Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου
Ο Τάσος Προβιάς, ένας ταλαντούχος ηθοποιός της νέας γενιάς, με ιδιαιτέρως ενδιαφέροντα λόγο και εξίσου ενδιαφέρουσα παρουσία, φέτος πρωταγωνιστεί στο συγκινητικά βαθύ, αστείο και τρυφερό έργο του Anthony Neilson «Οι Σεμνότυφοι».
Το έργο παρουσιάζεται σε σκηνοθεσία του Βαγγέλη Λάσκαρη στο θέατρο «Μικρός Κεραμεικός». Γράφτηκε το 2018 από τον Anthony Neilson για το Royal Court Theatre – το θέατρο των συγγραφέων, όπως είναι γνωστό στο Λονδίνο.
Ανέβηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 2021 στο θέατρο Vault κι ο σκηνοθέτης αποφάσισε να επαναδιαπραγματευτεί και επικαιροποιήσει το υλικό του έργου φέρνοντάς το αυτή τη φορά στην Ελλάδα του 2023.
Η Ναταλία κι ο Τάσος είναι οι «Σεμνότυφοι», ένα σύγχρονο ζευγάρι της πόλης που κουβαλά όλα τα στερεοτυπικά πρότυπα της κοινωνίας μας για τον άνδρα και τη γυναίκα. Μας προσκαλούν στο θέατρο για να μιλήσουμε για το σεξ, αποκαλύπτουν πως οι ίδιοι έχουν να κάνουν σεξ 14 μήνες και 4 ημέρες και δηλώνουν αποφασισμένοι πως το θέμα τους πρέπει να λυθεί απόψε στο θέατρο, πάνω στη σκηνή. Είναι έτοιμοι για όλα και ή θα κάνουν σεξ απόψε ή όλα θα τελειώσουν για αυτούς.
O Anthony Neilson έχει γράψει ένα τολμηρό έργο για τη συντροφικότητα, την οικειότητα και την αστική μοναξιά. Ένα έργο για την προσπάθεια να πεις το ανείπωτο, για την απόκρυψη των επιθυμιών, για τον ερωτισμό μέσα στα ζευγάρια που χάνεται. Στη συνέντευξη που παραχώρησε ο Τάσος Προβιάς στο www.catisart.gr αναρωτώμεθα πόσο σεμνότυφοι έχουμε γίνει σε μια κοινωνία που ταχέως συντηρητικοποιείται. Συζητάμε επίσης για το σεξ. Γιατί άραγε το σεξ έχει τόση σημασία στις ζωές μας; Γιατί το σκεφτόμαστε συνέχεια; Γιατί μας αρέσει να μιλάμε συχνά γι’ αυτό; Μήπως θέλουμε να ξεφύγουμε μέσα από το σεξ από τη μοναξιά μας;
Η συζήτησή μας όμως επεκτείνεται και σε θέματα θεάτρου, πολιτικής ορθότητας αλλά και ζωής γενικότερα. «Νομίζω ότι η απόλαυση που βρίσκουμε στο σεξ έχει γίνει διέξοδος από όλα αυτά που μας βαραίνουν καθημερινά και για αυτό έχει πάρει κυρίαρχη σημασία. Αυτό είναι επικίνδυνο», τονίζει.
Όσο για το αν έχει μετανιώσει για κάτι που έχει κάνει, απαντά: «Έχω σταματήσει να μετανιώνω για πράγματα που κάνω. Θεωρώ ότι δεν έχει νόημα. Φυσικά και κάνω λάθη, ή πράγματα που δε θα έπρεπε, αλλά προτιμώ να βλέπω τι θα κάνω παρακάτω και πώς θα τα διορθώσω παρά να μετανιώνω γι’ αυτά. Άλλωστε (μαζί με άλλα πράγματα φυσικά) τα λάθη μου με έχουν φέρει εδώ που είμαι».
Τάσο, πού γεννήθηκες και ποια είναι η καταγωγή σου;
*Γεννήθηκα στην Αθήνα, εδώ μεγάλωσα, αλλά η καταγωγή μου είναι από την Κρήτη και συγκεκριμένα από το Ρέθυμνο.
