Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου
Αναζητώντας εκλεκτικές συγγένειες στο σαγηνευτικό αλλά και εξόχως ανήσυχο πεδίο των ανθρωπίνων σχέσεων στην τέχνη, από τους πρώτους που μου ήρθαν στο μυαλό ήταν η Ευγενία. Γενικότερα, υπάρχει μια γοητεία, μια χημική αντίδραση στην παρουσία της και στον τρόπο που συνομιλεί, εξηγεί, πραγματεύεται και πραγματοποιεί.
Η Ευγενία Παναγοπούλου είναι μια ηθοποιός απίστευτης έντασης και εκφραστικότητας. Έχει τέτοια δυναμική που από μόνη της σχεδόν αρκεί για να σε στείλει στη θεατρική αίθουσα. Προσφέρει στο θεατή τη δυνατότητα να δει τον κόσμο μέσα από τα μάτια κάποιου άλλου, διευρύνοντας την κατανόηση και την ενσυναίσθηση μέσα από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Σε ταράζει, σε ξεκλειδώνει.
Φέτος παίζει στην «Ομολογία της 4ης Ιανουαρίου» σε σκηνοθεσία – κείμενο Αγνής Χιώτη και Χάρη Χιώτη, που παρουσιάζεται στο Θέατρο Μικρό Γκλόρια.
Ενσαρκώνει ένα χαρακτήρα που πάλλεται ανάμεσα στη λογική και την αβεβαιότητα, αποτυπώνοντας με σωματικότητα και εκφραστικότητα, με μαεστρία και πάθος την υπαρξιακή του αγωνία. Πρόκειται για την Τζούντιθ Χάρπερ, τη δικαστή μιας δίκης. Στο συναρπαστικό έργο ένας άντρας χάνει τη ζωή του και οι θεατές – ένορκοι καλούμαστε να αποφασίσουμε αν ήταν ατύχημα ή δολοφονία. Η κατηγορούμενη προσπαθεί να αποδείξει ότι είναι αθώα. Είναι; Αυτό θα κριθεί στην παράσταση.
Την Ευγενία Παναγοπούλου την έχουν αποκαλέσει και «Νεραϊδόμαγκα» για την αποφασιστικότητά της αλλά και για την αιθέρια εμφάνισή της. «Μου αρέσει η συνεργασία, όσο ρομαντικό κι αν ακούγεται πιστεύω στην ομαδικότητα. Όχι απαραίτητα στην ομάδα, γιατί μπορεί όντως να είναι ουτοπικό στις μέρες μας αλλά στην αλληλεγγύη και στην ευγενή άμιλλα», εκμυστηρεύεται στο catisart.gr.
Όπου υπάρχει άμιλλα, υπάρχει και νίκη, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη κι αυτό η Ευγενία το ξέρει καλά.
Ευγενία, πού γεννήθηκες και από πού κατάγεσαι;
*Γεννήθηκα στην Αλεξανδρούπολη. Είναι εντελώς τυχαίος ο τόπος γέννησής μου. Ο πατέρας μου ήταν στρατιωτικός και βρισκόταν μετάθεση εκείνη την περίοδο. Η καταγωγή μου είναι από Πελοπόννησο (από την πλευρά του πατέρα μου) και Σμύρνη (από την πλευρά της μητέρας μου). Και οι δύο μου γονείς τα πρώτα χρόνια της ζωής τους, μεγάλωσαν στον Πειραιά οπότε δηλώνω και Πειραιώτισσα.
Ποια είναι η εντονότερη παιδική σου ανάμνηση;
*Η χαρά που έκανα όταν ήμασταν όλοι μαζί ως οικογένεια. Λόγω μεταθέσεων πάντα ήμασταν μακριά. Είτε εμείς λείπαμε οπότε λαχταρούσα να δω τους παππούδες και τις γιαγιάδες μου, ή έλειπε ο πατέρας μου. Πάντα κάτι ή κάποιος έλειπε. Υπήρχε ένα κενό το οποίο αναπληρωνόταν μόνο όταν ήμασταν ξανά μαζί.
