόρη μου να μη φοβάται το λάθος, να ξεπεράσει το φόβο της για το λάθος. Μερικές φορές μέσα από τα μεγαλύτερα λάθη, ακούγεται πολύ κοινότοπο αυτό, αλλά πραγματικά μπορεί να οδηγηθούμε σε μία νέα γη που δεν πάει το μυαλό μας.
Η κριτική βοηθά τον καλλιτέχνη;
*Η κριτική είναι απαραίτητη για τον καλλιτέχνη, είναι ο δρόμος, είναι το πεδίο για να σκεφτεί και να αναρωτηθεί για τη δουλειά του. Φυσικά, υπάρχει η κακόβουλη κριτική και υπάρχει και η εποικοδομητική κριτική. Όταν η κριτική γίνεται με αγάπη και ενδιαφέρον για εξέλιξη είναι ό,τι καλύτερο.
Σε τι ελπίζεις;
*Ελπίζω κάποια στιγμή στη ζωή μου να έχω απαλλαχθεί από όλα τα βαρίδια του παρελθόντος μου και να νιώθω πραγματικά ήρεμη και ελεύθερη.
Και τι εύχεσαι;
*Εύχομαι οι άνθρωποι να αφιερώνουμε περισσότερο χρόνο να βλέπουμε τι συμβαίνει μέσα μας. Είναι ο μόνος οδηγός για να ζούμε όλοι πιο ήρεμη ζωή και με περισσότερη αγάπη, κατανόηση και σεβασμό για τους άλλους.
Κατά τη γνώμη σου, ποια είναι τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του ηθοποιού που όντως ποιεῖ ὄρθόν ἦθος;
*Για μένα από τα βασικά χαρακτηριστικά είναι η ειλικρίνεια και ο σεβασμός προς τον εαυτό μας και τους συνεργάτες μας. Ξέρετε πολύς κόσμος μπερδεύει τη δουλειά του ηθοποιού με το ψέμα και πολλές φορές με έχουν ρωτήσει: «α, είσαι ηθοποιός δηλαδή υποκρίνεσαι και στη ζωή; Λες ψέματα;» Ας προσπεράσουμε την προσβολή που ενέχει αυτή η ερώτηση και ας πάμε στην ουσία. Ξέρετε, ισχύει το αντίθετο. Ο ηθοποιός ασχολείται με την αλήθεια της ανθρώπινης ύπαρξης, με την ψυχή, με την αλήθεια του χαρακτήρα του κάθε ανθρώπου. Το αντίθετο λοιπόν. Κάθε άλλο παρά ψέμα. Και να προσθέσω ότι η δουλειά του ηθοποιού χρειάζεται μεγάλο θάρρος, κουράγιο, επιμονή, υπομονή, επένδυση προσωπική, αγάπη και κατανόηση για την ανθρώπινη ύπαρξη.
Πέρα από την παράσταση αυτή, υπάρχουν και άλλα σχέδια για τη φετινή θεατρική περίοδο;
*Είμαστε σε συζητήσεις για ένα νέο ελληνικό έργο. Αλλά θα το εξετάσουμε πιο συγκεκριμένα μετά την πρεμιέρα μας που θα έχουμε περισσότερο χρόνο.
Patroklos_Skafidas.jpg)
Τέλος, ας μιλήσουμε για τους συντρόφους μας στο διάβα της ζωής, τα ζώα. Υπάρχει κάποιο κατοικίδιο στη ζωή σου;
*Τώρα όχι, δεν υπάρχει γιατί έχω μια κόρη 6 ετών και είμαι μονογονεϊκή, οπότε είναι κάπως δύσκολο να φροντίζω και ένα ζώο. Ωστόσο, νιώθω πολύ συνδεδεμένη με τα ζώα και θα το θέλαμε πολύ κι εγώ και η κόρη μου να έχουμε ένα κατοικίδιο. Είχα σκύλο για 14 χρόνια που πραγματικά λάτρεψα και που θεωρώ από τις πιο σημαντικές σχέσεις στη ζωή μου. Η συμβίωση μαζί του μου χάρισε τόσο πολλά και τον νοσταλγώ πάντα!
Κορίνα, σε ευχαριστώ πολύ γι’ αυτή τη συζήτηση, γι’ αυτό το άνοιγμα καρδιάς που ήταν τόσο γόνιμο.
*Κι εγώ ευχαριστώ πολύ, για τη φιλοξενία.
***
