Του Μιχάλη Ψύλου
[email protected]
Το τουρκικό προκλητικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» καλά κρατεί: Τελευταίο επεισόδιο η έκδοση antinavtex, και η απειλή διακοπής από την Τουρκία των ερευνών για την πόντιση καλωδίου οπτικών ινών με κατεύθυνση από το Ισραήλ προς τη Γαλλία μέσω των ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας και εν συνεχεία της Ελλάδας.
Πριν λίγες ημέρες νωρίτερα, η Άγκυρα είχε ανακηρύξει δύο θαλάσσια πάρκα γύρω από το Καστελλόριζο και μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης. Σε περιοχές άσκησης ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Την ίδια ώρα η Άγκυρα ξεκινά μια καμπάνια με την επωνυμία «Νησί Κύπρος», για την προβολή της κατεχόμενης βόρειας Κύπρου στον διεθνή τουρισμό.
Στο πλαίσιο αυτό, μια αεροπορική εταιρεία της Τουρκίας, η AJet, υπό την αιγίδα της Turkish Airlines, ξεκίνησε απευθείας πτήσεις από το Λονδίνο προς το αεροδρόμιο Ερκάν στα κατεχόμενα. Στόχος είναι «να αυξηθεί ραγδαία η κοινωνική αναγνώριση της βόρειας Κύπρου- το όριο πριν από την κρατική αναγνώριση – και θα συμβάλει στη νομιμοποίησή της», όπως υποστηρίζει η Hurriyet.
«Οι πτήσεις αυτές που ξεκίνησαν από το Λονδίνο θα πρέπει να ερμηνευθούν ως ένδειξη ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα υποστηρίξει εφεξής μια λύση τουρκοκυπριακού κράτους», ισχυρίζεται η τουρκική εφημερίδα.
Είναι σαφές ότι η Άγκυρα κινεί μεθοδικά τα πιόνια της στη γεωπολιτική σκακιέρα της περιοχής, εν όψει και των μεγάλων αλλαγών που έρχονται, με πρωτοβουλία της Ουάσιγκτον.
Ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα, Τόμας Μπαράκ, το είπε καθαρά μιλώντας στο δίκτυο Haberturk: «Όταν επιλυθεί το ζήτημα της Γάζας, θα δείτε μια πραγματική αναδιάρθρωση στην περιοχή. Τουρκία, Ισραήλ, Κόλπος, Συρία, Λίβανος, Ιράκ, Ιορδανία και βόρεια, Αζερμπαϊτζάν, Αρμενία…
Όταν τα συνδυάσετε αυτά, θα αναδειχθεί ως η πιο ισχυρή περιοχή στον κόσμο». Ο Μπαράκ μίλησε επίσης για «επαναπροσδιορισμό του Ισραήλ»- ένα πλαίσιο στο οποίο το Ισραήλ «θα αλλάξει και η περιοχή θα εξομαλύνει τις σχέσεις με το εβραϊκό κράτος. Ίσως κάτι παραπάνω γνωρίζει ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα που φαίνεται να παίζει πάντως ενεργό ρόλο στη νέα στρατηγική των ΗΠΑ στην περιοχή.
Η μεγάλη στρατηγική
Στη στρατηγική αυτή εντάσσεται και η ανακοίνωση του προέδρου Τραμπ ότι θα φιλοξενήσει σήμερα στον Λευκό Οίκο τον Πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ και τον Πρωθυπουργό της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν για την υπογραφή μιας ειρηνευτικής συμφωνίας ανάμεσα στις δύο χώρες.
«Αυτή θα είναι μια ιστορική ημέρα για την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον κόσμο», δήλωσε ο Τραμπ, προσθέτοντας -ως επιχειρηματίας άλλωστε -ότι θα υπογράψει ξεχωριστές οικονομικές συμφωνίες και με τις δύο χώρες.
Η κίνηση αυτή εντάσσεται αναμφίβολα στην ευρύτερη στρατηγική των ΗΠΑ για τη δημιουργία μιας νέας «αρχιτεκτονικής» στην περιοχή.
