Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου
Όπως τα άνθη της κερασιάς κάνουν πάντα τους ανθρώπους να σταθούν για λίγα δευτερόλεπτα, έτσι και η παρουσία της σε προκαλεί να την ξανακοιτάξεις αφιερώντάς της χρόνο.
Τη Γωγώ Φάκου – Θεοδωράκη τη συνάντησα ένα κυριακάτικο απόγευμα στον Μικρό Κεραμεικό. Μια γυναίκα με τον ήλιο στα μαλλιά, κι αυτό το ανάστημα όπου ίσκιοι και χαμόγελα βρίσκονται παντού –
στους ώμους, στους μηρούς, στα γόνατα, όπως λέει ο ποιητής.
Αναμφισβήτητα εντυπωσιακή, εκπέμπει μυστήριο και ομορφιά.
Αναμφισβήτητα δραστήρια και πολυτάλαντη. Βασικά της αρέσει ο εαυτός της, της αρέσει αυτό που κάνει και της αρέσει ο τρόπος που το κάνει.
Τα βιβλία της «Κραγιοναρισμένα Χείλη» και (Α)ΓΝΩΣΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ, έγιναν θεατρικές παραστάσεις και αγαπήθηκαν πολύ. Τα «Κραγιοναρισμένα Χείλη», που είναι μια αληθινή ιστορία γυναικείας κακοποίησης, βραβεύτηκε πέντε φορές, έγινε ημερίδα, και ενέπνευσε εικαστικές εκθέσεις.
Το (Α) ΓΝΩΣΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ, που αφορά τη ζωή του συζύγου της Νίκου Θεοδωράκη, με τον πατέρα του Μίκη, συνεχίζει σε περιοδεία (Στις 23 Μαρτίου θα είναι στην Πάτρα, στο θέατρο «Επίκεντρο») και κυκλοφορεί σε λίγες μέρες και σε audiobook. Και τα δύο έγιναν τραγούδια από τον Ανδρέα Αποστόλου.
Επίσης ερμηνεύει την Ηρωδιάδα στην επιτυχημένη παράσταση «Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος Φωνή εν τη ερήμω» της Ευτυχίας Αργυροπούλου σε σκηνοθεσία Ευτυχίας Αργυροπούλου και Μενέλαου Τζαβέλα, στο θέατρο «Μικρός Κεραμεικός» μέχρι τη Μεγάλη Τετάρτη. Το καλοκαίρι η παράσταση θα συνεχίσει σε περιοδεία.
Ακόμα θα είναι στη «Φόνισσα» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και στην «Ανδρομάχη» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Γιώργου Νικολαΐδη με τη Φωτεινή Φιλοσόφου και τον Ιωάννη Τσιώμου και θα κάνει κάποιες παραστάσεις με το έργο της (κείμενο – ερμηνεία – σκηνοθεσία) (Α)ΓΝΩΣΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ Η ΚΡΥΦΗ ΚΑΣΕΤΑ με τους Νίκο Θεοδωράκη και Ιωάννη Τσίλη.
Θα συνεχίσει τις παρουσιάσεις του τελευταίου της βιβλίου και ήδη δρομολογεί την έκδοση ενός νέου.
Η Γωγώ Φάκου – Θεοδωράκη θαυμάζει τους ανθρώπους που παλεύουν καθημερινά για έναν καλύτερο κόσμο, ο καθένας απ’ το δικό του μετερίζι. Αγαπά τη ζωή, την αυθεντικότητα, την τέχνη, τα σομόν τριαντάφυλλα και …το ωραίο ντύσιμο!
Η συζήτησή μας ανθεί καλύπτοντας ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως το θέατρο, τη λογοτεχνία, τη διδασκαλία, την ομορφιά και τη φιλοζωία. Την ευαισθητοποιούν τα χαμόγελα των μαθητών της ύστερα από κάθε παράσταση που δημιουργούν μαζί. «Είναι υπέροχο το να πραγματοποιώ τα όνειρά τους. Είναι σαν να τους δίνω ένα κομμάτι απ’ την ψυχή μου», εξομολογείται στο catisart.gr.
