30.2 C
Athens
Τρίτη 9 Αυγούστου 2022
 

Κυριάκος Μαρκάτος: Θαυμάζω όποιον δεν παραιτείται, όποιον παλεύει για να πετύχει…

Της Ειρήνης Αϊβαλιώτου

Ένας άνθρωπος ο οποίος φέρει όλη την κουλτούρα και την ευγενή παράδοση του νησιού του, της Κεφαλονιάς, η οποία χάνεται στα βάθη των αιώνων. Ο εξαίρετος ηθοποιός Κυριάκος Μαρκάτος είναι ένας άνθρωπος ιδιαίτερος, ένας καλλιτέχνης χαρισματικός, που μόλις τον γνωρίσεις θα σου προκαλέσει εντύπωση με τις αντιλήψεις του, τις γνώσεις του, τη φιλικότητά του και το πολύπλευρο ταλέντο του. Μας μεταφέρει στις απαρχές των αναμνήσεών του, τότε που μαθητής ακόμα είχε δει «Το μυστικό της Κοντέσας Βαλέραινας» με την εξαίσια Τζένη Ρουσσέα να κρατά μια λάμπα θυέλλης πάνω από τα κεφάλια των θεατών και οι πάντες να την παρακολουθούν υπνωτισμένοι μέσα σε μια ευλαβική σιγή.

Μετά την «κοντέσα Βαλέραινα» του Γρηγόριου Ξενόπουλου, ο Κυριάκος έρχεται από το χθες για να μας μιλήσει για το σήμερα και να μας δηλώσει πως έχει ως στόχο του να απολαμβάνει καθετί που κάνει πάνω στη σκηνή. «Είμαι από αυτούς που πιστεύουν πως η τέχνη είναι ο καθρέφτης της ζωής, επομένως οφείλει να παρουσιάζει επί σκηνής καθετί όμορφο και άσχημο συμβαίνει σε αυτόν τον κόσμο», εξομολογείται στη συνέντευξή του στο catisart.gr. «Σίγουρα ακόμα κι εγώ που είμαι πολύ ανοιχτός σε νέα ερεθίσματα και νέες ιδέες, αρκετές φορές σοκάρομαι με πράγματα που συμβαίνουν επί σκηνής, όμως πηγαίνοντας σπίτι και σκεπτόμενος τι είδα, τι μπορεί να ήθελε να πει ο καλλιτέχνης, ξεπερνάω τα εμπόδιά μου και διευρύνω τους ορίζοντές μου», προσθέτει.

Σε λίγες μέρες όσοι τυχεροί θεατές βρεθούν στην Κεφαλονιά θα τον απολαύσουν να παίζει σε μια ξεχωριστή θεατρική δουλειά, την παράσταση «Μικρασιάτες πρόσφυγες του 1922 στην Κεφαλονιά και στην Ιθάκη», σε σύνθεση κειμένου – σκηνοθεσία Γιάννη Αναστασάκη πλάι στις Μαρία Τσιμά και Αμαλία Αρσένη, παράσταση που θα παρουσιαστεί στις 5 και 6 Αυγούστου, στο Κάστρο Αγίου Γεωργίου στην Κεφαλονιά.

Από την Ιωνία στο Ιόνιο, λοιπόν, σε μια θεατρική σκηνή-αρχαιολογικό χώρο, πέντε εξέχοντες Κεφαλονίτες καλλιτέχνες ζωντανεύουν αφηγήσεις από τις μέρες του 1922, σιγοτραγουδούν μελωδίες, ψάχνουν τον μίτο που τους συνδέει με τους προγόνους τους, που είτε γεννήθηκαν στην Κεφαλονιά ή στην Ιθάκη είτε βρέθηκαν εκεί κυνηγημένοι, ορφανοί και φοβισμένοι.  Και ο μίτος αυτός τούς συνδέει με την οικειότητα, την αλληλοκατανόηση, τον αλληλοσεβασμό, τη θαυματουργή ώσμωση και την πολιτιστική πολυπλοκότητα.

Ο Κυριάκος Μαρκάτος, συμπαθέστατος, συνεργάσιμος και συναδελφικός, γνήσιος και αυθόρμητος, πιστεύει -πολύ ορθώς- ότι η Υποκριτική, πέρα από τέχνη, είναι επιστήμη, και θαυμάζει όποιον δεν παραιτείται, όποιον παλεύει για να πετύχει το στόχο του κάτω από αντίξοες συνθήκες, θέσεις ζωής που καθιστούν και τον ίδιο αξιοθαύμαστο.