Τι δεν ξεχνάς από τα παιδικά σου χρόνια;
* Δεν ξεχνάω τα καλοκαίρια μου στη Κρήτη, τα οποία συνεχίζουν να υπάρχουν μέχρι και τώρα.
Πώς και πότε μπήκαν η υποκριτική και το θέατρο στη ζωή σου;
*Στην 2α Γυμνασίου μπήκα στη θεατρική ομάδα του σχολείου και ουσιαστικά εκεί άρχισαν όλα. Δεν υπήρχε κάποιος κυρίαρχος λόγος. Υπήρχαν διάφοροι μικροί λόγοι που με οδήγησαν εκεί.
Ποιες λέξεις θα χρησιμοποιούσες για να περιγράψεις τον εαυτό σου;
*Ρομαντικός, μπλέ, γκρινιάρης, αφηρημένος, Κρήτη, επίμονος, Ολυμπιακός, χαράκι.
Ποια είναι, κατά τη γνώμη σου, η ιδανική σχέση ηθοποιού – σκηνοθέτη;
*Είναι μια σχέση στην οποία υπάρχει αλληλοκατανόηση, σεβασμός εκατέρωθεν, απουσία κάθε είδους παρωπίδας και ανοιχτό μυαλό ώστε να δεχτεί ο ένας ό,τι έχει να προσφέρει ο άλλος.
Υπάρχουν συνάδελφοί σου ή άνθρωποι του θεάτρου τους οποίους θα χαρακτήριζες οικογένειά σου;
*Η οικογένεια είναι περίεργη έννοια, με τα καλά της και τα κακά της. Θα πω όχι, αλλά έχω ανθρώπους, φιλίες, που έχουν μείνει από τη Δραματική Σχολή κατά βάση, και παίζουν πολύ μεγάλο ρόλο στη ζωή μου αυτή τη στιγμή.
Mε ποιους χαρακτήρες ανθρώπων δυσκολεύεσαι να συνεργαστείς;
*Με τους απόλυτους, με αυτούς που πιστεύουν ότι τα ξέρουν όλα, με τους αυτάρεσκους.
Τι αξία έχει για έναν καλλιτέχνη η συνέπεια και η πειθαρχία;
*Τεράστια. Θεωρώ ότι είναι από τα πιο σημαντικά πράγματα που θα πρέπει να δουλέψει κάποιος ώστε να μπορέσει να σταθεί αξιοπρεπώς σε αυτό το χώρο.
Φέτος σε βρίσκουμε να πρωταγωνιστείς στο έργο «Οι σεμνότυφοι» του Anthony Neilson σε σκηνοθεσία του Βαγγέλη Λάσκαρη. Πώς θα περιέγραφες το έργο;
*Σύγχρονο, αιχμηρό, επικίνδυνο, αστείο και βαθιά συγκινητικό.
Τι θα ήθελες να γνωρίζουμε για τον χαρακτήρα που υποδύεσαι;
*Πως είμαι σχεδόν σίγουρος ότι θα βρείτε πάνω του στοιχεία του εαυτού σας. Ότι δυσκολεύεται πάρα πολύ, οπότε, σας παρακαλώ, δώστε του μια ευκαιρία!
Πόσο σεμνότυφοι έχουμε γίνει σε μια κοινωνία που ταχύτατα συντηρητικοποιείται;
*Νομίζω πάντα συντηρητική ήταν η κοινωνία μας, δεν έχει αλλάξει κάτι, απλά κάποιες συνθήκες έφεραν στον αφρό αυτό το γεγονός. Μαζί με αυτό πάει και η σεμνοτυφία πακέτο. Το ένα φέρνει το άλλο.
