Του Παναγιώτη Μήλα
Πάντα άκουγα για τη γιόγκα και ασυναίσθητα …άλλαζα πεζοδρόμιο. Ένιωθα πως είναι κάτι πολύ μακριά από τα ενδιαφέροντά μου και τα θέλω μου. Θεωρούσα αυτή την ενασχόληση χάσιμο χρόνου μέχρι που κάποια στιγμή έπεσε στα χέρια μου το βιβλίο «Μούντρες – Η Γιόγκα στα Χέρια σας», της Ελβετίδας Gertrud Hirschi, που κυκλοφορεί από την Ελληνοεκδοτική.
Το φυλλομέτρησα…
Το φυλλομέτρησα και πάλι…
Και όλως παραδόξως άρχισα να το διαβάζω και όχι μόνο αυτό. Άρχισα να το μελετάω. Βρήκα πολλά χρήσιμα και χρηστικά κεφάλαια. Βρήκα θέματα που θα μπορούσα να τα εφαρμόσω στην καθημερινότητά μου χωρίς να ξεφεύγω από τις μέχρι τώρα απόψεις μου.
Στην πραγματικότητα το βιβλίο αυτό είναι ένας εύχρηστος οδηγός ευζωίας και ήπιας άσκησης με τεχνικές απλές, προσιτές και συχνά διασκεδαστικές.
Αξίζει εδώ να σημειώσω ότι η συγγραφέας Gertrud Hirschi είναι γνωστή σε όλο τον κόσμο μέσα από τα βιβλία της για τις Μούντρες και τη Γιόγκα, τα οποία έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και προτείνονται ακόμη και στην Ινδία. Η Hirschi διηύθυνε μια σχολή Γιόγκα στη Ζυρίχη επί 30 χρόνια και σήμερα παραδίδει σεμινάρια και στην Ελβετία και σε άλλες χώρες. Μάλιστα ένα από τα σεμινάρια αυτά πραγματοποιήθηκε το 2022 στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός.
Εν τω μεταξύ είχα ήδη φτάσει στα μισά του βιβλίου όταν σκέφτηκα πως μια συνάντηση και συζήτηση με τη μεταφράστρια Αγγελίνα Λυκόγιαννη θα ήταν πολύ χρήσιμη μιας και η ίδια είναι παράλληλα και πιστοποιημένη δασκάλα χάθα γιόγκα.
Μέχρις ότου βρω τον τρόπο για να επικοινωνήσω μαζί της άρχισα να ακολουθώ κάποιες από τις απλές οδηγίες που είχα διαβάσει. Επίσης βρήκα πολύ χρήσιμο το κεφάλαιο εκείνο με τις συμβουλές για τη σωστή διατροφή. Είδα πως ασυναίσθητα έκανα πολλά λάθη που επιβάρυναν χωρίς λόγο την υγεία μου.
Παράλληλα δοκίμασα να εφαρμόσω κάποιες από τις ασκήσεις – οδηγίες χρησιμοποιώντας μόνο τα δάχτυλα των χεριών μου. Διαπίστωσα έτσι πως αποκτούσα σωματική, ψυχική και νοητική ευεξία.
Όταν εντόπισα τη κυρία Λυκόγιαννη, δεν έχασα χρόνο για να κλείσω ένα ραντεβού μαζί της.
Είχα προετοιμάσει μάλιστα και την πρώτη ερώτηση επειδή διαβάζοντας το βιογραφικό της είδα ότι ξεκίνησε από σπουδές για θέατρο.
Ας …ακούσουμε λοιπόν τη συνομιλία μας.
***
Κυρία Λυκόγιαννη χαίρομαι γι’ αυτή τη συνάντηση. Αρχικά θέλω να μου πείτε πώς βρεθήκατε από το θέατρο στη γιόγκα;
*Προέρχομαι από τον χώρο των παραστατικών τεχνών που ήταν η πρώτη μεγάλη μου αγάπη. Είμαι απόφοιτη του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με μεταπτυχιακό στις Παραστατικές Τέχνες και την Πολιτιστική Διαχείριση. Τη γιόγκα την ανακάλυψα σε μια περίοδο έντονων ανακατατάξεων και εσωτερικής αναζήτησης όταν ζούσα στο Λονδίνο προ δεκαπενταετίας περίπου. Δοκιμάζοντας πολλά στυλ γιόγκα και μαθητεύοντας κοντά σε διαφορετικούς δασκάλους, κατέληξα στην πιο ήπια, παραδοσιακή και ευπροσάρμοστη εκδοχή της που είναι η hatha yoga. Σε αυτήν εκπαιδεύτηκα και αυτήν διδάσκω, διανθίζοντάς την, όταν οι περιστάσεις το ζητάνε, με πιο δυναμικά στοιχεία, ανάλογα με το κοινό μου.
