Γράφει η θεατρολόγος Μαρία Μαρή
Είδα στο Θέατρο «Εν Αθήναις» τη γλυκόπικρη νουβέλα του Δημήτρη Μητσοτάκη «Μπουμπού» που σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Πασσά μεταφέρθηκε για πρώτη φορά στη σκηνή με τη Δήμητρα Κολλά στον ομώνυμο ρόλο.
Το έργο
Η «Μπουμπού», μια γεννημένη θεατρίνα, είναι η πρωτότοκη κόρη μιας οικογένειας από την Κρήτη, η οποία γεννιέται σχεδόν 7 κιλά!
Η αναπτυγμένη φύση της, την ακολουθεί σε όλη την πορεία της ζωής της και την κάνει αντικείμενο χλευασμού, παραγκωνισμού, υποτίμησης και… εκμετάλλευσης.
Η «Μπουμπού» όμως δεν το βάζει κάτω. Κοιτά τη φωτεινή πλευρά της ζωής κι ας θυμώνει κι ας κλαίει. Βρίσκει καταφύγιο στο φαγητό και ειδικά στις τουλούμπες που λατρεύει. Τελικά δεν καταφέρνει να γίνει ηθοποιός. Την κερδίζουν τα οικοκυρικά και το μαγείρεμα, η βελόνα, το βελονάκι, τα κεντήματα, τα σεμεδάκια και τα σεμέν.
Με αφορμή το ράψιμο του νυφικού της εγγονής της, μας διηγείται την πολυτάραχη, κινηματογραφική ζωή της από το 1946 μέχρι τις μέρες μας. Δυσκολίες, χαρές, χιούμορ, τραγούδια, συγκίνηση, ανατροπές, ένας μεγάλος έρωτας και μια θυσία.
Η Παράσταση
Η Μπουμπού σιγοτραγουδά στο ατελιέ της.
«Με λένε Ιωάννα, με λένε και Μπουμπού
στα μάτια να με βλέπεις, γιασεμί μου, και μην κοιτάς αλλού
στα μάτια να με βλέπεις, μερακλή μου, και μην κοιτάς αλλού.
Πώς λάμπω στην κουζίνα και στο νοικοκυριό
δεν θέλω τον Περαία, γιασεμί μου, μ’ αρέσει το χωριό δεν θέλω τον Περαία, μερακλή μου, μ’ αρέσει το χωριό.
Η μοίρα μου στλεγγίδα μου πήρε τη χαρά
φωτιά το ριζικό μου, γιασεμί μου, που καίει σιωπηλά
φωτιά το ριζικό μου, μερακλή, που καίει σιωπηλά.
Στα λίγα δεν χωρούσα, δεν ήθελα πολλά
τι θα σου γράψει η μοίρα, γιασεμί μου, ποτέ δεν σε ρωτά
μα τι θα γράψει η μοίρα, μερακλή μου, κανέναν δε ρωτά.
Στης θάλασσας τη μέση, στην άκρη του γκρεμού με βάφτισαν Ιωάννα, γιασεμί μου,
αλλά με λέν’ Μπουμπού
με βάφτισαν Ιωάννα, μερακλή μου, αλλά με λέν’ Μπουμπού»…
***
Οι στίχοι και η μουσική του Δημήτρη Μητσοτάκη με τη φωνή της Μάρθας Φριντζήλα, που ακούγεται στην παράσταση, συμπυκνώνει την πολυχρωμία, αυτού του προσώπου, της Μπουμπούς, που είναι γεμάτη χάρη και χαρά για τη ζωή, ενώ έχει περάσει πολλά.
Ο Δημήτρης Μητσοτάκης γράφει ένα θεατρικό για μια Μπουμπού, που γνώρισε από κοντά, ένα δικό του πρόσωπο, που όμως μοιάζει με κάποιο δικό μας πρόσωπο και έτσι ταυτιζόμαστε αμέσως.
Η Ιωάννα, η «Μπουμπού», βρήκε την πορεία της, έκανε τον δικό της δρόμο μέσα στο κακοτράχαλο πεδίο της ζωής της και επιβίωσε με κόπο και με πολύ πόνο.
Η Δήμητρα Κολλά εμψυχώνει στη σκηνή την ιστορία της κάθε Μπουμπούς, με τόση φυσικότητα και αγάπη, που δεν αφήνει ασυγκίνητο κανέναν θεατή.
