32.7 C
Athens
Κυριακή 23 Ιουνίου 2024

Πλατόνοφ, η ρωσική εκδοχή του Δον Ζουάν

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

“Ο Άμλετ φοβόταν να ονειρευτεί, εγώ φοβάμαι να ζήσω. La commedia è finita”.

Αρχές ενός καλοκαιριού, τέλη του 19ου αιώνα. Με σκοπό τον παραθερισμό, καταφτάνουν στο κτήμα της Άννας Πετρόβνα οι ξεπεσμένοι ήρωες μιας πάλαι ποτέ υψηλής κοινωνικής τάξης. Η παρουσία του Πλατόνοφ αρκεί για να δημιουργήσει στους παρευρισκόμενους έναν βαθύ στοχασμό και έναν έντονο σκεπτικισμό γύρω από τα ανεκπλήρωτα απωθημένα τους, τις προσδοκίες και τους έρωτες που δεν συνέβησαν ποτέ. Ο «Πλατόνοφ» είναι η νεανική φάρσα του Αντόν Τσέχοφ, από το σύμπαν της οποίας θα ξεπηδήσουν αργότερα οι ήρωες των άλλων κλασικών έργων του, όπως του «Γλάρου», των «Τριών Αδελφών» ή του «Θείου Βάνια».
Το 1882 το θέατρο «Μάλι» της Μόσχας απέρριψε ένα έργο – ποταμό του Τσέχοφ, το οποίο αν ανέβαινε στη σκηνή μπορεί και να ξεπερνούσε τις πέντε ώρες. Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, το 1920, όταν τα χειρόγραφα του συγγραφέα παραδόθηκαν στα Γενικά Αρχεία του κράτους, ανάμεσά τους ανακαλύφθηκε και ένα θεατρικό έργο άτιτλο και αχρονολόγητο με πολλές διορθώσεις και συμπληρώσεις. Επρόκειτο για τον περίφημο «Πλατόνοφ» που είχε υποβληθεί στο «Μάλι» και είχε απορριφθεί. Ο τίτλος του έργου δόθηκε περιστασιακά από το όνομα του κεντρικού ήρωα, του Πλατόνοφ. Όνομα αλληγορικό, που ο Τσέχωφ δανείστηκε από τον Πλάτωνα, μιας και ο γόης επαρχιακός δάσκαλος σαρκάζεται ως «ψευδοφιλόσοφος».
Το έργο, ενώ γράφτηκε όταν ο συγγραφέας ήταν ακόμα φοιτητής της Ιατρικής (1878-1883), πρωτοδημοσιεύτηκε το 1923, σχεδόν είκοσι χρόνια μετά το θάνατό του (1904). Έτσι θα μπορούσαμε να πούμε ότι κατά κάποιον τρόπο είναι τόσο το πρώτο θεατρικό έργο του Τσέχοφ, όσο και το τελευταίο του. Αυτή μάλιστα η εντύπωση εντείνεται και από το γεγονός πως η πλοκή του αποτελεί ένα πρωτόλειο, ή ακόμα καλύτερα, μια άλλη εκδοχή του κύκνειου άσματος του συγγραφέα, του εμβληματικού «Βυσσινόκηπου», αλλά και μια μεγάλη μήτρα που μέσα της κυοφορήθηκε το σύνολο του θεατρικού του έργου. Ο συγγραφέας εδώ προετοιμάζει και επεξεργάζεται τα κυρίαρχα θεματικά μοτίβα που θα τον απασχολήσουν στο μέλλον. Ένας πρώιμος Τσέχοφ, που εγκιβωτίζει όλο το γενετικό υλικό του ώριμου Τσέχοφ.
H δράση δεν είναι εμφανής. Ο μύθος είναι εξαιρετικά απλός. Σκηνές καθημερινής ζωής δίχως φανερή αλληλουχία, δίχως εκρήξεις και εξαιρετικές περιστάσεις. Δηλαδή, «βλέπεις τη ζωή όχι μόνο μέσα από τις κορυφές και τις αβύσσους της, αλλά μέσα από την τριγύρω σου καθημερινότητα».