Τί είναι, λοιπόν, η γιόγκα με απλά λόγια;
*Εάν θέλουμε να δούμε την ετυμολογία της λέξης (από το σανσκριτικό Yuj), τότε θα οδηγηθούμε στην πεμπτουσία της που είναι η Ένωση: Του κοσμικού με το ανθρώπινο, της οικουμενικής συνείδησης με την ατομική, του σώματος με τον νου και το πνεύμα. Η γιόγκα είναι πρώτα και κύρια ένα φιλοσοφικό σύστημα, μια κοσμογονία που θέτει πανανθρώπινα ερωτήματα και προσπαθεί να τους δώσει απαντήσεις. Δεν είναι θρησκεία όπως πολλοί εσφαλμένα πιστεύουν. Είναι ένας δρόμος με πολλά παρακλάδια που όλα όμως, καταλήγουν στο ίδιο σημείο: Στη νοητική, πνευματική, συναισθηματική και σωματική ανάταση, στην αυτό-εκπλήρωση και στην αυτογνωσία. Ένας από αυτούς τους δρόμους περιλαμβάνει και την άσκηση του σώματος μέσα από σοφά φτιαγμένες στατικές θέσεις (ασάνες) που, συνδυασμένες με αναπνευστικές τεχνικές (πραναγιάμα), διαλογισμό και άλλες πρακτικές, προετοιμάζουν/εξαγνίζουν την ύλη (το σώμα) προκειμένου να ενωθεί με τον νου. Στη Δύση η σωματική γιόγκα είναι ιδιαίτερα δημοφιλής και πολύ ευεργετική σε όλα τα επίπεδα που προαναφέραμε.
Για να έρθουμε και στο βιβλίο «Μούντρες-Η Γιόγκα στα Χέρια σας» της Gertrud Hirschi, τι διαφορετικό έχει από άλλα βιβλία για τη γιόγκα; Αφορά σχετικούς και μη σχετικούς με τη γιόγκα;
*Καταρχήν να πω ότι μούντρα στα σανσκριτικά, στην αρχαία ινδική γλώσσα, σημαίνει χειρονομία, σύμβολο, ενεργειακή σφραγίδα και στάση του νου. Όλοι μας κάνουμε μούντρες καθημερινά χωρίς να το συνειδητοποιούμε. Χρησιμοποιούμε δηλαδή τα δάχτυλα και τα χέρια μας για να εκφράσουμε συναισθήματα, σκέψεις, επιθυμίες, για να εκδηλώσουμε την ανάγκη μας για προσευχή, σιωπή, αναστοχασμό και ενδοσκόπηση, συγκέντρωση αλλά και δημιουργικότητα. Τα χέρια, σε πολλούς πολιτισμούς, φιλοσοφικά συστήματα και εναλλακτικές θεραπείες της Ανατολής, μετατρέπονται σε δότες και δέκτες όλων των παραπάνω.
Πόσο δύσκολο είναι σε κάποιον να μελετήσει αυτό το βιβλίο;
*Όπως ήδη διαπιστώσατε και εσείς το βιβλίο της Hirschi δεν είναι ένα εγχειρίδιο γιόγκα για τους μυημένους, γι’ αυτό με μάγεψε. Είναι ένας οδηγός ευζωίας, χαράς και ήπιας άσκησης χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις ευλυγισίας, δύναμης ή αντοχής που αντλεί από μια αρχαία πηγή η οποία όμως παραμένει δροσερή και πεντακάθαρη ακόμα και σήμερα. Είναι ένα βιβλίο που απευθύνεται σε όλους, γραμμένο με αγάπη, με τρόπο κατανοητό, ενίοτε ακόμα και διασκεδαστικό! Οι μούντρες είναι η γιόγκα της χαράς και του μη-ανταγωνισμού.