Εκτός από ηθοποιός και συγγραφέας, είναι σκηνοθέτις, δασκάλα θεάτρου και Ειδική Παιδαγωγός. Διδάσκει θέατρο στην «Ανοιχτή Αγκαλιά», σε παιδιά ΑΜΕΑ, στο «Κέντρο Ημέρας για τον αυτισμό» (CONNECT AUTISM), στο 21ο Δημοτικό Σχολείο Αχαρνών και στο ΕΡΓΟΤΕΧΝΙΟΝ, το θεατρικό εργαστήρι που διατηρεί στον Κόκκινο Μύλο με τον Ανδρέα Αποστόλου.
Όλα αυτά, βάση έχουν το θέατρο. «Οπότε αν δεν ήμουν – δεν θα πω ηθοποιός – θα πω αν δεν ήμουν εργάτης του θεάτρου, θα ήμουν απλά δυστυχισμένη», τονίζει.
Αγαπημένο της ποίημα το «Για μιαν Ελένη», του Γιώργου Σεφέρη. «Πόσες φορές αλήθεια δεν παλέψαμε για ένα πουκάμισο αδειανό στη ζωή μας;», αναλογίζεται.
Γωγώ, πού γεννήθηκες, πού μεγάλωσες και τι δεν ξεχνάς από τα παιδικά σου χρόνια;
*Γεννήθηκα στην όμορφη Ερατεινή, στη Φωκίδα… Είναι ένας παραθαλάσσιος μαγικός τόπος, που μ’ έμαθε να αγαπώ τη φύση, τους ανθρώπους, τα ζώα, τη ζωή. Εκεί ο χρόνος μετρά αλλιώς, οι άνθρωποι είναι γεμάτοι καλοσύνη και χαμόγελο. Απ’ τα παιδικά μου χρόνια δεν ξεχνώ τις ατελείωτες ώρες ξεγνοιασιάς και τα παιχνίδια στη θάλασσα τα καλοκαίρια.
Πώς ξεκίνησες με το θέατρο και την υποκριτική; Ποια υπήρξαν τα ερεθίσματα και οι πρώτες αφορμές;
*Ζούσα σ’ έναν δικό μου κόσμο πάντα. Κλειδωνόμουν ώρες στο δωμάτιό μου, και έπαιζα «ρόλους» που έβλεπα στην τηλεόραση, στο δρόμο, στο σχολείο. Παρατηρούσα τους ανθρώπους και αντέγραφα συμπεριφορά και ύφος. Κάποιο καλοκαίρι που πέρασα στο χωριό της γιαγιάς, με τη βοήθεια ενός δασκάλου, τα παιδιά ανέβασαν θεατρική παράσταση και με ρώτησαν αν θέλω να συμμετάσχω. Είπα ναι και με την «τσάντα και το τσαντάκι» του Δημήτρη Ψαθά, έπαιξα για πρώτη φορά θέατρο. Μετά απ’ αυτό όλα μου έμοιαζαν λίγα. Άρχισα να γράφω κείμενα και να μαζεύω τα παιδιά της γειτονιάς και της τάξης (Δημοτικό πήγαινα ακόμη) να κάνουμε παραστάσεις…
Υπήρξε ηθοποιός που σε έκανε να πεις «αυτό θέλω να γίνω»;
*Περισσότερο η ασίγαστη εσωτερική μου αναζήτηση με οδήγησε στο θέατρο. Μια ανάγκη να ζήσω χίλιες ζωές. Να εκφραστώ με χίλιους τρόπους. Ίσως να μην ήταν κάποιος συγκεκριμένος ηθοποιός, ίσως να ήταν και όλοι μαζί. Σαν φιγούρα, δεν θα ξεχάσω το δέος που ένιωσα όταν είδα πρώτη φορά τη συγκλονιστική Ειρήνη Παππά να παίζει και τη Μελίνα Μερκούρη να τραγουδά μ’ αυτή τη θεατρικότητα που μόνο εκείνη είχε.