Υπάρχει και εδώ, όπως και σε άλλα έργα του Τσέχοφ, το παραδοσιακό ρώσικο κτήμα με την έπαυλή του κάπου στο Νότο της χώρας, που λειτουργεί ως ένας πραγματικός όσο και συμβολικός χώρος για τους πολυάριθμους ενοίκους και επισκέπτες του, οι οποίοι συστήνουν ταυτόχρονα και μια μικρογραφία της παρακμάζουσας τσαρικής Ρωσίας. Καταχρεωμένοι αριστοκράτες, ξεπεσμένοι φεουδάρχες της προεπαναστατικής Ρωσίας, οι οποίοι, αφού έχασαν περιουσίες και ιδανικά σε γλέντια και κακοδιαχείριση, περιμένουν αδρανείς, φλυαρώντας και φληναφώντας. Τριγύρω τους βουίζουν άσκοπα χωριάτες σε κοινωνική άνοδο, έμποροι, απατεώνες, τοκογλύφοι και διάφοροι τυχάρπαστοι. Στο κέντρο αυτής της ομήγυρης βρίσκεται ο Πλατόνοφ, ένας διανοούμενος της εποχής και προϊόν της βαθιάς κοινωνικής κρίσης που μαστίζει τη Ρωσία από δεκαετίες. Ευφυής και γοητευτικός, αλαζών και κυνικός, εισβάλλει στο μυαλό και την ψυχή όλων αδιακρίτως και ανασύρει στο φως την ανικανότητά τους να αυτενεργήσουν και εντέλει να ζήσουν. Παίζοντας μαζί τους καταδεικνύει τα πνευματικά και συναισθηματικά τους όρια, ενώ ο ίδιος αφήνεται ηδονικά στα χέρια τους να αναγνωρίσουν σε αυτόν το «δαίμονα» που θα τιθασεύσει το χάος του μυαλού τους. Μια ποικιλία χαρακτήρων που παρουσιάζονται άλλοτε τραγελαφικά και άλλοτε σοβαρά. Από τη θέση του μάγου – τελετάρχη ο Πλατόνοφ καλείται να διεκδικήσει για τον καθένα από τους ήρωες της συντροφιάς του, και γιατί όχι, για τον καθένα από τους θεατές του, ακριβώς σε μια περίοδο βαθιάς κρίσης, τη δυνατότητα μιας ώριμης σκέψης πάνω στην ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης.
Στον «Πλατόνοφ» σχεδόν οι πάντες οδηγούνται από τα πάθη, τις αδυναμίες και τα ελαττώματα της ανθρώπινης φύσης, οι ελπίδες διαψεύδονται από την πράξη, η ζωή παγιδεύεται σε μια ατελέσφορη αναζήτηση ευτυχίας. Κωμικότητα και δραματικότητα εναλλάσσονται χωρίς διακοπή, όπως ακριβώς συμβαίνει και στην πραγματική ζωή.
Παρεξηγήσεις δίνουν τη σκυτάλη σε μικρές και μεγαλύτερες απάτες, όνειρα οδηγούν σε εμμονές. Έργο πολυπρόσωπο, με ζωντανό διάλογο και θεαματικές συγκρούσεις. Μεγαλόσχημοι έρωτες, συζητήσεις για χρέη και γραμμάτια, αλκοόλ, πλήξη, μοναξιά και μονοτονία συνθέτουν το σκηνικό της ζωής των καλεσμένων στη βεράντα της ωραίας χήρας Άννας Πετρόβνα. Η άφιξη του δασκάλου λειτουργεί καταλυτικά στη λιμνάζουσα καθημερινότητα όλων. Όμως, η λάμψη που εκπροσωπούσε κάποτε ο γοητευτικός ήρωας φαίνεται τώρα να θαμπώνει, αφού δαπανά το χρόνο του διασκεδάζοντας με τις αδυναμίες των άλλων και βάζοντας σε δοκιμασία τις δικές του ανασφάλειες. Ο ήρωας πλαισιώνεται από μια τετράδα ερωτευμένων με αυτόν κυριών, που τρέχουν πίσω από τη δίνη της σαγήνης του. Το επικίνδυνο παιχνίδι του θα έχει αναπόφευκτες συνέπειες για όλους.

