Γράφει η θεατρολόγος Μαρία Μαρή
Στο Θέατρο «Αλκμήνη» είδα το έργο «Family Secrets» του Enrico Luttmann, σε σκηνοθεσία του Αλέξανδρου Λιακόπουλου. Μια ιταλική «μαύρη» κωμωδία ανέβηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα.
Ποια οικογένεια δεν έχει μυστικά; Πόσο λειτουργεί συγκαλυπτικά για τα μέλη της; Ποιος από τα μέλη της είναι ο πιο αδικημένος; Πώς νιώθει; Πώς αντιδρά; Τι «χρεώνει» το ένα μέλος μιας οικογένειας στο άλλο και πόσο και πώς αυτό μετακυλίει μέσα στο χρόνο; Εν ολίγοις αυτά είναι τα ερωτήματα, που θέτει με γλυκόπικρο τρόπο το έργο αυτό του Enrico Luttmann.
Το έργο
Μια συνταξιούχος δασκάλα, η Γκράτσια, έχει απομονωθεί στο σπίτι της και ζει πλέον μέσα από τις σαπουνόπερες, που έχουν μετατραπεί η καθημερινή πραγματικότητά της. Αγαπημένη της «πραγματικότητα» η σειρά «Τόλμη και γοητεία», την οποία παρακολουθεί ανελλιπώς, ζώντας μέσα απ’ τις σκηνές της στιγμές και συναισθήματα που η ίδια δεν βίωσε, ούτε πρόκειται να βιώσει ποτέ.
Ο Αδάμ, ο γιος της, σεναριογράφος σε σαπουνόπερες και επίδοξος θεατρικός συγγραφέας, επιστρέφει στο πατρικό του, ύστερα από απουσία πολλών ετών, αναζητώντας λίγη στοργή και υποστήριξη, καθώς η τελευταία του δουλειά ακυρώθηκε, γεγονός που τον «άδειασε» ψυχικά και ενεργειακά.
Οι γονείς και συγκεκριμένα αυτή η μητέρα, που τον μεγάλωσε μόνη της, είναι ένα σημείο αναφοράς για τον ήρωα, αλλά και εκείνος για εκείνη. Όπως αναφέρεται μέσα στο έργο, οι γονείς θεωρούνται πάντα δεδομένοι. Τα παιδιά νομίζουν ότι οι γονείς γεννήθηκαν γονείς, ότι δεν είχαν άλλη ζωή πριν από αυτή του γονέα και ούτε έχουν άλλη πέρα από αυτή. Τους θεωρούν πάντα διαθέσιμους.
Πήγε στο σπίτι της μητέρας του και εκείνη θορυβημένη, μιας και δεν τον περίμενε, τον έδιωχνε. Τελικά κατάφερε να μείνει, γεγονός που οδήγησε σε αποκαλύψεις τόσο για εκείνον, αλλά κυρίως για εκείνη.
Το έργο αντιμετωπίζει τα πιο σοβαρά θέματα με μια κριτική φαιδρότητα. Εύκολα αντιμετωπίζει μια μητέρα το γεγονός ότι το παιδί της είναι ομοφυλόφιλο, πώς μπορεί όμως να αποδεχτεί ένα παιδί την απώλεια του γονιού, του ακρογωνιαίου αυτού λίθου της ζωής του, είτε τον βλέπει συχνά, είτε όχι;
Το χιούμορ είναι πάντα ο καταλύτης, αυτό που εξυγιαίνει τις πιο δύσκολες καταστάσεις και βέβαια διασώζει. Έτσι κι εδώ τα πιο σοβαρά θέματα αντιμετωπίζονται με γέλιο, το άλλο πρόσωπο του πόνου.
Η παράσταση
Στο σπίτι του ο Αδάμ μαζεύει τα ρούχα της μητέρας του. Είναι συγγραφέας σεναρίων και επίδοξος συγγραφέας θεατρικός συγγραφέας. Η αρχή του έργου περιλαμβάνει και το τέλος, όπως και η ζωή του ανθρώπου, η γέννηση περιλαμβάνει και το τέλος της ζωής.
Μια επαγγελματική απογοήτευση του κόστισε τόσο, που ήθελε να φύγει και να ζητήσει καταφύγιο στο παιδικό του δωμάτιο. Υπερευαίσθητος ο Αδάμ (Γιώργης Κοντοπόδης) περνά από πολλές διακυμάνσεις ο ψυχισμός του, διεκδικεί το δικαίωμά του να παραμείνει στην ασφάλειά του ενώ η μητέρα του δυναμικά θέλει να τον διώξει για να μην του αποκαλύψει το πρόβλημα της υγείας της.
Η Γκράτσια, η μητέρα του (Μαίη Σεβαστοπούλου) κολλημένη με μια σαπουνόπερα, αντισταθμίζει το κενό της ζωής της, παρακολουθώντας ψεύτικες ζωές. Η μόνιμη συζήτηση με τον γιο της είναι σχετικά με τη διαφορά της σαπουνόπερας και της τελενουβέλας.
Η τελενουβέλα είναι μια σαπουνόπερα με τέλος, δεν κρατά πάρα πολλά χρόνια, αλλά και η σαπουνόπερα τελικά έχει τέλος, όπως τέλος έχει και η ίδια η ζωή, σαν σαπουνόπερα κι αυτή.
Η Γκράτσια παντρεύτηκε τον άνδρα της, έκαναν τον Αδάμ και εκείνος τους παράτησε, εκείνη μετά του στέρησε τις επαφές με το παιδί του, όμως στέρησε και από το παιδί έναν πατέρα.