Κυριάκο, οι αναγνώστες του catisart.gr ενδιαφέρονται να μάθουν πού γεννήθηκες, πού μεγάλωσες και τι δεν ξεχνάς από τα παιδικά σου χρόνια;

*Είχα την τύχη, να γεννηθώ και να μεγαλώσω στην Κεφαλονιά και συγκεκριμένα στο Αργοστόλι. Μπορεί η επαρχία να υστερεί σε κάποια πράγματα από τις μεγαλουπόλεις -όπως είναι οι πολιτιστικές εκδηλώσεις- όμως τα παιδικά μου χρόνια κύλησαν πολύ όμορφα, μέσα στο πράσινο, την ηρεμία και την ξεγνοιασιά.

Πώς και πότε μπήκαν η υποκριτική και το θέατρο στη ζωή σου;

*Νομίζω ότι μπορώ να το χωρίσω σε δύο φάσεις. Η πρώτη ήταν μια παράσταση που έπαιζε η ομάδα του τότε δήμου στο θέατρο, «Το μυστικό της Κοντέσας Βαλέραινας». Θυμάμαι πως τότε με είχε συναρπάσει η επίδραση μιας λάμπας πετρελαίου που κρατούσε η Τζένη Ρουσσέα στον κόσμο. Τα κεφάλια των θεατών ακολουθούσαν αυτήν τη λάμπα ευλαβικά και στην αίθουσα δεν ακουγόταν ο παραμικρός ήχος, σα να είχαν υπνωτιστεί. Και η δεύτερη και πιο σημαντική φάση, ήταν στο σχολείο. Ήμουν μέτριος μαθητής και δεν μου άρεσε καθόλου το διάβασμα. Είχα την τύχη να έχω ένα δάσκαλο – τον κ. Βαγγέλη Βαραδαραμάτο – ο οποίος μου «άνοιξε» μια πόρτα διεξόδου, μου έμαθε το θέατρο. Ανεβάζαμε θεατρικές παραστάσεις και μου άρεσε πολύ αυτή η διαδικασία, ένιωσα αμέσως ότι ανήκω κάπου.

Ποιοι από τους καθηγητές σου άφησαν τη σφραγίδα της διδασκαλίας τους στον τρόπο που προσεγγίζεις το θέατρο και την υποκριτική;

*Σίγουρα απ’ όλους τους καθηγητές μου πήρα σημαντικά εργαλεία. Νομίζω όμως πως εκείνοι που διαμόρφωσαν ένα πολύ μεγάλο μέρος της υποκριτικής μου ήταν: ο Γιώργος Μιχαηλίδης, η Λυδία Κονιόρδου, η Εβελίνα Παπούλια και ο Γεράσιμος Σκιαδαρέσης. Ειδικά ο Γεράσιμος, κατάφερε μέσα από τους αυτοσχεδιασμούς που μας έκανε, να με ξεκλειδώσει και να αρχίσω να νιώθω ελεύθερος πάνω στη σκηνή.

Ποια είναι, κατά τη γνώμη σου, η ιδανική σχέση ηθοποιού – σκηνοθέτη;

*Πρέπει να στηρίζεται στον σεβασμό, την πειθαρχία και την κατανόηση. Με τους περισσότερους σκηνοθέτες που έχω συνεργαστεί, είχαν αυτά τα τρία στοιχεία και μπορώ να πω ότι η συνεργασία μαζί τους ήταν απολαυστική! Επίσης πιστεύω, πως αν δεν υπάρχει ισορροπία και ισότητα στη σχέση τους, η συνεργασία πρέπει να λύνεται άμεσα.

Ποιο πιστεύεις ότι πρέπει να είναι το επίκεντρο της προσοχής του ηθοποιού επί σκηνής;

*Δύσκολη ερώτηση. Για να είμαι ειλικρινής ακόμα το ψάχνω. Στις αρχές νόμιζα πως το πιο σημαντικό ήταν να κρατήσεις το ενδιαφέρον του θεατή και ας παρεκκλίνεις λίγο από το κείμενο και τη γραμμή του σκηνοθέτη. Ευτυχώς, στα δύο πρώτα χρόνια μου ως ηθοποιός, κατάλαβα πως δεν πρέπει να είναι το επίκεντρο αυτό. Τώρα νομίζω πως είναι ένας συνδυασμός: να τηρείς τον λόγο του συγγραφέα, τη γραμμή του σκηνοθέτη, την επικοινωνία με τον συμπαίκτη σου και πρόσθεσα και ένα ακόμα χαρακτηριστικό: την απόλαυση. Να απολαμβάνω καθετί που κάνω πάνω στη σκηνή.