Πρώτη καλλιτεχνική αίσθηση που είχες;
*Από το νηπιαγωγείο. Είχα μια σπουδαία δασκάλα που εκείνη διέκρινε ότι μάλλον θα μπορούσα να εξελιχθώ σε ηθοποιό. Με ενίσχυσε λίγο και αμέσως κατάλαβα μέσα μου ότι αυτό θέλω να κάνω.
Ποιοι ήταν οι πρώτοι ηθοποιοί που αγάπησες;
*Λάτρευα τη Μάρθα Καραγιάννη, τη Λαμπέτη, τον Χορν, τη Μέριλ Στριπ, τον Τζακ Νίκολσον και πόσους ακόμα.
Ποιο ήταν το κίνητρο για την ενασχόλησή σου με την υποκριτική και το θέατρο;
*Ήταν κάτι πολύ εσωτερικό. Εκεί ένιωθα ότι ανήκω. Μέσα στην απόλυτη ανασφάλεια ένιωθα απολύτως ασφαλής. Μεγάλωνα και μαγευόμουν με όλα όσα διάβαζα και έβλεπα. Θαύμαζα τον άνθρωπο για το πόσο μπορεί να εξελιχθεί, σε όλα τα επίπεδα και κυρίως στην καλλιέργεια του μυαλού. Κάπως έτσι άρχισε συνειδητά και ασυνείδητα να με απορροφά όλο αυτό που είναι η δουλειά μου.
Ποια ήταν η πρώτη επαγγελματική δουλειά σου;
*«Ο ψεύτης παππούς» της Άλκης Ζέη σε τηλεοπτική μεταφορά για την ΕΡΤ, σε σκηνοθεσία Νίκου Καβουκίδη και του αείμνηστου Γιώργου Μιχαλακόπουλου. Κάθε φορά που ξεκινάω μια δουλειά πάντα σκέφτομαι αυτή. Πάντα θυμάμαι τον εαυτό μου στο πρώτο γύρισμα.
Ποια είναι τα πρότυπά σου;
*Όποιος άνθρωπος έχει κάνει αυτή τη δουλειά με αξιοπρέπεια, σεβασμό και έχει παραμείνει υγιής και καθαρός μέσα του. Αυτός που δεν δίνει δικαιώματα και το κοινό, αλλά και οι άνθρωποι του χώρου έχουν να πουν τα καλύτερα για αυτόν. Αναφέρομαι με βάση τη δουλειά. Όμως πρότυπο για εμένα είναι και η κυρία που καθαρίζει σκάλες για να μεγαλώσει την οικογένειά της. Πρότυπο για εμένα είναι κάθε άνθρωπος που συναντάω στη μέρα μου και θα μου χαμογελάσει έτσι χωρίς λόγο και θα πει ένα αυθόρμητο καλημέρα. Πρότυπο είναι οι άνθρωποι που έχουν γεννηθεί με αναπηρία και έχουν γίνει πρωταθλητές. Ό,τι είναι στο φως και έχει καλό μέσα του για εμένα είναι πρότυπο.
Όταν έχεις ελεύθερο χρόνο, πηγαίνεις σε παραστάσεις συναδέλφων του; Από τις πρόσφατες παραστάσεις υπάρχει κάποια που να σου έχει μείνει, να σε έχει εντυπωσιάσει;
*Φυσικά! Μια παράσταση που θα μου μείνει και που για μια ακόμα φορά υποκλίθηκα στο ταλέντο του Άρη Σερβετάλη, είναι «Η καρδιά του σκύλου».
Φέτος παίζεις στην «Ομολογία της 4ης Ιανουαρίου» σε σκηνοθεσία – κείμενο Αγνής Χιώτη και Χάρη Χιώτη, που παρουσιάζεται στο Θέατρο Μικρό Γκλόρια. Ποιο στοιχείο του έργου πιστεύεις ότι γοητεύει το κοινό;
*Το κύριο στοιχείο είναι ότι αποφασίζει το κοινό ποιο θα είναι το φινάλε του έργου μας. Νομίζω αυτό είναι από μόνο του καταληκτικό. Το βήμα που του δίνεται αλλά και η συζήτηση που θα προκύψει μετά θα αποτελέσει αφορμή για μεγάλες συζητήσεις με αρκετές προεκτάσεις.
