Cat Is Art

Η φωνή του Μάνου Κατράκη, …αυτό το θαύμα

Αποστολή σε φίλο Εκτύπωση

«Όπως σ’ ένα μεγάλο έργο τέχνης χρειαζόμαστε απανωτές αναγνώσεις για να το κατανοήσουμε, όπως σε κάθε έργο, τυχαία η συνειδητά διαλέγουμε ένα δρόμο για να διεισδύσουμε στα γνωστικά του, σ’ έναν πίνακα το χρώμα ή το σχέδιο, σε μία γλωσσική σύνθεση το ηχόχρωμα, το ρυθμό ή την αρχιτεκτονική του, σ’ ένα ποίημα τις λέξεις, τους ρυθμούς ή τις εικόνες, έτσι και με ένα μεγάλο ηθοποιό, φτάνουμε στην ουσία της τέχνης του από διάφορες πύλες εισόδου…
[…] μία από αυτές τις πύλες είναι η φωνή του. Η φωνή του Μάνου Κατράκη. Έγραψα κι αλλού γι’ αυτό το θαύμα και τόνισα την αίσθηση της συνέχειας της γλώσσας που μετέφερε. Ο Κατράκης με τη φωνή του κατάργησε την τυπογραφία. Ξαναέκανε τη γλώσσα μουσική της αγοράς του λαού, έδωσε στη γλώσσα που οι περιπέτειες της αστικοποίησης και της κατανάλωσης την έκαναν εργαλείο συναλλαγής, τη διάσταση της ψυχικής επικοινωνίας που είχε πάντα στην συνείδηση του λαού μας. Την ουσίωσε. Την πήρε από τα μάτια των αναγνωστών και την ακούμπησε στα αυτιά των ανθρώπων. Από το λίχνο της μοναχικής παρηγοριάς μετέφερε την νεοελληνική ποίηση στην Εκκλησία του Δήμου. Η φωνή του, ένα φυσικό προϊόν που έγινε, με το συναίσθημα, την εμπειρία και την καλλιέργεια, πολιτιστικό φαινόμενο, αποκατέστησε την σχέση των ποιητών με τους φυσικούς τους αποδέκτες, το λαό».

 

***

 

Ο Μάνος Κατράκης γεννήθηκε στο Καστέλι Κισσάμου, στην Κρήτη στις 14 Αυγούστου 1908 και πέθανε στις 2 Σεπτεμβρίου 1984, λίγους μήνες μετά την ολοκλήρωση της ταινίας του Θόδωρου Αγγελόπουλου «Ταξίδι στα Κύθηρα».

Ο Κατράκης ήταν το μικρότερο από τα πέντε παιδιά του εμπόρου Χαράλαμπου Κατράκη και της Ειρήνης. Πριν συμπληρώσει τα 10 του χρόνια η οικογένειά του μετακόμισε στην Αθήνα καθώς οι δουλειές του πατέρα δεν πήγαιναν και τόσο καλά και θεώρησαν πως η πρωτεύουσα θα προσέφερε περισσότερες επαγγελματικές ευκαιρίες από τη Μεγαλόνησο. Κάποια στιγμή σε νεαρή ηλικία αναγκάζεται να γίνει ο προστάτης της οικογένειας, καθώς ο πατέρας του λείπει πια συνεχώς και ο μεγαλύτερος αδελφός του Γιάννης κατοικεί στην Αμερική.

Στα νεανικά του χρόνια ο Κατράκης έπαιξε ποδόσφαιρο και αγωνιζόταν στην θέση του σέντερ μπακ στην ανεξάρτητη ομάδα του «Κεραυνού Πολυγώνου». Το 1925 μεταπήδησε στον Αθηναϊκό με τον οποίο αγωνίστηκε στα πρωταθλήματα της Αθήνας το 1924-25 και το 1925-26.

 

***

 

Ο Κατράκης εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε θεατρική σκηνή στην Αθήνα το 1927. Ο σκηνοθέτης Κώστας Λελούδας ενθουσιάστηκε από τη δυναμικότητά του. Έναν χρόνο μετά, το 1928, έπαιξε στην πρώτη ελληνική βουβή ταινία με τίτλο «Το λάβαρο του ’21». Παράλληλα συμμετείχε σε θεατρικές παραστάσεις τοπικών θιάσων, μεταξύ των οποίων ο «Θίασος Νέων» του Ανδρέα Παντόπουλου και ο θίασος της Μαρίκας Κοτοπούλη. Το 1931 μπήκε στο Εθνικό Θέατρο.

Τη δεκαετία του 1930 γνωρίστηκε με τον μαέστρο Δημήτρη Μητρόπουλο και έγιναν φίλοι. Από το 1933 έπαιξε κατά σειρά με τους θιάσους Λουδοβίκου Λούη, Μήτσου Μυράτ, Βασίλη Αργυρόπουλου και Μαρίκας Κοτοπούλη μέχρι το 1935, όταν επαναπροσλήφθηκε από το Εθνικό Θέατρο.

 

***

Το 1943, όταν ανέλαβε Πρόεδρος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών συνέβαλε στην ίδρυση του Κρατικού Θεάτρου Θεσσαλονίκης.

***

Το αρχικό κείμενο είναι από το βιβλίο «Προσωπολατρία» του Κώστα Γεωργουσόπουλου. Το απόσπασμα είναι από το αφιέρωμα στον Μάνο Κατράκη με τον τίτλο «Ο Σηματωρός». Εκδόσεις Έκτυπο, Αθήνα 1992.

***

Το γραμματόσημο των Ελληνικών Ταχυδρομείων [ΕΛΤΑ] είναι έργο του ζωγράφου Κώστα Ι. Σπυριούνη και ανήκει στην αναμνηστική σειρά του 2009 για τους Έλληνες ηθοποιούς.

Εκτύπωση
Παναγιώτης ΜήλαςΗ φωνή του Μάνου Κατράκη, …αυτό το θαύμα

Related Posts