Του Μιχάλη Ψύλου
[email protected]
«Η Ισπανία είναι μια ανοιχτή πόρτα», υποσχέθηκαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δήθεν για μια μέρα. Απλώς φτάστε στον θύλακα της Θέουτα και θα βρίσκεστε στην Ισπανία, και επομένως στην Ευρώπη
Κάπου 50.000 άνθρωποι στο Μαρόκο τα μηνύματα στα κινητά τους τηλέφωνα.
Ποιος ενέπνευσε αυτή τη συλλογική απάτη και γιατί είναι μια άλλη ιστορία.
Στα βίντεο εκείνης της νύχτας, ένα τεράστιο πλήθος νέων ξεχύνεται στην ακτή, φωνάζοντας και βάζοντας φωτιά σε αυτοκίνητα. Αλλά η μαροκινή αστυνομία, παραδόξως, δεν κινείται. Και έτσι χιλιάδες προσπαθούν να φτάσουν στη θάλασσα με την ελπίδα να φτάσουν στην Ευρώπη.
Οι New York Times παραθέτουν έναν νεαρό άνδρα που δέχτηκε νόημα από την αστυνομία στο Μαρόκο να περάσει. «Μας έδειξαν τον δρόμο και απλώς μας είπαν: “Πηγαίνετε από εδώ, πηγαίνετε από εδώ”», είπε στην εφημερίδα. «Πηγαίνετε στην Ισπανία!»
Ας το δούμε λοιπόν και από την οπτική των χιλιάδων νεαρών, στην πλειονότητά τους, που δεν έχουν στον «ήλιο μοίρα» στο Μαρόκο.
Αλλά και των συνομηλίκων τους από το γειτονικό Σουδάν που έφτασαν στο Μαρόκο με την ελπίδα να πάνε στην Ισπανία, ξεφεύγοντας από τον πόλεμο και από τη φτώχεια.
Ουδείς βέβαια τους είπε ότι η Θέουτα, όπως και ο άλλος θύλακας, η Μελίγια, αν και ισπανικό έδαφος, βρίσκονται ουσιαστικά εκτός της ζώνης Σένγκεν για ελεύθερη κυκλοφορίας προσώπων. Ως εκ τούτου, κανένας μετανάστης δεν μπορούσε να διέλθει από την ηπειρωτική Ισπανία ή άλλη χώρα της ΕΕ
Το «Φρούριο Ευρώπη»
Για όλους εμάς, που ζούμε μέσα στο «Φρούριο Ευρώπη», αν βλέπαμε έναν άνθρωπο στη θάλασσα, σίγουρα θα καλούσαμε βοήθεια.
Αλλά τι γίνεται όταν είναι χιλιάδες στη θάλασσα;
Καθισμένοι μπροστά στις τηλεοράσεις μας κυριαρχεί η αίσθηση μιας «βάρβαρης, ασταμάτητης, άγριας εισβολής».
Το λένε και οι περισσότεροι κυβερνώντες στην Ευρώπη.
Γνωρίζουμε πώς τελείωσε η «επίθεση» στη Θέουτα, όλοι στάλθηκαν πίσω μέσα σε λίγες ώρες. Αλλά 84 υποψήφιοι παράτυποι μετανάστες -στην πλειονότητά τους 16χρονα και 20χρονα παιδιά -παρέμειναν εκεί: στο νεκροτομείο, πνιγμένοι. παρασυρμένοι από την τρέλα, κουρασμένοι από τη φτώχεια, ή ήδη φυγάδες από χώρες σε πόλεμο.
Και έρχεται η Ευρώπη. Μια ολόκληρη ήπειρος πανικοβλήθηκε μπροστά στην απόπειρα μαζικής εισροής των μεταναστών.
Και ένα διμερές ζήτημα μεταξύ Ισπανίας και Μαρόκου, μετατράπηκε σε μια πολιτική κατάσταση έκτακτης ανάγκης ζωτικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μια κατάσταση που θα συζητηθεί σήμερα στην έκτακτη τηλεδιάσκεψη των υπουργών Εσωτερικών των 27.
Η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ, η οποία έχει χαρακτηρίσει την εισροή από το Μαρόκο «παραβίαση της εδαφικής ακεραιότητας της Ισπανίας», βρίσκεται περικυκλωμένη από τους εταίρους της στην ΕΕ.
Οι 22 από τους 27 -με επικεφαλής την Ιταλία και τη Δανία- άδραξαν την ευκαιρία να κατηγορήσουν τη Μαδρίτη ότι «δημιουργεί την αντίληψη ότι η παράνομη είσοδος στην ΕΕ είναι δυνατή» και ότι «θα μπορούσε να μετατραπεί σε νόμιμη διαμονή».
Μόνο η Γαλλία, η Πορτογαλία, το Λουξεμβούργο και η Ιρλανδία δεν έχουν συμμετάσχει στην ίδια χορωδία.