Τι συνέβη την 4η Ιανουαρίου;
*Στο έργο μας ένας άντρας χάνει τη ζωή του και καλούμαστε να δούμε αν ήταν ατύχημα ή δολοφονία. Η κατηγορούμενη Έλενορ Μόργκαν προσπαθεί να αποδείξει ότι είναι αθώα. Είναι; Αυτό θα το κρίνετε εσείς.
Μπορείς να μας σκιαγραφήσεις το χαρακτήρα που υποδύεσαι;
*Υποδύομαι την Τζούντιθ Χάρπερ. Είναι η δικαστής της δίκης. Η Αγνή Χιώτη και ο Χάρης Χιώτης έγραψαν ένα υπέροχο θεατρικό. Τα παιδιά επέλεξαν να γράψουν για μια ακλόνητη, ακριβοδίκαιη και σοβαρή δικαστή. Με τη σκηνοθεσία τους μού δίνεται η δυνατότητα να δοκιμαστώ σε κάτι τελείως διαφορετικό από αυτό που θα περιμένατε να με δείτε ως διανομή. Εύχομαι το αποτέλεσμα να μας δικαιώσει όλους. Μέσα από αυτό το έργο εξελίσσομαι απίστευτα πολύ και εδώ οφείλω ένα τεράστιο ευχαριστώ στην Αγνή Χιώτη. Είναι η δεύτερη φορά που συνεργαζόμαστε και πραγματικά καμαρώνω το πόσο όμορφα μεγαλώνει και με πόση ευαισθησία και ευγένεια προσεγγίζει το καθετί κάθε φορά.
Σε ποιο θεατρικό είδος εντάσσεται το έργο;
*Δικαστικό δράμα.
Πώς θα περιέγραφες τη συνεργασία σου με τους σκηνοθέτες Αγνή Χιώτη και Χάρη Χιώτη;
*Θα ξεκινήσω βγάζοντας από την εξίσωση ότι και οι δύο είναι πολύ αγαπημένοι φίλοι. Είναι δύο άνθρωποι που θαυμάζω καταρχάς για τον χαρακτήρα τους και την ποιότητά τους ως άνθρωποι. Το πόσο ταλαντούχοι και αυτόφωτοι είναι, αποτελεί το επόμενο στοιχείο που θαυμάζω. Αλλά το ταλέντο χωρίς καλλιέργεια και σκληρή δουλειά δεν λέει τίποτα. Αυτοί οι δύο αγαπάνε ουσιαστικά τη δουλειά και την τέχνη μας. Το ψάχνουν συνέχεια. Διαβάζουν, βλέπουν παραστάσεις, κινηματογράφο, Netflix. Είναι άνθρωποι που ξέρουν να συζητούν. Είναι και οι δύο ηθοποιοί και μάλιστα εξαιρετικοί. Όλα αυτά λοιπόν τα στοιχεία, τους έχουν κάνει και μαζί και ξεχωριστά δύο εξαιρετικούς (και) σκηνοθέτες. Τα παιδιά έχουν τέτοια ευγένεια πώς να σε κάνουν να καταλάβεις, άπειρη υπομονή μέχρι να το πετύχεις και μια αγάπη για εμάς που είμαστε επί σκηνής που θα έλεγα ότι αγγίζει τη γονεϊκή. Μέσα από αυτό το έργο εξελίσσομαι απίστευτα πολύ και εδώ οφείλω ένα τεράστιο ευχαριστώ στην Αγνή. Είμαι διπλά χαρούμενη λοιπόν τόσο που δουλεύω μαζί τους και πόσο μάλλον που είναι φίλοι μου.
