Cat Is Art

Ο Αλέξης Σταμάτης μιλά για τις συνθήκες γραφής του «Έβδομου Ελέφαντα»

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

Ο «Έβδομος Ελέφαντας», το πρώτο μυθιστόρημα του Αλέξη Σταμάτη, κυκλοφορεί ξανά, είκοσι χρόνια μετά την πρώτη του έκδοση. Οι εκδόσεις Καστανιώτη και ο ΙΑΝΟS παρουσιάζουν το βιβλίο την Πέμπτη, 3 Νοεμβρίου 2016. Θα μιλήσουν οι: Γιάννης Μπουτάρης δήμαρχος Θεσσαλονίκης και Σιμώνη Ξανθογιώργου πρόεδρος της ΜΚΟ «Νηφάλιοι – Στην υγειά μας». Θα συντονίσει τη συζήτηση η Εριφύλη Μαρωνίτη, δημοσιογράφος-μεταφράστρια. Αποσπάσματα θα διαβάσει η σκηνοθέτις και ηθοποιός Ρούλα Πατεράκη.

Ένας άντρας εγκαταλείπει την πόλη. Αφήνει πίσω του μια ζωή γεμάτη οινόπνευμα κι αποτυχημένες σχέσεις. Με τη Σέρκοβα και τις αναμνήσεις του υπό μάλης καταφεύγει σ’ ένα κυκλαδίτικο νησί. Μια γνωριμία και το ένστικτο της ζωής ενεργοποιεί ξανά το λεξιλόγιο του έρωτα. Η «απούσα αληθινή ζωή» αχνοφαίνεται και πάλι πίσω από τον παραμορφωτικό καθρέφτη. Ωστόσο η διψομανία είναι ένας αεικίνητος, ευφυέστατος αντίπαλος που δεν κάνει διακρίσεις. Ο έρωτας τον παρασύρει σε τόπους που επιδρούν στον ψυχισμό του ολοένα και πιο βίαια: από την Πάρο και το Μόναχο ως το Λονδίνο κι ένα ορεινό χωριό στην Κεντρική Ελλάδα. Το παιχνίδι σκληραίνει, κι όσο πιο ανελέητο γίνεται τόσο περισσότερο αποδεικνύεται πως η μεγαλύτερη μαγεία είναι η ίδια η πραγματικότητα…

Ο συγγραφέας μιλά από καρδιάς για τις άγνωστες πτυχές του βιβλίου και για τις συνθήκες γραφής του:

“Ο «Έβδομος Ελέφαντας» δημοσιεύτηκε το 1998. Είναι η πρώτη μου πεζογραφική απόπειρα ύστερα από τρεις ποιητικές συλλογές.

Η ιδέα για το βιβλίο μου ήρθε τέλη καλοκαιριού του 1996, καθώς καθόμουν στο κατάστρωμα ενός πλοίου που με πήγαινε στην Πάρο. Περνούσα μια πολύ ιδιαίτερη περίοδο της ζωής μου, και με τα βλέμμα χαμένο στη θάλασσα, σκεφτόμουν, αναπολούσα, συνειδητοποιούσα όσα κατακλυσμιαία είχαν συμβεί το τελευταίο διάστημα. Μια ποιητική εικόνα μου ήρθε στο νου. Μια σύλληψη «συνολική», κάτι που θα μπορούσε να εξελιχτεί σε ένα ποίημα μεγάλων διαστάσεων. Το «ποίημα» όμως αυτό, «άπλωσε» και «έπαθε» πλοκή.
Μόλις πριν από κάποιους μήνες και συγκεκριμένα στις 10 Απριλίου του 1996 είχα κόψει τα πότο ύστερα από δέκα χρόνια βαρέως αλκοολισμού που παραλίγο να με οδηγήσει στο τέλος. Οι γιατροί μου έδιναν 2% πιθανότητες επιβίωσης εάν έπινα έστω και μια σταγόνα και εγώ συνέχιζα ακάθεκτος. Η εκδίκηση του Βάκχου ήταν άγρια. Κι όμως, έτσι απότομα, έτσι όπως γυρνάνε ανάποδα τα ρολόγια και τα αίματα, εκείνη τη σημαδιακή μέρα, η ζωή μου άλλαξε άρδην.
Είναι μια περιπέτεια για την οποία έχω μιλήσει δημόσια και δεν έχει ίσως νόημα να επαναλάβω εδώ. Όταν όμως πρωτοβγήκε το βιβλίο, το οποίο περιέχει αρκετά αυτοβιογραφικά στοιχεία (αλλά και ένα μεγάλο κομμάτι μυθοπλασίας) κανείς σχεδόν δεν ήξερε ότι ο πρωτοεμφανιζόμενος αυτός συγγραφέας γνωρίζει από πρώτο χέρι όσα γράφει.

