Πότε συναντήσατε τον τελευταίο καιρό αλεπού; Μπορεί στο Λονδίνο να υπάρχουν αλεπούδες, στην Αθήνα όμως είναι απίθανο φαινόμενο. Παρ’ όλα ταύτα «Αλεπούδες» μπορούμε να δούμε φέτος στο θέατρο “Επί Κολωνώ”. Για να είμαι πιο σαφής να παρακολουθήσουμε το «κυνήγι των αλεπούδων», ακριβώς όπως εννοούμε το «κυνήγι των μαγισσών». Ας έχετε όμως υπόψη σας πως όταν δείτε αυτές τις «Αλεπούδες» θα σας στοιχειώνουν το μυαλό για μέρες πολλές. Πρόκειται για μια παράσταση αλληγορική, γεμάτη σασπένς, που πραγματεύεται την πιο παράλογη πτυχή της ανθρώπινης ύπαρξης και τα πιο παράδοξα αδιέξοδα του μυαλού.
Η αλεπού
Τα μυτερά αυτιά της αλεπούς, τα μάτια της με την πλάγια κόρη, το στριφτό ρύγχος της, της δίνουν μιαν έκφραση ειρωνική, περιπαιχτική και πονηρή. Πράγμα που στη λαϊκή φαντασία διογκώνεται και η αλεπού γίνεται σύμβολο της αταξίας, της παραβατικότητας, της κακοβουλίας, του κινδύνου και της καταστροφής. Οι παλιοί ονειροκρίτες μάλιστα έγραφαν ότι αν δείτε στον ύπνο σας αλεπού κάτι κακό θα σας συμβεί. Υπάρχουν κάποιοι γύρω σας που θέλουν το κακό σας, προσποιούμενοι πως είναι φίλοι σας.
Ο εχθρός
Βρισκόμαστε σ’ έναν άγνωστο τόπο και χρόνο. (Ίσως να πρόκειται για την αγροτική Αγγλία σε ένα όχι και τόσο μακρινό μέλλον). Το “κόκκινο θηρίο”, η αλεπού, έχει γίνει ο νούμερο ένα δημόσιος κίνδυνος, ο εχθρός που είναι υπεύθυνος για τα πάντα, από την επιδείνωση του καιρού και την αποτυχία των καλλιεργειών, έως τη χειραγώγηση των ονείρων των ανθρώπων. Ένα ψευτοεπιχείρημα του αυταρχικού καθεστώτος για να δικαιολογήσει το δογματισμό και την επιβολή μιας ανελέητης εξουσίας. Άλλωστε, ως γνωστόν, πάντοτε τα ολοκληρωτικά καθεστώτα νιώθουν ανασφαλή.
Ο Σαμουήλ και η Ιουδίθ είναι ένα ζευγάρι αγροτών που βίωσαν μια φοβερή χρονιά. Ο Σαμουήλ είναι ανίκανος να εργαστεί μετά τον απροσδόκητο θάνατο από πνιγμό του 4χρονου γιου τους. Ως γεωργοί που τους έχουν παραχωρηθεί από το κράτος εκτάρια γης για καλλιέργεια αδυνατούν να ανταποκριθούν στις ποσοστώσεις παραγωγής. Σε έναν κόσμο που τα αγροτικά προϊόντα έχουν έλλειψη, το γεγονός αυτό φέρνει το αγρόκτημά τους κάτω από την υποψία μόλυνσης από περιφερόμενες αλεπούδες. Εξ ου και η επίσκεψη ενός από τους foxfinders, oι οποίοι έχουν εντατικά εκπαιδευτεί για την αποστολή αυτή από νεαρή ηλικία. Ένα είδος σύγχρονων γενίτσαρων.
Για τον 19χρονο foxfinder Ουίλιαμ, η αλεπού έχει τη δύναμη να μολύνει αγροκτήματα, να προκαλέσει διαταραχές στο μυαλό και να σκοτώσει παιδιά. Βλέπουμε στη συνέχεια πώς ο Oυίλιαμ, φανατικός μέχρι το έπακρο με τη θεωρία του «κόκκινου θηρίου», κατευθύνει γείτονες να προδώσουν ο ένας τον άλλο, και οδηγεί τον αθώο Σαμουήλ σε μια κατάσταση παραπλανημένης ενοχής.