Τι μπορεί να οδηγήσει μια γυναίκα στο έγκλημα;
*Δεν ξέρω… το έργο με έχει κάνει το σκεφτώ πολύ. Ψάχνοντας μέσα μου έχει να κάνει μάλλον με λεπτές ισορροπίες και όρια δικά σου αλλά και του άλλου. Έχει να κάνει με όρια και μια κακή στιγμή, όπως λέει ο λαός. Και τελικά το έγκλημα φέρνει δικαίωση; Φέρνει λύτρωση; Δεν ξέρω. Εύχομαι κανένας μας να μη χρειαστεί ποτέ να φτάσει ως εκεί.
Ποιος είναι ο στόχος της παράστασης;
*Για αυτό σίγουρα πρέπει να ρωτήσετε τους σκηνοθέτες. Εγώ σε κάθε παράσταση θα βάζω τον ίδιο στόχο. Είναι αθώα ή ένοχη; Ξέρω πως μέσα της η Καλή Δάβρη θα επιλέγει να αναδείξει κάτι χωρίς ποτέ να ξεφύγει από τις οδηγίες της Αγνής και του Χάρη. Το στοίχημα θα είναι πάντα να βγει το αποτέλεσμα που θα μπαίνει σε κάθε παράσταση.
Τι σε τρομάζει στους καιρούς μας;
*Δυστυχώς τα πάντα, πλέον. Θυμάμαι τον εαυτό μου να μεγαλώνει και να μη φοβάται. Τώρα πια φοβάμαι για όλα. Αυτό που με τρομάζει είναι ότι πλέον φοβάμαι τους ανθρώπους. Είναι ανεξέλεγκτοι και τρομερά οργισμένοι. Δεν ξέρω πού θα οδηγήσει όλο αυτό, σίγουρα σε όχι καλά μονοπάτια.
Θέλεις να μοιραστείς μαζί μας τα επόμενα σχέδιά σου για το απώτερο μέλλον;
*Πλέον δεν σχεδιάζω τίποτα πέρα από ταξίδια και τραπέζια με φίλους. Όπου με πάει…
Έχεις πρόβλημα να έρχονται οι θεατές να σου μιλάνε μετά την παράσταση ή όταν σε πετυχαίνουν στον δρόμο;
*Καθόλου! Αντιθέτως το χαίρομαι πολύ.
Όταν είσαι στη σκηνή, βλέπεις, παρατηρείς τι συμβαίνει στο κοινό;
*Φυσικά. Κάθε παράσταση είναι διαφορετική, όπως και ο ρόλος που καλούμαι να υποδυθώ. Άλλοτε είναι πιο εύκολο και άλλοτε ακατόρθωτο. Έχω πάντα αντίληψη όμως για το τι συμβαίνει κάτω.
Έχεις θέμα με την απόρριψη;
*Ναι! Είναι ένα προσωπικό τραύμα που κουβαλάω και ακόμα προσπαθώ να διαχειριστώ. Έχω πολλή δουλειά ακόμα να κάνω για αυτή μου την πονεμένη πτυχή και για αυτό τον λόγο όταν χρειάζεται εγώ να απορρίψω κάτι καταβάλω απίστευτη προσπάθεια για να μην πονέσω/ τραυματίσω/ πληγώσω τον άλλο.
Για ποιο λόγο θα έλεγες «μπράβο» στον εαυτό σου;
*Που δεν το βάζω κάτω! Ό,τι και αν συμβαίνει προσπαθώ να βρίσκω μια άκρη.
Πώς πιστεύεις ότι θα σε περιέγραφε ένας δικός σου άνθρωπος;
*Καλόκαρδη, δίκαιη, αφελή και ότι δεν τα παρατάω ποτέ. Σίγουρα νευρική, με εκρηκτικό ταπεραμέντο. Μια πολύ αγαπημένη μου φίλη μού έχει βγάλει ένα παρατσούκλι που πραγματικά με αντιπροσωπεύει. «Νεραϊδόμαγκας»…
Έχεις κάποιο άλλο ταλέντο πέρα από την υποκριτική;
*Αρκετά ευτυχώς!
