Cat Is Art

Massimo Recalcati – “Τα χέρια της μητέρας” (αποσπάσματα)

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

 

Ο Μάσιμο Ρεκαλκάτι είναι ένας από τους πιο γνωστούς Ιταλούς ψυχαναλυτές με αδιαμφισβήτητη αναγνωρισιμότητα όχι μόνο στην ιταλική και διεθνή επιστημονική κοινότητα, αλλά και ευρύτερα στην ιταλική κοινωνία στο σύνολό της. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Μιλάνου και στο Παρίσι. Εκεί μάλιστα του δόθηκε η ευκαιρία να δουλέψει με τον Jacques-Alain Miller και κατόπιν να αναλυθεί από τον ίδιο. Είναι ένα από τα ιδρυτικά μέλη του ALI (Ιταλικός Σύλλογος Λακανικής Ψυχανάλυσης) και επιστημονικός διευθυντής του IRPA (Ερευνητικό Ινστιτούτο Εφαρμοσμένης Ψυχανάλυσης), όπου διδάσκει «Βασικές Αρχές Λακανικής Ψυχανάλυσης». Εμπνευστής και ιδρυτής του Jonas Onlus (Κέντρο Ψυχαναλυτικής Κλινικής για τα νέα Συμπτώματα), με πλούσια δράση σε πολλές πόλεις της Ιταλίας. Από το 2005 είναι επικεφαλής της Νευροψυχιατρικής Μονάδας του Νοσοκομείου Παίδων Sant’Orsola στην Μπολόνια. Έχει διδάξει στα πανεπιστήμια του Μιλάνου, της Πάντοβας, του Μπέργκαμο και του Ουρμπίνο, καθώς και στο Διεθνές Πανεπιστήμιο Menenedez Pelayo της Ισπανίας. Σήμερα διδάσκει Ψυχοπαθολογία της Διατροφικής Συμπεριφοράς στο Πανεπιστήμιο της Παβίας και Ψυχαναλυτική Κλινική της Ανορεξίας στο CEPUSPP (Centre d’Enseignement Post-Universitaire pour la Specialisation en Psychiatrie et Psychotherapie) της Λωζάνης. Συμμετέχει με παρεμβάσεις σε σεμινάρια στις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές πόλεις. Στο συγγραφικό του έργο συγκαταλέγονται περίπου 30 βιβλία, πολλά από τα οποία έχουν μεταφραστεί στη Γαλλία, την Ισπανία, την Αυστρία, την Αργεντινή, τη Σερβία, τη Βραζιλία, τη Γερμανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

 

 

“Τα χέρια της μητέρας”

Η μητέρα που καταπιέζει τη γυναίκα -όπως συνέβαινε στην πατριαρχική εκδοχή της μητρότητας- ή η γυναίκα που αρνείται τη μητέρα -όπως συμβαίνει στην υπερμοντέρνα εποχή μας- δεν είναι δύο απεικονίσεις της μητέρας, αλλά δύο αποκλίσεις της εξίσου παθολογικές. Αυτό το βιβλίο στέκεται σε αυτό, χωρίς καθόλου ωστόσο να σκοπεύει να περιορίσει τη μητρότητα στην παθολογία της. Η διδασκαλία του Λακάν έδειξε πως η υπόσταση της επιθυμίας της γυναίκας ως μη εξ ολοκλήρου απορροφημένης σε αυτή της μητέρας είναι η ουσιαστική προϋπόθεση ώστε η επιθυμία της μητέρας να μπορεί να είναι δημιουργική. Μόνο αν το βλέμμα της μητέρας δεν επικεντρώνεται αποκλειστικά στην ύπαρξη του παιδιού, η μητρότητα μπορεί να ολοκληρώσει τη λειτουργία της. Είναι αυτό που καθημερινά διδάσκει η ψυχανάλυση: Μόνο αν η μητέρα δεν είναι όλη μητέρα, το παιδί μπορεί να βιώσει την απουσία αυτή που καθιστά δυνατή την είσοδο του στον κόσμο των συμβόλων και του πολιτισμού.
Η απουσία της μητέρας είναι εξίσου σημαντική με την παρουσία της.