Κινείται στη σκηνή σα να κινείται στο εργαστήρι της, στον δικό της χώρο. Όλα προκύπτουν τόσο φυσιολογικά, ακολουθείς τη σκέψη της, τη σιωπή της, την αγωνία της.
Η ερμηνεία είναι ρεαλιστική και παρασέρνει στην αφήγησή της και αφομοιώνεσαι.
Έχοντας καταβολές από τη Σμύρνη, παντρεύτηκε τον άνδρα της, που καταγόταν από την Κρήτη και έκαναν δύο παιδιά. Αγάπησε και αγαπήθηκε, αλλά πέρασαν ασθένειες. Ο άνδρας της παραπληγικός. Έμεινε χήρα, μόνη της με τα παιδιά της, αλλά στάθηκε και κράτησε όλες τις συνήθειες και τα έθιμα με τα οποία γαλουχήθηκε.
Είναι ευτυχισμένη, καθώς ετοιμάζει το νυφικό της εγγονής της και βρίσκει την ευκαιρία να διηγηθεί όλη της τη ζωή. Παντού στη σκηνή σεμεδάκια, τα οποία έχει εκείνη πλέξει και τα οποία τοποθετεί, καρφιτσώνει σε μια κούκλα ραπτικής, έτσι που στο τέλος της παράστασης έχει δημιουργηθεί ένα νυφικό φόρεμα.
Σιγοτραγουδά και πλέκει βελονάκι, ενώ πίνει ολημερίς τον μοναδικό ελληνικό καφέ της ημέρας.
Η βαφτισμένη Ιωάννα, που τη φώναζαν πάντα Μπουμπού, ήταν μεγαλόσωμη και ως παιδί δεν έπειθε για την ηλικία της. Πήγε να δει μια φορά παράσταση του Καραγκιόζη στο χωριό και δεν της έβγαζε η ταμίας παιδικό εισιτήριο, γιατί δεν έπειθε ότι ήταν παιδί. Της είπε ενδεικτικά υποτιμητικά η ταμίας: «Αν εσύ είσαι εννιά εγώ είμαι δύο».
Η λατρεία της για τις τουλούμπες, αντιστάθμιζαν τις εσωτερικές οδύνες της. Η βιτρίνα του ζαχαροπλαστείου την οδήγησε μέσα στο ζαχαροπλαστείο, όπου θα παρενοχληθεί από τον ζαχαροπλάστη και αργότερα στο σπίτι της, ο ίδιος φέρνοντας γλυκά θα τη βιάσει και θα της πει ότι αυτό θα είναι το δικό τους μυστικό.
Ο Δημήτρης Μητσοτάκης παρουσιάζει έναν κόσμο χωρίς συναισθηματισμούς. Η Ιωάννα – «Μπουμπού» είναι θύμα του body shaming, λόγω του πάχους της, είναι θύμα κακοποίησης και βιασμού, και εκείνη προσπαθεί να αξιώσει το δικαίωμα στη ζωή της και να χτίσει τη δική της πραγματικότητα μέσα από πόνο, απορρίψεις, κλάματα, χαρές, με τη χειροτεχνία της, την αγάπη της για τη μαγειρική, την ανάγκη της για τον έρωτα και τη συνέχεια της ζωής.
Η αγάπη της για το τραγούδι, για την τέχνη, της δίνει δύναμη να ξεπεράσει τις δυσκολίες και να ανταποκριθεί. Μια δύσκολη ζωή, ενός αληθινού ανθρώπου και η Δήμητρα Κολλά στη σκηνή, τόσο τρωτή, τόσο ανθρώπινη, τόσο μαχήτρια μέσα στην αδυναμία της, προφανώς κατά τις οδηγίες του σκηνοθέτη Κωνσταντίνου Πασσά.
Μια παράσταση, που είναι άμεση μέσα από την αλήθεια της, που κατατίθεται επί σκηνής.
Πρόκειται για μια από τις παραστάσεις που παίζονται προς το τέλος της σεζόν και οφείλουν κατά την εκτίμησή μας να συνεχιστούν και στην επόμενη χρονιά.
Οπωσδήποτε μην τη χάσετε!
Η «Μπουμπού» του Δημήτρη Μητσοτάκη με τη Δήμητρα Κολλά στο «Εν Αθήναις»
***