Στο πλαίσιο αυτό ο Τραμπ θέλει να συναντηθεί με τον Πούτιν για να κλείσει τα μέτωπα στην περιοχή, προκειμένου στη συνέχεια η Ουάσιγκτον να εστιάσει την προσοχή της στην Κίνα.
Ήδη, όπως μεταδίδει το Reuters: «Η κυβέρνηση Τραμπ συζητά ενεργά με το Αζερμπαϊτζάν την πιθανότητα να συμπεριλάβει το Μπακού και ορισμένους από τους συμμάχους του στην Κεντρική Ασία στις Συμφωνίες του Αβραάμ».
Ο διάδρομος Ζανγκεζούρ
Η υπογραφή της συμφωνίας Αζερμπαϊτζάν – Αρμενίας συνδέεται με το γεγονός ότι οι ΗΠΑ έχουν εξασφαλίσει αποκλειστικά δικαιώματα στον μήκους 43 χιλιομέτρων διαμετακομιστικό διάδρομο του Ζανγκεζούρ που συνδέει την Τουρκία με το Αζερμπαϊτζάν, μέσω Αρμενίας.
Θα ονομαστεί μάλιστα «Διάδρομος Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία» και θα συμβάλλει στην πρόσβαση της περιοχής στη Δύση, μέσω Τουρκίας.
Ο διάδρομος θα επιτρέψει τη μετακίνηση ανθρώπων και αγαθών μεταξύ Τουρκίας και Αζερμπαϊτζάν χωρίς να περνούν από το Ιράν ή τη Ρωσία. Αυτό δεν είναι εφικτό προς το παρόν, επειδή τα σύνορα Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν είναι κλειστά.
Μέσω αυτού του διαδρόμου, οι ΗΠΑ θα συνδέσουν τη Μεγάλη Στρατηγική τους για να δημιουργήσουν τη νέα αρχιτεκτονική που θα συνδέει τη Μέση Ανατολή με την Κεντρική Ασία. Έτσι, η ευρύτερη περιοχή της Ευρασίας, συμπεριλαμβανομένης της Μέσης Ανατολής, θα συνεργαστεί με τις ΗΠΑ, με κεντρικό παράγοντα την Τουρκία, δεδομένης της επιρροής της Άγκυρας στην Κεντρική Ασία.
«Όταν μένεις μόνος, πεθαίνεις από πόνο»
Αυτή η «Μεγάλη Στρατηγική» Τραμπ εξηγεί άλλωστε και το πρόσφατο στενό και αυξανόμενο ενδιαφέρον των ΗΠΑ, αλλά και της ΕΕ, για την Τουρκία. Η Άγκυρα αναβαθμίζεται ως περιφερειακή δύναμη και φυσικά μόνο …απομονωμένη, δεν είναι!
Σε αυτό το πλαίσιο όμως, ο ρόλος της Ελλάδας δεν φαίνεται και τόσο ισχυρός. Οσο και αν προειδοποιεί η Αθήνα ότι «αν η Τουρκία δεν δείξει έµπρακτα δείγµατα γραφής ως προς τη βελτίωση των σχέσεών της µε την Ελλάδα, η Άγκυρα δεν πρόκειται να αξιοποιήσει τα φθηνά ευρωπαϊκά δάνεια, το πρόγραµµα SAFE».
Το γεωπολιτικό παιχνίδι είναι πολύ ευρύτερο και δεν αλλάζει μόνο με τη συνήθη αμυντική τακτική του υπουργείου Εξωτερικών, που σίγουρα απομονώνει τη χώρα. Οπως έδειξε άλλωστε και η απουσία της Ελλάδας από την τριμερή Τουρκίας -Ιταλίας -Λιβύης, στην Κωνσταντινούπολη.
«Αλί και τρισαλί, όταν τον βρει μια συμφορά και τον αφήσει μόνο, πεθαίνει από πόνο», όπως λέει και το υπέροχο τραγούδι του Πάνου Γαβαλά, «Αλί και τρισαλί»…
Πηγή: Ναυτεμπορική και Shutterstock
(*) Ο Μιχάλης Ψύλος είναι δημοσιογράφος, μέλος της ΕΣΗΕΑ και Διευθυντής του ειδησεογραφικού site της εφημερίδας «Ναυτεμπορική».
