Του Μιχάλη Ψύλου
[email protected]
Οι «καμπάνες» που ήχησαν στη Σαξονία-Άνχαλτ με την σαρωτική νίκη της ακροδεξιάς AfD, είναι απλώς η επιβεβαίωση: η κρίση στη Δυτική Ευρώπη εκδηλώνεται με τον πιο σαφή τρόπο. Πρώτα και κύρια, ως κρίση στα πολιτικά της συστήματα.
Η εμφάνιση νέων εθνικιστικών, ακροδεξιών και λαϊκιστικών κινημάτων αποτελεί τη μεγάλη καινοτομία του νέου αιώνα στην Ευρώπη.
Αποκαθιστά την ευρωπαϊκή ακροδεξιά στον ρόλο που κατείχε κάποτε στη μακρινή δεκαετία του 1930, όταν στη συνέχεια ανατράπηκε από το τραγικό αποτέλεσμα του Β` Παγκοσμίου Πολέμου.
Η άνοδος των ακροδεξιών κομμάτων στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, μπορεί να θεωρηθεί όμως ως αντανάκλαση μιας αυξανόμενης απόρριψης της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων, των καθιερωμένων θεσμών και των πολιτικών και οικονομικών ελίτ.
Υπό την ηγεσία μάλιστα, με πλέον διαφανή τρόπο, των Ηνωμένων Πολιτειών του Τραμπ, που έχει αγκαλιάσει κάθε είδους εθνικιστικές και ακροδεξιές δυνάμεις στην ΕΕ, με πρώτη την ακροδεξιά AfD.
Διαδικασία αποσύνθεσης
Άλλωστε, η παραδοσιακή δομή του πολιτικού συστήματος στη Γηραιά Ήπειρο, βρίσκεται εδώ και χρόνια σε μια διαδικασία αποσύνθεσης, η οποία χαρακτηρίζεται από δύο συνακόλουθους και επομένως πιο καταστροφικούς παράγοντες: Πρώτον, η συνεχιζόμενη μείωση υποστήριξης στην μεταρρυθμιστική σοσιαλδημοκρατική αριστερά και, δεύτερον, στις αυξανόμενες, σοβαρές δυσκολίες των κεντρώων και κεντροδεξιών δυνάμεων.
Σαφή περιορισμό δηλαδή, του ρόλου που έπαιξε ο παραδοσιακός δικομματισμός κεντροδεξιάς-σοσιαλδημοκρατίας, στην μεταπολεμική Ευρώπη.
Από την κρίση της κεντροδεξιάς ωφελείται σε πολύ μεγάλο βαθμό, η άκρα δεξιά. Από την κρίση της σοσιαλδημοκρατίας, ωφελούνται σε κάποιο βαθμό οι Πράσινοι και τα ποιο ριζοσπαστικά κόμματα της Αριστεράς.
Αδύναμη Ευρώπη
Αντιμέτωπες με αυτό το ανησυχητικό ρεύμα, οι παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις φαίνονται χαμένες και ανίκανες να αναπτύξουν πειστικές εναλλακτικές προτάσεις.
Η απλούστερη και πιο άμεση αντίδραση είναι να ακολουθήσουν αυτό που φαίνεται να είναι το πνεύμα της εποχής: προσπαθούν να αφοπλίσουν την βόμβα της ακροδεξιάς υιοθετώντας τις ουσιαστικά, την ατζέντα της.
Πολιτική «γήρανση»
Η μετάλλαξη στο πολιτικό σύστημα της Ευρώπης, κλιμακώνεται μάλιστα σε μία περίοδο όπου η Γηραιά Ήπειρος «γηράσκει» γεωπολιτικά και οικονομικά.
Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα αδύναμη θέση. Συνθλίβεται ανάμεσα στις δυο υπερδυνάμεις-ΗΠΑ και Κίνα- και αδυνατεί να βρει διέξοδο, με βάση τις θεμελιώδεις αρχές της πολιτικής ελευθερίας και της υπεράσπισης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Δεν τολμά να αντιταχθεί ανοιχτά στις νέες εντολές της πολιτικής ορθότητας και στην ειδωλολατρία των αλγορίθμων.