Το τέλμα

Ο Τσέχοφ τονίζει τη σημασία των ίδιων των προσώπων, τα οποία πλήττουν αλλά την ίδια στιγμή βιώνουν το δράμα της ζωής, το δράμα της φθοράς. Το τέλμα έχει απλωθεί στα σαλόνια και στις ψυχές όλων των εμπλεκομένων. Οι διάλογοι είναι εξωτερικά ασύνδετοι. Το κάθε πρόσωπο τραβάει το δικό του δρόμο, η συνομιλία του δεν είναι διάλογος διασταυρούμενος, αλλά παράλληλοι μονόλογοι που ποτέ δε συμπίπτουν. Έτσι υποβάλλεται στο θεατή το δραματικό ασύμπτωτο που χαρακτηρίζει γενικώς το έργο του Τσέχοφ. Τα πρόσωπα αγωνίζονται να επικοινωνήσουν αλλά δεν τα καταφέρνουν. Άλλο ένα χαρακτηριστικό στοιχείο είναι τα ερωτικά τρίγωνα. Ένας χαρακτήρας είναι παράφορα ερωτευμένος με κάποιον, ο οποίος όμως ποθεί κάποιον άλλο. Το ανεκπλήρωτο, λοιπόν, του έρωτα είναι ακόμα ένα στοιχείο των έργων του. Η ροή του χρόνου και η συνακόλουθη φθορά κάνουν το νόημα της ζωής φευγαλέο, την αναζήτησή του δραματικά δύσκολη και πολλές φορές αφήνουν τα πρόσωπα αδικαίωτα με έναν τρόπο τελείως ιδιόρρυθμο, που βρίσκεται ανάμεσα στην ειρωνεία και το σπαραγμό. Οι καταστάσεις είναι τόσο αμφίβολες που είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς αν πρέπει να γελάσει ή να συγκινηθεί, αν ο συγγραφέας σοβαρολογεί, παίζει, ειρωνεύεται ή σατιρίζει.
Τη ζωή τη θέλουν τώρα, όχι μπροστά τους… Ο Πλατόνοφ δεν ήθελε να πληγώσει κανέναν αλλά τελικά τους πλήγωσε όλους… Μια εκπυρσοκρότηση, μια σφαίρα στην καρδιά του άπιστου Δον Ζουάν, τους δίνει την ευκαιρία να συνεχίσουν να φυτοζωούν σαν όλα όσα έγιναν να ήταν απλώς ένας εφιάλτης. Άνθρωποι, συνηθισμένοι ή παράξενοι, πλούσιοι και φτωχοί, ηθικοί και ανήθικοι, που αγαπούν, απογοητεύονται, προδίδουν και προδίδονται, μπαίνουν σε πειρασμούς, τολμούν, αποπειρώνται να αυτοκτονήσουν ή να σκοτώσουν και έρχονται αντιμέτωποι με τις επιθυμίες και τις επιλογές τους. Λαχταρούν, ο καθένας με το δικό του τρόπο, να ζήσουν και συναντιούνται σε μια ιστορία.
Κανένας άλλος συγγραφέας δεν περιέγραψε με τόση ενάργεια την ψυχική κατάπτωση της ανθρώπινης οντότητας μέσα σε ένα χρεοκοπημένο πολιτισμό, όσο ο Τσέχοφ. Ιδιαίτερα την κατάπτωση ενός καλλιεργημένου ανθρώπου που έρχεται ενώπιος ενωπίω με τη χαμέρπεια, την ευτέλεια και την ποταπότητα.

