Ο Ζακ Μπρελ γεννήθηκε στις 8 Απριλίου του 1929 στο Σέρμπεεκ του Βελγίου κι έφυγε από τη ζωή στις 9 Οκτωβρίου του 1978 στο Μπομπινί της Γαλλίας.
***
Σάς εύχομαι όνειρα ατελείωτα και την άγρια επιθυμία να πετύχετε κάποια απ’ αυτά.
Σάς εύχομαι να αγαπάτε ό,τι πρέπει ν’ αγαπηθεί και να ξεχάσετε ό,τι πρέπει να ξεχαστεί.
Σάς εύχομαι να ξυπνάτε με τραγούδια πουλιών και γέλια παιδιών.
Σάς εύχομαι να σέβεστε τη διαφορετικότητα των άλλων, γιατί είναι σπουδαίο να ανακαλύπτουμε την αρετή και την αξία του καθενός.
Σάς εύχομαι να αντιστέκεστε στη στασιμότητα, στην αδιαφορία και στ’ αρνητικά της εποχής μας.
Τέλος, σάς εύχομαι να μην εγκαταλείψετε ποτέ την αναζήτηση, την περιπέτεια, τη ζωή, την αγάπη,
γιατί η ζωή είναι μια θαυμάσια περιπέτεια που κανένας δεν πρέπει να εγκαταλείπει χωρίς να δώσει σκληρή μάχη.
Σάς εύχομαι ιδιαίτερα, να είστε ο εαυτός σας, περήφανοι γι’ αυτό που είστε, και να χαίρεστε, γιατί η ευτυχία είναι το πραγματικό μας πεπρωμένο.
Ευχές για ευτυχισμένο νέο έτος, 1η Ιανουαρίου 1968 από τον Ζακ Μπρελ
Ο Ζακ Μπρελ ανήκει στους σημαντικότερους εκπροσώπους του μεταπολεμικού γαλλικού «σανσόν», όπου έφερε έναν άνεμο μελαγχολίας, θεατρικότητας και διανοουμενισμού σε τραγούδια όπως Les Bourgois, Amsterdam και Ne Me Quittez Pas.
Οι πρώτες συνθέσεις του χρονολογούνται από το 1950, αλλά η σταδιοδρομία του ουσιαστικά ξεκίνησε το 1953 με τις πρώτες εμφανίσεις του στο θέατρο Les trois baudets του Παρισιού. Υιοθέτησε ένα λυρικό ύφος, συνδυάζοντας το θρησκευτικό και ηθικό ζήλο με το νεανικό ρομαντισμό.
Το 1963 εμφανίστηκε στο Κάρνεγκι Χολ και αργότερα περιόδευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και τη Σοβιετική Ένωση. Παράλληλα άρχισε να παίζει σε ταινίες, όπως “Οι κίνδυνοι τού επαγγέλματος” του Αντρέ Καταγιέ δίπλα στην Εμμανουέλ Ριβά.
Υπήρξε θέμα ενός μιούζικαλ, του Jacques Brel Is Alive and Well του 1968 σε αγγλική μετάφραση των Ερίκ Μπαλτουά και του Μορτ Σούμαν που τότε ήταν ακόμα γνωστός ως συνθέτης ποπ τραγουδιών, όπως Viva Las Vegas του Ελβις Πρίσλεϊ, το This Magic Moment των «Ντρίφτερς» και A Teenager in Love του Ντίον εντ Μπέλμοντς». Το μιούζικαλ έκανε το έργο του πολύ γνωστό στον αγγλόφωνο κόσμο.
Το 1971 σκηνοθέτησε την ταινία Franz. Για ένα μεγάλο διάστημα αποσύρθηκε στις Μαρκήσιους Νήσους, στη Γαλλική Πολυνησία, και επέστρεψε στη μουσική το 1977, με το δίσκο Les Marquises, σημειώνοντας εκ νέου μεγάλη επιτυχία. Πέθανε από καρκίνο το 1978.
Η κληρονομιά του στον αγγλόφωνο κόσμο
H κληρονομιά του Μπρελ στον γαλλόφωνο κόσμο είναι δεδομένη με καλλιτέχνες από την Εντίθ Πιαφ μέχρι τη Μιρέιγ Ματιέ και τον Τζώννυ Χαλλινταίη. Εκείνο που έχει ενδιαφέρον είναι η κληρονομιά του στον αγγλόφωνο κόσμο που σε κάνει να πιστέψεις ότι ο Ζακ Μπρελ ήταν ροκ συνθέτης.