Το βιβλίο

Ο ανώνυμος ήρωας του βιβλίου είναι ένας άνθρωπος σε μια οριακή φάση της ζωής του. Για να ξεπεράσει όσα τον βαραίνουν πρέπει να κατέβει πολύ χαμηλά. Πρέπει να φτάσει ως τον πάτο και ακόμη πιο κάτω, ώστε να μπορέσει κάποια στιγμή να αναρριχηθεί στο ύψος του παλιού του εαυτού.
Αυτή η αλλαγή επωάζεται μέσα του συστηματικά και όπως όλες οι μεγάλες ανατροπές θα εμφανιστεί ακαριαία και συμπαγώς. Κι αυτό γιατί το διάστημα εκείνο πριν από τις σημαντικές ανθρώπινες πράξεις, τις σπάνιες εκείνες στιγμές όπου συντελείται μια συνοπτική δόξα του εαυτού μας, υπάρχει μια πυκνότητα, ένα «τώρα», πυκνό και αρραγές. Σε μια στιγμή μπορεί κανείς να τα δει όλα.
Αυτό το σπινθήρισμα είναι φυσικά στιγμιαίο, είναι μια εξέγερση της ψυχής, μια έξοδος που συντελείται κυρίως στον έρωτα αλλά όχι μόνον. Οι στιγμές αυτές της προσωπικής ακτινοβολίας διαρκούν απειροελάχιστα, επειδή αυτή είναι ακριβώς η φύση τους. Είναι θραύσματα, χρονικά ψιχία που δεν μπορούμε να τα κρατήσουμε για πάντα. Όμως είναι ακριβώς αυτή τους η φευγαλέα φύση που τροφοδοτεί και συντηρεί το όνειρο, εκείνη που πιστοποιεί τη μοναδικότητα της ύπαρξης. Αυτές οι στιγμές είναι όπως η ποίηση, μια στιγμιαία μεταφυσική. Ένα διάστημα κατά το οποίο ο χρόνος δεν κυλάει. Αναβλύζει.
Έτσι, μετά απ’ αυτή την ανεμοδαρμένη περίοδο η ψυχή του ήρωα κάποια στιγμή θα αναβλύσει ολόκληρη και από τότε τίποτα δεν θα είναι πια όπως πριν.
Ξαναγυρίζω στο προσωπικό. Με την περιπέτεια της ζωής τόσο νωπή, η περιπέτεια της συγγραφής είχε μια αυθεντικότητα και ένα εξομολογητικό στοιχείο. Παρόλα αυτά, ξαναδιαβάζοντας το βιβλίο, αναγνωρίζω πως ακόμη και λίγους μήνες μετά από έναν τέτοιο ψυχικό κραδασμό, μια τόσο σημαντική αναδιάταξη των τεκτονικών πλακών του είναι, υπάρχει μια απόσχιση, μια απόσταση από το «δράμα», που πιθανόν να ήταν και αυτή που να με βοήθησε κι εμένα να δω τα πράγματα αλλιώς και να ανοίξω τη ζωή και την ψύχη μου, ώστε να ζήσω πια ως εγώ.
Το κείμενο παραμένει αυτούσιο χωρίς να αλλάξει ούτε ένα κόμμα. Εξάλλου τις παλιές μας φωτογραφίες δεν τις ρετουσάρουμε. Και οι παλιές μας ουλές είναι η περιουσία μας”.

