35.8 C
Athens
Δευτέρα 15 Ιουλίου 2024

Η Λένα Παπαληγούρα σύγχρονη και μυθική «Ιφιγένεια»

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Μέσα σε ένα μακρύ γαλάζιο φόρεμα, με σανδάλια στα πόδια. Παιδί, έφηβη, γυναίκα. Το σκηνικό άδειο, μια αμυδρή ριπή ενός θαμπού καθρέφτη μόνο. Η αίσθηση του λίγου φωτός και μιας ηθοποιού με ακτινοβολία να αφηγείται τη σύγχρονη ζωή της Ιφιγένειας είναι μοναδική. Η μυθική «Ιφιγένεια» ζωντανεύει μέσα από την πένα του πολυβραβευμένου Γάλλου συγγραφέα Ζαν Ρενέ Λεμουάν και παρουσιάζεται σε παγκόσμια πρώτη, σκηνοθετημένη από τον ίδιο το δημιουργό της και με πρωταγωνίστρια τη Λένα Παπαληγούρα, στο «Από Μηχανής Θέατρο».
Μια Ιφιγένεια που σηκώνει το κεφάλι και αποκαλύπτει όλα όσα έχει σκεφτεί, όλα όσα έχει υπάρξει, που ξαφνιάζεται με ό, τι υπήρξε. Μεταφυσική, αναλογίζεται το μυστήριο της ζωής και την καθαρτήρια στιγμή. Ένα κορίτσι που εκλιπαρεί για το δίκαιο, για την ευγενέστερη αλήθεια, για την περηφάνια, για το δικαίωμα στον έρωτα.