Οι ερμηνείες
* Ο Χάρης Χιώτης δίνει μια εκπληκτική ερμηνεία ως ασκητική φιγούρα και σχολαστικός ανακριτής, που προκαλεί τόσο τρόμο όσο και συμπόνια με την απόκοσμη αύρα του και την πλύση εγκεφάλου που έχει υποστεί. Αυστηρότητα, καταπίεση, αγωνία, απογοήτευση και δυσπιστία, είναι οι καταστάσεις που κυριαρχούν στην πορεία του έργου. Ο Ουίλιαμ ενδίδει σε εξάρσεις φανατισμού με αυτομαστιγώσεις και με παθιασμένες απαγγελίες του ιερού κειμένου εναντίον του «κόκκινου θηρίου» όταν βρίσκεται σε στιγμές αδυναμίας, αμφιβολίας ή παράβασης των αρχών που τον έχουν εμποτίσει. Ο Χάρης Χιώτης έχει την εξυπνάδα να υποδυθεί τον foxfinder όχι σαν ένα υστερικό άτομο, αλλά ως έναν ευσυνείδητο υπάλληλο, ένα βασανισμένο άνθρωπο, ο οποίος είναι τρομοκρατημένος από τα δικά του καταπιεσμένα συναισθήματα. Σπουδαία ερμηνεία για τον πολύ νέο αλλά και ιδιαίτερα συνεπή, αφοσιωμένο και ταλαντούχο ηθοποιό.
* Η Ιωάννα Παππά προκαλεί βαθιά συμπάθεια ως Ιουδίθ. Είναι μια αξιοπρεπής, όμορφη και έξυπνη γυναίκα που ξέρει ότι δεν υπάρχουν αλεπούδες και μπορεί να δει καθαρά πέρα από τη διαστρεβλωμένη λογική του ολοκληρωτικού καθεστώτος, το οποίο υποστηρίζει ότι η απουσία εμφάνισης και ιχνών της αλεπούς αποτελεί μια ακόμα αδιάσειστη απόδειξη ότι το θηρίο είναι ιδιαίτερα πονηρό ως εκ τούτου σπείρει τον όλεθρο σε καθετί και είναι παραπάνω από βέβαιη η συνεργασία του με τον… εχθρό. Η Ιωάννα Παππά ερμηνεύει με πειθαρχία αλλά και βάθος, ευγένεια και συναισθηματική νοημοσύνη τη γυναίκα που αγαπά τον ανίσχυρο ψυχικά άνδρα της και παράλληλα προσπαθεί να σώσει το αγρόκτημα και τις ζωές τους. Έξοχη παρουσία, χαρισματική ηθοποιός, προσδίδει ένταση στις πιο σημαντικές σκηνές της παράστασης. Μία ξεχωριστή ερμηνεία.
* Ο Δημήτρης Λάλος παίζει με ευαισθησία και ωριμότητα τον πατέρα που έχει σπάσει ψυχολογικά από τα απανωτά θλιβερά γεγονότα, αδυνατεί να ανακτήσει την εμπιστοσύνη στον εαυτό του και τη συναισθηματική και σωματική του ακεραιότητα. Παραπαίει, πέφτει σε κατάθλιψη, ο θυμός τον κυριεύει, καταντά αυτοκαταστροφικός και επικίνδυνος για τη σύζυγό του. Διάχυτος ο πόνος και η απόγνωση στο πρόσωπό του, προκαλεί ρίγη συγκίνησης με την αδυναμία του να διαχειριστεί την απώλεια του παιδιού του και τις ενοχές του. Τελικά επιλέγει να ρίξει το ανάθεμα στο «θηρίο» ώστε να βρει τη λύση του αινίγματος και να ξεκαθαρίσει με τη συνείδησή του. Η αλεπού γίνεται ο αποδιοπομπαίος τράγος για όλα τα δεινά που συμβαίνουν. Για μία ακόμα φορά ο Δημήτρης Λάλος συγκλονίζει σε έναν τελείως διαφορετικό ρόλο από όσους έχει μέχρι τώρα υποδυθεί.
* Η Ιωάννα Κολλιοπούλου είναι η Σάρα, η αγρότισσα του γειτονικού αγροκτήματος, που ταράζει τα νερά. Δυναμική, πεισματάρα, επίμονη, αποφασιστική, σαρωτική. Προκαλεί φασαρίες και ανατροπές. Ανήκει στους αντιφρονούντες του καθεστώτος και υποστηρίζει το προφανές, τη λογική. Μια γυναίκα που υπερασπίζεται με πάθος τις επιλογές της και αρνείται τα τείχη που την περισφίγγουν. Η Ιωάννα Κολλιοπούλου φέρει εις πέρας με επιτυχία έναν εξαιρετικά σύνθετο ρόλο με υπόγειες διεργασίες. Ένα ρόλο χωρίς ευκολίες. Κάθε φορά που τη βλέπω στη σκηνή είναι όλο και καλύτερη. Χτίζει με σοβαρότητα, ήθος και προσοχή ένα ελπιδοφόρο μέλλον.