Ποιος ήταν ο πρώτος ρόλος που έπαιξες;
*Επαγγελματικά ήταν σε παιδική παράσταση. Στον «Ευτυχισμένο Πρίγκιπα» του Όσκαρ Ουάιλντ, με το Θέατρο Δυτικής Αττικής, και ήταν διπλός ρόλος (Σπίθα και …γιαγιά). Μεγάλη εμπειρία να ξεκινάς από θέατρο για παιδιά, γιατί έχεις το πιο ειλικρινές κοινό να αντιμετωπίσεις. Τα παιδιά λένε πάντα αλήθεια.
Ποιο πρόσωπο από το περιβάλλον σου σε στήριξε στο όνειρο του θεάτρου;
*Η καρδιακή φίλη μου, η Φωτεινή. Με ενθάρρυνε απ’ την πρώτη στιγμή. Να σημειώσω πως στο θέατρο βρέθηκα, αφού πριν σπούδασα δημοσιογραφία, αφού οι γονείς μου δεν καλοέβλεπαν το θέατρο. Σπούδασα λοιπόν δημοσιογραφία, έχοντας στο νου μου να κάνω καλλιτεχνικά ρεπορτάζ ή εκπομπές, για να ‘μαι κοντά σ’ αυτό που αγαπώ, έστω κι έτσι. Και έκανα κάποια πράγματα και ραδιόφωνο (μέχρι πρόσφατα) το οποίο αγαπώ πολύ. Όμως την υποκριτική τη λάτρευα. Και επειδή εκεί που είμαστε προορισμένοι να πάμε καταλήγουμε, η ζωή με οδήγησε στη σκηνή και φυσικά και σε ανάλογες σπουδές.
Λένε πως ο ηθοποιός δεν σταματά ποτέ να μαθαίνει, ακόμη και μετά τη Σχολή. Είναι αλήθεια;
*Είναι μαγικό, πόσο μπορεί να σε εξελίξει αυτή η επιλογή, φτάνει να το θες. Ώρες μελέτης, μα και σπουδές, και σεμινάρια που πρέπει να επαναλάβεις ή να προσθέσεις, συντελούν στο να γίνεις η καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου. Το θέατρο είναι μια σπουδή που δεν τελειώνει ποτέ. Πάντα θα υπάρχει κάτι να μάθεις παραπάνω. Και πάντα είναι πολύ σημαντικοί οι σκηνοθέτες με τους οποίους θα συνεργαστεί κάποιος. Προσωπικά, πιστεύω, πως και κάθε παράσταση που θα δει ως θεατής, κάτι θα τον διδάξει. Ακόμη κι αυτή που θα του φανεί κακή παράσταση, δεν είναι χάσιμο χρόνου. Του δείχνει τι να μην κάνει. Όλα είναι γνώσεις, που θα φυλάξει. Και είναι τόσο γοητευτικό αυτό. Όταν ο ηθοποιός πάψει να νιώθει μαθητής, όποιος κι αν είναι, όπου κι αν έχει φτάσει, έχει τελειώσει.