Ο Jean – René Lemoine, Γάλλος συγγραφέας από την Αϊτή, το έργο του οποίου παρουσιάστηκε στην Comédie-Française, στο θέατρο Vieux-Colombier, τιμήθηκε το 2013 με το βραβείο Emile Augier της Γαλλικής Ακαδημίας για το σύγχρονο τρόπο με τον οποίο διάβασε την Ιφιγένεια. Ηθοποιός και δραματουργός ο ίδιος, σκηνοθετεί το έργο του, παρουσιάζοντάς το σε παγκόσμια πρεμιέρα στη χώρα της ηρωίδας του. Μαζί με τη Λένα Παπαληγούρα, που τιμήθηκε με το θεατρικό βραβείο καλύτερης ηθοποιού «Μελίνα Μερκούρη», μας προσφέρει την ανάγνωση ενός έργου με αποχρώσεις, σημεία και σύμβολα που χαρακτηρίζονται από μια εντελώς σύγχρονη δραματικότητα.
Η γαλλική λογοτεχνία ανανεώνεται, προσφέρει ακατάπαυστα νέα έργα και αποδεικνύει πόσο ζωντανή είναι.
Όπως επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ο Λεμουάν: «Ο μύθος είναι το ταξίδι του υποσυνειδήτου μέσα σε παρούσες και πραγματικές διαδρομές. Ο μύθος γίνεται η φωνή που πάνω σ’ ένα τεντωμένο σχοινί εξομολογείται στον ίδιο της τον εαυτό. Η Ιφιγένεια στην αρχή προσπαθεί να κατακτήσει το θάνατο, μετά να τον καθυστερήσει και μέσα στην πορεία αυτή μεταμορφώνεται σε ηρωίδα».
Το έργο κάνει ένα ταξίδι στη ζωή της Ιφιγένειας ξεπερνώντας το μυθικό πρόσωπο και εστιάζοντας στην «ανθρώπινη» πλευρά: εκείνη της νεαρής που αναπολεί, ελπίζει, έχει φίλους, σχέσεις αγάπης με τα αδέλφια και τους γονείς της, που μοιράζει τα υπάρχοντά της αφήνοντας παράλληλα σημειώματα για να τα βρουν οι αγαπημένοι της λίγο πριν παραδοθεί για να ξεκινήσει το ταξίδι της προς τη θυσία. Είναι ένας ποιητικός μονόλογος στον οποίο συνυφαίνεται το αρχαιοελληνικό με το σύγχρονο.
Το πνεύμα της κόρης του Αγαμέμνονα, σε κατάσταση απόλυτης επιθυμίας για ζωή, μέσα από διαρκείς εναλλαγές μεταμορφώνεται στα αντιφατικά πρόσωπα της οικογένειάς της και του κύκλου της: στη μητριαρχική φιγούρα της μητέρας της Κλυταιμνήστρας, στην επαναστάτρια αδελφή της Ηλέκτρα, στον άβουλο αδελφό Ορέστη, στη λειψή μικρή αδελφή Χρυσόθεμη. Λες και η δύναμη της ελευθερίας της ξεπροβάλλει με διάφορες μορφές. Μήπως η Ιφιγένεια ήταν τελικά ερωτευμένη με τον Πάτροκλο, που ήταν ερωτευμένος με τον Αχιλλέα;
Το ταλέντο της Λένας Παπαληγούρα δημιουργεί ένα φάντασμα και το αναπαράγει με πολλή τέχνη, αντιπαραθέτοντας το αληθινό συναίσθημα. Η κρίση και το πάθος της συνυπάρχουν.
«Αν κάποιος με αγαπούσε, όλα θα ήταν αλλιώς». Η ηρωίδα, δια στόματος του Γάλλου συγγραφέα, επιστρέφει στους αρχαίους μύθους για να μιλήσει για τον άνθρωπο σήμερα μέσα από ένα σύγχρονο θεατρικό κείμενο.
«Αυτό που είναι σημαντικό για μένα είναι το γεγονός ότι θα είναι η πρώτη φορά που αυτό το κείμενο θα ανέβει στη σκηνή. Είναι καταπληκτικό το ότι η Ελλάδα μου δίνει αυτήν τη δυνατότητα», παραδέχεται ο Λεμουάν, ο οποίος επιθυμεί να ξαναμιλήσει για «τον άνθρωπο απέναντι στη βία του κόσμου, απέναντι στην ευθραυστότητα της ύπαρξης».
Η «Ιφιγένεια» του Λεμουάν κινείται μέσα στην ακραία ευθραυστότητα της εφηβείας, μια κρίσιμη περίοδος μέσα στην οποία συμβιώνουν όλα, το καλύτερο και το χειρότερο. Όταν αρχίζει το έργο, το πολύ νεαρό κορίτσι συνειδητοποιεί διαισθητικά ότι η ζωή της θα χαθεί επειδή ο πατέρας της, ο Αγαμέμνων, αποφάσισε να τη θυσιάσει στο βωμό του πολέμου.
Ακριβώς αυτό το σημείο, αυτή η αποκάλυψη είναι που ενδιαφέρει περισσότερο το έργο. Στην Ιφιγένεια ανακαλύπτεται μια άρνηση του πεπρωμένου που της επιβάλλουν. Αλλά την ίδια στιγμή μια ξέφρενη επιθυμία να χαθεί, λες και η προσπάθεια της ύπαρξης να της είναι ένα βάρος εντελώς αφόρητο. Έχει την αγνότητα της αναμονής και της απερίσκεπτης επιθυμίας, την έκπληξη ενός αγαθού πλάσματος μπροστά σε μια περίπλοκη κατάσταση. Παρά τους φόβους της, τις αντιστάσεις της και την άρνηση, η Ιφιγένεια προχωρά μέσα στο έργο σαν σκιά του εαυτού της, ή ακόμα παρατηρώντας τον ίδιο της τον εαυτό, προς μια θυσία, καθορισμένη, επιθυμητή, απαραίτητη αλλά και εξιλεωτική. Αυτή οδηγεί τον πατέρα της κι ένα λαό σε ένα δεκαετή παράλογο και φονικό πόλεμο με αφορμή την αδελφή της μητέρας της.

* Η παράσταση παρουσιάζεται από την Εταιρεία Θεάτρου Συν-Επί (+, Χ) σε συνεργασία με το Γαλλικό Ινστιτούτο, στο πλαίσιο της αποστολής του «Ελλάς – Γαλλία Συμμαχία 2014» για την προώθηση του γαλλικού πολιτισμού στην Ελλάδα και την ανάπτυξη των πολιτιστικών ανταλλαγών.

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Ζαν Ρενέ Λεμουάν
Μετάφραση: Έφη Γιαννοπούλου (Άγρα, 2014)
Μουσική: François-Eudes Chanfrault
Σκηνικά: Εύα Νάθενα
Κοστούμια: Νίκος Αναγνωστόπουλος
Φωτισμοί: Χριστίνα Θανάσουλα

Πληροφορίες

“Ιφιγένεια” του Jean-René Lemoine
Παγκόσμια ελληνογαλλική σύμπραξη στο Από Μηχανής Θέατρο
Από τη Δευτέρα 5/05 έως τις 4/6/2014
Δευτέρα-Τρίτη 21.00′ – Τετάρτη 18.30′
Από Μηχανής Θέατρο – Συν-Επί
Tηλ. 210 5231131
Ακαδήμου 13
Στάση μετρό Ομόνοια

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε


Τελευταία άρθρα

- Advertisement -