«Βόλτα» στο Δουργούτι του Νίκου Κούνδουρου και του Μάνου Χατζιδάκι τη Δευτέρα 18 Ιουλίου 1955

Επιμέλεια: Παναγιώτης Μήλας

Δευτέρα 18 Ιουλίου 1955. Προβολή της πρώτης ταινίας του Νίκου Κούνδουρου. Την εποχή εκείνη οι πρεμιέρες δίνονταν τη Δευτέρα και όχι την Πέμπτη, όπως σήμερα.

Τότε ο Νίκος Κούνδουρος ήταν μόλις 29 χρόνων. Ένα χρόνο πριν αποφάσισε να ασχοληθεί με τον κινηματογράφο. Άρχισε ως σκηνοθέτης με τη «Μαγική Πόλη. Συνέχισε με το πρωτοποριακό έργο «Ο Δράκος» το 1956. Ακολούθησαν «Οι παράνομοι» (1958), «Το ποτάμι» (1959), «Μικρές Αφροδίτες» (1963), «Το πρόσωπο της Μέδουσας» (1967), «Τα τραγούδια της φωτιάς» (1974), «1922» (1978) κ.ά.

 

 

 

Μία επίσκεψη του Κούνδουρου στο Δουργούτι το 1953 ήταν αρκετή για να πάρει την απόφαση να γυρίσει την πρώτη ταινία στην περιοχή αυτή. Συγκλονίστηκε από τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης των Μικρασιατών προσφύγων, που ζούσαν ακόμη σε καταλύματα από τσίγκους και χαρτόνια. Τη χρονιά εκείνη είχε αποφυλακιστεί από τη Μακρόνησο και βρέθηκε στο Δουργούτι, μεταφέροντας ένα μυστικό μήνυμα στο συγκρατούμενό του ποιητή Άρη Αλεξάνδρου. Στην ταινία συμμετέχουν και οι συγκρατούμενοί του στη Μακρόνησο, Μάνος Κατράκης και Θανάσης Βέγγος, στην πρώτη του εμφάνιση.

 

***

 

Ο νεαρός φορτηγατζής Κοσμάς παλεύει να τα φέρει βόλτα και να ξεχρεώσει το αμάξι του, μια και η θεία του δεν δέχεται να υποθηκεύσει το σπίτι της για χάρη του. Ένας άνθρωπος του υποκόσμου του προτείνει μια μεταφορά κι εκείνος δέχεται. Θα μπλέξει, όμως, στα γρανάζια του υποκόσμου και θα κοντέψει να χάσει το φορτηγό του. Με τη βοήθεια των γειτόνων του θα βγει αλώβητος από αυτή την περιπέτεια και θα κερδίσει την καρδιά της αγαπημένης του.

 

***

 

 

 

Το σενάριο της «Μαγικής Πόλης» υπογράφει η συγγραφέας Μαργαρίτα Λυμπεράκη και τη μουσική ο Μάνος Χατζιδάκις. Πρωταγωνιστούν: Γιώργος Φούντας, Στέφανος Στρατηγός, Μαργαρίτα Παπαγεωργίου. Σε χαρακτηριστικούς ρόλους εμφανίζονται ο Ανδρέας Ντούζος, ο Ανέστης Βλάχος και o Μίμης Φωτόπουλος.

Η «Μαγική Πόλις» εκπροσώπησε την Ελλάδα στο διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ κινηματογράφου της Βενετίας το 1954, με τον αγγλικό τίτλο «Magic City». Στους ελληνικούς κινηματογράφους έκοψε 67.770 εισιτήρια (4η σε εισιτήρια τη σεζόν 1954-1955).

 

 

 

Σε ένα κείμενο μιας σελίδας του Facebook με παλιές φωτογραφίες από όλη την Ελλάδα διαβάζω:

«Δουργούτι, προσφυγική παραγκούπολη στην Αθήνα κοντά στην Ακρόπολη. Το Δουργούτι ή Ντουργούτι, συνοικία στο σημερινό Νέο Κόσμο, ειδικότερα η περιοχή μεταξύ Λεωφόρου Συγγρού, εργοστασίου Φιξ, ξενοδοχείου Ιντερκοντινένταλ, αποτελούσε από το 1922 μια θλιβερή παραγκούπολη, στην οποία συνωστίζονταν φτωχοί παραπηγματούχοι με πρωτόγονες και άθλιες συνθήκες διαβίωσης και έγινε έκτοτε το συνώνυμο της κοινωνικής υποβάθμισης, της ταπεινής καταγωγής, της αθλιότητας και της κακομοιριάς».

Καμία σχέση ως προς τις δύο τελευταίες αράδες: Ούτε κοινωνική υποβάθμιση, ούτε ταπεινή καταγωγή, ούτε αθλιότητα, ούτε κακομοιριά. Τίποτα απολύτως από όλα αυτά. Είχα την τύχη να γνωρίσω πολύ κόσμο από αυτή τη γειτονιά. Οι περισσότεροι συμμαθητές μου στο γυμνάσιο έμεναν εκεί, επομένως έχω άποψη και ζώσα μνήμη. Η άποψή μου δεν βγήκε ούτε από το φυλλομέτρημα κάποιας κιτρινισμένης εγκυκλοπαίδειας, ούτε από την αναζήτηση στο Διαδίκτυο.

 

***

 

 

«Μαγική πόλη»

Συντελεστές

Οι ηθοποιοί της ταινίας: Γιώργος Φούντας, Μαργαρίτα Παπαγεωργίου, Στέφανος Στρατηγός, Μάνος Κατράκης, Μίμης Φωτόπουλος, Θανάσης Βέγγος, Ανδρέας Ντούζος, Εύα Μπρίκα, Χάρης Γρηγορίου, Τάσος Κατραπάς, Φάνης Καμπάνης, Ευτυχία Παυλογιάννη, Νίκος Κούνδουρος, Νίκος Τσαχιρίδης και Ανέστης Βλάχος.

Επίσης: Μάνος Χατζιδάκις συνθέτης, Κώστας Θεοδωρίδης κινηματογραφιστής, Γιώργος Τσαούλης μοντάζ, Αθηναϊκή Κινηματογραφική Εταιρεία παραγωγός, Νίκος Κούνδουρος παραγωγός, Δέσποινα Σκαλοθέου και ΣΙΑ παραγωγός, Πάνος Παπαδόπουλος καλλιτεχνικός διευθυντής και ντεκόρ, Βασίλης Γεωργιάδης βοηθός σκηνοθέτης, Γιώργος Νιαγάσας διευθυντής ήχου, Νίκος Κούνδουρος σκηνοθέτης, Μαργαρίτα Λυμπεράκη σεναριογράφος.

 

***

O Νίκος Κούνδουρος, γεννήθηκε την Τετάρτη 15 Δεκεμβρίου του 1926 και πέθανε την Τετάρτη 22 Φεβρουαρίου του 2017.

 

***

Στις φωτογραφίες: Εικόνες από το Δουργούτι του 1954, και σκηνή από την ταινία με τον πρωταγωνιστή Γιώργο Φούντα και την Εύα Μπρίκα.

***

Η ΛΑΤΕΡΝΑ, Η ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ, Η ΓΑΤΟΥΛΑ, ΤΟ ΔΟΥΡΓΟΥΤΙ…

***