Σήμερα ένας νέος ηθοποιός αισθάνεται αποδοχή, ασφάλεια και εμπιστοσύνη στο θέατρο, στοιχεία που είναι απαραίτητα για την απελευθέρωση της δημιουργικής του έκφρασης;

*Όχι στο 100% αλλά τα τελευταία χρόνια, πάμε προς αυτή την κατεύθυνση. Αρκετοί φίλοι μου που είναι στον χώρο, κατά καιρούς μου έχουν μεταφέρει ακραία περιστατικά που όχι μόνο δεν τους επέτρεπαν να νιώσουν ελεύθεροι αλλά το να βρίσκονται επί σκηνής με κάποιους ανθρώπους τους προκαλούσε τρόμο. Εμένα μου έχει συμβεί δύο φορές. Σιγά σιγά, με τις κινήσεις που γίνονται και από το ΣΕΗ αλλά και από άλλους, η ελευθερία και η έκφραση γίνονται προαπαιτούμενα για να ανέβει μια δουλειά.

Η υποκριτική, κατά την άποψή σου, πόσο αναπόσπαστη είναι από την τεχνική, την έρευνα και τη γνώση;

*Η υποκριτική είναι και αυτή μια επιστήμη. Πρέπει να ερευνήσεις πολλά πριν καταπιαστείς με ένα ρόλο – την εποχή του συγγραφέα, τον ίδιο τον συγγραφέα, τι θέλει να πει ο συγγραφέας κ.α. – αφού κατακτήσεις τη γνώση, πρέπει να την εφαρμόσεις και αυτό απαιτεί τεχνική και όλο αυτό φωτίζεται με το συναίσθημα. Αυτή είναι η άποψή μου και η μέθοδος που χρησιμοποιώ κάθε φορά που μου αναθέτουν ένα ρόλο.

Αυτό το καλοκαίρι παίζεις στην παράσταση «Μικρασιάτες πρόσφυγες του 1922 στην Κεφαλονιά και στην Ιθάκη», σε σύνθεση κειμένου – σκηνοθεσία Γιάννη Αναστασάκη. Πώς θα χαρακτήριζες τη συνεργασία σου με τις εξαίρετες συμπατριώτισσές σου συναδέλφους σου Μαρία Τσιμά και Αμαλία Αρσένη, καθώς και με τον καταξιωμένο σκηνοθέτη Γιάννη Αναστασάκη;

*Νιώθω τύχη μεγάλη που είμαι μέλος αυτής της ομάδας. Νιώθω ασφάλεια, στοιχείο που είναι το πιο σημαντικό στη δουλειά μας, γιατί δεν φοβάσαι να εκτεθείς, δε φοβάσαι να «τσαλακωθείς» που λέμε. Με τη Μαρία και την Αμαλία, συνεργαζόμαστε δεύτερη φορά και χωρίς υπερβολή, είναι σαν οικογένειά μου, είναι οι δικοί μου άνθρωποι πάνω και κάτω από τη σκηνή. Τις εμπιστεύομαι απόλυτα και κάθε φορά που παίζω μαζί τους είναι για μένα μια γιορτή. Με τον Γιάννη Αναστασάκη είναι η τρίτη φορά που συνεργαζόμαστε και νιώθω μεγάλη τύχη που είμαι ηθοποιός του. Είναι ένας άνθρωπος γενναιόδωρος, δοτικός και ευαίσθητος. Επίσης στη ομάδα μας είναι ο Κώστας Χαριτάτος – ο συνθέτης και μουσικός της παράστασής μας – που τον ξέρω από μικρό παιδί και έχω συνεργαστεί μαζί του πολλές φορές και ο Γιάννης Δάφνος – ο άλλος μας μουσικούς – ένα εξαιρετικό πλάσμα που τον γνώρισα φέτος και μπήκε πολύ δυναμικά στην ομάδα μας.