Στα μάτια των απλών ανθρώπων , δεν αποτελεί διέξοδο η πολιτική της ευρωπαϊκής κεντροδεξιάς, που έχει ενστερνιστεί τον νέο-φιλελευθερισμό και τον θηριώδη επανεξοπλισμό της Ευρώπης σε βάρος του κοινωνικού κράτους, των νοικοκυριών και της πραγματικής οικονομίας.
Δεν αποτελεί επίσης διέξοδο, η πολιτική κουλτούρα της παλιάς σοσιαλδημοκρατικής Αριστεράς, που τώρα είναι επιρρεπής στο να προσκυνάει κάθε ανοησία της λεγόμενης woke ατζέντας.
Στο έδαφος της άκρας δεξιάς
Αυτό που συνέβη στη Σαξονία-Άνχαλτ πρέπει να μας κάνει να καταλάβουμε ότι το να κυνηγάς την ακροδεξιά στο δικό της έδαφος σημαίνει ενίσχυση των θέσεών της και προετοιμασία για περαιτέρω ήττες.
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το κεντροδεξιό ΕΛΚ και τα ακροδεξιά κόμματα έχουν ενώσει τις δυνάμεις τους σε αρκετές περιπτώσεις σε αντιμεταναστευτικές ψηφοφορίες. Το αποτέλεσμα είναι ορατό σε όλους. Το AfD και οι φίλοι του μπορούν να καυχηθούν ότι έχουν προσηλυτίσει το μετριοπαθές κέντρο στις θέσεις τους.
Τα κεντροαριστερά κόμματα, επίσης, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ψήφισαν σε αταξία το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και τα μέτρα εφαρμογής του. Στη Δανία, η σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση υιοθέτησε μια γραμμή που συγκλίνει με αυτήν της ακροδεξιάς κυβέρνησης Μελόνι στην Ιταλία.
«Ορίτζιναλ και ιμιτασιόν»
Μόνο που τελικά, οι ψηφοφόροι φαίνεται να προτιμούν την «ορίτζιναλ» εκδοχή της ακροδεξιάς, παρά την «ιμιτασιόν» ατζέντας της, από τα συστημικά κόμματα.
Ας σταματήσουν λοιπόν τα συστημικά κόμματα να χρησιμοποιούν την εθνικιστική άκρα δεξιά ως αποδιοπομπαίο τράγο για τις ολοένα και πιο νεοφιλελεύθερες εθνικές πολιτικές τους.
Ας σταματήσουν να χύνουν κροκοδείλια δάκρυα όταν προσποιούνται ότι μετανιώνουν που έξυπνες συνταγές για την Ευρώπη, όπως αυτές του Ντράγκι και του Λέτα, εφαρμόζονται τόσο αργά.
Όσο υπάρχει ακόμη χρόνος, χρειαζόμαστε μια απάντηση στις ανησυχίες των περιφερειών της Ευρώπης όσον αφορά την ενίσχυση της κοινωνικής προστασίας και την αναζωογόνηση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος.
Έχουμε μια τεράστια ευθύνη: Είτε η Ευρώπη θα επανέλθει στις ιδρυτικές της αρχές ή θα διαλυθεί. Και προς το παρόν, οδεύει πλησίστια προς τη διάλυση…
Πηγή: Ναυτεμπορική και REUTERS/Annegret Hilse
(*) Ο Μιχάλης Ψύλος είναι δημοσιογράφος, μέλος της ΕΣΗΕΑ και Διευθυντής του ειδησεογραφικού site της εφημερίδας «Ναυτεμπορική».
***
*Τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν τον συντάκτη τους, χωρίς να συμπίπτουν κατ’ ανάγκη με την άποψη του Catisart.gr