Γιατί το σεξ έχει τόση σημασία στις ζωές μας; Μήπως το σκεφτόμαστε περισσότερο από όσο του αξίζει σ’ έναν κόσμο που μαστίζεται από πολλαπλά προβλήματα;
*Ναι, θεωρώ ότι όντως το σκεφτόμαστε υπερβολικά. Ακριβώς αυτά τα προβλήματα είναι όμως που μας ωθούν σε αυτό. Νομίζω ότι η απόλαυση που βρίσκουμε στο σεξ έχει γίνει διέξοδος από όλα αυτά που μας βαραίνουν καθημερινά και για αυτό έχει πάρει κυρίαρχη σημασία. Αυτό είναι επικίνδυνο. Ο Κρισναμούρτι λέει ότι όταν η απόλαυση γίνεται κυρίαρχη στη ζωή, η αγάπη φεύγει.
Θέλουμε να ξεφύγουμε μέσα από το σεξ από τη μοναξιά μας;
*Από τη μοναξιά μας, από τη δουλειά μας, από τα χρέη μας, από τις τοξικές σχέσεις μας, απ’ όλα.
Τελικά μήπως η πολυσυζητημένη πολιτική ορθότητα έχει γίνει «δίκοπο µαχαίρι» που παραδόξως κόβει µόνο από τη µία πλευρά; Είναι όντως μια κατάκτηση της δημοκρατίας μας;
*Μεγάλη κουβέντα αυτή. Σίγουρα έχει βοηθήσει καταλυτικά σε κάποια πράγματα ώστε να μπορέσουμε να πάμε ένα βήμα παρακάτω σαν άνθρωποι που υποτίθεται ζουν σε μια πολιτισμένη κοινωνία. Από την άλλη νιώθω ότι πολλές φορές χάνεται η μπάλα και καταλήγουμε να έχουμε αμφιλεγόμενα αποτελέσματα.
Έχει όρια η Τέχνη; Μέχρι τι αντέχει να βλέπει ο θεατής επί σκηνής; Μέχρι τι μπορούμε να δείχνουμε επί σκηνής;
*Ειλικρινά δε ξέρω αν υπάρχουν όρια, και ποια μπορεί να είναι αυτά. Είναι ένα θέμα που με απασχολεί και το σκέφτομαι συχνά. Με ενοχλεί αφάνταστα πάντως η πρόκληση για την πρόκληση. Μια ακραία σκηνική κατάσταση που δημιουργείται μόνο και μόνο για να τραβήξει την προσοχή και να ικανοποιηθεί το εγώ κάποιου “καλλιτέχνη”. Εκεί θα μπορούσε να μπει ιδανικά κάποιο όριο, δεν θεωρώ ότι λέγεται τέχνη αυτό. Βέβαια κάτι τέτοιο δεν μπορεί να συμβεί γιατί δεν μπορείς να ελέγξεις τις προθέσεις και τη μεγαλομανία κάποιου.
Μπορεί η τέχνη να αλλάξει τον κόσμο;
*Από μόνη της όχι, αλλά μπορεί να βοηθήσει πάρα πολύ.
Ποιους ρόλους ονειρεύεσαι να υποδυθείς;
*Συγκεκριμένους ρόλους δεν έχω στο μυαλό μου, θα ήθελα πάντως κάποια στιγμή να καταπιαστώ με τους μεγάλους κλασικούς συγγραφείς. Σαίξπηρ, Ίψεν, Τένεσι Ουίλιαμς κ.τλ.
Πώς βιώνεις το άνοιγμα της τηλεόρασης στο «ευρύ κοινό»;
*Δεν πάνε και πολλά χρόνια που η τηλεόραση ήταν σε παρόμοια φάση με τώρα. Δεν πιστεύω ότι έχει γίνει κάτι τρομερό δηλαδή, απλά μετά από ένα διάλειμμα έχει επιστρέψει εκεί που ήταν.
Στην τηλεόραση τι σου αρέσει να παρακολουθείς;
*Μου αρέσει πολύ να βλέπω σειρές, λόγω χρόνου βέβαια δεν βλέπω ποτέ λάιβ.
Τι θα ήθελες να κρατήσεις μακριά από τη ζωή σου;
*Τη μιζέρια, τους φασίστες, τον πόνο.