Με τον ανταγωνισμό πώς τα πας;
*Τον απεχθάνομαι. Επίσης είναι ένα στοιχείο που όταν το συναντάω στους ανθρώπους αυτόματα γίνονται «Χ» στα μάτια μου. Μου αρέσει η συνεργασία, όσο ρομαντικό κι αν ακούγεται πιστεύω στην ομαδικότητα. Όχι απαραίτητα στην ομάδα, γιατί μπορεί όντως να είναι ουτοπικό στις μέρες μας αλλά στην αλληλεγγύη και στην ευγενή άμιλλα.
Τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος στην κοινωνία μας σήμερα;
*Σημαίνει πολλά πράγματα και δυστυχώς άγνωστα για τη νέα γενιά. Άνθρωπος είναι να σέβεσαι και να εκτιμάς τα πάντα. Σπανίζουν αλλά τουλάχιστον υπάρχουν ακόμα αρκετοί.
Τι σημαίνει να είσαι γυναίκα σήμερα;
*Δεν είμαι σίγουρη αν μου επιτρέπουν σήμερα να είμαι γυναίκα. Με έχουν μπλοκάρει. Το δηλώνω ξεκάθαρα. Αν ντυθώ κάπως θα προκαλέσω ή δηλώνω απελπισμένη, αν χαμογελάσω είμαι χαζή, αν μείνω σοβαρή είμαι απροσπέλαστη, αν δεν κοιτάω δεν μου μιλάει άνθρωπος. Οι άντρες δεν βλέπουν την ώρα να πάρουν αυτό που θέλουν και εγώ δεν βλέπω την ώρα να συναντήσω έναν άντρα που να μη βιάζεται. Να με αφήσει να ντυθώ για εκείνον, να με αφήσει να τον ανακαλύψω σταδιακά, να ξεκουραστώ από τα παντελόνια που καλούμαι να φοράω κάθε μέρα για να αντέξω εκεί έξω. Έχει γράψει ένα καταπληκτικό στοίχο ο Γεράσιμος Ευαγγελάτος που τον έχει τραγουδήσει υπέροχα η μοναδική Μαρίζα Ρίζου: «… Θέλω να ‘μαι ένα κορίτσι που μπορεί και να λυγίσει, που μπορεί να αμφιβάλει ο καιρός πού θα τη βγάλει…».
Ποια σκέψη σε συνοδεύει τις περισσότερες ώρες της ημέρας;
*Πλέον είμαι πολύ αγχωμένη. Δίνω μεγάλο αγώνα καθημερινά για να μη σκέφτομαι αρνητικά και να είμαι ήρεμη.
Τι σε απογοητεύει και τι σου δίνει χαρά;
*Με απογοητεύει η αχαριστία. Μου δίνει χαρά όταν με παίρνουν τηλέφωνο οι άνθρωποι που αγαπώ και μου λένε: «Έλα βρήκα ένα λεπτό και πήρα να σε ακούσω…».
Πώς ορίζεις την αγάπη;
*Όταν αγαπιέμαι και αγαπάω έτσι που να νιώθω ελεύθερη και ευτυχία. Όπως όταν ήμασταν παιδιά.
Μια ευχή για το μέλλον…
*Να μας έρθει ό,τι μας αξίζει!
Ποια είναι η σχέση σου με τα ζώα; Υπάρχει κάποιο κατοικίδιο με το οποίο μοιράζεσαι τη ζωή;
*Τα λατρεύω! Έχουμε ένα υπέροχο σκυλάκι στην οικογένεια, η οποία έχει όμως μεγαλώσει αρκετά πλέον… όμως για εμάς παραμένει πάντα η μικρή μας Τίφανυ.
Ευχαριστώ πολύ, Ευγενία.
*Κι εγώ ευχαριστώ πολύ για τη φιλοξενία.
***
Τελικά τι συνέβη στις 4 Ιανουαρίου; Μια συγκλονιστική ομολογία στο Μικρό Γκλόρια