Συντελεστές

Η σκηνοθεσία έχει γίνει με ανατρεπτικό χιούμορ, συγκινητική τρυφεράδα και ευαίσθητη νεανικότητα. Τα έργα του Τσέχοφ είναι έργα ατμόσφαιρας, όχι όμως εξωτερικής. Τα εξωτερικά μέσα όπως τα σκηνικά αντικείμενα ή οι ήχοι από τα παρασκήνια μεταβάλλονται σε σύμβολα που βρίσκονται σε εσωτερική αντιστοιχία με τις καταστάσεις των προσώπων έχοντας αποκτήσει συναισθηματικά φορτισμένο φορτίο. Στην παράσταση το σκηνικό αποτελείται από καρέκλες που αιωρούνται, δηλώνοντας την αμφισημία των χαρακτήρων και το μάταιο της ζωής των ηρώων. Στο τέλος, σε μια βουβή σκηνή δημοπρασίας, τα έπιπλα αποσύρονται το ένα μετά το άλλο αφήνοντας την Άννα Πετρόβνα ανόητα έκπληκτη και τραγικά μετέωρη. Το κείμενο – μαμούθ συρρικνώθηκε, διασκευάστηκε και δραματοποιήθηκε από τον σκηνοθέτη Ένκε Φεζολλάρι με μια επεξεργασία που οπωσδήποτε δηλώνει το σεβασμό του και την αίσθηση ευθύνης απέναντι στο πολύτιμο τσεχοφικό υλικό. Ο ίδιος ανέλαβε και τη μουσική επιμέλεια, που βοήθησε ενεργά στη δημιουργία μιας ιδιάζουσας ατμόσφαιρας σλάβικου πάθους.
Έξυπνη η σημειολογία των σκηνικών, τα οποία έδιναν μιαν εικόνα καρουζέλ. Αξιοζήλευτης αρμονίας τα κοστούμια, ιδιαίτερα τα γυναικεία πρόσθεταν χρώμα στη συνάθροιση των άχρωμων, απελπισμένων και απογοητευμένων μικροαστών της ρωσικής εξοχής. Αξιόλογη δουλειά από την Αλεξία Θεοδωράκη.
Θεατρική και εύληπτη η μετάφραση της Μαρίας Σκαφτούρα.
Η συμβολή της δραματολόγου Νάταλι Μηνιώτη σαφώς συνέβαλε στην επιτυχία της παράστασης.
Οι φωτισμοί της Ελίζας Αλεξανδροπούλου ήταν φορτισμένοι από μυστήριο με τόνους σαγηνευτικής ψευδαίσθησης.