Κατ’ αρχήν ορισμένα τραγούδια του μεταφράστηκαν στην αγγλική γλώσσα και έγιναν διεθνείς επιτυχίες, όπως το “Le moribοnd” (Ο ετοιμοθάνατος) μεταφρασμένο ως “Seasons in the Sun” και το “Ne me quitte pas” με τον αγγλικό τίτλο If You Go Away, αμφότερα ερμηνευμένα από τον Τέρρυ Τζακς που πήγαν στο Νο1 πολλών χωρών. Και τα δύο ήταν σε στίχους Ροντ Μακ Κούεν, ο οποίος ήταν λίγο σαν «επίσημος» μεταφραστής των στίχων του Μπρελ στον αγγλόφωνο κόσμο.
Η μουσική του Μπρελ είχε επίδραση σε αρκετούς δημιουργούς, όπως στον Λέοναρντ Κοέν, τον Ντέιβιντ Μπόουι και κυρίως στον Σκοτ Γουόκερ, ο οποίος διασκεύασε σε ένα σκοτεινό, μελαγχολικό και ανορθόδοξο στυλ κρούνερ πολλά του τραγούδια στα 3 πρώτα άλμπουμ. Ανάμεσά τους τα Mathilde, Amsterdam, Jackie και If You Go Away. Μάλιστα όλες οι διασκευές κυκλοφόρησαν σε δίσκο με τίτλο Scott Walker Sings Jacques Brel.
Ένας άλλος μαθητής τόσο του Μπρελ, όσο και του Γουώλκερ είναι ο Μάρκ Άλμοντ που έκανε μεγάλη επιτυχία το Jackie και ερμήνευε τουλάχιστον ένα τραγούδι του Μπρελ σε κάθε του συναυλία. Το 1989, ο Άλμοντ κυκλοφόρησε το πετυχημένο Jacques ως φόρο τιμής στο μεγάλο του είδωλο.
Επίσης ο ίδιος ο Μπόουι διασκεύασε το Amsterdam για μια ηχογράφηση ειδικά για το BBC και το σόου του διάσημου ροκ ραδιοφωνικού παραγωγού Τζων Πηλ. Ενώ στην τουρνέ του Ziggy Stardust & The Spiders from Mars ερμήνευε το La Mort του 1959 ως “My Death”. Αυτή του η ερμηνεία του παρέμενε ανέκδοτη μέχρι την κυκλοφορία της συναυλίας σε ταινία. Τέλος ο Άλεξ Χάρβεϊ διασκεύασε σε μια αξέχαστη ερμηνεία το Au suivant ως “Next” σε ένα επεισόδιο του μουσικού σόου Old Grey Whistling Tube τον Δεκέμβριο του 1973.
Τα τραγούδια του έχουν ερμηνευτεί από μια μεγάλη γκάμα τραγουδιστών, όπως ο Φρανκ Σινάτρα, η Μπάρμπρα Στρέιζαντ, ο Ρέι Τσαρλς, o Τζων Ντένβερ, η βασίλισσα της φολκ, Τζούντυ Κόλλινς, η Τζοάν Μπαέζ, η Ντάστυ Σπρίνγκφηλντ, η Μάριαν Φέηθφουλ, η Νίνα Σιμόν, η Μπερλίντα Καρλάυλ, ο Στινγκ, οι «Νιρβάνα», τα φολκ συγκροτήματα Bellowhand και Show Of Hands και ο Νηλ Χάννον των Divine Comedy.
Όμως η σημαντικότερη κληρονομιά του παραμένουν οι δίσκοι του. Έτσι ακολουθούν σε σειρά τα στούντιο άλμπουμ του και τα δύο κλασικά «λάιβ» του.
Studio albums
Grand Jacques (1954)
Quand On n’a Que l’Amour (1957)
Au Printemps (1958)
La Valse à Mille Temps (1959)
Marieke (1961)
Les Bourgeois (1962)
Les Bonbons (1966)
Ces Gens-Là (1966)
Jacques Brel 67 (1967)
J’arrive (1968)
L’Homme de la Mancha (1968)
Ne me quitte pas (1972)
Les Marquises (1977)
Live albums
Enregistrement Public à l’Olympia 1961 (1962)
Enregistrement Public à l’Olympia 1964 (1964)