Αποσπάσματα

“Έγραψα αυτό το βιβλίο γιατί ήθελα να είμαι δίκαιος με τη μητέρα. Πρέπει να προσπαθήσω να είμαι. Πρέπει να αποδώσουμε δικαιοσύνη στις μητέρες και να τους αναγνωρίσουμε την ουσιαστική και αναντικατάστατη λειτουργία τους στη συμβολική υιοθέτηση της ζωής.

Πρέπει να αφαιρέσουμε από τη μητρότητα κάθε νατουραλιστική αναπαράστασή της. Μητέρα δεν είναι το όνομα αυτής που γεννά, αλλά πέρα από τη φύση, πέρα από το φύλο και την καταγωγή, είναι το όνομα αυτού του Άλλου που προσφέρει τα χέρια του στη ζωή που έρχεται στον κόσμο, που ανταποκρίνεται στην επίκλησή του, που την υποστηρίζει με την επιθυμία του.

Δεν θα πρέπει να μειώνουμε τη μητέρα σε μια όρεξη για θάνατο, σε μια ώθηση να καταβροχθίσει τον καρπό της, να γίνει αιμομεικτική και αποκλειστική ιδιοκτήτρια της ζωής που έφερε στον κόσμο.

[…] Δεν θα πρέπει να ταυτίζουμε τη μητέρα με τον ιό κάθε ψυχικής ασθένειας. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε το δώρο που προηγείται κάθε ενδεχόμενης καταβρόχθισης και που φυλάει την πιο βαθιά μνήμη μητρότητας.

Θα πρέπει να αναλογιστούμε πάλι τη μητέρα, ξεκινώντας από τη μνήμη της, ξεκινώντας από την κληρονομιά της. Η αρχαϊκή σχέση με τη μητέρα δεν είναι μόνο ένας θανατηφόρος βάλτος από τον οποίο πρέπει να απελευθερωθούμε, αλλά είναι κατεξοχήν ένα δώρο που καθιστά δυνατή τη μετάδοση όχι μόνο και όχι κυρίως της ίδιας της ζωής, αλλά του αισθήματος της ζωής, της επιθυμίας για ζωή. […] Η τροφή με την οποία τρέφεται η ζωή είναι η επιθυμία του Άλλου.

Δεν θα πρέπει επίσης να ξεχνάμε την προσμονή της μητέρας και το πρόσωπό της ως καθρέφτη του κόσμου. Δεν θα πρέπει να συγχέουμε τη μητέρα με το στήθος, ούτε να συγχέουμε την ικανοποίηση των αναγκών με το δώρο του σημείου, της ένδειξης της αγάπης, ούτε να συγχέουμε τη φροντίδα της με τη χωρίς οξυγόνο προστασία.

Δεν θα πρέπει να σκεφτόμαστε μόνο τη σκοτεινή παντοδυναμία της, αλλά και την έλλειψή της. Θα πρέπει να προσπαθήσουμε να είμαστε δίκαιοι με τη μητέρα και να αναγνωρίσουμε στα χέρια της μια φιλοξενία χωρίς ιδιοκτησία, την οποία έχει ανάγκη η ανθρώπινη ζωή.

Θα πρέπει να αναγνωρίσουμε στο δώρο της αναπνοής τη δυνατότητα η ζωή να έχει μια αρχή και να μπορεί κάθε φορά να ξαναρχίζει.”

“Μόνο αν η μητέρα δεν είναι όλη μητέρα, το παιδί μπορεί να βιώσει την απουσία αυτή που καθιστά δυνατή την είσοδό του στον κόσμο των συμβόλων και του πολιτισμού.”

“Τα χέρια της μητέρας μου δεν είναι άραγε αυτά που χάιδεψαν το σώμα μου σπέρνοντάς το με γράμματα, μνήμες, σημεία, οργώνοντας το σαν να ήταν χώμα, γη;”

“Αν συνήθως οι γυναίκες γνωρίζουν καλύτερα το μυστικό της προσμονής και ξέρουν να τη ζήσουν με μεγαλύτερη χάρη σε σχέση με τους άντρες είναι γιατί έχουν βιώσει την εμπειρία της μητρότητας”.

  • Αρχική εικόνα: Ρενουάρ
Εκτύπωση
Ειρήνη ΑϊβαλιώτουMassimo Recalcati – “Τα χέρια της μητέρας” (αποσπάσματα)

Related Posts