Γνωρίζουμε ποια ήταν η υποδοχή των 7.000 Μικρασιατών προσφύγων του 1922 από τους γηγενείς Κεφαλονίτες και Ιθακήσιους;

*Δυστυχώς δεν έχουν αλλάξει πολλά. Οι γηγενείς υποδέχτηκαν τους πρόσφυγες σαν εισβολείς. Σαν τους εχθρούς που ήρθαν για να τους αλλάξουν τα ήθη και τα έθιμα, να τους κλέψουν της περιουσίες, να αλλοιώσουν το DNA τους. Τους έλεγαν «Τουρκόσπορους», «Τουρκομερίτες», «Πρόσφυγες». Μπορεί να είχαν πολλά κοινά – ίδια γλώσσα, ίδιο θρήσκευμα – όμως ήταν μια απειλή, γιατί ήταν διαφορετικοί από αυτούς.
Με τα χρόνια, βέβαια, συναδελφώθηκαν, όμως η αρχή ήταν δύσκολη.

Ποια είναι τα αισθήματά σου για τους σημερινούς πρόσφυγες – θύματα του πολέμου στην Ουκρανία που καταφθάνουν και στη χώρα μας;

*Θαυμασμός! Δεν το βάζουν κάτω, θέλουν να ζήσουν και κάνουν τα πάντα γι’ αυτό. Όχι μόνο είναι ικανοί να διασχίσουν δεκάδες ή μάλλον εκατοντάδες χιλιόμετρα αλλά έχουν τόση δύναμη μέσα τους και θέληση για ζωή, που θα τα βάλουν και με τους «μπούληδες» που θα συναντήσουν στα ξένα μέρη που πάνε. Πρέπει να είναι παράδειγμα για όλους εμάς, που με το πιο μικρό εμπόδιο παραιτούμαστε.

Υπάρχει κάποιος δικός σου άνθρωπος, του οποίου εμπιστεύεσαι τη γνώμη, όταν εργάζεσαι πάνω σε έναν νέο ρόλο;

*Έχω κάποιους ανθρώπους που εμπιστεύομαι απόλυτα και πάντα ζητάω τη γνώμη τους για το πώς θα είναι καλύτερο να προσεγγίσω το νέο χαρακτήρα που μου δίνεται αλλά εμπιστεύομαι πολύ το ένστικτό μου. Αν το μέσα μου μού λέει να πάω δεξιά και όχι αριστερά, τότε θα με ακούσω, κάτι ξέρει καλύτερα θεωρώ.

Με ποιους χαρακτήρες ανθρώπων δυσκολεύεσαι να συνεργαστείς;

*Με τους απόλυτους και αυτούς που δυσκολεύονται να ακούσουν. Κάθε φορά που συναντάω κάποιον τέτοιον άνθρωπο στη δουλειά, αναρωτιέμαι πώς είναι δυνατόν ένας καλλιτέχνης να φοράει παρωπίδες. Πώς γίνεται να βλέπει μόνο το άσπρο και το μαύρο ενώ υπάρχουν γύρω μας χιλιάδες αποχρώσεις; Η δουλειά μας απαιτεί προσαρμογή και ανοιχτούς ορίζοντες.

Τι αξία έχει για τον καλλιτέχνη – δημιουργό η συνέπεια και η πειθαρχία;

*Για μένα είναι δύο απαραίτητα προσόντα. Ταλαντούχοι άνθρωποι εκεί έξω υπάρχουν πολλοί – ως ταλέντο εγώ ορίζω την αντίληψη – αλλά ταλαντούχοι που να είναι συνεπείς και πειθαρχημένοι νομίζω είναι λίγοι. Δύσκολο πράγμα να μπορείς να πειθαρχήσεις. Είμαι σε αυτόν τον χώρο περίπου 10 χρόνια και ακόμα και τώρα «δουλεύω» την πειθαρχία.

Ποια είναι τα όρια της Τέχνης; Μέχρι τι αντέχει να βλέπει ο θεατής επί σκηνής; Μέχρι τι μπορούμε να δείχνουμε επί σκηνής;

*Είμαι από αυτούς που πιστεύουν πως η τέχνη είναι ο καθρέφτης της ζωής, επομένως οφείλει να παρουσιάζεται επί σκηνής καθετί όμορφο και άσχημο συμβαίνει σε αυτόν τον κόσμο. Σίγουρα ακόμα κι εγώ που είμαι πολύ ανοιχτός σε νέα ερεθίσματα και νέες ιδέες, αρκετές φορές σοκάρομαι με πράγματα που συμβαίνουν επί σκηνής, όμως πηγαίνοντας σπίτι και σκεπτόμενος τι είδα, τι μπορεί να ήθελε να πει ο καλλιτέχνης, ξεπερνάω τα εμπόδιά μου και διευρύνω τους ορίζοντές μου. Με εκείνο που δε συμφωνώ καθόλου είναι το επιτηδευμένο γυμνό γιατί μου φαίνεται πολύ εύκολο και πολύ φθηνό για την τέχνη. Πιστεύω πως δεν χρειάζεται να επιστρατεύουμε το γυμνό σώμα για να φέρουμε εισιτήρια στα ταμεία.