Κυρία Λυκόγιαννη θέλω να μας προτείνετε δύο μούντρες που μπορούμε να κάνουμε όλοι στην καθημερινότητά μας…
*Αρχίζουμε με την Ατμάντζαλι μούντρα, η οποία είναι κατάλληλη για εξισορρόπηση νου και σώματος. Προσφέρει ηρεμία, γαλήνη, εσωτερική ησυχία, ενισχύει θετικά συναισθήματα (αγάπη, γενναιοδωρία, συμπόνοια, αποδοχή). Ενώνουμε τις παλάμες και τα δάκτυλά μας. Τοποθετούμε τα χέρια μας στο κέντρο του στήθους πιέζοντας απαλά. Η Ατμάντζαλι (ή Αντζάλι) μούντρα είναι η πασίγνωστη χειρονομία της προσευχής. Πρόκειται για μια πνευματική μούντρα με πλούσιο και ισχυρό συμβολισμό. Δηλώνει ευγνωμοσύνη για όσα έχουμε και είμαστε, ενισχύει την εσωτερική περισυλλογή, δημιουργεί αρμονία και ισορροπία, εκφράζει την ανάγκη για σιωπή και προσευχή, προσφέρει νοητική διαύγεια και γαλήνη.
Και συνεχίζουμε με τη Χακίνι μούντρα, η οποία ενισχύει την ικανότητα συγκέντρωσης και ανάκλησης πληροφοριών. Δυναμώνει τη μνήμη. Ενώνουμε απαλά τα ακροδάκτυλα και τοποθετούμε τα χέρια μπροστά στο θώρακα ή το πρόσωπό μας. Η Χακίνι Μούντρα μας βοηθά να συγκεντρώσουμε τον νου μας, να ανασύρουμε σημαντικές πληροφορίες από τη μνήμη μας, να βρούμε, όπως λέει η Hirschi, “την κόκκινη κλωστή” που ενώνει νοητικά το πριν με το τώρα. Πολύ ευεργετική για όσους κάνουν πνευματική εργασία ή έχουν συχνά ανάγκη να φέρουν την προσοχή τους στο παρόν γρήγορα και αποτελεσματικά.
Πείτε μου τώρα πώς αποφασίσατε να μεταφράσετε αυτό το βιβλίο; Τι σας παρακίνησε;
*Με παρακίνησε να επιλέξω αυτό το βιβλίο και όχι οποιοδήποτε άλλο από την πλουσιότατη βιβλιογραφία γύρω από τη μελέτη της γιόγκα το γεγονός ότι τα χέρια μού ασκούσαν πάντοτε μια ιδιαίτερη γοητεία. Τα θεωρώ φορείς κρυφών μηνυμάτων. Άθελά μου, όταν πρωτογνωρίζω έναν άνθρωπο, παρατηρώ τα χέρια του, τον τρόπο που τα κινεί για να εκφραστεί. Τα χέρια μας είναι σύμβολα, έχουν δύναμη, μιλούν τη δική τους γλώσσα, εκφράζουν με εύγλωττο και άμεσο τρόπο τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τη στάση του νου, την εσωτερική μας ζωή.
Κλείνοντας θέλω να μου πείτε σε ποιους απευθύνεται το «Μούντρες»;
*Θεωρώ ότι αυτό το βιβλίο απευθύνεται σε όσους χρειάζονται μερικές στιγμές γαλήνης, ησυχίας και ανάπαυσης, μέσα «στην πολλή συνάφεια του κόσμου».
Δεν είναι τυχαίο ότι μεταφράστηκε από τα γερμανικά σε δεκάδες γλώσσες. Αποτελεί σημείο αναφοράς για τη μελέτη της λεγόμενης «γιόγκα των δακτύλων», που έλκει την καταγωγή της από την αρχαία Ινδία αλλά παραμένει επίκαιρη και απαραίτητη όσο ποτέ.
Σας ευχαριστώ πολύ κυρία Λυκόγιαννη, γι’ αυτή τη συνομιλία.
*Κι εγώ σας ευχαριστώ για τη φιλοξενία στο Catisart.
***
«Μούντρες – Η Γιόγκα στα χέρια σας» / Της Gertrud Hirschi
Μετάφραση: Αγγελίνα Λυκόγιαννη
Εκδόσεις: «Ελληνοεκδοτική»
280 σελ. / Τιμή €15,00