Ποια ήταν η τελευταία φορά που μετάνιωσες για κάτι που έκανες;
*Δε θυμάμαι, έχω σταματήσει να μετανιώνω για πράγματα που κάνω. Θεωρώ ότι δεν έχει νόημα. Φυσικά και κάνω λάθη, ή πράγματα που δε θα έπρεπε, αλλά προτιμώ να βλέπω τι θα κάνω παρακάτω και πώς θα τα διορθώσω παρά να μετανιώνω γι’ αυτά. Άλλωστε (μαζί με άλλα πράγματα φυσικά) τα λάθη μου με έχουν φέρει εδώ που είμαι.
Μίλησέ μου για κάτι που θεωρείς νίκη σου;
∗Νομίζω η μεγαλύτερη νίκη μου μέχρι τώρα είναι ότι έχω βρει τι θέλω να κάνω στη ζωή μου, έχω βρει αυτό που με κινητοποιεί και με συναρπάζει σε τέτοιο βαθμό ώστε κάθε μέρα όταν ξυπνάω να έχω έναν πραγματικά σοβαρό λόγο να σηκωθώ από το κρεβάτι μου. Μιλάω φυσικά για την υποκριτική και το θέατρο.
Το επάγγελμα του ηθοποιού είναι ιδιαίτερα ανασφαλές, κινδυνεύει κανείς να μείνει άνεργος κάθε λίγους μήνες. Είσαι προετοιμασμένος γι’ αυτό;
∗Ήμουν προετοιμασμένος από την πρώτη στιγμή που σκέφτηκα ότι θέλω να γίνω ηθοποιός. Το αποφάσισα σχετικά μεγάλος, οπότε ήξερα ακριβώς πού έμπλεκα.
Πώς σκέπτεσαι το μέλλον σου στην τέχνη
∗Δεν έχω ιδέα, μάλλον δεν το πολυσκέφτομαι. Προσπαθώ να επικεντρώνομαι στο παρόν.
Ποιο βιβλίο διαβάζεις αυτό τον καιρό;
∗Διαβάζω τα “Επαναστατικά και Απελευθερωτικά Κινήματα” του Βασίλη Ραφαηλίδη. Τον τελευταίο καιρό έχω φάει ένα κόλλημα με την Ιστορία, οπότε διαβάζω τέτοια πράγματα.
Υπάρχουν προσωπικότητες που θαυμάζεις και ποιες είναι αυτές;
∗Θαυμάζω διάφορες προσωπικότητες από διάφορα περιβάλλοντα και έχω διάφορα πρότυπα, το μεγαλύτερο πρότυπο μου όμως είναι ο
Κίμωνας Φιορέτος, ο δάσκαλος μου.
Ποια είναι τα άμεσα σχέδιά σου;
∗Συνεχίζουμε με τους “Σεμνότυφους” μέχρι τα μέσα Γενάρη. Συμμετέχω επίσης στα δύο παιδικά του Θεάτρου Κατερίνα Βασιλάκου-Μαριάννα Τόλη, “Ένα παιδί μετράει τ’αστρα” του Μενέλαου Λουντέμη και “Τα σ’ αγαπώ του κόσμου” της Μάρως Θεοδωράκη και τα δύο σε σκηνοθεσία Αναστάση Δεληγιάννη. Θα παίζονται μέχρι το Πάσχα.
Ποια είναι η σχέση σου με τα ζώα; Υπάρχει κάποιο κατοικίδιο με το οποίο συμβιώνεις;
∗Αγαπώ τα ζώα. Θα ήθελα πάρα πολύ να έχω κάποιο κατοικίδιο, αλλά επειδή πιστεύω ότι είναι τεράστια ευθύνη και επειδή ουσιαστικά δεν έχω σταθερό πρόγραμμα και οι ώρες μου στο σπίτι είναι ελάχιστες δεν το έχω τολμήσει. Όποτε είμαι σπίτι όμως έρχονται και με συντροφεύουν αρκετά συχνά οι δύο γατούλες που έχουν οι αδερφές μου στα δικά τους σπίτια, η Στάθη και η Φρόσω. Οπότε κάπως καλύπτεται αυτή η ανάγκη.
Ευχαριστώ πολύ για την όμορφη συζήτηση, Τάσο.
∗∗∗
