Η πόλις θα σε ακολουθεί
Καβάφης
*
Γράφει η Ειρήνη Αϊβαλιώτου
Είναι εντυπωσιακό το πόσο διαφορετικά βλέπει ο κάθε δημιουργός την πόλη. Ενώ στον Καβάφη η πόλη είναι μια εσωτερική φυλακή, σε άλλους γίνεται σύμβολο μοναξιάς ή και κοινωνικής παρακμής.
Αυτά σκεπτόμουν αφού παρακολούθησα, στο φιλόξενο και πάντα στολισμένο με φρέσκα λουλούδια θέατρο 104 το Smalltown Boy του Μάνου Τζωράκη σε σκηνοθεσία Μιχάλη Κοιλάκου.
Βασισμένο σε πραγματικό γεγονός, το Smalltown Boy ακολουθεί την επιστροφή ενός νεαρού άνδρα στον τόπο των παιδικών του χρόνων και την αναμέτρησή του με το παρελθόν: τη σχέση με τον πατέρα, το διαγενεακό τραύμα, το κουήρ ξύπνημα της εφηβείας.
Ο ήρωας επιστρέφει στον άγνωστο σε μας τόπο, εκεί που μέσα σε μια άλλη, περισσότερο μαγική, παρά ρεαλιστική κατάσταση θα βιώσει κάποιες εμπειρίες, οι οποίες δεν θα του επιτρέψουν να γίνει ένας άλλος. Ο εαυτός του θα τον ακολουθεί, ως καβαφική αλήθεια, ως «η πόλις» τού καθενός μας.
Σε έναν κόσμο όπου ο θόρυβος των αλγορίθμων και η πόλωση προσπαθούν να μας υπαγορεύσουν τι να σκεφτόμαστε, η συνείδηση παραμένει αυτός ο μικρός φάρος που δεν θαμπώνει, αλλά δεν σβήνει ποτέ. Το να την ακούμε είναι η μεγαλύτερη πράξη θάρρους που μας έχει απομείνει.
Κάποιες φορές η ενσυναίσθηση μπορεί να ξεπεράσει τους πολιτισμούς, κάποιες φορές οι ιστορίες έχουν σημασία ακόμα κι αν προέρχονται από μέρη που άλλοι θεωρούν μακρινά, και κάποιες φορές η παρόρμηση που αλλάζει μια ζωή – και πολλές άλλες – δεν γεννιέται από ταλέντο ή φιλοδοξία, αλλά από μια ανάγκη τόσο μεγάλη που δεν αφήνει άλλη επιλογή από το να προχωρήσουμε μπροστά.
Το παζλ μιας ζωής
Πέντε ανδρικές μορφές – ή μήπως πέντε εκδοχές του ήρωα; – που ερμηνεύονται καθηλωτικά από τον ίδιο ηθοποιό, τον Εμμανουήλ Κοντό, ξεδιπλώνουν επί σκηνής το παζλ μιας ζωής, καθώς μυστικά της προσωπικής, οικογενειακής και τοπικής ιστορίας έρχονται σταδιακά στο φως, και η θεατρική σκηνή -άλλοτε παιδικό καταφύγιο του ήρωα- μετατρέπεται σε πεδίο μνήμης και επιβίωσης.
Το παλιό ψυγείο που είχε ο ίδιος ο ήρωας μετατρέψει σε σκηνή θεάτρου και αναδεικνύει με τους εξαίσιους φωτισμούς της η Στέβη Κουτσοθανάση είναι η ιδιαίτερη πατρίδα του, είναι ο τόπος από τον οποίο προέρχονται και φυλάσσονται τα τραύματά του.
Ο Μάνος Τζωράκης γράφει χωρίς αμφισημία, χωρίς δισταγμό ένα έξοχο κείμενο με συνεκτικότητα και ροή άλλοτε ποιητική, άλλοτε αναζητώντας τις αποχρώσεις μιας παιδικότητας, άλλοτε πάλι καταγράφοντας τα μικρά –μάλλον τα δήθεν μικρά– που πολλά και πολύ ουσιαστικά μπορούνε να φωτίσουν.
Στην απομόνωση του χωριού θα δοκιμαστούν οι αποφάσεις του αγοριού. Πόσο εύκολο, όμως, είναι ν’ αλλάξει κάποιος τη ζωή του, ιδιαίτερα όταν αυτή έχει νόημα από την προσφορά του προς τους άλλους;
«Run away, turn away, run away, turn away, run away»
Ο Μιχάλης Κοιλάκος σκηνοθετεί μια παράσταση – επιστροφή στην παιδική ηλικία: ένα εσωτερικό ταξίδι από το αττικό φως στο άγριο κρητικό τοπίο και πίσω, με οδηγό την απελευθερωτική ποπ του Jimmy Somerville.
Πρωταγωνιστεί ο εκπληκτικός Εμμανουήλ Κοντός.
Μια παράσταση για την ενηλικίωση, την ανδρική ταυτότητα και το θέατρο ως πράξη επιβίωσης.
Η ζωή δεν μετριέται με την ταχύτητα, αλλά με την παρουσία αποδεικνύοντας ότι υπάρχουν άνθρωποι των οποίων η επιρροή δεν μετριέται με βάση αυτά που συσσωρεύουν, αλλά με αυτά που αντιπροσωπεύουν, ακόμα και όταν όλα τα άλλα εξαφανίζονται. Επειδή κάποιες ζωές τελειώνουν. Και κάποιες αποφάσεις συνεχίζουν να ισχύουν πολύ αργότερα.
Αυτό που έκανε αυτή τη θεατρική στιγμή ξεχωριστή δεν ήταν μόνο η συναισθηματική ένταση, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο αυτή η ευαλωτότητα συνυπήρχε με μικρές εκλάμψεις χιούμορ.
Μια παράσταση που το κοινό θα θυμάται όχι για το θέαμά της, αλλά για την ειλικρίνειά της, την ερμηνευτική ειλικρίνεια, την ειλικρίνεια του σκηνικού με τις απίστευτες λεπτομέρειες (Άννα Σάπκα), τη διεισδυτική ειλικρίνεια των φωτισμών από τη Στέβη Κουτσοθανάση, τη νοσταλγική ειλικρίνεια των κοστουμιών που επιμελήθηκε η Ναταλία Αστυπαλίτη.
Ο Εμμανουήλ Κοντός δεν ερμήνευσε τον πόνο απ’ έξω, αλλά μάλλον τον άφησε να εμφανιστεί σε όλη του την ατέλεια, με αυτό το είδος αλήθειας που δεν μπορεί να προπαρασκευαστεί πλήρως, επειδή πηγάζει από την αναγνώριση συναισθημάτων που ο καθένας, κάποια στιγμή, έχει νιώσει.
Επειδή κάποιες ερμηνείες είναι εντυπωσιακές. Και άλλες σε συγκινούν. Και όταν συμβαίνει αυτό, το θέατρο παύει να είναι η ιστορία κάποιου άλλου… και γίνεται κάτι προσωπικό.
Γιατί μερικές φορές, το μακρύτερο ταξίδι δεν είναι η απόσταση που διανύεις… είναι το να βρεις τη σωστή πόρτα που τελικά ανοίγει.
***
Σημείωση: Οι φετινές παραστάσεις έχουν ολοκληρωθεί.