Ποια θεωρείς σημαντική στιγμή στην επαγγελματική σου διαδρομή;
Όταν τα βιβλία μου «Κραγιοναρισμένα Χείλη» και (Α) ΓΝΩΣΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ, έγιναν θεατρικές παραστάσεις και αγαπήθηκαν τόσο πολύ. Τα «Κραγιοναρισμένα Χείλη», που είναι μια αληθινή ιστορία γυναικείας κακοποίησης, βραβεύτηκε πέντε φορές, έγινε ημερίδα, και ενέπνευσε εικαστικές εκθέσεις. Το (Α) ΓΝΩΣΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ, που αφορά τη ζωή του συζύγου μου Νίκου Θεοδωράκη, με τον πατέρα του Μίκη, συνεχίζει σε περιοδεία (Στις 23 Μαρτίου θα είμαστε Πάτρα στο θέατρο «Επίκεντρο») και κυκλοφορεί σε λίγες μέρες και σε audiobook. Και τα δύο έγιναν τραγούδια από τον Ανδρέα Αποστόλου. Και τον ευχαριστώ πολύ…
Ποιο είναι το καλύτερο κομμάτι της δουλειάς σου;
*Η ικανοποίηση, όταν σβήσουν τα φώτα πως έκανες έστω και έναν άνθρωπο να σκεφτεί, να χαμογελάσει, να προβληματιστεί, να λυτρωθεί. Ποτέ στη ζωή μου δεν θα ξεχάσω, όταν έπαιξα στον Αετό, ένα απομακρυσμένο χωριό μετά το Διδυμότειχο. Εκεί μια γιαγιά μας φιλούσε τα χέρια κι έλεγε «ευχαριστούμε που ήρθατε, θα πέθαινα και δεν θα χα δει ποτέ θέατρο».
Τι αγγίζει τις ευαίσθητες χορδές σου;
*Τα χαμόγελα μαθητών μου μετά από κάθε παράσταση που δημιουργούμε μαζί. Είναι υπέροχο το να πραγματοποιώ τα όνειρά τους. Είναι σαν να τους δίνω ένα κομμάτι απ’ την ψυχή μου.
Η Τέχνη ανοίγει δρόμους;
*Ανοίγει δρόμους στο μυαλό και στην ψυχή κι αυτοί είναι οι πιο σημαντικοί δρόμοι. Αυτοί ανοίγουν και όλους τους υπόλοιπους. Γνώση, έκφραση, ελευθερία και ενσυναίσθηση χρειάζεται ο άνθρωπος για να προχωρά, να δημιουργεί, να προσφέρει.
Είναι το θέατρο πολιτικό;
*Κάποιες φορές ναι, μα εγώ το προτιμώ πολιτιστικό. Το «πολιτικό», αν χρησιμοποιηθεί λάθος, πολλές φορές κρύβει και παγίδες ή φανατισμό. Και μισώ τον φανατισμό.
Τι σημαίνει για σένα η ποίηση και η συγγραφή;
*Τεράστια έκφραση, μηνύματα και εικόνες που ξεπηδούν μέσα από λέξεις. Πρόσφατα ολοκλήρωσα το τελευταίο μου βιβλίο «Τα παιδιά της Νεράιδας». Σύντομα θα εκδοθεί. Είναι ένα παραμύθι που μιλά για τον αυτισμό. Ενημερώνει χωρίς να κουνά το δάχτυλο και είναι βασισμένο σε ένα μύθο. Ο κόσμος πρέπει να μάθει, να καταλάβει, να συμπεριλάβει αυτά τα μοναδικά πλάσματα.
Τι θαυμάζεις και τι αγαπάς;
*Θαυμάζω τους ανθρώπους που παλεύουν καθημερινά για έναν καλύτερο κόσμο, ο καθένας απ’ το δικό του μετερίζι. Αγαπώ τη ζωή, την αυθεντικότητα, την τέχνη, τα σομόν τριαντάφυλλα και …το ωραίο ντύσιμο!
Τι είναι αυτό που σου δίνει έμπνευση και δύναμη;
*Έμπνευση μπορεί να μου δώσει οτιδήποτε υπάρχει γύρω μου. Κάτι που θ’ ακούσω ή θα δω. Δύναμη, τα τελευταία χρόνια, μου δίνει ο σύζυγός μου. Είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει στη ζωή σου κάποιος άνθρωπος που σε καταλαβαίνει απόλυτα, σε θαυμάζει και στηρίζει κάθε βήμα σου. Σε κάνει να θες να πετύχεις ακόμη περισσότερα. Σου δίνει φτερά να πετάξεις.