Ερμηνείες

Η παράσταση, που ισορροπεί κομψά ανάμεσα στην πιστότητα της εποχής προέλευσης και την αισθητική του 21ου αιώνα, υποστηρίζεται από ένα δυναμικό σύνολο νέων και πολύ ταλαντούχων ηθοποιών. Όλοι οι ηθοποιοί αγάπησαν τους ρόλους τους και προσφέρουν στους θεατές στιγμές γνήσιας δραματικής τέχνης, παντρεύοντας τη φάρσα με την αλήθεια.
Ο Νίκος Αναστασόπουλος, ως Πορφύρι Σεμιόνιτς,  δίνει αυθεντικές στιγμές, ανακατεύοντας το γέλιο με την πίκρα και την ελαφρότητα με την απογοήτευση.
Η Ελεονώρα Αντωνιάδου δημιουργεί με πολλή τέχνη, στοργικότητα και ταμπεραμέντο το χαρακτήρα της τρυφερής και τραγικής Σάσα.
Η Μαρίνα Κανελλοπούλου έχει ένα γοργό και ανάλαφρο παίξιμο. Υποδύεται τη Μαρία Εφίμοβνα με απολαυστικότητα και χάρη. Ξεχωριστή ηθοποιός, καλλιτέχνιδα με προσωπικότητα.
Ο Χρυσοβαλάντης Κωστόπουλος ερμηνεύει με φινέτσα τον Νικολάι Ιβάνιτς. Είναι ηθοποιός σοβαρός, φιλότιμος, συγκινητικός και με πολύ πλούσια γκάμα.
Ο Γιάννης Παπαϊωάννου είναι επινοητικός, εκφραστικός, έμπειρος και δυναμικός. Με το ρόλο του Τιμοφέι Γκόρντιτς, του προάγγελου του Λοπάχιν («Βυσσινόκηπος»), ενός Λοπάχιν στα σπάργανα,  κάνει μια σπουδαία λεπτοδουλειά.
Ο Ιάσονας Παπαματθαίου είναι μια εκπληκτική περίπτωση. Υποδύεται τον πιο ανθρώπινο και αγνό χαρακτήρα του έργου, τον θηριώδη μουζίκο Όσιπ με πειστικότητα και ποιητικότητα.
Η Μαρία Σκαφτούρα παίζει ευέλικτα και ευαίσθητα τη νεαρή και όμορφη χήρα Μαρία Εφίμοβνα, που γοητεύει τους άνδρες. Αυταρχική, μοιραία, ακαταμάχητη.
Ο Νεκτάριος Σμυρνάκης, στο ρόλο του Κύριλ Γλαγκόλιεφ, κάνει μια εύστοχη, τολμηρή και αιχμηρή ερμηνεία. Ανταποκρίνεται έξοχα στις απαιτήσεις του ρόλου του. Λιτά και πολύ κωμικά.
Ο Παναγιώτης Σούλης παίζει με μαεστρία τον Πλατόνοφ. Διορατικός, αυθάδης, ριψοκίνδυνος, φλογερός, οριακός, αυτοκαταστροφικός, σαρκαστικός και δραματικός ταυτόχρονα. Είναι αποκάλυψη.
Η Φαίη Τζήμα ως Σοφία Γεγκόροβνα, μια αιθέρια ύπαρξη, ελεύθερη, ερωτική, ματαιόδοξη, συναρπαστική. Μια γυναίκα που παίζει με τη φωτιά.
Ο Στέλιος Τυριακίδης έπλασε έναν επιπόλαιο, αδύναμο, κακομαθημένο και απερίσκεπτο ευγενή, τον Σεργκέι Πάβλοβιτς, με ακρίβεια και συνέπεια.
Το κωμικό και το τραγικό αλληλοπαγιδεύονται και αλληλοδεσμεύονται επηρεάζοντας τον ψυχισμό του θεατή.
Ο «Πλατόνοφ» -η ρώσικη εκδοχή του Δον Ζουάν, ο Άμλετ του Τσέχοφ- είναι μια εμπειρία για τους φίλους του θεάτρου και της περιπέτειας.
Αν και το CARTEL, όπου παρουσιάζει το χρονολογικά παλαιότερο αυτό δείγμα του μοναδικού ταλέντου του Τσέχοφ, βρίσκεται σε ένα εξωπραγματικό τοπίο, μακριά από τα φώτα της πόλης, ανάμεσα σε εγκαταλελειμμένα εργοστάσια, σε μια παρακμιακή πρώην βιομηχανική ζώνη, σε μια μεταφυσική ερημία, εσείς μην πτοηθείτε και μη χάσετε αυτή την ωραία θεατρική δουλειά. Έχει φτιαχτεί με ενθουσιασμό, πολύ κόπο και πραγματικά αξίζει! Άλλωστε ο «Τεχνοχώρος – Θέατρο CARTEL» απέχει μόλις 500 μέτρα από τη στάση του μετρό Ελαιώνας.

* Καθώς έλειπε ο τίτλος, κατά καιρούς το έργο έχει ανέβει με πολλούς διαφορετικούς τίτλους (Έργο χωρίς τίτλο, Χωρίς πατέρα, Άγριο Μέλι) σε πολλές θεατρικές σκηνές του κόσμου με επικρατέστερο όμως τίτλο το «Πλατόνοφ» από τον κεντρικό χαρακτήρα της ιστορίας.

Ταυτότητα παράστασης

Μετάφραση: Μαρία Σκαφτούρα
Σκηνοθεσία: Ένκε Φεζολλάρι
Σκηνικά – Κοστούμια: Αλεξία Θεοδωράκη
Δραματολόγος: Νάταλι Μηνιώτη
Φωτισμοί: Ελίζα Αλεξανδροπούλου
Μουσική Επιμέλεια: Ενκε Φεζολλάρι
Φωτογραφίες-Video: Αθηνά Λιάσκου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Μαριάνθη Γραμματικού
Βοηθ. Παραγωγής: Στεφανία Βλάχου
Παίζουν (με αλφαβητική σειρά):
Νίκος Αναστασόπουλος, Ελεονώρα Αντωνιάδου, Μαρίνα Κανελλοπούλου, Χρυσοβαλάντης Κωστόπουλος,
Γιάννης Παπαϊωάννου, Ιάσονας Παπαματθαίου, Μαρία Σκαφτούρα, Νεκτάριος Σμυρνάκης,
Παναγιώτης Σούλης, Φαίη Τζήμα, Στέλιος Τυριακίδης