Εκείνη συνήθισε να μένει μόνη της και η παρουσία ενός άλλου, ακόμα και του παιδιού της, είναι ταραχή στο σπίτι και την κανονικότητά της.
-«Τι θες εδώ παιδί μου»;
-«Κι εγώ χαίρομαι που σε βλέπω μαμά!».
Εξαιρετική η Μαίη Σεβαστοπούλου, μέσα στην κατάθλιψή της και την αγωνία για την υγεία της, που την αντιμετωπίζει συνωμοτικά με τη φίλη της, που δεν πρέπει να αποκαλύψει κάτι στον γιο της, και με τον γιατρό της.
Η αγωνία της είναι να έχει έναν σύντροφο ο γιος της.
Τώρα αποκαλύφθηκε ότι είναι ομοφυλόφιλος και ότι ήταν ερωτευμένος με έναν συμμαθητή του, με τον οποίο η σχέση «έσπασε» μέσα στον χρόνο, ότι είχε δεχτεί μπούλινγκ στο σχολείο, λόγω της διαφορετικότητάς του και δεν το συζήτησε ποτέ.
Μόνος ο Αδάμ, μόνη της και η Γκράτσια. Και οι δυο παίζουν με φυσικό τρόπο και έχουν δομήσει μια ειλικρινή σχέση μεταξύ τους. Εκείνος, όπως λέει είναι καταθλιπτικά χαρούμενος, όπως βέβαια και εκείνη. Ο ένας ψυχαναλύει τον άλλον, καθώς μιλούν, κάτι που χαροποιεί τον Αδάμ, που είχε συνηθίσει να κουβεντιάζει μόνο με ψυχολόγους και να αφήνει κάθε φορά 50€.
Συμπαραστέκεται στη μητέρα του, που πάσχει από καρκίνο και με χιούμορ αποφάσισε να τον λέει με άλλο ζώδιο, όπως …Υδροχόο, αλλά εκείνη δυναμικά του χρεώνει ότι μετά από τρία χρόνια ήρθε στη ζωή της να παίξει τον φιλεύσπλαχνο γιο.
Ένα μπουκάλι που βρήκε ο Αδάμ στην παραλία ήταν η αφορμή για να του διηγηθεί μια αντίστοιχη εμπειρία με τον πατέρα του όταν ήταν νέοι και ερωτευμένοι.
Έγραψαν σε ένα σημείωμα «έτσι να κολυμπάμε ελεύθεροι μέσα στην αγάπη» και το έβαλαν σε ένα μπουκάλι, που πέταξαν στη θάλασσα.
Αυτό θα γίνεται με τη ζωή όλων. Θα κολυμπούν ελεύθεροι μέσα στη θάλασσα της ζωής.
Δόθηκε έτσι η αφορμή να μιλήσουν για τον πατέρα που δεν γνώρισε. Ήταν ένας άνδρας που πέταγε στα σύννεφα, δέκα χρόνια νεότερος από την Γκράτσια, που τους παράτησε για ένα «τσουλάκι».
Είχαν αγαπηθεί. Όμως η ζωή έχει ανατροπές. Ο Αδάμ νιώθει ότι πρέπει να μιλήσει με τον πατέρα του, ειδικά μετά τα γράμματά του προς αυτό που του έδωσε σε ένα κουτί η μητέρα του. Γράμματα που ποτέ δεν έφτασαν σε εκείνον γιατί εκείνη τα παρακρατούσε.
Είναι κομβικό να μπορεί κάποιος να αποχαιρετήσει το παρελθόν του με αποδοχή, αγάπη και συγχώρεση, να αποδεχτεί την πορεία της ζωής και να απολαύσει την έκβασή της. Τότε μόνο ιδανικά για τον συγγραφέα έρχεται η κάθαρση.
Ένα τρυφερό έργο γύρω από τη σχέση των σχέσεων, αυτή του παιδιού με τον γονέα του, γύρω από τι θέμα της ζωής και της αποδοχής του θανάτου, γύρω από την ίδια την αποδοχή της ζωής και των ανατροπών της.
Οι συντελεστές
Υπέροχες ερμηνείες και μια αγαστή συνεργασία δύο γενεών ηθοποιών, της Μαίης Σεβαστοπούλου και του Γιώργη Κοντοπόδη.
Η Σεβαστοπούλου δίνει μια βαρύτητα στο ρόλο της, διακινεί επί σκηνής παιδικές και νεανικές της μνήμες, μετά εκείνες της ενήλικης ζωής της και ολοκληρώνει τη ζωή της με την εικόνα της Όντρεϊ Χέπμπορν από το «Πρόγευμα στο Τίφανις» με το μαύρο φόρεμα και τις πέρλες στο λαιμό.
Ο Κοντοπόδης ξεκινά με χαμηλό ηθικό και σπασμένα φτερά, μπαίνει σε μια συναλλαγή διεκδίκησης με τη μητέρα του, μετά διαλύεται όταν μαθαίνει την ασθένειά της, την αποκαθιστά μέσα του, αλλά και γύρω του, καθώς τη φέρνει σε επαφή με τον πατέρα του και τους παλιούς της συμμαθητές. Το τέλος θέλει αποδοχή και ηρεμία.
Ένα μάθημα ζωής, από έναν ευαίσθητο συγγραφέα και έναν λειτουργικό σκηνοθέτη, τον Αλέξανδρο Λιακόπουλο.
Ένα έργο που θα συγκινήσει και θα ανακαλέσει στον κάθε θεατή προσωπικά βιώματα.
***
Η Μαίη Σεβαστοπούλου και ο Γιώργης Κοντοπόδης στο «Family Secrets» του Enrico Luttmann