Ο φόβος
Το θέμα του έργου έχει αναπτυχθεί με εξαιρετική καθαρότητα και εστιάζει στο φοβερό, αδυσώπητο φόβο που προκαλεί ένα ανελεύθερο καθεστώς. Η παράσταση αναπτύσσεται με επιδέξια δημιουργική συνοχή και οι ανατροπές είναι συνεχείς και αναπάντεχες. Το στήσιμό της είναι αδρό και απλό. Διάχυτες είναι η απειλή και η καχυποψία. Το υπαινιχτικό χιούμορ σχολιάζει έξυπνα τις παράδοξες καταστάσεις. Τα σκοτεινά μυστικά, ο καθημερινός τρόμος, η απομόνωση αναδεικνύονται σκηνοθετικά με μαεστρία από την Ελένη Σκότη. Η ενοχή, η ανασφάλεια, η αίσθηση της τεράστιας φυλακής και η διαστρεβλωμένη πραγματικότητα τροφοδοτούν ένα νοσηρά πυρετώδες κυνήγι που προσπαθεί να εξηγήσει τα ανεξήγητα.
Οι φωτοσκιάσεις που δημιουργούνται από τον υπεύθυνο φωτισμών Αντώνη Παναγιωτόπουλο κάνουν την ατμόσφαιρα ιδιαίτερα ανησυχητική, ζοφερή και ανατριχιαστική.
Το σκηνικό του Γιώργου Χατζηνικολάου είναι λιτό και ιδιαίτερο, περίπου στοιχειώδες, λειτουργικά άψογο, σχεδόν μυρίζει βρεγμένο χώμα και υγρό παγωμένο αέρα. Η μετάφραση (του ιδίου), ρεαλιστική και ζωντανή, βασισμένη στον προφορικό λόγο των ανθρώπων της υπαίθρου, τονίζει ευφυώς την κωμική οπτική του έργου.
Το επίτευγμα
Οι «Αλεπούδες» της Αγγλίδας συγγραφέως Ντων Κινγκ είναι ένα έργο που φέρει τον πεσιμισμό του Κάφκα, επιρροές από τον Άρθουρ Μίλερ και την ηχώ του Όρσον Γουέλς. Σαφώς οι παραλληλισμοί του με το σήμερα είναι πολλοί.
Το μεγαλύτερο επίτευγμα αυτής της παράστασης όμως είναι ότι αποτελεί μια βάση για συζήτηση, σκέψεις, αμφισβήτηση και προβληματισμό.
Το πιο συναρπαστικό, το πιο εναγώνιο, το πιο ατμοσφαιρικό φετινό έργο.
Μια σπουδαία παράσταση δημιουργημένη από ανθρώπους με πάθος και ένα κουαρτέτο ηθοποιών που λάμπει υπό την καθοδήγηση της Ελένης Σκότη.
Συντελεστές
Μετάφραση: Γιώργος Χατζηνικολάου
Σκηνοθεσία: Ελένη Σκότη
Σκηνικά – Κοστούμια: Γιώργος Χατζηνικολάου
Φωτισμοί: Αντώνης Παναγιωτόπουλος
Μουσική: Στέλιος Γιαννουλάκης
Φωτογραφίες: Δημήτρης Στουπάκης
Βοηθός σκηνογράφου: Γιώργος Θεοδοσίου
Διανομή
Σαμουήλ: Δημήτρης Λάλος
Ιουδίθ: Ιωάννα Παππά
Ουίλιαμ: Χάρης Χιώτης
Σάρα: Ιωάννα Κολλιοπούλου
Πληροφορίες
“Αλεπούδες”
της Dawn King, από την Ομάδα Νάμα
Πρώτη παράσταση: Πέμπτη 10 Οκτωβρίου 2013
Τελευταία παράσταση: Κυριακή 13 Απριλίου 2014
Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Τετάρτη και Κυριακή στις 19:00
Πέμπτη, Παρασκευή και Σάββατο στις 21:15
Τιμές εισιτηρίων (*): Κανονικό: 16, 00€
Λαϊκή παράσταση Τετάρτης: Γενική είσοδος 10, 00€
Φοιτητικό και ανέργων: Τετάρτη ως Παρασκευή 10, 00€
Σάββατο – Κυριακή 12, 00€
Διάρκεια: 90’
Χώρος: Κεντρική Σκηνή
* Επί Κολωνώ
Ναυπλίου 12 και Λένορμαν
Κολωνός
Στάση μετρό: Μεταξουργείο. Τηλ. 210 5138067