Πληροφορίες

Άντον Τσέχοφ
“Πλατόνοφ”
«Τεχνοχώρος – Θέατρο CARTEL», Αγ. Άννης και Μικέλη 4, Βοτανικός (Στάση μετρό Ελαιώνας), 12241 Αθήνα
[email protected]
Παρασκευή – Σάββατο 21:00 και Κυριακή στις 19:00
Εισιτήρια €12, €8 (μειωμένο), €5 (ατέλειες/ανέργων)

«CARTEL»

Σε ένα παλιό μηχανουργείο στο Βοτανικό ανάμεσα σε αποθήκες και μάντρες υλικών ανακύκλωσης δημιουργήθηκε ένα «CARTEL» διακίνησης καλλιτεχνικών ιδεών.
Τρεις ηθοποιοί, ο Βασίλης Μπισμπίκης, ο Παναγιώτης Σούλης και η Φαίη Τζήμα, αισθάνθηκαν την ανάγκη να τοποθετηθούν κοινωνικοπολιτικά απέναντι σε όλη αυτή τη συγκεχυμένη πραγματικότητα που ζούμε προσδοκώντας στη δημιουργία ενός πυρήνα με κοινό καλλιτεχνικό κώδικα την Ομάδα CARTEL.
Η Ομάδα CARTEL φιλοδοξεί να συμμετέχει σε φεστιβάλ θεάτρου που γίνονται στο πλαίσιο διαπολιτισμικού διαλόγου και κινητικότητας των καλλιτεχνών και της καλλιτεχνικής δημιουργίας σε όλη την Ευρώπη.
O CARTEL Τεχνοχώρος, δημιούργημα της Ομάδας CARTEL, στεγάζει τις καλλιτεχνικές ανησυχίες των δημιουργών του και δίνει βήμα σε θεατρικές ομάδες και ομάδες οποιασδήποτε μορφής τέχνης. Ο χώρος, όπως και τα σκηνικά της κάθε παράστασης, είναι φτιαγμένα από υλικά ανακύκλωσης. Η τιμή του εισιτηρίου είναι πάντα προσιτή και μία φορά την εβδομάδα δίδεται δωρεάν παράσταση για ανέργους.

Τσέχοφ Άντον Πάβλοβιτς

Ρώσος συγγραφέας από τους κορυφαίους της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Γεννήθηκε το 1860 στο Ταγκανρόκ της Αζοφικής. Πέρασε δύσκολα παιδικά χρόνια. Ήταν αναγκασμένος να δουλεύει στο μαγαζί του πατέρα του, παράλληλα με το σχολείο. Παρόλα τα οικονομικά προβλήματα κατάφερε να σπουδάσει Ιατρική στη Μόσχα. Ένα χρόνο πριν πάρει το πτυχίο του εκδίδει και το πρώτο του βιβλίο με τίτλο “Παραμύθια της Μελπομένης”. Έως τότε, δημοσίευε κείμενά του σε περιοδικά και εφημερίδες της Μόσχας και της Πετρούπολης. Βέβαια, κατά την διάρκεια της συγγραφικής του καριέρας συνεργαζόταν αρκετά συχνά με λογοτεχνικά περιοδικά. Ο Τσέχοφ στη ζωή του είχε δύο αγάπες. Όπως έλεγε κι ο ίδιος, την «ερωμένη» του (λογοτεχνία) και τη «νόμιμη γυναίκα» του (Ιατρική). Ασχολήθηκε και με τα δύο με εξαιρετική επιτυχία, με αληθινή αγάπη και υπευθυνότητα. Ως γιατρός βοηθούσε τους ανήμπορους, νοιαζόταν πραγματικά γιά εκείνους που υπέφεραν και έκανε ό, τι μπορούσε για να τους γιατρέψει. Βαθιά ανθρωπιστής και παρά τα προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε (είχε προσβληθεί από φυματίωση), δεν δίστασε να ταξιδέψει έως τη Σιβηρία για να παρακολουθήσει τις συνθήκες επιβίωσης των φυλακισμένων στο νησί Σαχαλίνη. Σταθερός στις αξίες και τα «πιστεύω» του, πολεμούσε κάθε μορφής αδικία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η παραίτησή του από μέλος της Ρωσικής Ακαδημίας ως ένδειξη διαμαρτυρίας για την ακύρωση της εκλογής του φίλου του Γκόργκι από τον τσάρο Νικόλαο Β΄. Στη λογοτεχνία, άρχισε να ξεχωρίζει όταν δημοσίευσε σε λογοτεχνικό περιοδικό το έργο του “Θάλαμος 6”, που συγκλόνισε το αναγνωστικό κοινό. Το 1898 ανέβηκε από το Θέατρο Τέχνης το έργο του “Ο Γλάρος”, γνωρίζοντας τεράστια επιτυχία και προσφέροντας την αναγνώριση στο συγγραφέα. Το Θέατρο Τέχνης υπήρξε σταθμός στην καριέρα του Τσέχοφ. Μετά την παράσταση του “Γλάρου”, ανεβαίνει “Ο θείος Βάνιας”, ενώ το 1901 παίζονται “Οι Τρεις Αδερφές” και τρία χρόνια αργότερα “Ο Βυσσινόκηπος”. Όλα γνωρίζουν τον θρίαμβο. Πέρα, όμως από τα θεατρικά, ο Τσέχοφ έγραψε και διηγήματα. Μερικά από τα γνωστά έργα του είναι: Στο σούρουπο (Βραβείο Πούσκιν), Η στέπα, Η κυρία με το σκυλάκι, Στο φαράγγι, Ο επίσκοπος, Η αρραβωνιαστικά κ.α. Τα έργα του Τσέχοφ έχουν ιδιαίτερα αγαπηθεί και στη χώρα μας. Πολλές φορές έχουν μεταφραστεί και διασκευαστεί για την ελληνική σκηνή και μεγάλοι Έλληνες ηθοποιοί τα έχουν ερμηνεύσει μοναδικά. Ο Άντον Τσέχοφ πέθανε το 1953 σε ηλικία μόλις 44 ετών.