Στο στόχαστρο η Ισπανία
Οι 22 -και η Ελλάδα ανάμεσά τους -θεωρούν την Ισπανία υπεύθυνη για τη «νομιμοποίηση τεράστιου αριθμού παράτυπων μεταναστών»- κάτι που θεωρούν ως «παράγοντα έλξης» για τους πολίτες της Βόρειας Αφρικής.
Δεν περνάει απαρατήρητο, για παράδειγμα, ότι οι άλλοι δύο μόνοι Σοσιαλιστές ηγέτες στην ΕΕ -η Δανή Μέτε Φρέντερικσεν και ο Μαλτέζος Ρόμπερτ Αμπέλα- όχι μόνο έχουν αποστασιοποιηθεί από τον Σάντσεθ, αλλά στην περίπτωση της Φρέντερικσεν, μάλιστα ηγήθηκαν από κοινού της πρωτοβουλίας με την Τζόρτζια Μελόνι, με στόχο την πολιτική απομόνωση του Ισπανού πρωθυπουργού.
Πολλοί στο διαδίκτυο ερμήνευσαν το γεγονός ότι το Μαρόκο επέτρεψε ουσιαστικά στους χιλιάδες νέους να αποτολμήσουν αυτή την απόπειρα, ως προειδοποίηση προς την Ισπανία.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ είχε επισκεφθεί την Αλγερία – έναν δηλωμένο εχθρό του Μαρόκου – λίγο πριν από το περιστατικό.
Οι ΗΠΑ εμπλέκονται επίσης. Πολλοί λένε ότι ο πρόεδρος Τραμπ θέλησε επίσηςνα τιμωρήσει τον Σάντσεθ λόγω της κριτικής της για τις αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν. Αυτό εξηγεί επίσης τις ενέργειες του Μαρόκου, για να κερδίσει την εύνοια των ΗΠΑ ενώ ταυτόχρονα αποσταθεροποιούσε την σοσιαλιστική κυβέρνηση στη Μαδρίτη.
Η αχίλλειος πτέρνα της Ισπανίας είναι βέβαια αυτά τα απομεινάρια των αποικιών της, της Θέουτας και της Μελίγιας. Αναρωτιέται κανείς γιατί η Ισπανία επιμένει να διατηρεί στη βόρεια Αφρική αυτά τα απομεινάρια της αυτοκρατορικής πολιτικής των Βουρβόνων βασιλέων!
Ψιλά γράμματα
Ψιλά γράμματα όλα αυτά βέβαια.
Οι 84 νεκροί που θα μείνουν θαμμένοι για πάντα σε «ευρωπαϊκό έδαφος» και οι δεκάδες χιλιάδες που επέστρεψαν στις χώρες τους, είναι δυστυχώς ένα μόνο, επεισόδιο για το τι συμβαίνει και θα συμβαίνει καθημερινά, στη Μεσόγειο.
Η ευρωπαϊκή πολιτική θα παραμένει επίσης γεμάτη ανοιχτές πληγές από μια κρίση εμπιστοσύνης και αλληλεγγύης που εκτυλίχθηκε εκείνες τις ώρες.
Το στρατόπεδο της πλειοψηφίας που υποστηρίζει μια σκληρή γραμμή στο μεταναστευτικό θέλει τώρα να εκμεταλλευτεί αυτήν την κρίση για να σφίξει περαιτέρω τον κλοιό στην «Ευρώπη-Φρούριο».
Αναζητώντας κράτη της Κεντρικής Ασίας όπως το Ουζμπεκιστάν και αφρικανικά όπως η Ουγκάντα, για να στείλουν τους παράτυπους μετανάστες
Η ΕΕ αποφάσισε μάλιστα να δελεάσει με αναπτυξιακή βοήθεια αλλά και τις εμπορικές προτιμήσεις, στα κράτη εκτός Ευρώπης που συνεργάζονται για να δεχτούν τους εξαναγκασμένους σε επαναπατρισμό, παράτυπους μετανάστες Και ας μην είναι εκεί η πατρίδα τους.
Οι αιτίες της μετανάστευσης
Σε κάθε περίπτωση η λύση δεν είναι ούτε η «εισβολή», ούτε ο κλοιός για όλους τους μετανάστες. Χρειαζόμαστε μια νέα προοπτική: η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να εργαστεί για τη δημιουργία τακτικών, διαχειριζόμενων και ασφαλών μεταναστευτικών ροών. Γιατί οι αιτίες που προκαλούν τη μετανάστευση, θα πληθαίνουν συνεχώς. Με την ανοχή ή και την «συνεισφορά» της Δύσης.
Πηγή: Ναυτεμπορική και REUTERS/Pedro Nunes
(*) Ο Μιχάλης Ψύλος είναι δημοσιογράφος, μέλος της ΕΣΗΕΑ και Διευθυντής του ειδησεογραφικού site της εφημερίδας «Ναυτεμπορική».