Ποια είναι τα σχέδιά σου για το άμεσο μέλλον;
*Συνεχίζω στην παράσταση «Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος Φωνή εν τη ερήμω» της Ευτυχίας Αργυροπούλου σε σκηνοθεσία δικής της και του Μενέλαου Τζαβέλα, στο θέατρο «Μικρός Κεραμεικός» μέχρι τη Μεγάλη Τετάρτη. Το καλοκαίρι θα συνεχίσουμε σε περιοδεία.
Επίσης θα είμαι στη «Φόνισσα» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και στην «Ανδρομάχη» του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Γιώργου Νικολαΐδη με τη Φωτεινή Φιλοσόφου και τον Ιωάννη Τσιώμου και κάποιες παραστάσεις με το έργο μου (κείμενο – ερμηνεία – σκηνοθεσία) (Α)ΓΝΩΣΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ Η ΚΡΥΦΗ ΚΑΣΕΤΑ με τους Νίκο Θεοδωράκη και Ιωάννη Τσίλη.
Επίσης θα συνεχίσω παρουσιάσεις του τελευταίου βιβλίου μου και θα δρομολογήσω την έκδοση του νέου.
Ποιοι είναι οι ρόλοι που ονειρεύεσαι να παίξεις;
*Η μια ήταν η Ηρωδιάδα και νιώθω ευλογημένη που το κάνω φέτος. Υπάρχουν άλλοι δύο που πολύ με εξιτάρουν. Η μια είναι η Αντιγόνη του Σοφοκλή. Για μένα συμβολίζει την ηθική αντίσταση και τη δυνατή πίστη στις αξίες απέναντι στην εξουσία. Και η άλλη είναι η Μπλανς Ντιμπουά του Τενεσί Ουίλιαμς, στο «Λεωφορείον ο Πόθος». Αγαπημένη ηρωίδα. Εύθραυστη και τραγική.
Ο ρόλος μάς επιλέγει ή τον επιλέγουμε;
*Κάποιες φορές μας επιλέγει εκείνος και προσαρμοζόμαστε. Κάποιες εμείς και τον φέρνουμε στα μέτρα μας. Τυχαίνει όμως να είναι και αμφίδρομο και τότε μιλάμε για πραγματικό έρωτα. Όπως μου συνέβη, με τον ρόλο της Ηρωδιάδας φέτος στον «Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο». Οι σκηνοθέτες μου, πιστεύουν ότι ταίριαζα απόλυτα στο ρόλο. Εγώ πιστεύω ότι δεν θα μπορούσα να έχω ερωτευθεί ηρωίδα που υποδύομαι περισσότερο.
Αν δεν ήσουν ηθοποιός, τι θα ήσουν;
*Εκτός από ηθοποιός είμαι συγγραφέας, σκηνοθέτις, δασκάλα θεάτρου και Ειδική Παιδαγωγός.
Διδάσκω θέατρο στην «Ανοιχτή Αγκαλιά», σε παιδιά ΑΜΕΑ, στο «Κέντρο Ημέρας για τον αυτισμό» (CONNECT AUTISM), στο 21ο Δημοτικό Σχολείο Αχαρνών και στο ΕΡΓΟΤΕΧΝΙΟΝ, το θεατρικό εργαστήρι που διατηρώ στον Κόκκινο Μύλο με τον Ανδρέα Αποστόλου.
Απ’ ό,τι βλέπετε όλα αυτά, βάση έχουν το θέατρο. Οπότε αν δεν ήμουν – δεν θα πω ηθοποιός – θα πω αν δεν ήμουν εργάτης του θεάτρου, θα ήμουν απλά δυστυχισμένη.
Ποιος θεατρικός ήρωας θα ήθελες να πρωταγωνιστήσει σ’ ένα όνειρό σου;
*Θα δεχόμουν ευχάριστα την επίσκεψη του Αλέξη Ζορμπά. Θα είχαμε τόσα να πούμε. Κι αν δεν τα βρίσκαμε… θα χορεύαμε συρτάκι… Ωπα!