Ιστορικό πλαίσιο

Όταν ο Τσέχοφ αρχίζει να γράφει τον “Πλατόνοφ”, στο θρόνο της Ρωσίας βρίσκεται ο Αλέξανδρος Β΄ Νικολάγεβιτς (ρωσικά: Александр II Николаевич‎, 29 Απριλίου 1818 – 13 Μαρτίου 1881), γνωστός ως Αλέξανδρος ο Ελευθερωτής. Ήταν τσάρος της Ρωσίας από τις 3 Μαρτίου 1855 έως τη δολοφονία του το Μάρτιο του 1881. Είχε επίσης τον τίτλο του βασιλέα της Πολωνίας και του Μεγάλου Δούκα της Φινλανδίας.
Γεννημένος το 1818, ήταν ο πρωτότοκος γιος του τσάρου Νικολάου Α΄ της Ρωσίας και της Γερμανίδας πριγκίπισσας Καρλόττας της Πρωσίας, κόρης του Φρειδερίκου Γουλιέλμου Γ΄ της Πρωσίας και της δούκισσας Λουίζας του Μεγάλου Δουκάτου του Μέκλενμπουργκ-Στρέλιτς. Λίγοι θα μπορούσαν να φανταστούν τον καιρό που ήταν τσάρεβιτς (δηλ. διάδοχος) ο μικρός Αλέξανδρος, ότι μεγαλώνοντας θα γινόταν ένας σπουδαίος ηγέτης ο οποίος θα αναμόρφωνε τη Ρωσία, με αποφάσεις τόσο τολμηρές και γενναίες που οι Ρώσοι είχαν να δουν από τον καιρό του Μεγάλου Πέτρου.
Εκείνη την εποχή στη Ρωσία τα πράγματα ήταν πολύ περιορισμένα, με την ελευθερία της σκέψης και της ατομικής πρωτοβουλίας να καταστέλλεται αυστηρά. Υπήρχε λογοκρισία σε όλο το φάσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας, με την κριτική στις Αρχές να αποτελεί σοβαρό παράπτωμα. Όταν ανέλαβε την εξουσία εισήγαγε σημαντικές αλλαγές σε φιλελεύθερη κατεύθυνση, αλλά παρ’ όλα αυτά δολοφονήθηκε σε δημόσιο χώρο από την τρομοκρατική οργάνωση “Λαϊκή Θέληση” (Narodnaya Volya, ναρόντναγια βόλια).
Ο Αλέξανδρος Β΄ έτυχε εξαιρετικής μόρφωσης υπό την επίβλεψη του φιλελεύθερου ρομαντικού ποιητή και χαρισματικού μεταφραστή Βασίλι Ζουκόφσκι, μελετώντας πληθώρα επιστημών και μαθαίνοντας τις κυρίαρχες ευρωπαϊκές γλώσσες της εποχής.
Μόλις ενηλικιώθηκε στις 5 Μαΐου του 1834 ο τσάρεβιτς εισήχθη από τον πατέρα του: το 1834 στη Γερουσία, το 1835 στην Ιερό Διοικητικό Σύνοδο, από το 1841 είναι μέλος του Συμβουλίου της Επικρατείας, και το 1842 μέλος Επιτροπής Υπουργών.
Το 1837, ο Αλέξανδρος Β΄ έκανε ταξίδι σε όλη τη Ρωσία και επισκέφθηκε 29 επαρχίες του ευρωπαϊκού τμήματος, τον Καύκασο και τη δυτική Σιβηρία. Από το 1838-1839 διέμεινε στην Ευρώπη.