Πώς σκέπτεσαι το μέλλον σου στην τέχνη;

*Για αρχή να είμαι ακόμα ενεργό μέλος της και να μπορώ να πατήσω πιο σταθερά μέσα σε αυτήν. Δεν μπορώ να φανταστώ τη ζωή μου μακριά από την τέχνη. Όταν κάνω διαλείμματα από το θέατρο, ευτυχώς έχω τη μουσική, παίζω τούμπα και κάνω μαθήματα τρομπονιού.

 

Τι σημαίνει για σένα η λέξη «λάθος»;

*Λάθος είναι ο μόνος δρόμος για να γίνεις καλύτερος, σε αυτό έχω καταλήξει τα τελευταία χρόνια. Για καιρό προσπαθούσα να μην κάνω λάθη αλλά αυτό δεν γίνεται. Λάθη κάνουμε όλοι, το θέμα είναι να τα αναγνωρίζουμε και να μαθαίνουμε μέσα από αυτά.

Οι λέξεις «συγχώρεση» και «συγγνώμη».

*Πολύ σπουδαίες λέξεις. Αφού αποδεχτούμε ότι δεν υπάρχει το τέλειο και πως εμείς οι άνθρωποι κάνουμε λάθη, πρέπει να συγχωρούμε. Νομίζω από τα πιο απελευθερωτικά πράγματα σε αυτήν τη ζωή είναι η συγχώρεση, πρώτα για τον ίδιο μας τον εαυτό και στη συνέχεια για τους άλλους.

Ποιο βιβλίο διαβάζεις αυτό τον καιρό;

*Διαβάζω το «Atomic Habits» τουJames Clear. Είναι ένα εγχειρίδιο για το πώς να χτίσεις καλές συνήθειες και πώς να αποχαιρετίσεις τις δυσλειτουργικές.

Υπάρχουν προσωπικότητες που θαυμάζεις και ποιες είναι αυτές;

*Θαυμάζω όποιον δεν παραιτείται, όποιον παλεύει για να πετύχει το στόχο του. Ψάχνω να βρω αυτούς τους ανθρώπους γύρω μου και είτε αν είναι στο άμεσο περιβάλλον μου συζητάω μαζί τους για το πώς κατάφεραν να ξεπεράσουν τα εμπόδια, είτε αν είναι μακριά μου να τους «ακολουθήσω» για να γίνω καλύτερος. Ένα από τα άτομα που θαυμάζω πολύ είναι η Ιωάννα Παλιοσπύρου. Ο τρόπος που αντιμετώπισε και αντιμετωπίζει αυτό που της συνέβη είναι ένα μάθημα προς όλους μας.

Τι σε κάνει να θυμώνεις και με τι γελάς περισσότερο;

*Θυμώνω με την αγένεια και την αδιαφορία των ανθρώπων, μάλλον δεν θυμώνω απλά με αυτά τα χαρακτηριστικά, εξοργίζομαι. Γελάω με το αυθόρμητο… ειδικά αν συμβαίνει πάνω στη σκηνή.

Ποια είναι η σχέση σου με τα ζώα; Υπάρχει κάποιο κατοικίδιο με το οποίο συμβιώνεις;

*Τα λατρεύω τα ζωάκια, πιστεύω πως η αγάπη τους είναι ανιδιοτελής και σπάνια την παίρνεις από τους ανθρώπους. Κατά καιρούς σκέφτομαι να υιοθετήσω κάποιο ζωάκι, αλλά είναι τεράστια ευθύνη και δεν ξέρω αν μπορώ να ανταπεξέλθω σε αυτήν. Το δουλεύω όμως.

Ευχαριστώ πολύ, Κυριάκο, για την ωραία μας συζήτηση!

*Εγώ σας ευχαριστώ πολύ, κυρία Ειρήνη, για τις πολύ όμορφες ερωτήσεις σας. Καλό καλοκαίρι!

∼•∼

Παράσταση για τους «Μικρασιάτες πρόσφυγες του 1922 στην Κεφαλονιά και στην Ιθάκη»

Σχετικά άρθρα

Κυνηγήστε μας

6,398ΥποστηρικτέςΚάντε Like
1,713ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
693ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
- Advertisement -

Τελευταία άρθρα

Cat Is Art