Ποια πιστεύεις ότι είναι η ιδανική σχέση ηθοποιού – σκηνοθέτη;
*Μια σχέση σεβασμού απαλλαγμένη από ματαιοδοξία και υπεροψία. Ο σκηνοθέτης είναι δάσκαλος του ηθοποιού καθ’ όλη τη διάρκεια της πρόβας και της παράστασης. Αν η συνεργασία είναι σωστή, το αποτέλεσμα θα δικαιώσει και τους δύο. Διαφορετικά θα τους καταστρέψει και κατ’ επέκταση και την παράσταση.
Υπάρχει ποίημα που έχεις διαβάσει και δεν ξεχνάς;
*«Για μιαν Ελένη», του Γιώργου Σεφέρη. Πόσες φορές αλήθεια δεν παλέψαμε για ένα πουκάμισο αδειανό στη ζωή μας;
Τι μπορεί να σε κάνει να δακρύσεις και τι να χαμογελάσεις;
*Πάντα θα δακρύζω (και θα θυμώνω) μπροστά στην αδικία. Σε όποιον κι αν γίνεται, απ’ όπου κι αν προέρχεται. Πάντα θα χαμογελώ όταν θα βλέπω παιδιά να γελούν, ζώα να παίζουν και ηλικιωμένα ζευγάρια να περπατούν χέρι χέρι.
Ποιο είναι το αγαπημένο σου σημείο στην πόλη;
*Ένα παρκάκι στη Νέα Χαλκηδόνα. Ζούσα εκεί κοντά κάποτε, έχω θάψει εκεί και τον αγαπημένο μου γάτο, τον Χαράλαμπο και το επισκέπτομαι συχνά… Κάθομαι στο παγκάκι μ’ έναν καφέ στο χέρι και ηρεμώ.
Υπάρχει κάποια μικρή καθημερινή ιεροτελεστία που ακολουθείς;
*Η καθημερινή μου ρουτίνα ομορφιάς: Ντους, λούσιμο και μάσκες μαλλιών, ενυδάτωση, αντηλιακό (και τον χειμώνα), μακιγιάζ κι αν όχι ολοκληρωμένο, κραγιόν πάντα. Τα λατρεύω τα κραγιόν. Μου φτιάχνουν τη διάθεση. Ακόμη κι όταν δεν έχω να πάω κάπου (πράγμα σπάνιο), ακολουθώ αυτή τη διαδικασία. Κάνει τη μέρα μου να ξεκινά πιο όμορφα.
Ποιο βιβλίο διαβάζεις αυτό τον καιρό;
*Της αγαπημένης Άννας Μπιθικώτση «Και Πατέρας και Μύθος». Μιλά για τον σπουδαίο πατέρα της, τον Γρηγόρη Μπιθικώτση και είναι συγκλονιστικό.
Ποια είναι η σχέση σου με τα ζώα; Υπάρχει κάποιο κατοικίδιο με το οποίο συμβιώνεις;
*Τα λατρεύω… Είναι οι μικροί άγγελοι επί γης. Πάντα είχα ζώα. Κυρίως γάτες. Λατρεύω τα αιλουροειδή… Είναι πιο κοντά στον χαρακτήρα μου. Έχουμε δύο μέσα στο σπίτι. Τη «Σανέλ» και τον «Λεό». Έχουμε και τον «Σώγαμπρο» που ήρθε με το έτσι θέλω και ζει μόνιμα στο μπαλκόνι. Τον τάιζα μαζί με άλλα στο δρόμο, βρήκε πού μένω και ανέβηκε. Από τότε δεν έφυγε ποτέ. Του έφτιαξα σπιτάκι εκεί. Ούτε φεύγει, ούτε σπίτι θέλει να μπει. Του αρέσει στο μπαλκόνι. Έχουμε και ένα νεροχελωνάκι, τον «Βρασίδα».
Γωγώ σε ευχαριστώ πολύ για την όμορφη συζήτηση που είχαμε.
*Κι εγώ σας ευχαριστώ πολύ.
***
Ο «Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος – Φωνή ἐν τῇ ἐρήμῳ» της Ευτυχίας Κ. Αργυροπούλου στον Μικρό Κεραμεικό