Η στρατιωτική θητεία του αυτοκράτορα ήταν επιτυχής. Το 1836, έγινε στρατηγός-ταγματάρχης, το 1844 γενικός στρατηγός στη διοίκηση του πεζικού. Από το 1849, ο Αλέξανδρος Β΄ έγινε επικεφαλής των στρατιωτικών σχολών, πρόεδρος της Μυστικής Επιτροπής Αγροτικών Υποθέσεων το 1846 και το 1848. Κατά τη διάρκεια του Κριμαϊκού Πολέμου 1853-1856 διοικούσε όλα τα στρατεύματα πρωτεύουσας.
Ανέβηκε στο θρόνο κατά την ημέρα του θανάτου του πατέρα του, στις 18 Φλεβάρη του 1855.
Ένα από τα σημαντικά βήματα του ήταν η σύναψη της Συνθήκης του Παρισιού το Μάρτιο του 1856 – με καλούς σχετικά όρους δεδομένου ότι η κατάσταση δεν ευνοούσε τη Ρωσία (στην Αγγλία ήταν ισχυρό το αίσθημα να συνεχιστεί ο πόλεμος μέχρι την ήττα και το διαμελισμό της Ρωσικής Αυτοκρατορίας).
Τα πρώτα βήματα προς την κατεύθυνση της κατάργησης της δουλοπαροικίας στη Ρωσία έγιναν από τον αυτοκράτορα Αλέξανδρο Α΄ στην έκδοση του 1803 του διατάγματος σχετικά με τους αγρότες. Επόμενα βήματα έγιναν από τον τσάρο Νικόλαο Α΄, όμως ο θεσμός της δουλοπαροικίας δεν είχε καταργηθεί τελείως.
Στις 19 Φεβρουαρίου (3 Μαρτίου) του 1861 στην Αγία Πετρούπολη, ο Αλέξανδρος Β΄ υπέγραψε το μανιφέστο κατάργησης της δουλοπαροικίας και την κατάσταση των αγροτών που προέρχονταν από δουλοπαροικία με 17 νομοθετήματα.
Όμως η μεταρρύθμιση για την πλειονότητα των αγροτών δεν επέφερε καμία αλλαγή στη νομική τους κατάσταση. Δεν ονομάζονταν πια «δουλοπάροικοι», αλλά «υπόχρεοι», τυπικά θεωρήθηκαν ελεύθεροι, αλλά η θέση τους δεν έχει αλλάξει: ειδικότερα, οι γαιοκτήμονες συνέχισαν, όπως και πριν, να χρησιμοποιούν σωματική τιμωρία κατά των αγροτών. Συνέχισαν να πληρώνουν τα τέλη όπως έκαναν και παλιά.
Την 1η (13) Μαρτίου του 1881, το απόγευμα, πεθαίνει εξαιτίας θανατηφόρου τραυματισμού που δέχθηκε στην Αγία Πετρούπολη από μια βόμβα (ήταν δεύτερη απόπειρα δολοφονίας του). Την έριξε κάτω από τα πόδια του το μέλος της τρομοκρατικής οργάνωσης “Λαϊκή Θέληση”.

 

 

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε


Τελευταία άρθρα

- Advertisement -