Αλέξης Σταμάτης, 2016, είκοσι χρόνια μετά

* Ο Αλέξης Σταμάτης γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο ΕΜΠ και έκανε μεταπτυχιακά Αρχιτεκτονικής και Κινηματογράφου στο Λονδίνο. Έχει γράψει είκοσι τέσσερα βιβλία. Έργα του έχουν μεταφραστεί σε εννέα γλώσσες.
Το πρώτο του μυθιστόρημα, “Ο έβδομος ελέφαντας”, εκδόθηκε στη Μεγάλη Βρετανία. Το “Μπαρ Φλωμπέρ” εκδόθηκε στη Μεγάλη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Σερβία και τη Βουλγαρία. Η “Αμερικάνικη φούγκα” κέρδισε το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας του Αμερικανικού Ομοσπονδιακού Ιδρύματος Τεχνών και εκδόθηκε στις ΗΠΑ (Etruscan Press). Το πρώτο του παιδικό μυθιστόρημα “Ο Άλκης και ο λαβύρινθος” τιμήθηκε με το πρώτο βραβείο του Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου.
Για την ποιητική συλλογή του, “Αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων”, του απονεμήθηκε από το Δήμο Αθηναίων το Βραβείο Ποίησης στη μνήμη Νικηφόρου Βρεττάκου.
Θεατρικά του έργα έχουν ανέβει στο «Θέατρο Άττις» (στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας της Αθήνας), στο «Southbank Centre» του Λονδίνου, στο «Θέατρο Τέχνης», στο «Ίδρυμα Κακογιάννης», στο «Θέατρο της οδού Κεφαλληνίας» και στο «Θέατρο Χώρα».
Διδάσκει Δημιουργική Γραφή στο Κολλέγιο Αθηνών-Ψυχικού και γράφει κριτική λογοτεχνίας στην εφημερίδα “Τα Νέα”.

Βιβλιογραφία

Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν:
Το βιβλίο της βροχής, 2015
Το βιβλίο της βροχής (ePUB), 2015
Μελίσσια, 2014
Μελίσσια (ePUB), 2014
Χαμαιλέοντες, 2013
Χαμαιλέοντες (ePUB), 2013
Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό;, 2012
Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό; (ePUB), 2012
Μπαρ Φλωμπέρ (ePUB), 2012
Τέλος καλό, όλα καλά, 2012
Τέλος καλό, όλα καλά (ePUB), 2012
Μπαρ Φλωμπέρ, 2012
Κυριακή (ePUB), 2011
Κυριακή, 2011
Σκότωσε ό, τι αγαπάς (ePUB), 2010
Θρυλικές ιστορίες (ePUB), 2010
Θρυλικές ιστορίες, 2010
Σκότωσε ό, τι αγαπάς, 2009
Ελληνικά εγκλήματα 3, 2009
Ο Άλκης και ο λαβύρινθος, 2008
Βίλα Κομπρέ, 2008
Αμερικάνικη φούγκα, 2006
Μητέρα Στάχτη, 2005
Ποτέ δεν είμαστε μόνοι, 2004
Οδός Θησέως, 2003
Οδός Θησέως (ePUB), 2003
Σαν τον κλέφτη μες στη νύχτα, 2002
Απλή μέθοδος των τριών, 1995
Αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων, 1993

* Αλέξης Σταμάτης – συνέντευξη στην Ειρήνη Αϊβαλιώτου

* Teaser, youtube link

* youtube link της εξομολόγησης του συγγραφέα στην εκπομπή του Σταύρου Θεοδωράκη. Πρωταγωνιστές με θέμα την εξάρτηση από το αλκοόλ:
https://www.youtube.com/watch?v=W28aXfTeXOM

Εκτύπωση
diaxeiristisΟ Αλέξης Σταμάτης μιλά για τις συνθήκες γραφής του «Έβδομου Ελέφαντα»